ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରଵିଷ୍ଣୁସୋମାଦ୍ଯୈଃ ସଦା ସର୍ଵୈର୍ନମସ୍କୃତମ୍ ମାତୃଭିର୍ ମୁନିଭିଶ୍ଚୈଵ ସଂଵୃତଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ସୋମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସଦା ଯାହାକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ମାତୃମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା, ସେହି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ।

କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯତ୍ଫଲଂ ତଦ୍ଵଦାମ୍ଯହମ୍ ସର୍ଵଯଜ୍ଞତପୋଦାନତୀର୍ଥଦେଵେଷୁ ଯତ୍ ଫଲମ୍

ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ମୁଁ କହିବି—ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପ, ଦାନ, ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବପୂଜାର ଫଳ ସମାନ।

ତତ୍ଫଲଂ କୋଟିଗୁଣିତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଯାତି ଶିଵଂ ପଦମ୍ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଯାଵଦ୍ ଆଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍

ସେଇ ଫଳ କୋଟିଗୁଣ ବଢ଼ି ଲାଭ କରି, ଶିବପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ଭୂତମାନେ ଶେଷ ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ ରହେ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଯନ୍ତରେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ମାନଵଂ ପଦମାପ୍ନୁଯାତ୍ ନଗ୍ନଂ ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଶ୍ଵେତଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ସର୍ପମେଖଲମ୍

ନୂତନ ସୃଷ୍ଟି ଆସିଲେ, ସେ ପୁଣି ମାନବ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ—ନଗ୍ନ, ଚାରି ହାତ, ଧଳା, ତିନି ଆଖି, ସାପ ମେଖଲା ପିନ୍ଧିଥିବା।

କପାଲହସ୍ତଂ ଦେଵେଶଂ କୃଷ୍ଣକୁଞ୍ଚିତମୂର୍ଧଜମ୍ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍

କପାଳ ଧରିଥିବା, କଳା ଓ ଗୁଞ୍ଚିଥିବା କେଶ ଥିବା ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଶିବସାଂଯୋଗ ଲାଭ କରେ।

ଇଭେନ୍ଦ୍ରଦାରକଂ ଦେଵଂ ସାଂବଂ ସିଦ୍ଧାର୍ଥଦଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ସୁଧୂମ୍ରଵର୍ଣଂ ରକ୍ତାକ୍ଷଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଭୂଷଣମ୍

ହାତୀର ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ଆମ୍ବା ସହିତ, ସିଦ୍ଧିଦାୟକ, ଧୂସର ରଙ୍ଗ, ଲାଲ ଆଖି, ତିନି ଆଖି, ଚନ୍ଦ୍ର ଭୂଷିତ ପ୍ରଭୁ।

କାକପକ୍ଷଧରଂ ମୂର୍ଧ୍ନା ନାଗଟଙ୍କଧରଂ ହରମ୍ ସିଂହାଜିନୋତ୍ତରୀଯଂ ଚ ମୃଗଚର୍ମାଂବରଂ ପ୍ରଭୁମ୍

ମାଥାରେ କାକ ପାଖ ଭଳି କେଶ, ନାଗ ଦାନ୍ତ ଦୁଇ କାନରେ, ସିଂହ ଚର୍ମ ଉପରେ, ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ପ୍ରଭୁ।

ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରଂ ଗଦାହସ୍ତଂ କପାଲୋଦ୍ଯତପାଣିନମ୍ ହୁଂଫଟ୍କାରେ ମହାଶବ୍ଦଶବ୍ଦିତାଖିଲଦିଙ୍ମୁଖମ୍

ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥିବା, ହାତରେ ଗଦା ଧରିଥିବା, ଏକ ହାତରେ ଖୋପ ଉଠାଇ ଧରିଥିବା, 'ହୁଁ' ଓ 'ଫଟ୍' ଧ୍ୱନି କରୁଥିବା, ଯାହାର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠେ।

ପୁଣ୍ଡରୀକାଜିନଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ବିଭ୍ରନ୍ତଂ କମ୍ବୁକଂ ତଥା ହସନ୍ତଂ ଚ ନଦନ୍ତଂ ଚ ପିବନ୍ତଂ କୃଷ୍ଣସାଗରମ୍

ଦୁଇ ହାତରେ ପଦ୍ମ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଏବଂ ଶଂଖ ଧରିଥିବା, ହସୁଥିବା, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଓ କଳା ସାଗର ପିଉଥିବା।

ନୃତ୍ଯନ୍ତଂ ଭୂତସଂଘୈଶ୍ ଚ ଗଣସଂଘୈସ୍ ତ୍ଵଲଂକୃତମ୍ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯଥାଵିଭଵଵିସ୍ତରମ୍

ଭୂତ ଓ ଗଣମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

ସର୍ଵଵିଘ୍ନାନ୍ ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍

ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।

ଜ୍ଞାନଂ ଵିଚାରତୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତତ୍ର ମୁଚ୍ଯତେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରଂ ଦେଵଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମନୁତ୍ତମମ୍

ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ରୁଦ୍ରମାନେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି; ଚାରି ହାତ ଥିବା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ଦେବତା।

ଵରଦାଭଯହସ୍ତଂ ଚ ଶୂଲପଦ୍ମଧରଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂଭାଵେନ ସଂସ୍ଥାନଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍

ବର ଓ ଅଭୟ ଦେଇଥିବା ହାତ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ରୂପରେ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ପ୍ରଭୁ।

କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଅଣିମାଦିଗୁଣୈର୍ଯୁତଃ

ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ସେଠାରେ ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତି ସହିତ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।

ଆଚନ୍ଦ୍ରତାରକଂ ଜ୍ଞାନଂ ତତୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତେ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଲକୁଲୀଶ୍ଵରମ୍

ଚନ୍ଦ୍ର ତାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେବତା, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଲକୁଳୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।

ଵୃତଂ ଶିଷ୍ଯପ୍ରଶିଷ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନୋଦ୍ଯତପାଣିନମ୍ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶିଵଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି

ଶିଷ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପାଇଁ ହାତ ଉଠାଇଥିବା, ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାଂସ୍ତତ୍ର ଭୋଗାନ୍ ଯୁଗଶତଂ ନରଃ ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତତ୍ରୈଵ ଚ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ସେଠାରେ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ସଂଯୋଗ ଲାଭ କରି, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ପୂର୍ଵଦେଵାମରାଣାଂ ଚ ଯତ୍ସ୍ଥାନଂ ସକଲେପ୍ସିତମ୍ କୃତମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଚିତାଭସ୍ମାନୁଲେପିନଃ

ପୂର୍ବତନ ଦେବ ଓ ଅମରମାନେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ମୁଦ୍ରା ଲାଗିଥିବା ଦେବତା, ଚିତାର ଭସ୍ମ ଲେପିଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ।

ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଧାରିଣସ୍ତେଷାଂ ଶିରୋମାଲାଧରସ୍ଯ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କେଶକେନୈକମ୍ ଉପଵୀତଂ ଚ ବିଭ୍ରତଃ

ତିନି ଟିକିରେ ଲାଗିଥିବା ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚୁଲିରୁ ଏକ ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା।

ବିଭ୍ରତୋ ଵାମହସ୍ତେନ କପାଲଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵରମ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ କଲେଵରଂ ଚୈଵ ବିଭ୍ରତଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ବାମ ହାତରେ କପାଳ ଧରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦାନ; ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହ ଧରିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ।

କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ମୁଚ୍ଯତେ ଭଵସାଗରାତ୍ ଓଂନମୋ ନୀଲକଣ୍ଠାଯ ଇତି ପୁଣ୍ଯାକ୍ଷରାଷ୍ଟକମ୍

ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; 'ଓଁ ନମଃ ନୀଳକଣ୍ଠାୟ'—ଏହି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ପୁଣ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର।

ମନ୍ତ୍ରମାହ ସକୃଦ୍ଵା ଯଃ ପାତକୈଃ ସ ଵିମୁଚ୍ଯତେ ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈର୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ

ଯିଏ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତି କରିବା।

ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ଜାଲନ୍ଧରାନ୍ତକଂ ଦେଵଂ ସୁଦର୍ଶନଧରଂ ପ୍ରଭୁମ୍

ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ଜାଲନ୍ଧର ନାଶକ ଦେବତା, ସୁଦର୍ଶନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ।

କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଦ୍ଵିଧାଭୂତଂ ଜଲଂଧରମ୍ ପ୍ରଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ଭକ୍ତି ସହିତ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଥିବା ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ସୁଦର୍ଶନପ୍ରଦଂ ଦେଵଂ ସାକ୍ଷାତ୍ପୂର୍ଵୋକ୍ତଲକ୍ଷଣମ୍ ଅର୍ଚମାନେନ ଦେଵେନ ଚାର୍ଚିତଂ ନେତ୍ରପୂଜଯା

ଯିଏ ସୁଦର୍ଶନ ଦେଇଥିବା, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନେତ୍ରପୂଜା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ।

କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ତିଷ୍ଠତୋ ଽଥ ନିକୁମ୍ଭସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠତଶ୍ଚରଣାଂବୁଜମ୍

ଭକ୍ତିଭାବରେ ତିଆରି କରି, ନିକୁମ୍ଭଙ୍କର ପଛରେ ଥିବା ଶିବଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ପାଖରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସେ ମହାନ୍ ସମ୍ମାନ ପାଏ।

ଵାମେତରଂ ସୁଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵାମେ ଚାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଚାଦ୍ରିଜାମ୍ ଶୂଲାଗ୍ରେ କୂର୍ପରଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ କିଙ୍କିଣୀକୃତପନ୍ନଗମ୍

ବାମ ପାଦକୁ ଭଲଭାବେ ରଖି, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତ୍ରିଶୂଳର ଶିରା ଉପରେ କୋହଳି ରଖି, ଘଣ୍ଟି ଭଳି ସାପକୁ କଙ୍କଣ କରି ଧରିଛନ୍ତି।

ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଚାନ୍ଧକଂ ପାର୍ଶ୍ଵେ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଂ ସ୍ଥିତମ୍ ରୂପଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍

ପାଖରେ ଅଂଧକକୁ ହାତ ଜୋଡି ଦେଖି, ଯଥାଯଥ ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ, ଶିବ ସାମ୍ମିଲନ ଲାଭ କରନ୍ତି।

ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକମୀଶ୍ଵରମ୍ ଧନୁର୍ବାଣସମାଯୁକ୍ତଂ ସୋମଂ ସୋମାର୍ଧଭୂଷଣମ୍

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଦେବଦେବ ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଧନୁଷ୍ ବାଣ ସହିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମରେ ଶୋଭିତ ତିଆରି କରନ୍ତି,