ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସକଲଂ ମୁନଯଃ କେଚିତ୍ ସଦା ସଂସାରଵର୍ତିନଃ ଏଵମଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତ୍ଯେଵ ସଦାରାଃ ସସୁତା ନରାଃ

କିଛି ମୁନି, ସଦା ସଂସାରରେ ଲାଗିଥିବା, କେବଳ ସଗୁଣ ରୂପକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଏଭଳି ଘରସ୍ଥ ଲୋକ ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜୀବନସାଥୀ ଓ ସନ୍ତାନ ସହିତ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି।

ଯଥା ଶିଵସ୍ ତଥା ଦେଵୀ ଯଥା ଦେଵୀ ତଥା ଶିଵଃ ତସ୍ମାଦଭେଦବୁଦ୍ଧ୍ଯୈଵ ସପ୍ତଵିଂଶତ୍ପ୍ରଭେଦତଃ

ଯେପରି ଶିବ, ସେପରି ଦେବୀ; ଯେପରି ଦେବୀ, ସେପରି ଶିବ। ଏହିପରି ଅଭିନ୍ନତାର ବୁଝିବାରେ, ସତେଇ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଏ।

ଯଜନ୍ତି ଦେହେ ବାହ୍ଯେ ଚ ଚତୁଷ୍କୋଣେ ଷଡସ୍ରକେ ଦଶାରେ ଦ୍ଵାଦଶାରେ ଚ ଷୋଡଶାରେ ତ୍ରିରସ୍ରକେ

ସେମାନେ ଦେହର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ, ଚାରିକୋଣ, ଛଅକୋଣ, ଦଶଟି ଆର, ବାରଟି ଆର, ଷୋହଳ ଆର ଓ ତିନିକୋଣ ଆକୃତିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।

ସ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଶିଵଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଦେଵ୍ଯା ସାର୍ଧଂ ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରଭୁଃ ସଂତାରଣାର୍ଥଂ ଚ ଶିଵଃ ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିଵର୍ଜିତଃ

ଶିବ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ଦେବୀ ସହିତ ଏକାଠି ବସିଛନ୍ତି। ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ଶିବ ସଦା ଥିବା ଓ ନଥିବାର ଉପରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।

ତମେକମାହୁର୍ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଚ କେଚିତ୍ କେଚିତ୍ତମାହୁସ୍ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକଂ ଚ ଊଚୁସ୍ ତଥା ତଂ ଚ ଶିଵଂ ତଥାନ୍ଯେ ସଂସାରିଣଂ ଵେଦଵିଦୋ ଵଦନ୍ତି

କେହି ତାଙ୍କୁ ଏକ ଭାବନ୍ତି, କେହି ଦୁଇଟି ଭାବନ୍ତି, କେହି ତିନୋଟି ଗୁଣର ଭାବନ୍ତି; ଅନ୍ୟେ କିଛି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଶିବଙ୍କୁ ସଂସାରର ଆତ୍ମା ବୋଲି କହନ୍ତି।

ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଯୋଗେନ ଶୁଭେନ ଯୁକ୍ତା ଵିପ୍ରାଃ ସଦା ଧର୍ମରତା ଵିଶିଷ୍ଟାଃ ଯଜନ୍ତି ଯୋଗେଶମ୍ ଅଶେଷମୂର୍ତିଂ ଷଡସ୍ରମଧ୍ଯେ ଭଗଵନ୍ତମେଵ

ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ଓ ଭକ୍ତି ଓ ଯୋଗରେ ବିଶିଷ୍ଟ, ସେମାନେ ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଆକୃତିର ମାଧ୍ୟମରେ, ଛଅକୋଣ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।

ଯେ ତତ୍ର ପଶ୍ଯନ୍ତି ଶିଵଂ ତ୍ରିରସ୍ରେ ତ୍ରିତତ୍ତ୍ଵମଧ୍ଯେ ତ୍ରିଗୁଣଂ ତ୍ରିଯକ୍ଷମ୍ ତେ ଯାନ୍ତି ଚୈନଂ ନ ଚ ଯୋଗିନୋ ଽନ୍ଯେ ତଯା ଚ ଦେଵ୍ଯା ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣମ୍

ଯେମାନେ ତିନିକୋଣ ଆକୃତିରେ, ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ, ତିନି ଗୁଣ ଓ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଯୋଗୀମାନେ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଦେବୀ ଦ୍ୱାରା ପୁରାତନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।

ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସ୍ଵେଚ୍ଛାଵିଗ୍ରହସଂଭଵମ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାଯାଃ ଫଲଂ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଲୋକହିତାଯ ଵୈ

ଏବେ ମୁଁ ସ୍ୱଇଚ୍ଛା ଆକୃତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ସମସ୍ତ ଫଳ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ କହିବି।

ସ୍କନ୍ଦୋମାସହିତଂ ଦେଵମ୍ ଆସୀନଂ ପରମାସନେ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ସ୍କନ୍ଦ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।

ସ୍କନ୍ଦୋମାସହିତଂ ଦେଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିନା ସକୃତ୍ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯସ୍ ତଦ୍ଵଦାମି ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍

ସ୍କନ୍ଦ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକଥର ପୂଜିଲେ, ମଣିଷ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ, ସେଥିରେ ମୁଁ ଶୁଣିଥିବା ପ୍ରକାର କହିବି।

ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତିକାଶୈର୍ ଵିମାନୈଃ ସାର୍ଵକାମିକୈଃ ରୁଦ୍ରକନ୍ଯାସମାକୀର୍ଣୈର୍ ଗେଯନାଟ୍ଯସମନ୍ଵିତୈଃ

ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ରୁଦ୍ରଙ୍କର କନ୍ୟାମାନେ ଭରିଥିବା, ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ ସହିତ ମହାବିମାନରେ,

ଶିଵଵତ୍କ୍ରୀଡତେ ଯୋଗୀ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଵିମାନୈଃ ସାର୍ଵକାମିକୈଃ

ଯୋଗୀ ଶିବଙ୍କ ପରି ଖେଳନ୍ତି, ସୃଷ୍ଟି ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବିମାନରେ ବଡ଼ ସୁଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଔମଂ କୌମାରମୈଶାନଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ବ୍ରାହ୍ମମେଵ ଚ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ମହାତେଜା ଜନଲୋକଂ ମହସ୍ ତଥା

ସେ ଔମ, କୌମାର, ଈଶାନ, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଲୋକ, ଜନଲୋକ ଓ ମହସ୍ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଐନ୍ଦ୍ରମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ଚୈନ୍ଦ୍ରତ୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ଵର୍ଷାଯୁତଂ ପୁନଃ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚୈଵ ଭୁଵର୍ଲୋକେ ଭୋଗାନ୍ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ସୁଶୋଭନାନ୍

ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ରହି, ଭୁବର୍ଲୋକରେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି।

ମେରୁମାସାଦ୍ଯ ଦେଵାନାଂ ଭଵନେଷୁ ପ୍ରମୋଦତେ ଏକପାଦଂ ଚତୁର୍ବାହୁଂ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଶୂଲସଂଯୁତମ୍

ମେରୁ ପହଁଚି, ଦେବମାନେ ଥିବା ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଏକ ପାଦ, ଚାରି ହାତ, ତିନି ଆଖି ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଥିତଂ ହରିଂ ଵାମେ ଦକ୍ଷିଣେ ଚତୁରାନନମ୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିରୁଦ୍ରାଣାଂ କୋଟିଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗସୁପ୍ରଭମ୍

ବାମପାଶ୍ୱରେ ହରି, ଡାହାଣପାଶ୍ୱରେ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ଅଠାଇଶ କୋଟି ରୁଦ୍ର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।

ପଞ୍ଚଵିଂଶତିକଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ପୁରୁଷଂ ହୃଦଯାତ୍ତଥା ପ୍ରକୃତିଂ ଵାମତଶ୍ଚୈଵ ବୁଦ୍ଧିଂ ଵୈ ବୁଦ୍ଧିଦେଶତଃ

ପঁଚିଶ ପ୍ରକାର ପୁରୁଷ ସିଧାସଳଖ ହୃଦୟରୁ, ପ୍ରକୃତି ବାମପାଶ୍ୱରୁ, ବୁଦ୍ଧି ବୁଦ୍ଧିର ସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଅହଙ୍କାରମହଙ୍କାରାତ୍ ତନ୍ମାତ୍ରାଣି ତୁ ତତ୍ର ଵୈ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାଦେଵ ଲୀଲଯା ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଅହଂକାରରୁ ଅହଂକାର, ସେଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟ; ଏସବୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ଲୀଳା।

ପୃଥିଵୀଂ ପାଦମୂଲାତ୍ତୁ ଗୁହ୍ଯଦେଶାଜ୍ଜଲଂ ତଥା ନାଭିଦେଶାତ୍ ତଥା ଵହ୍ନିଂ ହୃଦଯାଦ୍ଭାସ୍କରଂ ତଥା

ପାଦମୂଳରୁ ପୃଥିବୀ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରୁ ଜଳ, ନାଭିରୁ ଅଗ୍ନି, ହୃଦୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

କଣ୍ଠାତ୍ସୋମଂ ତଥାତ୍ମାନଂ ଭ୍ରୂମଧ୍ଯାନ୍ମସ୍ତକାଦ୍ଦିଵମ୍ ସୃଷ୍ଟୈଵଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ସାକ୍ଷାଜ୍ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଚରାଚରମ୍

କଣ୍ଠରୁ ସୋମ, ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରୁ ଆତ୍ମା, ମସ୍ତକରୁ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ—ଏଭଳି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ୍ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ରହିଛି।

ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ସର୍ଵଗଂ ଦେଵଂ କୃତ୍ଵା ଵିଦ୍ଯାଵିଧାନତଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଓ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସବୁଜଣା, ସବୁଠାରେ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କ ସାଂଯୋଗ ଲାଭ ହୁଏ।

ତ୍ରିପାଦଂ ସପ୍ତହସ୍ତଂ ଚ ଚତୁଃଶୃଙ୍ଗଂ ଦ୍ଵିଶୀର୍ଷକମ୍ କୃତ୍ଵା ଯଜ୍ଞେଶମୀଶାନଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ

ତିନି ପାଦ, ସାତଟି ହାତ, ଚାରିଟି ଶିଙ୍ଗ, ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ତିଆରି କରି, ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ।

ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ କଲ୍ପଲକ୍ଷଂ ସୁଖୀ ନରଃ କ୍ରମାଦାଗତ୍ଯ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵଯଜ୍ଞାନ୍ତଗୋ ଭଵେତ୍

ସେଠାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁନି ପ୍ରକ୍ରମେ ଏହି ଲୋକକୁ ଆସି, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ସାର୍ଥକତା ହୁଏ।

ଵୃଷାରୂଢଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ ସୋମଂ ସୋମାର୍ଧଭୂଷଣମ୍ ହଯମେଧାଯୁତଂ କୃତ୍ଵା ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତଦ୍ ଅଵାପ୍ଯ ସଃ

ଯିଏ ବୃଷଭାରୁଢ଼, ମାଥାରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଭୂଷିତ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ସେ ଦଶ ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

କାଞ୍ଚନେନ ଵିମାନେନ କିଙ୍କିଣୀଜାଲମାଲିନା ଗତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ତତ୍ରୈଵ ସ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ସୁନାର ବିମାନରେ, ଘଣ୍ଟି ଝୁଲିଥିବା ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଶିବପୁରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ନନ୍ଦିନା ସହିତଂ ଦେଵଂ ସାମ୍ବଂ ସର୍ଵଗଣୈର୍ଵୃତମ୍ କୃତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତଦ୍ଵୈ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍

ନନ୍ଦି, ଆମ୍ବା ଓ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ କଣ ଫଳ ମିଳେ, ଯେପରି ଶୁଣିଛି, ମୁଁ ସେଇ ଫଳ କହିବି।

ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସଂକାଶୈର୍ ଵିମାନୈର୍ ଵୃଷସଂଯୁତୈଃ ଅପ୍ସରୋଗଣସଂକୀର୍ଣୈର୍ ଦେଵଦାନଵଦୁର୍ଲଭୈଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବୃଷଭ ଯୁକ୍ତ ବିମାନ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଭରିଥିବା, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାକୁ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବନ୍ତି—

ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିର୍ ଅପ୍ସରଃସଂଘୈଃ ସର୍ଵତଃ ସର୍ଵଶୋଭିତୈଃ ଗତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଗାଣପତ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଚାରିପଟେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଅପ୍ସରାମାନେ ଘେରି ରହି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୋଭା ପାଇ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଶିବପୁରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଗଣେଶ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ନୃତ୍ଯନ୍ତଂ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଶୈଲଜାସହିତଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ସହସ୍ରବାହୁଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଚତୁର୍ବାହୁମ୍ ଅଥାପି ଵା

ସେ ଦେବଦେବଙ୍କ ମାସ୍ତରଙ୍କୁ, ପାହାଡ଼ ଝିଅ ସହିତ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ହଜାର ହାତ ବା ଚାରି ହାତ ଓ ସବୁକିଛି ଜଣା, ଏମିତି ଦେଖେ।