ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ରଥଂ ଦିଵ୍ଯଂ କାର୍ମୁକଂ ଚ ଶରଂ ତଥା ସାରଥିଂ ଜଗତାଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରଭୁମୀଶ୍ଵରମ୍

ଏଭଳି ଦେବତାମୟ ରଥ, ଧନୁଷ, ବାଣ, ସାରଥି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତିଆରି କରିଲେ।

ଆରୁରୋହ ରଥଂ ଦିଵ୍ଯଂ ରଣମଣ୍ଡନଧୃଗ୍ ଭଵଃ ସର୍ଵଦେଵଗଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ କମ୍ପଯନ୍ନିଵ ରୋଦସୀ

ଭବ ଦେବତା ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶୋଭିତ ହେଉଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦିଗବିଦିଗ ହଲାମାନ ହେଉଥିଲା।

ଋଷିଭିଃ ସ୍ତୂଯମାନଶ୍ ଚ ଵନ୍ଦ୍ଯମାନଶ୍ ଚ ବନ୍ଦିଭିଃ ଉପନୃତ୍ତଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ଗଣୈର୍ନୃତ୍ଯଵିଶାରଦୈଃ

ଋଷିମାନେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ବନ୍ଦିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ, ନୃତ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ।

ସୁଶୋଭମାନୋ ଵରଦଃ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯୈଵ ଚ ସାରଥିମ୍ ତସ୍ମିନ୍ନାରୋହତି ରଥଂ କଲ୍ପିତଂ ଲୋକସଂଭୃତମ୍

ବରଦାତା ଦେବତା ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ସାରଥିଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ପାତ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଜନମାନେ ଭରିଥିବା ଏହି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।

ଶିରୋଭିଃ ପତିତା ଭୂମୀଂ ତୁରଗା ଵେଦସଂଭଵାଃ ଅଥାଧସ୍ତାଦ୍ରଥସ୍ଯାସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଧରଣୀଧରଃ

ବେଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ତାପରେ ଭଗବାନ ଧରଣୀଧର ତାଙ୍କର ରଥ ତଳେ ଥିଲେ।

ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରରୂପୀ ଚୋତ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଵୈ କ୍ଷଣମ୍ କ୍ଷଣାନ୍ତରେ ଵୃଷେନ୍ଦ୍ରୋ ଽପି ଜାନୁଭ୍ଯାମଗମଦ୍ଧରାମ୍

ବୃଷଭର ଆକାର ଧାରଣ କରି, ସେ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଉଠାଇ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ସିଧା କଲେ; କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ଷଣରେ ବୃଷଭ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁ ଦେଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

ଅଭୀଷୁହସ୍ତୋ ଭଗଵାନ୍ ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ଚ ହଯାନ୍ ଵିଭୁଃ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଦେଵସ୍ଯ ଵଚନାଦ୍ଵୈ ରଥଂ ଶୁଭମ୍

ଭଗବାନ ବାଣ ହାତରେ ଧରି, ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଉଠାଇଲେ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶୁଭ ରଥକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

ତତୋ ଽଶ୍ଵାଂଶ୍ଚୋଦଯାମାସ ମନୋମାରୁତରଂହସଃ ପୁରାଣ୍ଯୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଖସ୍ଥାନି ଦାନଵାନାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍

ତାପରେ ସେ ମନ ଓ ବାୟୁ ସମାନ ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଆଦିପୁରୁଣା ଆକାଶରେ ଥିବା ପ୍ରବଳ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦିଗରେ ହଂକାରିଲେ।

ଅଥାହ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରୋ ଦେଵାନାଲୋକ୍ଯ ଶଙ୍କରଃ ପଶୂନାମାଧିପତ୍ଯଂ ମେ ଦତ୍ତଂ ହନ୍ମି ତତୋ ଽସୁରାନ୍

ତାପରେ ଭଗବାନ ଶଙ୍କର ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖି କହିଲେ: 'ପଶୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆମକୁ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି; ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ଅସୁରମାନେକୁ ବଧ କରିବି।'

ପୃଥକ୍ପଶୁତ୍ଵଂ ଦେଵାନାଂ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ସୁରୋତ୍ତମାଃ କଲ୍ପଯିତ୍ଵୈଵ ଵଧ୍ଯାସ୍ତେ ନାନ୍ଯଥା ନୈଵ ସତ୍ତମାଃ

ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୃଥକ୍ ପଶୁ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲେ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ, ସେମାନେ ବଧ ହେବେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।

ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚଃ ସର୍ଵଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ ଵିଷାଦମଗମନ୍ ସର୍ଵେ ପଶୁତ୍ଵଂ ପ୍ରତି ଶଙ୍କିତାଃ

ଦେବଦେବଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ପଶୁ ଭାବ ପାଇଁ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।

ତେଷାଂ ଭାଵଂ ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦେଵସ୍ତାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ମା ଵୋ ଽସ୍ତୁ ପଶୁଭାଵେ ଽସ୍ମିନ୍ ଭଯଂ ଵିବୁଧସତ୍ତମାଃ

ତାଙ୍କର ମନୋଭାବ ଜାଣି, ଦେବତା କହିଲେ: 'ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦେବମାନେ, ଏହି ପଶୁ ଭାବରେ ତୁମେ କେବେ ଭୟ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।'

ଶ୍ରୂଯତାଂ ପଶୁଭାଵସ୍ଯ ଵିମୋକ୍ଷଃ କ୍ରିଯତାଂ ଚ ସଃ ଯୋ ଵୈ ପାଶୁପତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଚରିଷ୍ଯତି ସ ମୋକ୍ଷ୍ଯତି

'ପଶୁ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି କିପରି ହୁଏ ଶୁଣ, ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କର; ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ।'

ପଶୁତ୍ଵାଦିତି ସତ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ସମାହିତାଃ ଯେ ଚାପ୍ଯନ୍ଯେ ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ମମ

'ପଶୁ ଭାବ ଏକ ସତ୍ୟ ଓ ଘୋଷିତ; ଯିଏ ମୋର ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ,'

ମୋକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ତେ ନ ସଂଦେହଃ ପଶୁତ୍ଵାତ୍ ସୁରସତ୍ତମାଃ ନୈଷ୍ଠିକଂ ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦଂ ଵା ତଦର୍ଧଂ ଵର୍ଷକତ୍ରଯମ୍

'ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପଶୁ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନେ, ବାରୋଟି ବର୍ଷ, ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ତିନି ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ।'

ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ କାରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ସ ପଶୁତ୍ଵାଦ୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ ତସ୍ମାତ୍ପରମିଦଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଚରିଷ୍ଯଥ ସୁରୋତ୍ତମାଃ

'ଯିଏ ସେବା କରାଇବେ, ସେ ପଶୁ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ; ଏହିଠାରୁ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର।'

ତଥେତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍ଦେଵାଃ ଶିଵେ ଲୋକନମସ୍କୃତେ ତସ୍ମାଦ୍ଵୈ ପଶଵଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାସୁରନରାଃ ପ୍ରଭୋଃ

ଦେବତାମାନେ ଶିବଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ, 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି କହିଲେ; ଏହିଠାରୁ ସମସ୍ତ ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମଣିଷମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପଶୁ।

ରୁଦ୍ରଃ ପଶୁପତିଶ୍ଚୈଵ ପଶୁପାଶଵିମୋଚକଃ ଯଃ ପଶୁସ୍ତତ୍ପଶୁତ୍ଵଂ ଚ ଵ୍ରତେନାନେନ ସଂତ୍ଯଜେତ୍

ରୁଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ପଶୁମାନଙ୍କର ନାଥ ଏବଂ ସେଇ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେ କେହି ପଶୁ ଅଟେ, ସେ ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ନିଜର ପଶୁତ୍ୱକୁ ଛାଡିପାରିବ।

ତତ୍କୃତ୍ଵା ନ ଚ ପାପୀଯାନ୍ ଇତି ଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ନିଶ୍ଚଯଃ ତତୋ ଵିନାଯକଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ବାଲୋ ଽବାଲପରାକ୍ରମଃ

ଏହା କରିଲେ କେହି ଅଧିକ ପାପୀ ହୁଏନାହିଁ—ଏହା ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତ ମତ। ତାପରେ ନିଜେ ବିନାୟକ, ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିଶୁ, ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ଅପୂଜିତସ୍ତଦା ଦେଵୈଃ ପ୍ରାହ ଦେଵାନ୍ନିଵାରଯନ୍ ମାମପୂଜ୍ଯ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିଭିଃ ଶୁଭୈଃ

ସେତିବେଳେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିବାରୁ, ସେ ଦେବତାମାନୋଁକୁ ରୋକି କହିଲେ—'ଏହି ଜଗତରେ ମୋତେ ଶୁଭ ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିନଥିଲେ,'

କଃ ପୁମାନ୍ସିଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ଦେଵୋ ଵା ଦାନଵୋ ଽପି ଵା ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ କ୍ଷଣାଦେଵ ଦେଵକାର୍ଯେ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ

'ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସିଦ୍ଧି ପାଇପାରିବ? ତେଣୁ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାନାୟକମାନେ'

ଵିଘ୍ନଂ କରିଷ୍ଯେ ଦେଵେଶ କଥଂ କର୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତାଃ ତତଃ ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ଭୀତାଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ତଂ ପ୍ରଭୁମ୍

'ମୁଁ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିବି, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଯେଉଁମାନେ କିଛି କାମ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେବେ।' ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ ଉଣ୍ଡରୈଶ୍ଚୈଵ ମୋଦକୈଃ ଅବ୍ରୁଵଂସ୍ତେ ଗଣେଶାନଂ ନିର୍ଵିଘ୍ନଂ ଚାସ୍ତୁ ନଃ ସଦା

ଭୋଜ୍ୟ, ଖାଦ୍ୟ, ଉଣ୍ଡା ଓ ମୋଦକ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି କହିଲେ—'ଆମେ ସଦା ବିଘ୍ନରୁ ମୁକ୍ତ ରୁହୁ।'

ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଚାଘ୍ରାଯ ସୁତଂ ତଦାନୀମପୂଜଯତ୍ସର୍ଵସୁରେନ୍ଦ୍ରମୁଖ୍ଯଃ

ସେତିବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଘ୍ରାଣ କଲେ ଏବଂ ପୂଜା କଲେ।

ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପୂଜ୍ଯଂ ସହ ଦେଵସଂଘୈର୍ ଵିନାଯକଂ ନାଯକମୀଶ୍ଵରାଣାମ୍ ଗଣେଶ୍ଵରୈରେଵ ନଗେନ୍ଦ୍ରଧନ୍ଵା ପୁରତ୍ରଯଂ ଦଗ୍ଧୁମସୌ ଜଗାମ

ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ, ଗଣନାୟକ ଏବଂ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ପାହାଡ଼ର ଧନୁଷ ଧରି, ସେ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ଦହିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ତଂ ଦେଵଦେଵଂ ସୁରସିଦ୍ଧସଂଘା ମହେଶ୍ଵରଂ ଭୂତଗଣାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ଗଣେଶ୍ଵରା ନନ୍ଦିମୁଖାସ୍ତଦାନୀଂ ସ୍ଵଵାହନୈରନ୍ଵଯୁରୀଶମୀଶାଃ

ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଭୂତଗଣମାନେ, ଗଣନାୟକ ନନ୍ଦିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ସେଇ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ଯାନରେ ଅନୁସରଣ କଲେ।

ଅଗ୍ରେ ସୁରାଣାଂ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରାଣାଂ ତଦାଥ ନନ୍ଦୀ ଗିରିରାଜକଲ୍ପମ୍ ଵିମାନମାରୁହ୍ଯ ପୁରଂ ପ୍ରହର୍ତୁଂ ଜଗାମ ମୃତ୍ଯୁଂ ଭଗଵାନିଵେଶଃ

ସେତିବେଳେ ଦେବତା ଓ ଗଣନାୟକମାନଙ୍କ ଆଗରେ, ପାହାଡ଼ରାଜା ପରି ନନ୍ଦି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଯାନ ଚଢ଼ି, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ନିବାସ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଗଲେ।

ଯାନ୍ତଂ ତଦାନୀଂ ତୁ ଶିଲାଦପୁତ୍ରମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ନାଗେନ୍ଦ୍ରଵୃଷାଶ୍ଵଵର୍ଯାନ୍ ଦେଵାସ୍ତଦାନୀଂ ଗଣପାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ଗଣା ଯଯୁଃ ସ୍ଵାଯୁଧଚିହ୍ନହସ୍ତାଃ

ସେତିବେଳେ ଶିଳାଦପୁତ୍ର ନନ୍ଦି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ, ବୃଷ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି, ଦେବତା, ଗଣନାୟକ ଓ ସମସ୍ତ ଗଣା ନିଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଚିହ୍ନ ଧରି ଚାଲିଗଲେ।

ଜଗାମ ଜଗତାଂ ହିତାଯ ପୁରତ୍ରଯଂ ଦଗ୍ଧୁମଲୁପ୍ତଶକ୍ତିଃ

ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅକ୍ଷୟ ରଖି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ, ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ଦହିବାକୁ ଗଲେ।