ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ନରକଂ ଚ ଜଗାମାନ୍ଯା ତସ୍ମାଦ୍ଭର୍ତା ପରା ଗତିଃ ତଥାପି ଭର୍ତୄନ୍ ସ୍ଵାଂସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ବଭୂଵୁଃ ସ୍ଵୈରଵୃତ୍ତଯଃ

ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନରକକୁ ଗଲେ; ତେଣୁ, ପତି ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି; ତଥାପି, ନିଜ ପତିମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ ହେଲେ।

ମାଯଯା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ପ୍ରଭୋଃ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ ଚ ସ୍ଵଯଂ ତସ୍ଯ ନିଯୋଗାତ୍ତ୍ରିପୁରଂ ଗତା

ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଓ ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତ୍ରିପୁରକୁ ଗଲେ।

ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତପସା ତେଷାଂ ଲବ୍ଧା ଦେଵେଶ୍ଵରାଦଜାତ୍ ବହିର୍ଗତା ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ନିଯୋଗାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରଭୋଃ

ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ବାହାରିଗଲେ।

ବୁଦ୍ଧିମୋହଂ ତଥାଭୂତଂ ଵିଷ୍ଣୁମାଯାଵିନିର୍ମିତମ୍ ତେଷାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଦେଵସ୍ ତାସାଂ ମାଯୀ ଚ ନାରଦଃ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ତିଆରି ଏମିତି ବୁଦ୍ଧିଭ୍ରମ ସେମାନେକୁ ଦେଇ, ଦେବତା ଓ ମାୟାବୀ ନାରଦ ସେମାନେକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଦେଲେ।

ସୁଖାସୀନୌ ହ୍ଯସଂଭ୍ରାନ୍ତୌ ଧର୍ମଵିଘ୍ନାର୍ଥମଵ୍ଯଯୌ ଏଵଂ ନଷ୍ଟେ ତଦା ଧର୍ମେ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତେ ସୁଶୋଭନେ

ସେମାନେ ସୁଖରେ ବସି, ଅଚଳ ଓ ଅବିଚଳିତ ରହି, ଧର୍ମକୁ ବାଧା ଦେଲେ; ଏଭଳି ଶ୍ରୌତ ଓ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ ଧର୍ମ ସେଇ ସମୟରେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।

ପାଷଣ୍ଡେ ଖ୍ଯାପିତେ ତେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ଵିଶ୍ଵଯୋନିନା ତ୍ଯକ୍ତେ ମହେଶ୍ଵରେ ଦୈତ୍ଯୈସ୍ ତ୍ଯକ୍ତେ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନେ ତଥା

ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ଏଭଳି ପାଷଣ୍ଡ ପ୍ରଚାର କଲେ; ଦାଇତ୍ୟମାନେ ମହେଶ୍ୱର ଓ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ—

ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମେ ନିଖିଲେ ନଷ୍ଟେ ଦୁରାଚାରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ କୃତାର୍ଥ ଇଵ ଦେଵେଶୋ ଦେଵୈଃ ସାର୍ଧମୁମାପତିମ୍

ସମସ୍ତ ନାରୀଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ବ୍ୟାପିଗଲା; ଏବେ ଦେବେଶ୍ୱର, ଦେବମାନେ ସହିତ ଉମାପତିଙ୍କୁ ମିଳିବାକୁ ଗଲେ।

ତପସା ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ମହେଶ୍ଵରାଯ ଦେଵାଯ ନମସ୍ତେ ପରମାତ୍ମନେ

ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତଜ୍ଞଙ୍କୁ ପାଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: 'ମହେଶ୍ୱର, ଦେବ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।'

ନାରାଯଣାଯ ଶର୍ଵାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣେ ଶାଶ୍ଵତାଯ ହ୍ଯନନ୍ତାଯ ଅଵ୍ଯକ୍ତାଯ ଚ ତେ ନମଃ

'ନାରାୟଣ, ଶର୍ବ, ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅନନ୍ତ, ଅବ୍ୟକ୍ତ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ମହାଦେଵଂ ଦଣ୍ଡଵତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଜଜାପ ରୁଦ୍ରଂ ଭଗଵାନ୍ କୋଟିଵାରଂ ଜଲେ ସ୍ଥିତଃ

ଏଭଳି ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଭଗବାନ୍ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରକୁ କୋଟିଥର ଜପ କଲେ।

ଦେଵାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଦେଵଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସସାଧ୍ଯାଃ ସଯମାଃ ସରୁଦ୍ରାଃ ସମରୁଦ୍ଗଣାଃ

ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ଯମ, ରୁଦ୍ର ଓ ମରୁତ୍ ଗଣ ସହିତ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ନମଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ତୁଭ୍ଯଂ ଶଙ୍କରାଯାର୍ତିହାରିଣେ ରୁଦ୍ରାଯ ନୀଲରୁଦ୍ରାଯ କଦ୍ରୁଦ୍ରାଯ ପ୍ରଚେତସେ

ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଶଙ୍କର, ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା, ରୁଦ୍ର, ନୀଳରୁଦ୍ର, କଦ୍ରୁଦ୍ର, ପ୍ରଚେତାସ୍—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଗତିର୍ନଃ ସର୍ଵଦାସ୍ମାଭିର୍ ଵନ୍ଦ୍ଯୋ ଦେଵାରିମର୍ଦନଃ ତ୍ଵମାଦିସ୍ତ୍ଵମନନ୍ତଶ୍ ଚ ଅନନ୍ତଶ୍ଚାକ୍ଷଯଃ ପ୍ରଭୁଃ

ତୁମେ ସଦା ଆମର ଆଶ୍ରୟ, ଆମେ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ପୂଜିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରୁଥିବା, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନଥିବା, ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରଭୁ ତୁମେ।

ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରୁଷଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ରଷ୍ଟା ହର୍ତା ଜଗଦ୍ଗୁରୋ ତ୍ରାତା ନେତା ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଦ୍ଵିଜଵତ୍ସଲ

ତୁମେ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଦୁହେଁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକ, ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ, ରକ୍ଷକ, ନେତା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ପିତା ସମ।

ଵରଦୋ ଵାଙ୍ମଯୋ ଵାଚ୍ଯୋ ଵାଚ୍ଯଵାଚକଵର୍ଜିତଃ ଯାଜ୍ଯୋ ମୁକ୍ତ୍ଯର୍ଥମୀଶାନୋ ଯୋଗିଭିର୍ ଯୋଗଵିଭ୍ରମୈଃ

ତୁମେ ଦାନଦାତା, ବାଣୀର ସାର, କଥାର ଅର୍ଥ, କଥା ଓ ଅର୍ଥ ଉଭୟୁ ଉପରେ ଅତିତ। ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗୀମାନେ ଯୋଗର ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।

ହୃତ୍ପୁଣ୍ଡରୀକସୁଷିରେ ଯୋଗିନାଂ ସଂସ୍ଥିତଃ ସଦା ଵଦନ୍ତି ସୂରଯଃ ସନ୍ତଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣମ୍

ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ସଦା ବସିଛ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ, ପରମ ଓ ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ଭଵନ୍ତଂ ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯାର୍ଯାସ୍ ତେଜୋରାଶିଂ ପରାତ୍ପରମ୍ ପରମାତ୍ମାନମିତ୍ଯାହୁର୍ ଅସ୍ମିଞ୍ଜଗତି ତଦ୍ଵିଭୋ

ଆଦର୍ଶ ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ତତ୍ତ୍ୱ, ତେଜର ଆଗାର, ସମସ୍ତରୁ ଉଚ୍ଚତମ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ପରମାତ୍ମା ବୋଲି କହନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ସ୍ଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଜାଯମାନଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ ଅଣୋରଲ୍ପତରଂ ପ୍ରାହୁର୍ ମହତୋ ଽପି ମହତ୍ତରମ୍

ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ, ଯାହା ଦେଖାଯାଏ, ଶୁଣାଯାଏ, ଅଛି, ଓ ଜନ୍ମନେଇଛି, ସେ ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ମହାନ୍‌ରୁ ବଡ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ସର୍ଵତଃ ପାଣିପାଦଂ ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵତୋ ଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖମ୍ ସର୍ଵତଃ ଶ୍ରୁତିମଲ୍ଲୋକେ ସର୍ଵମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠସି

ତୁମର ହାତ ଓ ପାଉଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ମୁଣ୍ଡ, ଚକ୍ଷୁ, ମୁଖ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କାନ ଥିବା, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛ।

ମହାଦେଵମନିର୍ଦେଶ୍ଯଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ତ୍ଵାମନାମଯମ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ସଦାଶିଵମ୍ ଅନାମଯମ୍

ତୁମେ ମହାଦେବ, ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେନି, ସବୁ ଜାଣିଥିବା, ଦୁଃଖ ରହିତ, ବିଶ୍ୱର ରୂପ, ବିଭିନ୍ନ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସଦା ଶିବ, ଅନାମୟ।

କୋଟିଭାସ୍କରସଂକାଶଂ କୋଟିଶୀତାଂଶୁସନ୍ନିଭମ୍ କୋଟିକାଲାଗ୍ନିସଂକାଶଂ ଷଡ୍ଵିଂଶକମନୀଶ୍ଵରମ୍

ତୁମେ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶିତଳ, କୋଟି କାଳାଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର, ଏବଂ ଛବିଶ ତତ୍ତ୍ୱର ନାଥ।

ପ୍ରଵର୍ତକଂ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ପ୍ରକୃତେଃ ପ୍ରପିତାମହମ୍ ଵଦନ୍ତି ଵରଦଂ ଦେଵଂ ସର୍ଵାଵାସଂ ସ୍ଵଯଂଭୁଵମ୍

ତୁମକୁ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଆରମ୍ଭକାରୀ, ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରପିତାମହ, ଦାନଦାତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସ୍ୱୟଂଜାତ ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଶ୍ରୁତଯଃ ଶ୍ରୁତିସାରଂ ତ୍ଵାଂ ଶ୍ରୁତିସାରଵିଦୋ ଜନାଃ

ବେଦମାନେ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ସାର ବୋଲି କହନ୍ତି, ଓ ବେଦର ସାର ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମନେ କରନ୍ତି।

ଅଦୃଷ୍ଟମସ୍ମାଭିର୍ ଅନେକମୂର୍ତେ ଵିନା କୃତଂ ଯଦ୍ଭଵତାଥ ଲୋକେ ତ୍ଵମେଵ ଦୈତ୍ଯାସୁରଭୂତସଂଘାନ୍ ଦେଵାନ୍ ନରାନ୍ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମାଂଶ୍ ଚ

ହେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ସେ ସବୁ ଆମେ ଦେଖିପାରିନାହୁଁ। ଦେବ, ଦାନବ, ମଣିଷ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କ ମୂଳ କେବଳ ତୁମେ।

ପାହି ନାନ୍ଯା ଗତିଃ ଶଂଭୋ ଵିନିହତ୍ଯାସୁରୋତ୍ତମାନ୍ ମାଯଯା ମୋହିତାଃ ସର୍ଵେ ଭଵତଃ ପରମେଶ୍ଵର

ହେ ଶମ୍ଭୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ। ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନବମାନେକୁ ବିନାଶ କରିଛ, ସମସ୍ତେ ତୁମର ମାୟାରେ ମୋହିତ।

ଯଥା ତରଙ୍ଗା ଲହରୀସମୂହା ଯୁଧ୍ଯନ୍ତି ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯମପାଂନିଧୌ ଚ ଜଲାଶ୍ରଯାଦେଵ ଜଡୀକୃତାଶ୍ ଚ ସୁରାସୁରାସ୍ତଦ୍ଵଦଜସ୍ଯ ସର୍ଵମ୍

ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଓ ଲହରୀମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେହି ପାଣିରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେପରି ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ଯ ଇଦଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଜପେନ୍ନରଃ ଶୃଣୁଯାଦ୍ଵା ସ୍ତଵଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵକାମମ୍ ଅଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯେଉଁ ମଣିଷ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ପବିତ୍ର ହୋଇ, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଷ୍ଟବକୁ ଜପ କରେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ।

ସ୍ତୁତସ୍ତ୍ଵେଵଂ ସୁରୈର୍ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଜପେନ ଚ ମହେଶ୍ଵରଃ ସୋମଃ ସୋମାମ୍ ଅଥାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ନନ୍ଦିଦତ୍ତକରଃ ସ୍ମଯନ୍

ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜପରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଇ, ମହେଶ୍ୱର ସୋମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ ନନ୍ଦି ଦେଇଥିବା ହାତକୁ ହସିହସି ଧରିଲେ।

ପ୍ରାହ ଗଂଭୀରଯା ଵାଚା ଦେଵାନାଲୋକ୍ଯ ଶଙ୍କରଃ ଜ୍ଞାତଂ ମଯେଦମଧୁନା ଦେଵକାର୍ଯଂ ସୁରେଶ୍ଵରାଃ

ଶଙ୍କର ଦେବତାମାନେକୁ ଦେଖି ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀମାନେ, ଏହି ଦେବକାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏବେ ମୁଁ ବୁଝିପାରିଛି।”