ଗନ୍ତୁମର୍ହସି ନାଶାଯ ଭୋ ତୂର୍ଣଂ ପୁରଵାସିନାମ୍ ଧର୍ମାସ୍ ତଥା ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତୁ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତା ନ ସଂଶଯଃ
'ଏହି ଶହରବାସୀଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଯାଅ; ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଆଧାରିତ ଧର୍ମ ନଶ୍ଟ ହେଉ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ମାଯୀ ମାଯାଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତତ୍ପୁରଂ ତୂର୍ଣଂ ମୁନିର୍ମାଯାଂ ତଦାକରୋତ୍
ତାପରେ ସେ ମାୟାବୀ, ମାୟା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତୁରନ୍ତ ସେଇ ପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ମାୟା କଲେ।
ମାଯଯା ତସ୍ଯ ତେ ଦୈତ୍ଯାଃ ପୁରତ୍ରଯନିଵାସିନଃ ଶ୍ରୌତଂ ସ୍ମାର୍ତଂ ଚ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯାସ୍ତଦାଭଵନ୍
ତାଙ୍କର ମାୟାରେ, ସେ ତିନିଟି ପୁରରେ ବସୁଥିବା ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଶ୍ରୌତ ଓ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ କର୍ମ ଛାଡିଦେଇ, ସେଠି ସେଠି ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ।
ତତ୍ଯଜୁଶ୍ ଚ ମହାଦେଵଂ ଶଙ୍କରଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ନାରଦୋ ଽପି ତଦା ମାଯୀ ନିଯୋଗାନ୍ମାଯିନଃ ପ୍ରଭୋଃ
ସେମାନେ ମହାଦେବ, ଶଙ୍କର, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ଏହି ମାୟାବୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନାରଦ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଲେ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତତ୍ପୁରଂ ତେନ ମାଯିନା ସହ ଦୀକ୍ଷିତଃ ମୁନିଃ ଶିଷ୍ଯୈଃ ପ୍ରଶିଷ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସଂଵୃତଃ ସର୍ଵତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସେ ମୁନି, ସେଇ ମାୟାବୀ ସହିତ ସେଇ ପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଚାରିପଟେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶିଷ୍ୟମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ଦୀକ୍ଷା ନେଲେ।
ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମଂ ଚାକରୋତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଦୁଶ୍ଚାରଫଲସିଦ୍ଧିଦମ୍ ଚକ୍ରୁସ୍ତାଃ ସର୍ଵଦା ଲବ୍ଧ୍ଵା ସଦ୍ଯ ଏଵ ଫଲଂ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ସେ ମୁନି ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀମାନେ କରିଥିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥିବା ନାରୀଧର୍ମ କଲେ; ସେଇ ନାରୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ମିଳିବାରୁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁବେଳେ କରୁଥିଲେ।
ଜନାସକ୍ତା ବଭୂଵୁସ୍ତା ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ପତିଦେଵତାଃ ଅଦ୍ଯାପି ଗୌରଵାତ୍ତସ୍ଯ ନାରଦସ୍ଯ କଲୌ ମୁନେଃ
ସେମାନେ ଗୃହସଂସାରରେ ଆସକ୍ତ ହେଲେ, ପତିକୁ ଦେବତାଭାବେ ପୂଜିବାକୁ ଅପମାନ କଲେ; ଏହି ଗୋଟିଏ ପ୍ରଥା ଆଜି ମଧ୍ୟ କଳିଯୁଗରେ ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରତି ମାନ୍ୟତାରୁ ଚାଲିଆସୁଛି।
ନାର୍ଯଶ୍ଚରନ୍ତି ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଭର୍ତୄନ୍ ସ୍ଵୈରଂ ଵୃଥାଧମାଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମାତା ପିତା ବନ୍ଧୁଃ ସଖା ମିତ୍ରଂ ଚ ବାନ୍ଧଵଃ
ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପତିମାନେକୁ ଛାଡି, ଇଚ୍ଛାମତେ ଓ ଅନୈତିକ ଭାବରେ ଚରଣ କରୁଛନ୍ତି; ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମା, ବାପା, ବନ୍ଧୁ, ସଖୀ, ମିତ୍ର ଓ ଆତ୍ମୀୟ—
ଭର୍ତା ଏଵ ନ ସଂଦେହସ୍ ତଥାପ୍ଯ୍ ଆସହମାଯଯା କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ପାପଂ ଯା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରେମସଂଯୁତା
—ଏ ସବୁ ଭିତରେ ପତି ଅନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତଥାପି ମାୟାରେ ପଡ଼ି, ଯଦିଓ ବଡ଼ ପାପ କରିଥାଏ, ଯଦି ନାରୀ ପତିପ୍ରେମରେ ଏକତା ରହିଥାଏ—
ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ ପରମଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନରକଂ ଚ ଵିପର୍ଯଯାତ୍ ପୁରୈକା ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ସର୍ଵଧର୍ମାନ୍ ସଦା ପତିମ୍
—ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପାଏ, ନାହିଁଲେ ନରକକୁ ଯାଏ; ଏକ ପୁରରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନାରୀମାନେ ସବୁବେଳେ ପତିକୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଭାବେ ମାନନ୍ତି।
ସଂତ୍ଯଜ୍ଯାପୂଜଯନ୍ସାଧ୍ଵ୍ଯୋ ଦେଵାନନ୍ଯାଞ୍ଜଗଦ୍ଗୁରୂନ୍ ତାଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମାସାଦ୍ଯ ମୋଦନ୍ତେ ଵିଗତଜ୍ଵରାଃ
ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଜଗତ୍ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଛାଡ଼ି, ସେଇ ସତୀନାରୀମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି।
ନରକଂ ଚ ଜଗାମାନ୍ଯା ତସ୍ମାଦ୍ଭର୍ତା ପରା ଗତିଃ ତଥାପି ଭର୍ତୄନ୍ ସ୍ଵାଂସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ବଭୂଵୁଃ ସ୍ଵୈରଵୃତ୍ତଯଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ନରକକୁ ଗଲେ; ତେଣୁ, ପତି ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି; ତଥାପି, ନିଜ ପତିମାନେକୁ ଛାଡ଼ି, ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ ହେଲେ।
ମାଯଯା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ପ୍ରଭୋଃ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ ଚ ସ୍ଵଯଂ ତସ୍ଯ ନିଯୋଗାତ୍ତ୍ରିପୁରଂ ଗତା
ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟା ଓ ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତ୍ରିପୁରକୁ ଗଲେ।
ଯା ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ତପସା ତେଷାଂ ଲବ୍ଧା ଦେଵେଶ୍ଵରାଦଜାତ୍ ବହିର୍ଗତା ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ନିଯୋଗାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରଭୋଃ
ଯେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପାଇଥିଲେ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ବାହାରିଗଲେ।
ବୁଦ୍ଧିମୋହଂ ତଥାଭୂତଂ ଵିଷ୍ଣୁମାଯାଵିନିର୍ମିତମ୍ ତେଷାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା କ୍ଷଣଂ ଦେଵସ୍ ତାସାଂ ମାଯୀ ଚ ନାରଦଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ତିଆରି ଏମିତି ବୁଦ୍ଧିଭ୍ରମ ସେମାନେକୁ ଦେଇ, ଦେବତା ଓ ମାୟାବୀ ନାରଦ ସେମାନେକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଦେଲେ।
ସୁଖାସୀନୌ ହ୍ଯସଂଭ୍ରାନ୍ତୌ ଧର୍ମଵିଘ୍ନାର୍ଥମଵ୍ଯଯୌ ଏଵଂ ନଷ୍ଟେ ତଦା ଧର୍ମେ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତେ ସୁଶୋଭନେ
ସେମାନେ ସୁଖରେ ବସି, ଅଚଳ ଓ ଅବିଚଳିତ ରହି, ଧର୍ମକୁ ବାଧା ଦେଲେ; ଏଭଳି ଶ୍ରୌତ ଓ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ ଧର୍ମ ସେଇ ସମୟରେ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
ପାଷଣ୍ଡେ ଖ୍ଯାପିତେ ତେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ଵିଶ୍ଵଯୋନିନା ତ୍ଯକ୍ତେ ମହେଶ୍ଵରେ ଦୈତ୍ଯୈସ୍ ତ୍ଯକ୍ତେ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନେ ତଥା
ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ, ଏଭଳି ପାଷଣ୍ଡ ପ୍ରଚାର କଲେ; ଦାଇତ୍ୟମାନେ ମହେଶ୍ୱର ଓ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ—
ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମେ ନିଖିଲେ ନଷ୍ଟେ ଦୁରାଚାରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ କୃତାର୍ଥ ଇଵ ଦେଵେଶୋ ଦେଵୈଃ ସାର୍ଧମୁମାପତିମ୍
ସମସ୍ତ ନାରୀଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ଦୁଷ୍ଟ ଆଚରଣ ବ୍ୟାପିଗଲା; ଏବେ ଦେବେଶ୍ୱର, ଦେବମାନେ ସହିତ ଉମାପତିଙ୍କୁ ମିଳିବାକୁ ଗଲେ।
ତପସା ପ୍ରାପ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ମହେଶ୍ଵରାଯ ଦେଵାଯ ନମସ୍ତେ ପରମାତ୍ମନେ
ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତଜ୍ଞଙ୍କୁ ପାଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: 'ମହେଶ୍ୱର, ଦେବ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।'
ନାରାଯଣାଯ ଶର୍ଵାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣେ ଶାଶ୍ଵତାଯ ହ୍ଯନନ୍ତାଯ ଅଵ୍ଯକ୍ତାଯ ଚ ତେ ନମଃ
'ନାରାୟଣ, ଶର୍ବ, ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମରୂପୀ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅନନ୍ତ, ଅବ୍ୟକ୍ତ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'
ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ମହାଦେଵଂ ଦଣ୍ଡଵତ୍ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଜଜାପ ରୁଦ୍ରଂ ଭଗଵାନ୍ କୋଟିଵାରଂ ଜଲେ ସ୍ଥିତଃ
ଏଭଳି ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଭଗବାନ୍ ଜଳରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରକୁ କୋଟିଥର ଜପ କଲେ।
ଦେଵାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଦେଵଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସସାଧ୍ଯାଃ ସଯମାଃ ସରୁଦ୍ରାଃ ସମରୁଦ୍ଗଣାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ଯମ, ରୁଦ୍ର ଓ ମରୁତ୍ ଗଣ ସହିତ, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନମଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ତୁଭ୍ଯଂ ଶଙ୍କରାଯାର୍ତିହାରିଣେ ରୁଦ୍ରାଯ ନୀଲରୁଦ୍ରାଯ କଦ୍ରୁଦ୍ରାଯ ପ୍ରଚେତସେ
ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଶଙ୍କର, ଦୁଃଖ ହରଣ କରୁଥିବା, ରୁଦ୍ର, ନୀଳରୁଦ୍ର, କଦ୍ରୁଦ୍ର, ପ୍ରଚେତାସ୍—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଗତିର୍ନଃ ସର୍ଵଦାସ୍ମାଭିର୍ ଵନ୍ଦ୍ଯୋ ଦେଵାରିମର୍ଦନଃ ତ୍ଵମାଦିସ୍ତ୍ଵମନନ୍ତଶ୍ ଚ ଅନନ୍ତଶ୍ଚାକ୍ଷଯଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତୁମେ ସଦା ଆମର ଆଶ୍ରୟ, ଆମେ ସବୁବେଳେ ତୁମକୁ ପୂଜିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କରୁଥିବା, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନଥିବା, ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରଭୁ ତୁମେ।
ପ୍ରକୃତିଃ ପୁରୁଷଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ରଷ୍ଟା ହର୍ତା ଜଗଦ୍ଗୁରୋ ତ୍ରାତା ନେତା ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଦ୍ଵିଜଵତ୍ସଲ
ତୁମେ ପ୍ରକୃତି ଓ ପୁରୁଷ ଦୁହେଁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକ, ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ, ରକ୍ଷକ, ନେତା, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ପିତା ସମ।
ଵରଦୋ ଵାଙ୍ମଯୋ ଵାଚ୍ଯୋ ଵାଚ୍ଯଵାଚକଵର୍ଜିତଃ ଯାଜ୍ଯୋ ମୁକ୍ତ୍ଯର୍ଥମୀଶାନୋ ଯୋଗିଭିର୍ ଯୋଗଵିଭ୍ରମୈଃ
ତୁମେ ଦାନଦାତା, ବାଣୀର ସାର, କଥାର ଅର୍ଥ, କଥା ଓ ଅର୍ଥ ଉଭୟୁ ଉପରେ ଅତିତ। ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗୀମାନେ ଯୋଗର ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି।
ହୃତ୍ପୁଣ୍ଡରୀକସୁଷିରେ ଯୋଗିନାଂ ସଂସ୍ଥିତଃ ସଦା ଵଦନ୍ତି ସୂରଯଃ ସନ୍ତଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣମ୍
ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ସଦା ବସିଛ, ପଣ୍ଡିତମାନେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ, ପରମ ଓ ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଭଵନ୍ତଂ ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଇତ୍ଯାର୍ଯାସ୍ ତେଜୋରାଶିଂ ପରାତ୍ପରମ୍ ପରମାତ୍ମାନମିତ୍ଯାହୁର୍ ଅସ୍ମିଞ୍ଜଗତି ତଦ୍ଵିଭୋ
ଆଦର୍ଶ ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ତତ୍ତ୍ୱ, ତେଜର ଆଗାର, ସମସ୍ତରୁ ଉଚ୍ଚତମ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ପରମାତ୍ମା ବୋଲି କହନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ସ୍ଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଜାଯମାନଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ ଅଣୋରଲ୍ପତରଂ ପ୍ରାହୁର୍ ମହତୋ ଽପି ମହତ୍ତରମ୍
ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ, ଯାହା ଦେଖାଯାଏ, ଶୁଣାଯାଏ, ଅଛି, ଓ ଜନ୍ମନେଇଛି, ସେ ସବୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ମହାନ୍ରୁ ବଡ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସର୍ଵତଃ ପାଣିପାଦଂ ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵତୋ ଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖମ୍ ସର୍ଵତଃ ଶ୍ରୁତିମଲ୍ଲୋକେ ସର୍ଵମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠସି
ତୁମର ହାତ ଓ ପାଉଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ମୁଣ୍ଡ, ଚକ୍ଷୁ, ମୁଖ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କାନ ଥିବା, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଛ।