ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସଂକାଶାନ୍ କାଲରୁଦ୍ରୋପମାଂସ୍ତଦା ପ୍ରାହ ଦେଵୋ ହରିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ

କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ର ସମାନ, କାଳରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେମାନେଂକୁ, ପ୍ରଭୁ ହରି ସାକ୍ଷାତ୍ ନମସ୍କାର କରି କଥା କହିଲେ।

ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଭିତ୍ତ୍ଵା ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଗତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯପୁରତ୍ରଯମ୍ ପୁନର୍ଯଥାଗତଂ ଵୀରା ଗନ୍ତୁମର୍ହଥ ଭୂତଯେ

ଦାୟିତ୍ୟମାନେଂକ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ପୋଡ଼ି, ଭେଦି, ଭୋଜନ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ତୁମେ ବୀରମାନେ ପୁଣି ଫେରିଯାଅ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।

ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ଭୂତସଂଘାଃ ପୁରତ୍ରଯମ୍ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ନଷ୍ଟାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଶଲଭା ଇଵ ପାଵକମ୍

ତାପରେ, ଦେବମାନେଂକ ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭୂତମାନେ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ପୋଡ଼ିଗଲେ, ପୋକାମାନେ ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଲୁଚିଯାନ୍ତି।

ତତସ୍ତୁ ନଷ୍ଟାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଭୂତା ଦେଵେଶ୍ଵରାଜ୍ଞଯା ନନୃତୁର୍ ମୁମୁଦୁଶ୍ ଚୈଵ ଜଗୁର୍ ଦୈତ୍ଯାଃ ସହସ୍ରଶଃ

ତାପରେ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ; ହଜାର ହଜାର ଦୈତ୍ୟ ନାଚିଲେ, ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇଲେ।

ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍ ତତଃ ପରାଜିତା ଦେଵା ଧ୍ଵସ୍ତଵୀର୍ଯାଃ କ୍ଷଣେନ ତୁ

ସେମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏହାପରେ ଦେବତାମାନେ ତୁରନ୍ତ ହାରିଗଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଧ୍ୱଂସ ହେଲା।

ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଂଗମ୍ଯ ଦେଵେଶମ୍ ଉପେନ୍ଦ୍ରଂ ଧିଷ୍ଠିତା ଭଯାତ୍ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚିନ୍ତଯାମାସ ଭଗଵାନ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଦେବେଶ୍ୱର ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପରମ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

କିଂ କୃତ୍ଯମିତି ସଂତପ୍ତଃ ସଂତପ୍ତାନ୍ସେନ୍ଦ୍ରକାନ୍କ୍ଷଣମ୍ କଥଂ ତୁ ତେଷାଂ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ବଲଂ ହତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ

କଣ କରିବି?—ଏହିଭାବରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ, ଦୁଃଖିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଦେଖି, ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭାବିଲେ—'ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କର ଶକ୍ତି କିପରି ଚେଷ୍ଟା କରି ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି?'

ଦେଵକାର୍ଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ ପାପଂ ଵିଚାରତୋ ନାସ୍ତି ଧର୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ନ ସଂଶଯଃ

'ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ସାଧନ କରିବି; ଧର୍ମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ପାପ ନାହିଁ—ଧର୍ମିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'

ତସ୍ମାଦ୍ଦୈତ୍ଯା ନ ଵଧ୍ଯାସ୍ତେ ଭୂତୈଶ୍ଚୋପସଦୋଦ୍ଭଵୈଃ ପାପଂ ନୁଦତି ଧର୍ମେଣ ଧର୍ମେ ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍

'ସେଠାରୁ, ସେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞ ଉପଜିତ ପ୍ରାଣୀ କିମ୍ବା ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ସମସ୍ତ କିଛି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଛି।'

ଧର୍ମାଦୈଶ୍ଵର୍ଯମିତ୍ଯେଷା ଶ୍ରୁତିରେଷା ସନାତନୀ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚୈତେ ହି ଧର୍ମିଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିପୁରଵାସିନଃ

'ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ମିଳେ—ଏହି ଚିରକାଳର ଉପଦେଶ; ଏହି ତ୍ରିପୁରାବାସୀ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି।'

ତସ୍ମାଦଵଧ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ନାନ୍ଯଥା ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ପାପଂ ରୁଦ୍ରମଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତି ଯେ

'ସେଠାରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଅବଧ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ବଡ଼ ପାପ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବେ ନୁହଁନ୍ତି।'

ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ପାତକୈଃ ସର୍ଵୈଃ ପଦ୍ମପତ୍ରମିଵାଂଭସା ପୂଜଯା ଭୋଗସଂପତ୍ତିର୍ ଅଵଶ୍ଯଂ ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜାଃ

'ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେପରି ଜଳ ତଳେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ରହେ; ଏବଂ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଭୋଗ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ।'

ତସ୍ମାତ୍ତେ ଭୋଗିନୋ ଦୈତ୍ଯା ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନପରାଯଣାଃ ତସ୍ମାତ୍କୃତ୍ଵା ଧର୍ମଵିଘ୍ନମ୍ ଅହଂ ଦେଵାଃ ସ୍ଵମାଯଯା

'ସେହିପାଇଁ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଭୋଗରେ ଲିନ; ଏହିପରି ଧର୍ମରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରି, ହେ ଦେବତାମାନେ, ମୁଁ ନିଜ ମାୟାରେ—'

ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥଂ ଜେଷ୍ଯେ ଽହଂ ତ୍ରିପୁରଂ କ୍ଷଣାତ୍ ଵିଚାର୍ଯୈଵଂ ତତସ୍ତେଷାଂ ଭଗଵାନ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ କର୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସିତଶ୍ଚାଭୂଦ୍ ଧର୍ମଵିଘ୍ନଂ ସୁରାରିଣାମ୍

'—ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ପାଇଁ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତ୍ରିପୁରା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଜିତିବି; ଏଭଳି ଭାବି, ପରମ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଧର୍ମରେ ବାଧା ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ।'

ଅସୃଜଚ୍ଚ ମହାତେଜାଃ ପୁରୁଷଂ ଚାତ୍ମସଂଭଵମ୍ ମାଯୀ ମାଯାମଯଂ ତେଷାଂ ଧର୍ମଵିଘ୍ନାର୍ଥମଚ୍ଯୁତଃ

ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ଭଗବାନ ନିଜ ଶରୀରରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଏକ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ମାୟାମୟ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ ଥିଲେ।

ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶାସ୍ତା ସର୍ଵେଷାମ୍ ଅକରୋତ୍କାମରୂପଧୃକ୍ ସର୍ଵସଂମୋହନଂ ମାଯୀ ଦୃଷ୍ଟପ୍ରତ୍ଯଯସଂଯୁତମ୍

ସେ ମାୟାବୀ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କଲେ, ଯାହା ମାୟାରେ ଭରିଥିଲା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ସହିତ ଥିଲା।

ଏତତ୍ସ୍ଵାଙ୍ଗଭଵାଯୈଵ ପୁରୁଷାଯୋପଦିଶ୍ଯ ତୁ ମାଯୀ ମାଯାମଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଗ୍ରନ୍ଥଷୋଡଶଲକ୍ଷକମ୍

ନିଜ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କୁ, ସେ ମାୟାମୟ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର, ସୋଳେ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥ, ଉପଦେଶ କଲେ।

ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତଵିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିଵର୍ଜିତମ୍ ଇହୈଵ ସ୍ଵର୍ଗନରକଂ ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ନାନ୍ଯଥା ପୁନଃ

ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ବିରୋଧୀ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ନରକ ଏଠି ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହଁ।

ତଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରମୁପଦିଶ୍ଯୈଵ ପୁରୁଷାଯାଚ୍ଯୁତଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପୁରତ୍ରଯଵିନାଶାଯ ପ୍ରାହୈନଂ ପୁରୁଷଂ ହରିଃ

ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ କରି, ଅଚ୍ୟୁତ ନିଜେ ତ୍ରିପୁରା ବିନାଶ ପାଇଁ ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ, ହରି କହିଲେ—

ଗନ୍ତୁମର୍ହସି ନାଶାଯ ଭୋ ତୂର୍ଣଂ ପୁରଵାସିନାମ୍ ଧର୍ମାସ୍ ତଥା ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତୁ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତା ନ ସଂଶଯଃ

'ଏହି ଶହରବାସୀଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଯାଅ; ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଆଧାରିତ ଧର୍ମ ନଶ୍ଟ ହେଉ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'

ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ମାଯୀ ମାଯାଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତତ୍ପୁରଂ ତୂର୍ଣଂ ମୁନିର୍ମାଯାଂ ତଦାକରୋତ୍

ତାପରେ ସେ ମାୟାବୀ, ମାୟା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତୁରନ୍ତ ସେଇ ପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ମାୟା କଲେ।

ମାଯଯା ତସ୍ଯ ତେ ଦୈତ୍ଯାଃ ପୁରତ୍ରଯନିଵାସିନଃ ଶ୍ରୌତଂ ସ୍ମାର୍ତଂ ଚ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ତସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯାସ୍ତଦାଭଵନ୍

ତାଙ୍କର ମାୟାରେ, ସେ ତିନିଟି ପୁରରେ ବସୁଥିବା ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଶ୍ରୌତ ଓ ସ୍ମାର୍ତ୍ତ କର୍ମ ଛାଡିଦେଇ, ସେଠି ସେଠି ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ।

ତତ୍ଯଜୁଶ୍ ଚ ମହାଦେଵଂ ଶଙ୍କରଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ନାରଦୋ ଽପି ତଦା ମାଯୀ ନିଯୋଗାନ୍ମାଯିନଃ ପ୍ରଭୋଃ

ସେମାନେ ମହାଦେବ, ଶଙ୍କର, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ଏହି ମାୟାବୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନାରଦ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଲେ।

ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ତତ୍ପୁରଂ ତେନ ମାଯିନା ସହ ଦୀକ୍ଷିତଃ ମୁନିଃ ଶିଷ୍ଯୈଃ ପ୍ରଶିଷ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସଂଵୃତଃ ସର୍ଵତଃ ସ୍ଵଯମ୍

ସେ ମୁନି, ସେଇ ମାୟାବୀ ସହିତ ସେଇ ପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଚାରିପଟେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶିଷ୍ୟମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ଦୀକ୍ଷା ନେଲେ।

ସ୍ତ୍ରୀଧର୍ମଂ ଚାକରୋତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଦୁଶ୍ଚାରଫଲସିଦ୍ଧିଦମ୍ ଚକ୍ରୁସ୍ତାଃ ସର୍ଵଦା ଲବ୍ଧ୍ଵା ସଦ୍ଯ ଏଵ ଫଲଂ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ସେ ମୁନି ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀମାନେ କରିଥିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଇଥିବା ନାରୀଧର୍ମ କଲେ; ସେଇ ନାରୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ଫଳ ମିଳିବାରୁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁବେଳେ କରୁଥିଲେ।

ଜନାସକ୍ତା ବଭୂଵୁସ୍ତା ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ପତିଦେଵତାଃ ଅଦ୍ଯାପି ଗୌରଵାତ୍ତସ୍ଯ ନାରଦସ୍ଯ କଲୌ ମୁନେଃ

ସେମାନେ ଗୃହସଂସାରରେ ଆସକ୍ତ ହେଲେ, ପତିକୁ ଦେବତାଭାବେ ପୂଜିବାକୁ ଅପମାନ କଲେ; ଏହି ଗୋଟିଏ ପ୍ରଥା ଆଜି ମଧ୍ୟ କଳିଯୁଗରେ ନାରଦଙ୍କ ପ୍ରତି ମାନ୍ୟତାରୁ ଚାଲିଆସୁଛି।

ନାର୍ଯଶ୍ଚରନ୍ତି ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଭର୍ତୄନ୍ ସ୍ଵୈରଂ ଵୃଥାଧମାଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମାତା ପିତା ବନ୍ଧୁଃ ସଖା ମିତ୍ରଂ ଚ ବାନ୍ଧଵଃ

ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପତିମାନେକୁ ଛାଡି, ଇଚ୍ଛାମତେ ଓ ଅନୈତିକ ଭାବରେ ଚରଣ କରୁଛନ୍ତି; ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମା, ବାପା, ବନ୍ଧୁ, ସଖୀ, ମିତ୍ର ଓ ଆତ୍ମୀୟ—

ଭର୍ତା ଏଵ ନ ସଂଦେହସ୍ ତଥାପ୍ଯ୍ ଆସହମାଯଯା କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ପାପଂ ଯା ଭର୍ତୁଃ ପ୍ରେମସଂଯୁତା

—ଏ ସବୁ ଭିତରେ ପତି ଅନ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତଥାପି ମାୟାରେ ପଡ଼ି, ଯଦିଓ ବଡ଼ ପାପ କରିଥାଏ, ଯଦି ନାରୀ ପତିପ୍ରେମରେ ଏକତା ରହିଥାଏ—

ପ୍ରାପ୍ନୁଯାତ୍ ପରମଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନରକଂ ଚ ଵିପର୍ଯଯାତ୍ ପୁରୈକା ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାଃ ସର୍ଵଧର୍ମାନ୍ ସଦା ପତିମ୍

—ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପାଏ, ନାହିଁଲେ ନରକକୁ ଯାଏ; ଏକ ପୁରରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନାରୀମାନେ ସବୁବେଳେ ପତିକୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଭାବେ ମାନନ୍ତି।