ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅସୁରା ଦୁର୍ମଦାଃ ପାପା ଅପି ଦେଵୈର୍ମହାବଲୈଃ ତସ୍ମାନ୍ନ ଵଧ୍ଯା ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵାତ୍ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଅସୁରମାନେ ଅହଂକାରୀ ଏବଂ ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେଂକ ଦ୍ୱାରା ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହିପରି, ପରମ ଈଶ୍ୱର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ, ସେମାନେ ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।

କୋ ଽହଂ ବ୍ରହ୍ମାଥଵା ଦେଵା ଦୈତ୍ଯା ଦେଵାରିସୂଦନାଃ ମୁନଯଶ୍ ଚ ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରସାଦେନ ଵିନା ପ୍ରଭୋଃ

ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପା ଛଡ଼ା, ମୁଁ କିଏ, ବ୍ରହ୍ମା କିଏ, ଦେବମାନେ କିଏ, ଦାୟିତ୍ୟମାନେ କିଏ, ଦେବମାନେଂକ ଶତ୍ରୁଘାତୀମାନେ କିଏ, କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ କିଏ?

ଯଃ ସପ୍ତଵିଂଶକୋ ନିତ୍ଯଃ ପରାତ୍ପରତରଃ ପ୍ରଭୁଃ ଵିଶ୍ଵାମରେଶ୍ଵରୋ ଵନ୍ଦ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵାଧାରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଯିଏ ସପ୍ତବିଂଶତିତମ, ନିତ୍ୟ, ସର୍ବୋପରି ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ଦେବମାନେଂକ ନାଥ, ପୂଜ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ମହାଦେବ—

ସ ଏଵ ସର୍ଵଦେଵେଶଃ ସର୍ଵେଷାମପି ଶଙ୍କରଃ ଲୀଲଯା ଦେଵଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଵିଭାଗମକରୋଦ୍ଧରଃ

ସେଠିଏ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଂକ ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାରୀ, ନିଜ ଖେଳରେ ଦେବମାନେ ଓ ଦାୟିତ୍ୟମାନେଂକ ନେତାମାନେଂକୁ ଅଲଗା କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯାଂଶମ୍ ଏକଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵା ଦେଵତ୍ଵମ୍ ଆଗତାଃ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମ୍ ଆପନ୍ନୋ ହ୍ଯ୍ ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵମେଵ ଚ

ତାଙ୍କ ଏକ ଅଂଶକୁ ପୂଜା କରି, ଦେବମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାତ୍ୱ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁତ୍ୱ ପାଇଲି।

ତମ୍ ଅପୂଜ୍ଯ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ କଃ ପୁମାନ୍ ସିଦ୍ଧିମିଚ୍ଛତି ତସ୍ମାତ୍ତେନୈଵ ହନ୍ତଵ୍ଯା ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନଵିଧେର୍ ବଲାତ୍

ଏହି ଜଗତରେ, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିବା କିଏ ସିଦ୍ଧି ଆଶା କରିପାରିବ? ତେଣୁ, ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ବିଧିର ଶକ୍ତିରେ, ସେମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରିଯିବେ।

ଧର୍ମନିଷ୍ଠାଶ୍ ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତଵିଧୌ ସ୍ଥିତାଃ ତଥାପି ଯଜମାନେନ ରୌଦ୍ରେଣୋପସଦା ପ୍ରଭୁମ୍ ରୁଦ୍ରମିଷ୍ଟ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଜେଷ୍ଯାମୋ ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମାନ୍

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତି ନିୟମରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତଥାପି, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପଦ୍ଧତିରେ, ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଆମେ ଦାୟିତ୍ୟମାନେଂକ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଂକୁ ଜିତିବା।

ସତାରକାକ୍ଷେଣ ମଯେନ ଗୁପ୍ତଂ ସ୍ଵସ୍ଥଂ ଚ ଗୁପ୍ତଂ ସ୍ଫଟିକାଭମେକମ୍ କୋ ନାମ ହନ୍ତୁଂ ତ୍ରିପୁରଂ ସମର୍ଥୋ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଭଗଵନ୍ତମେକମ୍

ସତ୍ ତାରକା ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମୟାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଥିବା, ନିରାପଦ ଏବଂ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଏକମାତ୍ର ଭଗବାନ୍ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଏ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ?

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହରିଶ୍ଚେଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞେନୋପସଦା ପ୍ରଭୁମ୍ ଉପଵିଷ୍ଟୋ ଦଦର୍ଶାଥ ଭୂତସଂଘାନ୍ସହସ୍ରଶଃ

ଏପରି କହି, ହରି ଯଜ୍ଞ ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପସଦନ କରି, ବସିଗଲେ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଭୂତମାନେଂକୁ ଦେଖିଲେ।

ଶୂଲଶକ୍ତିଗଦାହସ୍ତାନ୍ ଟଙ୍କୋପଲଶିଲାଯୁଧାନ୍ ନାନାପ୍ରହରଣୋପେତାନ୍ ନାନାଵେଷଧରାଂସ୍ତଦା

ସେମାନେ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳ, ଶକ୍ତି, ଗଦା, କୁଟାର, ପାଥର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ ନାନା ପୋଷାକରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।

କାଲାଗ୍ନିରୁଦ୍ରସଂକାଶାନ୍ କାଲରୁଦ୍ରୋପମାଂସ୍ତଦା ପ୍ରାହ ଦେଵୋ ହରିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ

କାଳାଗ୍ନି ରୁଦ୍ର ସମାନ, କାଳରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେମାନେଂକୁ, ପ୍ରଭୁ ହରି ସାକ୍ଷାତ୍ ନମସ୍କାର କରି କଥା କହିଲେ।

ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଭିତ୍ତ୍ଵା ଚ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଗତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯପୁରତ୍ରଯମ୍ ପୁନର୍ଯଥାଗତଂ ଵୀରା ଗନ୍ତୁମର୍ହଥ ଭୂତଯେ

ଦାୟିତ୍ୟମାନେଂକ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ପୋଡ଼ି, ଭେଦି, ଭୋଜନ କରି, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ତୁମେ ବୀରମାନେ ପୁଣି ଫେରିଯାଅ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।

ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ଭୂତସଂଘାଃ ପୁରତ୍ରଯମ୍ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ନଷ୍ଟାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଶଲଭା ଇଵ ପାଵକମ୍

ତାପରେ, ଦେବମାନେଂକ ନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭୂତମାନେ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ପୋଡ଼ିଗଲେ, ପୋକାମାନେ ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଲୁଚିଯାନ୍ତି।

ତତସ୍ତୁ ନଷ୍ଟାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଭୂତା ଦେଵେଶ୍ଵରାଜ୍ଞଯା ନନୃତୁର୍ ମୁମୁଦୁଶ୍ ଚୈଵ ଜଗୁର୍ ଦୈତ୍ଯାଃ ସହସ୍ରଶଃ

ତାପରେ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ; ହଜାର ହଜାର ଦୈତ୍ୟ ନାଚିଲେ, ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇଲେ।

ତୁଷ୍ଟୁଵୁର୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍ ତତଃ ପରାଜିତା ଦେଵା ଧ୍ଵସ୍ତଵୀର୍ଯାଃ କ୍ଷଣେନ ତୁ

ସେମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏହାପରେ ଦେବତାମାନେ ତୁରନ୍ତ ହାରିଗଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଧ୍ୱଂସ ହେଲା।

ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଂଗମ୍ଯ ଦେଵେଶମ୍ ଉପେନ୍ଦ୍ରଂ ଧିଷ୍ଠିତା ଭଯାତ୍ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚିନ୍ତଯାମାସ ଭଗଵାନ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନେ ଭୟରେ ଦେବେଶ୍ୱର ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପରମ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

କିଂ କୃତ୍ଯମିତି ସଂତପ୍ତଃ ସଂତପ୍ତାନ୍ସେନ୍ଦ୍ରକାନ୍କ୍ଷଣମ୍ କଥଂ ତୁ ତେଷାଂ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ବଲଂ ହତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ

କଣ କରିବି?—ଏହିଭାବରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ, ଦୁଃଖିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଦେଖି, ସେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭାବିଲେ—'ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କର ଶକ୍ତି କିପରି ଚେଷ୍ଟା କରି ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି?'

ଦେଵକାର୍ଯଂ କରିଷ୍ଯାମି ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ ପାପଂ ଵିଚାରତୋ ନାସ୍ତି ଧର୍ମିଷ୍ଠାନାଂ ନ ସଂଶଯଃ

'ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ସାଧନ କରିବି; ଧର୍ମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ପାପ ନାହିଁ—ଧର୍ମିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'

ତସ୍ମାଦ୍ଦୈତ୍ଯା ନ ଵଧ୍ଯାସ୍ତେ ଭୂତୈଶ୍ଚୋପସଦୋଦ୍ଭଵୈଃ ପାପଂ ନୁଦତି ଧର୍ମେଣ ଧର୍ମେ ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍

'ସେଠାରୁ, ସେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞ ଉପଜିତ ପ୍ରାଣୀ କିମ୍ବା ଭୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଦୂର ହୁଏ, ସମସ୍ତ କିଛି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଅଛି।'

ଧର୍ମାଦୈଶ୍ଵର୍ଯମିତ୍ଯେଷା ଶ୍ରୁତିରେଷା ସନାତନୀ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚୈତେ ହି ଧର୍ମିଷ୍ଠାଃ ସର୍ଵେ ତ୍ରିପୁରଵାସିନଃ

'ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ମିଳେ—ଏହି ଚିରକାଳର ଉପଦେଶ; ଏହି ତ୍ରିପୁରାବାସୀ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି।'

ତସ୍ମାଦଵଧ୍ଯତାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ନାନ୍ଯଥା ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ପାପଂ ରୁଦ୍ରମଭ୍ଯର୍ଚଯନ୍ତି ଯେ

'ସେଠାରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଅବଧ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି; ବଡ଼ ପାପ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବେ ନୁହଁନ୍ତି।'

ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ପାତକୈଃ ସର୍ଵୈଃ ପଦ୍ମପତ୍ରମିଵାଂଭସା ପୂଜଯା ଭୋଗସଂପତ୍ତିର୍ ଅଵଶ୍ଯଂ ଜାଯତେ ଦ୍ଵିଜାଃ

'ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେପରି ଜଳ ତଳେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ରହେ; ଏବଂ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଭୋଗ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ।'

ତସ୍ମାତ୍ତେ ଭୋଗିନୋ ଦୈତ୍ଯା ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନପରାଯଣାଃ ତସ୍ମାତ୍କୃତ୍ଵା ଧର୍ମଵିଘ୍ନମ୍ ଅହଂ ଦେଵାଃ ସ୍ଵମାଯଯା

'ସେହିପାଇଁ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଭୋଗରେ ଲିନ; ଏହିପରି ଧର୍ମରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରି, ହେ ଦେବତାମାନେ, ମୁଁ ନିଜ ମାୟାରେ—'

ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥଂ ଜେଷ୍ଯେ ଽହଂ ତ୍ରିପୁରଂ କ୍ଷଣାତ୍ ଵିଚାର୍ଯୈଵଂ ତତସ୍ତେଷାଂ ଭଗଵାନ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ କର୍ତୁଂ ଵ୍ଯଵସିତଶ୍ଚାଭୂଦ୍ ଧର୍ମଵିଘ୍ନଂ ସୁରାରିଣାମ୍

'—ଦେବତାମାନଙ୍କ କାମ ପାଇଁ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତ୍ରିପୁରା ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଜିତିବି; ଏଭଳି ଭାବି, ପରମ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ ଦେବଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଧର୍ମରେ ବାଧା ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି କଲେ।'

ଅସୃଜଚ୍ଚ ମହାତେଜାଃ ପୁରୁଷଂ ଚାତ୍ମସଂଭଵମ୍ ମାଯୀ ମାଯାମଯଂ ତେଷାଂ ଧର୍ମଵିଘ୍ନାର୍ଥମଚ୍ଯୁତଃ

ଏବଂ ଅଚ୍ୟୁତ ଭଗବାନ ନିଜ ଶରୀରରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଏକ ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ମାୟାମୟ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ ଥିଲେ।

ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଶାସ୍ତା ସର୍ଵେଷାମ୍ ଅକରୋତ୍କାମରୂପଧୃକ୍ ସର୍ଵସଂମୋହନଂ ମାଯୀ ଦୃଷ୍ଟପ୍ରତ୍ଯଯସଂଯୁତମ୍

ସେ ମାୟାବୀ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କଲେ, ଯାହା ମାୟାରେ ଭରିଥିଲା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ସହିତ ଥିଲା।

ଏତତ୍ସ୍ଵାଙ୍ଗଭଵାଯୈଵ ପୁରୁଷାଯୋପଦିଶ୍ଯ ତୁ ମାଯୀ ମାଯାମଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଗ୍ରନ୍ଥଷୋଡଶଲକ୍ଷକମ୍

ନିଜ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କୁ, ସେ ମାୟାମୟ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର, ସୋଳେ ହଜାର ଶ୍ଲୋକ ଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥ, ଉପଦେଶ କଲେ।

ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତଵିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିଵର୍ଜିତମ୍ ଇହୈଵ ସ୍ଵର୍ଗନରକଂ ପ୍ରତ୍ଯଯଂ ନାନ୍ଯଥା ପୁନଃ

ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ବିରୋଧୀ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ନରକ ଏଠି ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହଁ।

ତଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରମୁପଦିଶ୍ଯୈଵ ପୁରୁଷାଯାଚ୍ଯୁତଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପୁରତ୍ରଯଵିନାଶାଯ ପ୍ରାହୈନଂ ପୁରୁଷଂ ହରିଃ

ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ କରି, ଅଚ୍ୟୁତ ନିଜେ ତ୍ରିପୁରା ବିନାଶ ପାଇଁ ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ, ହରି କହିଲେ—