ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଭୁଵି ରୁଦ୍ରାଲଯାନାଂ ତୁ ସଂଖ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗୃହସ୍ଯ ଚ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ତଥାଣ୍ଡେ ଽସ୍ମିନ୍ ଦେଵାଯତନଵର୍ଣନମ୍

ପୃଥିବୀରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ସଂଖ୍ୟା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହ, ଆକାଶ ଓ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।

ଦକ୍ଷସ୍ଯ ପତନଂ ଭୂମୌ ପୁନଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷେ ଽନ୍ତରେ ଦକ୍ଷଶାପଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଶାପମୋକ୍ଷସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଡକ୍ଷଙ୍କର ପୃଥିବୀରେ ପତନ, ପୁନି ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପ ଏବଂ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

କୈଲାସଵର୍ଣନଂ ଚୈଵ ଯୋଗଃ ପାଶୁପତସ୍ ତଥା ଚତୁର୍ଯୁଗପ୍ରମାଣଂ ଚ ଯୁଗଧର୍ମଃ ସୁଵିସ୍ତରଃ

କୈଳାସ ପର୍ବତର ବିବରଣା, ପାଶୁପତ ଯୋଗ, ଚାରି ଯୁଗର ମାପ ଏବଂ ଯୁଗର ନିୟମ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି।

ସଂଧ୍ଯାଂଶକପ୍ରମାଣଂ ଚ ସଂଧ୍ଯାଵୃତ୍ତଂ ଭଵସ୍ଯ ଚ ଶ୍ମଶାନନିଲଯଶ୍ଚୈଵ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖାସମୁଦ୍ଭଵଃ

ସଂଧ୍ୟାର ଅଂଶଗୁଡିକର ମାପ, ସଂଧ୍ୟା ସମୟର ଭବଙ୍କ କଥା, ଶ୍ମଶାନରେ ବାସ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଉଦ୍ଵାହଃ ଶଂକରସ୍ଯାଥ ପୁତ୍ରୋତ୍ପାଦନମେଵ ଚ ମୈଥୁନାତିପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଵିନାଶୋ ଜଗତାଂ ଭଯମ୍

ଶଙ୍କରଙ୍କର ବିବାହ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟିର ବିନାଶ ଓ ଭୟ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଶାପଃ ସତ୍ଯା କୃତୋ ଦେଵାନ୍ପୁରା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ପାଲିତମ୍ ଶୁକ୍ରୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଗାଙ୍ଗେଯୋଦ୍ଭଵ ଏଵ ଚ

ପୁରାତନ କାଳରେ ସତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁକର ଉତ୍ସର୍ଗ ଏବଂ ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଗ୍ରହଣାଦିଷୁ କାଲେଷୁ ସ୍ନାପ୍ଯ ଲିଙ୍ଗଂ ଫଲଂ ତଥା କ୍ଷୁବ୍ଧଧୀ ଚ ଵିଵାଦଶ୍ ଚ ଦଧୀଚୋପେନ୍ଦ୍ରଯୋସ୍ ତଥା

ଗ୍ରହଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇବାର ଫଳ, ମନର ଅଶାନ୍ତି, ଦଧିଚି ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବିବାଦ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ନନ୍ଦିନାମ୍ନା ତୁ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ ପତିଵ୍ରତାଯାଶ୍ଚାଖ୍ଯାନଂ ପଶୁପାଶଵିଚାରଣା

ଦେବଦେବ ଶୂଳିଙ୍କ ଭକ୍ତ ନନ୍ଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମ, ପତିବ୍ରତା ଜନନୀଙ୍କ କଥା ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କର ବନ୍ଧନ ବିଷୟର ଚିନ୍ତା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରଵୃତ୍ତିଲକ୍ଷଣଂ ଜ୍ଞାନଂ ନିଵୃତ୍ତ୍ଯଧିକୃତା ତଥା ଵସିଷ୍ଠତନଯୋତ୍ପତ୍ତିର୍ ଵାସିଷ୍ଠାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବିରକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏହା ସହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ମହାତ୍ମା ପୁଅମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ମୁନୀନାଂ ଵଂଶଵିସ୍ତାରୋ ରାଜ୍ଞାଂ ଶକ୍ତେର୍ଵିନାଶନମ୍ ଦୌରାତ୍ମ୍ଯଂ କୌଶିକସ୍ଯାଥ ସୁରଭେର୍ବନ୍ଧନଂ ତଥା

ମୁନିମାନଙ୍କ ବଂଶର ବିସ୍ତାର, ରାଜାମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିର ନାଶ, କୌଶିକଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଏବଂ ସୁରଭୀଙ୍କ ବନ୍ଧନ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ସୁତଶୋକୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ଅରୁନ୍ଧତ୍ଯାଃ ପ୍ରଲାପନମ୍ ସ୍ନୁଷାଯାଃ ପ୍ରେଷଣଂ ଚୈଵ ଗର୍ଭସ୍ଥସ୍ଯ ଵଚସ୍ ତଥା

ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତି ଶୋକ, ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କ ଦୁଃଖ, ବହୁର ଝିଅଙ୍କୁ ପଠାଇବା ଏବଂ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁଙ୍କର କଥା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ପରାଶରସ୍ଯାଵତାରୋ ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଚ ଶୁକସ୍ଯ ଚ ଵିନାଶୋ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ କୃତୋ ଵୈ ଶକ୍ତିସୂନୁନା

ପରାଶର, ବ୍ୟାସ ଓ ଶୁକଙ୍କ ଅବତାର, ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ହେବା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଦେଵତାପରମାର୍ଥଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ ପୁରାଣକରଣଂ ଚୈଵ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଗୁରୋଃ

ଦେବତାଙ୍କର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, କୃପାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଗୁରୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୁରାଣ ରଚନା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଭୁଵନାନାଂ ପ୍ରମାଣଂ ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଗତିଃ ଜୀଵଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନଂ ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ହାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧମେଵ ଚ

ବିଭିନ୍ନ ଜଗତର ଆକାର, ଗ୍ରହ ଓ ତାରାମାନଙ୍କର ଗତି, ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ଚଳାଚଳ, ଜୀବନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିଧି, କେଉଁମାନେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ—

ନାନ୍ଦୀଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନଂ ଚ ତଥାଧ୍ଯଯନଲକ୍ଷଣମ୍ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞପ୍ରଭାଵଶ୍ ଚ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞଵିଧିସ୍ ତଥା

ନାନ୍ଦୀ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟର ବିଧି, ଅଧ୍ୟୟନର ଲକ୍ଷଣ, ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ବିଧି—

ରଜସ୍ଵଲାନାଂ ଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ଵୃତ୍ତ୍ଯା ପୁତ୍ରଵିଶିଷ୍ଟତା ମୈଥୁନସ୍ଯ ଵିଧିଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରତିଵର୍ଣମନୁକ୍ରମାତ୍

ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆଚରଣ, ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଯୋଗର ନିୟମ—

ଭୋଜ୍ଯାଭୋଜ୍ଯଵିଧାନଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵର୍ଣିନାମ୍ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଅଶେଷସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଚୈଵ ଵିସ୍ତରାତ୍

ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ କଣ ଖାଇବେ ଏବଂ କଣ ଖାଇବେ ନାହିଁ, ଏହାର ନିୟମ; ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ—

ନରକାଣାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଦଣ୍ଡଃ କର୍ମାନୁରୂପତଃ ସ୍ଵର୍ଗିନାରକିଣାଂ ପୁଂସାଂ ଚିହ୍ନଂ ଜନ୍ମାନ୍ତରେଷୁ ଚ

ନରକମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, କର୍ମଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ନରକକୁ ଯିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେଗୁଡିକ—

ନାନାଵିଧାନି ଦାନାନି ପ୍ରେତରାଜପୁରଂ ତଥା କଲ୍ପଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯାଥ ରୁଦ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମେଵ ଚ

ନାନା ପ୍ରକାର ଦାନ, ପ୍ରେତରାଜଙ୍କର ନଗର, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରର ବିଧି, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ—

ଵୃତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଯୋର୍ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଵିମର୍ଦନମ୍ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୋଃ ସଂଵାଦଃ ଶ୍ଵେତାର୍ଥେ କାଲନାଶନମ୍

ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ, ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କର ବିନାଶ, ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଓ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର ସଂବାଦ, ଏବଂ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ପାଇଁ କାଳର ନାଶ—

ଦେଵଦାରୁଵନେ ଶମ୍ଭୋଃ ପ୍ରଵେଶଃ ଶଂକରସ୍ଯ ତୁ ସୁଦର୍ଶନସ୍ଯ ଚାଖ୍ଯାନଂ କ୍ରମସଂନ୍ଯାସଲକ୍ଷଣମ୍

ଦେବଦାରୁବନରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପ୍ରବେଶ, ଶଙ୍କରଙ୍କର କଥା, ସୁଦର୍ଶନଙ୍କର ଉପାଖ୍ୟାନ, ଏବଂ ସନ୍ୟାସର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ରମର ଲକ୍ଷଣ—

ଶ୍ରଦ୍ଧାସାଧ୍ଯୋ ଽଥ ରୁଦ୍ରସ୍ତୁ କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ତଦା ମଧୁନା କୈଟଭେନୈଵ ପୁରା ହୃତଗତେର୍ଵିଭୋଃ

ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ମହାବଳୀଙ୍କର ଗତିକୁ ଅପହୃତ କରିଥିଲେ—

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମଂ ଜ୍ଞାନମ୍ ଆଦାତୁଂ ମୀନତା ହରେଃ ସର୍ଵାଵସ୍ଥାସୁ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ ଚ ଜନନଂ ଲୀଲଯୈଵ ତୁ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ, ହରିଙ୍କର ମାଛ ଅବତାର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଜନ୍ମ, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଭାବେ—

ରୁଦ୍ରପ୍ରସାଦାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ ଚ ଜିଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵ ତୁ ସମ୍ଭଵଃ ମନ୍ଥାନଧାରଣାର୍ଥାଯ ହରେଃ କୂର୍ମତ୍ଵମେଵଚ

ରୁଦ୍ରଙ୍କର କୃପାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ମନ୍ଥନ ଦଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ହରିଙ୍କର କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ—

ସଂକର୍ଷଣସ୍ଯ ଚୋତ୍ପତ୍ତିଃ କୌଶିକ୍ଯାଶ୍ ଚ ପୁନର୍ଭଵଃ ଯଦୂନାଂ ଚୈଵ ସମ୍ଭୂତିର୍ ଯାଦଵତ୍ଵଂ ହରେଃ ସ୍ଵଯମ୍

ସଂକର୍ଷଣଙ୍କର ଜନ୍ମ, କୌଶିକୀଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ, ଯଦୁବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ନିଜେ ଯାଦବ ରୂପ ଧାରଣ—

ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ଦୌରାତ୍ମ୍ଯଂ ମାତୁଲସ୍ଯ ହରେର୍ଵିଭୋଃ ବାଲଭାଵେ ହରେଃ କ୍ରୀଡା ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ଶଂକରାର୍ଚନମ୍

ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା, ମହାବଳୀ ହରିଙ୍କର ମାମା, ହରିଙ୍କର ଶିଶୁବେଳିର ଖେଳ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶଙ୍କରଙ୍କର ପୂଜା—

ନାରସ୍ଯ ଚ ତଥୋତ୍ପତ୍ତିଃ କପାଲେ ଵୈଷ୍ଣଵାଦ୍ଧରାତ୍ ଭୂଭାରନିଗ୍ରହାର୍ଥେ ତୁ ରୁଦ୍ରସ୍ଯାରାଧନଂ ହରେଃ

ବୈଷ୍ଣବ କପାଳରୁ ନରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ଭୂଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଉପାସନା—

ଵୈନ୍ଯେନ ପୃଥୁନା ଭୂମେଃ ପୁରା ଦୋହପ୍ରଵର୍ତନମ୍ ଦେଵାସୁରେ ପୁରା ଲବ୍ଧୋ ଭୃଗୁଶାପଶ୍ ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା

ପୂର୍ବେ ବୈନ୍ୟ ପୃଥୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିର ଦୋହନ, ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃଗୁଙ୍କ ଶାପ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା—

କୃଷ୍ଣତ୍ଵେ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ତୁ ନିଲଯୋ ମାଧଵସ୍ଯ ତୁ ଲବ୍ଧୋ ହିତାଯ ଶାପସ୍ତୁ ଦୁର୍ଵାସସ୍ଯାନନାଦ୍ଧରେଃ

କୃଷ୍ଣ ଅବତାରରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ମାଧବଙ୍କର ବାସ, ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପ—