ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଵାପୀକୂପତଡାଗୈଶ୍ ଚ ଦୀର୍ଘିକାଭିସ୍ତୁ ସର୍ଵତଃ ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଯୂଥୈଶ୍ ଚ ତୁରଙ୍ଗୈଶ୍ ଚ ସୁଶୋଭନୈଃ

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖଣ୍ଡ, କୁଆଁ, ପୋଖରୀ ଓ ଦୀର୍ଘ ଜଳାଶୟ ଥିଲା। ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ଓ ଶୋଭାବନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ରଥୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧାକାରୈର୍ ଵିଚିତ୍ରୈର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୈଃ ସଭାପ୍ରପାଦିଭିଶ୍ ଚୈଵ କ୍ରୀଡାସ୍ଥାନୈଃ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍

ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ରଥ, ସଭା ଘର, ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପ ଓ ଅଲଗା ଅଲଗା ଖେଳ କ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା।

ଵେଦାଧ୍ଯଯନଶାଲାଭିର୍ ଵିଵିଧାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ ଅଧୃଷ୍ଯଂ ମନସାପ୍ଯନ୍ଯୈର୍ ମଯସ୍ଯୈଵ ଚ ମାଯଯା

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପାଠଶାଳା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ପଢ଼ାଯାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟ କେହି ମନରେ ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ପହଁଚିପାରିନଥିଲେ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତେ ମାୟାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷିତ ଥିଲା।

ପତିଵ୍ରତାଭିଃ ସର୍ଵତ୍ର ସେଵିତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ ପାପମ୍ ଅପାପୈଃ ଶଙ୍କରାର୍ଚନାତ୍

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପାପରହିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ।

ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରୈର୍ମହାଭାଗୈଃ ସଦାରୈଃ ସସୁତୈର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତାର୍ଥଧର୍ମଜ୍ଞୈସ୍ ତଦ୍ଧର୍ମନିରତୈଃ ସଦା

ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ମହାନ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରଭୁମାନେ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ସଦା ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ନିୟମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଏହି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।

ମହାଦେଵେତରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେଵଂ ତସ୍ଯାର୍ଚନେ ସ୍ଥିତୈଃ ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୈର୍ ଵୃଷସ୍କନ୍ଧୈଃ ସର୍ଵାଯୁଧଧରୈଃ ସଦା

ମହାଦେବ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ମାନିନଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ—ପ୍ରସ୍ଥ ଚଉଡ଼ା, ବୃଷଭ ପରି କନ୍ଧ, ସବୁ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ସର୍ଵଦା କ୍ଷୁଧିତୈଶ୍ଚୈଵ ଦାଵାଗ୍ନିସଦୃଶେକ୍ଷଣୈଃ ପ୍ରଶାନ୍ତୈଃ କୁପିତୈଶ୍ଚୈଵ କୁବ୍ଜୈର୍ ଵାମନକୈସ୍ ତଥା

ସେଠାରେ ସଦା ଭୁକ୍ତ ଲୋକ, ଅଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, କେବେ ଶାନ୍ତ କେବେ କ୍ରୋଧିତ, କୁଞ୍ଜ ଓ ବାମନ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲପ୍ରଖ୍ଯୈର୍ ନୀଲକୁଞ୍ଚିତମୂର୍ଧଜୈଃ ନୀଲାଦ୍ରିମେରୁସଂକାଶୈର୍ ନୀରଦୋପମନିଃସ୍ଵନୈଃ ମଯେନ ରକ୍ଷିତୈଃ ସର୍ଵୈଃ ଶିକ୍ଷିତୈର୍ଯୁଦ୍ଧଲାଲସୈଃ

ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ପରି ଗାଢ଼ ନୀଳ ଓ ଗୁଞ୍ଜିଆ କେଶ, ନୀଳ ପାହାଡ଼ ଓ ସୁମେରୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବଦଳ ପରି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ବର, ସମସ୍ତେ ମାୟାଙ୍କ ସେନାପତି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଉତ୍ସୁକ।

ଅଥ ସମରରତୈଃ ସଦା ସମନ୍ତାଚ୍ ଛିଵପଦପୂଜନଯା ସୁଲବ୍ଧଵୀର୍ଯୈଃ ରଵିମରୁଦମରେନ୍ଦ୍ରସଂନିକାଶୈଃ ସୁରମଥନୈଃ ସୁଦୃଢୈଃ ସୁସେଵିତଂ ତତ୍

ତାପରେ ସେଠା ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ରତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଶିବଙ୍କ ପାଦ ପୂଜା କରି ସହଜରେ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଦୃଢ଼ ଓ ପ୍ରବଳ, ସେହି ସହରକୁ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

ସେନ୍ଦ୍ରା ଦେଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦ୍ରୁମା ଦାଵାଗ୍ନିନା ଯଥା ପୁରତ୍ରଯାଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧା ହ୍ଯ୍ ଅଭଵନ୍ ଦୈତ୍ଯଵୈଭଵାତ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେ ଓ ଗଛମାନେ, ତିନିଟି ପୁରୀର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିରେ ଗଛ ଜଳିଯାଏ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ।

ଅଥୈଵଂ ତେ ତଦା ଦଗ୍ଧା ଦେଵା ଦେଵେଶ୍ଵରଂ ହରିମ୍ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ତଦା ପ୍ରାହୁସ୍ ତମପ୍ରତିମଵର୍ଚସମ୍

ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବମାନେ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତେଜ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ।

ସୋ ଽପି ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଚେତସା କିଂ କାର୍ଯଂ ଦେଵକାର୍ଯେଷୁ ଭଗଵାନିତି ସ ପ୍ରଭୁଃ

ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରାୟଣ ମନରେ ଭାବିଲେ—'ଦେବମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?'—ଏଭଳି ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।

ତଦା ସସ୍ମାର ଵୈ ଯଜ୍ଞଂ ଯଜ୍ଞମୂର୍ତିର୍ଜନାର୍ଦନଃ ଯଜ୍ଵା ଯଜ୍ଞଭୁଗୀଶାନୋ ଯଜ୍ଵନାଂ ଫଲଦଃ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ ଯଜ୍ଞର ମୂର୍ତ୍ତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ସେ ପ୍ରଭୁ ଯଜ୍ଞର ଭୋକ୍ତା, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ନାୟକ।

ତତୋ ଯଜ୍ଞଃ ସ୍ମୃତସ୍ତେନ ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ ଦେଵଂ ତେ ପୁରୁଷଂ ଚୈଵ ପ୍ରଣେମୁସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତଦା

ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେମାନେ ସେ ଦେବପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଭଗଵାନପି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞଂ ପ୍ରାହ ସନାତନମ୍ ସନାତନସ୍ତଦା ସେନ୍ଦ୍ରାନ୍ ଦେଵାନ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଚାଚ୍ଯୁତଃ

ଭଗବାନ୍ ସେ ସନାତନ ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖି କହିଲେ; ତାପରେ ସନାତନ ଅଚ୍ୟୁତ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

ଅନେନୋପସଦା ଦେଵା ଯଜଧ୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ପୁରତ୍ରଯଵିନାଶାଯ ଜଗତ୍ତ୍ରଯଵିଭୂତଯେ

ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ, ହେ ଦେବମାନେ, ତିନିଟି ପୁରୀ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ତିନିଟି ଜଗତରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କର।

ଅଥ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ ସିଂହନାଦଂ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ଯଜ୍ଞେଶଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସୁରାଃ

ତାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବଦେବଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ବଡ଼ ହୁଙ୍କାର ଦେଇ, ଯଜ୍ଞର ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ତତଃ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ ପୁନଃ ପ୍ରାହ ସ ସର୍ଵାଂସ୍ତାଂସ୍ ତ୍ରିଦଶାଂସ୍ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରଃ

ତାପରେ, ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ପୁଣିଥରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଂକୁ, ଯିଏ ଦେବମାନେଂକର ନାଥ, ସେ କଥା କହିଲେ।

ହତ୍ଵା ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଚ ଭୂତାନି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ଯାଯତୋ ଽପି ଵା ଯଜେଦ୍ଯଦି ମହାଦେଵମ୍ ଅପାପୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟାୟରେ ଜଣେକୁ ମାରେ, ପୋଡ଼େ କିମ୍ବା ଭୋଜନ କରେ, ତଥାପି ଯଦି ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଅପାପା ନୈଵ ହନ୍ତଵ୍ଯାଃ ପାପା ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ ହନ୍ତଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ କଥଂ ଵଧ୍ଯାଃ ସୁରୋତ୍ତମାଃ

ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ମଳ, ସେମାନେ କେବେ ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ନିଶ୍ଚୟ ଯେଉଁମାନେ ପାପୀ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ। ଦେବମାନେଂକ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କେମିତି ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ହେବେ?

ଅସୁରା ଦୁର୍ମଦାଃ ପାପା ଅପି ଦେଵୈର୍ମହାବଲୈଃ ତସ୍ମାନ୍ନ ଵଧ୍ଯା ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵାତ୍ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଅସୁରମାନେ ଅହଂକାରୀ ଏବଂ ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବମାନେଂକ ଦ୍ୱାରା ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହିପରି, ପରମ ଈଶ୍ୱର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ, ସେମାନେ ମାରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।

କୋ ଽହଂ ବ୍ରହ୍ମାଥଵା ଦେଵା ଦୈତ୍ଯା ଦେଵାରିସୂଦନାଃ ମୁନଯଶ୍ ଚ ମହାତ୍ମାନଃ ପ୍ରସାଦେନ ଵିନା ପ୍ରଭୋଃ

ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପା ଛଡ଼ା, ମୁଁ କିଏ, ବ୍ରହ୍ମା କିଏ, ଦେବମାନେ କିଏ, ଦାୟିତ୍ୟମାନେ କିଏ, ଦେବମାନେଂକ ଶତ୍ରୁଘାତୀମାନେ କିଏ, କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ କିଏ?

ଯଃ ସପ୍ତଵିଂଶକୋ ନିତ୍ଯଃ ପରାତ୍ପରତରଃ ପ୍ରଭୁଃ ଵିଶ୍ଵାମରେଶ୍ଵରୋ ଵନ୍ଦ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵାଧାରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଯିଏ ସପ୍ତବିଂଶତିତମ, ନିତ୍ୟ, ସର୍ବୋପରି ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ଦେବମାନେଂକ ନାଥ, ପୂଜ୍ୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ମହାଦେବ—

ସ ଏଵ ସର୍ଵଦେଵେଶଃ ସର୍ଵେଷାମପି ଶଙ୍କରଃ ଲୀଲଯା ଦେଵଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଵିଭାଗମକରୋଦ୍ଧରଃ

ସେଠିଏ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଂକ ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାରୀ, ନିଜ ଖେଳରେ ଦେବମାନେ ଓ ଦାୟିତ୍ୟମାନେଂକ ନେତାମାନେଂକୁ ଅଲଗା କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯାଂଶମ୍ ଏକଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵା ଦେଵତ୍ଵମ୍ ଆଗତାଃ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମ୍ ଆପନ୍ନୋ ହ୍ଯ୍ ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵମେଵ ଚ

ତାଙ୍କ ଏକ ଅଂଶକୁ ପୂଜା କରି, ଦେବମାନେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାତ୍ୱ ଲାଗିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁତ୍ୱ ପାଇଲି।

ତମ୍ ଅପୂଜ୍ଯ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ କଃ ପୁମାନ୍ ସିଦ୍ଧିମିଚ୍ଛତି ତସ୍ମାତ୍ତେନୈଵ ହନ୍ତଵ୍ଯା ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନଵିଧେର୍ ବଲାତ୍

ଏହି ଜଗତରେ, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିନଥିବା କିଏ ସିଦ୍ଧି ଆଶା କରିପାରିବ? ତେଣୁ, ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ବିଧିର ଶକ୍ତିରେ, ସେମାନେ କେବଳ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରିଯିବେ।

ଧର୍ମନିଷ୍ଠାଶ୍ ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତଵିଧୌ ସ୍ଥିତାଃ ତଥାପି ଯଜମାନେନ ରୌଦ୍ରେଣୋପସଦା ପ୍ରଭୁମ୍ ରୁଦ୍ରମିଷ୍ଟ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଜେଷ୍ଯାମୋ ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମାନ୍

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ, ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତି ନିୟମରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତଥାପି, ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପଦ୍ଧତିରେ, ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଆମେ ଦାୟିତ୍ୟମାନେଂକ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଂକୁ ଜିତିବା।

ସତାରକାକ୍ଷେଣ ମଯେନ ଗୁପ୍ତଂ ସ୍ଵସ୍ଥଂ ଚ ଗୁପ୍ତଂ ସ୍ଫଟିକାଭମେକମ୍ କୋ ନାମ ହନ୍ତୁଂ ତ୍ରିପୁରଂ ସମର୍ଥୋ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ଭଗଵନ୍ତମେକମ୍

ସତ୍ ତାରକା ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ମୟାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଥିବା, ନିରାପଦ ଏବଂ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଏକମାତ୍ର ଭଗବାନ୍ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଏ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ?

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହରିଶ୍ଚେଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞେନୋପସଦା ପ୍ରଭୁମ୍ ଉପଵିଷ୍ଟୋ ଦଦର୍ଶାଥ ଭୂତସଂଘାନ୍ସହସ୍ରଶଃ

ଏପରି କହି, ହରି ଯଜ୍ଞ ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପସଦନ କରି, ବସିଗଲେ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଭୂତମାନେଂକୁ ଦେଖିଲେ।