ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କାଞ୍ଚନଂ ଦିଵି ତତ୍ରାସୀଦ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ରାଜତମ୍ ଆଯସଂ ଚାଭଵଦ୍ ଭୂମୌ ପୁରଂ ତେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

ଏଠାରେ ଏକଟି ସୁନାର ସହର ଆକାଶରେ, ଏକଟି ଚାଁଦିର ସହର ମଧ୍ୟାକାଶରେ, ଓ ଏକଟି କାଉଡ଼ିଆ ଲୋହାର ସହର ପୃଥିବୀରେ ସେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା।

ଏକୈକଂ ଯୋଜନଶତଂ ଵିସ୍ତାରାଯାମତଃ ସମମ୍ କାଞ୍ଚନଂ ତାରକାକ୍ଷସ୍ଯ କମଲାକ୍ଷସ୍ଯ ରାଜତମ୍

ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହର ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ଥରେ ଥିଲା; ସୁନାର ସହର ଥିଲା ତାରକାକ୍ଷଙ୍କର, ଚାଁଦିର ସହର କମଳାକ୍ଷଙ୍କର।

ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲେଶ୍ଚାଯସଂ ଵୈ ତ୍ରିଵିଧଂ ଦୁର୍ଗମୁତ୍ତମମ୍ ମଯଶ୍ ଚ ବଲଵାଂସ୍ତତ୍ର ଦୈତ୍ଯଦାନଵପୂଜିତଃ

ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କର ଥିଲା ଲୋହାର ସହର; ଏହିପରି ତିନି ପ୍ରକାର ଅତିଶୟ ଦୁର୍ଗ ତିଆରି ହେଲା। ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୟା, ଦାନବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ପୂଜିତ, ବାସ କଲେ।

ହୈରଣ୍ଯେ ରାଜତେ ଚୈଵ କୃଷ୍ଣାଯସମଯେ ତଥା ଆଲଯଂ ଚାତ୍ମନଃ କୃତ୍ଵା ତତ୍ରାସ୍ତେ ବଲଵାଂସ୍ତଦା

ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ କଳା ଲୋହାର ସହରରେ ମୟା ନିଜ ପାଇଁ ଘର ତିଆରି କରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।

ଏଵଂ ବଭୂଵୁର୍ଦୈତ୍ଯାନାମ୍ ଅତିଦୁର୍ଗାଣି ସୁଵ୍ରତାଃ ପୁରାଣି ତ୍ରୀଣି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମିଵ ଚାପରମ୍

ଏଭଳି ଦାନବମାନଙ୍କର ତିନିଟି ପୁରୁଣା ଓ ଅତି ଦୁର୍ଗମ ସହର ତିଆରି ହେଲା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ତିନି ଲୋକ ପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶ୍ୱ ହେଇଗଲା।

ପୁରତ୍ରଯେ ତଦା ଜାତେ ସର୍ଵେ ଦୈତ୍ଯା ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ପୁରତ୍ରଯଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯୈଵ ବଭୂଵୁସ୍ତେ ବଲାଧିକାଃ

ଏହି ତିନିଟି ସହର ତିଆରି ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦାନବ ଏହି ସହରଗୁଡିକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତିନି ଲୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇଗଲେ।

କଲ୍ପଦ୍ରୁମସମାକୀର୍ଣଂ ଗଜଵାଜିସମାକୁଲମ୍ ନାନାପ୍ରସାଦସଂକୀର୍ଣଂ ମଣିଜାଲୈଃ ସମାଵୃତମ୍

ସେହି ସହରଗୁଡିକ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିଲା, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଭିଡ଼ିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଶୋଭାମୟ ମହଳରେ ଶୋଭିତ ଓ ମଣିମାଳାରେ ଆବୃତ ଥିଲା।

ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସଂକାଶୈର୍ ଵିମାନୈର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୈଃ ପଦ୍ମରାଗମଯୈଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ଶୋଭିତଂ ଚନ୍ଦ୍ରସଂନିଭୈଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା, ପଦ୍ମରାଗ ମଣିରେ ତିଆରି, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ଦେବମାନ୍ୟ ବିମାନମାନେ ସହିତ ସେଠା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।

ପ୍ରାସାଦୈର୍ଗୋପୁରୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ କୈଲାସଶିଖରୋପମୈଃ ଶୋଭିତଂ ତ୍ରିପୁରଂ ତେଷାଂ ପୃଥକ୍ପୃଥଗନୁତ୍ତମୈଃ

ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପ, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ପୁରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଇଥିଲା।

ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ସୁସମ୍ପୂର୍ଣଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣୈଃ ରୁଦ୍ରାଲଯୈଃ ପ୍ରତିଗୃହଂ ସାଗ୍ନିହୋତ୍ରୈର୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସେଠାରେ ଦେବୀମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିଲେ।

ଵାପୀକୂପତଡାଗୈଶ୍ ଚ ଦୀର୍ଘିକାଭିସ୍ତୁ ସର୍ଵତଃ ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଯୂଥୈଶ୍ ଚ ତୁରଙ୍ଗୈଶ୍ ଚ ସୁଶୋଭନୈଃ

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖଣ୍ଡ, କୁଆଁ, ପୋଖରୀ ଓ ଦୀର୍ଘ ଜଳାଶୟ ଥିଲା। ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ଓ ଶୋଭାବନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ରଥୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧାକାରୈର୍ ଵିଚିତ୍ରୈର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୈଃ ସଭାପ୍ରପାଦିଭିଶ୍ ଚୈଵ କ୍ରୀଡାସ୍ଥାନୈଃ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍

ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ରଥ, ସଭା ଘର, ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପ ଓ ଅଲଗା ଅଲଗା ଖେଳ କ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା।

ଵେଦାଧ୍ଯଯନଶାଲାଭିର୍ ଵିଵିଧାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ ଅଧୃଷ୍ଯଂ ମନସାପ୍ଯନ୍ଯୈର୍ ମଯସ୍ଯୈଵ ଚ ମାଯଯା

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପାଠଶାଳା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ପଢ଼ାଯାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟ କେହି ମନରେ ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ପହଁଚିପାରିନଥିଲେ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତେ ମାୟାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷିତ ଥିଲା।

ପତିଵ୍ରତାଭିଃ ସର୍ଵତ୍ର ସେଵିତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ ପାପମ୍ ଅପାପୈଃ ଶଙ୍କରାର୍ଚନାତ୍

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପାପରହିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ।

ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରୈର୍ମହାଭାଗୈଃ ସଦାରୈଃ ସସୁତୈର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତାର୍ଥଧର୍ମଜ୍ଞୈସ୍ ତଦ୍ଧର୍ମନିରତୈଃ ସଦା

ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ମହାନ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରଭୁମାନେ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ସଦା ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ନିୟମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଏହି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।

ମହାଦେଵେତରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେଵଂ ତସ୍ଯାର୍ଚନେ ସ୍ଥିତୈଃ ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୈର୍ ଵୃଷସ୍କନ୍ଧୈଃ ସର୍ଵାଯୁଧଧରୈଃ ସଦା

ମହାଦେବ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ମାନିନଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ—ପ୍ରସ୍ଥ ଚଉଡ଼ା, ବୃଷଭ ପରି କନ୍ଧ, ସବୁ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ସର୍ଵଦା କ୍ଷୁଧିତୈଶ୍ଚୈଵ ଦାଵାଗ୍ନିସଦୃଶେକ୍ଷଣୈଃ ପ୍ରଶାନ୍ତୈଃ କୁପିତୈଶ୍ଚୈଵ କୁବ୍ଜୈର୍ ଵାମନକୈସ୍ ତଥା

ସେଠାରେ ସଦା ଭୁକ୍ତ ଲୋକ, ଅଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, କେବେ ଶାନ୍ତ କେବେ କ୍ରୋଧିତ, କୁଞ୍ଜ ଓ ବାମନ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲପ୍ରଖ୍ଯୈର୍ ନୀଲକୁଞ୍ଚିତମୂର୍ଧଜୈଃ ନୀଲାଦ୍ରିମେରୁସଂକାଶୈର୍ ନୀରଦୋପମନିଃସ୍ଵନୈଃ ମଯେନ ରକ୍ଷିତୈଃ ସର୍ଵୈଃ ଶିକ୍ଷିତୈର୍ଯୁଦ୍ଧଲାଲସୈଃ

ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ପରି ଗାଢ଼ ନୀଳ ଓ ଗୁଞ୍ଜିଆ କେଶ, ନୀଳ ପାହାଡ଼ ଓ ସୁମେରୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବଦଳ ପରି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ବର, ସମସ୍ତେ ମାୟାଙ୍କ ସେନାପତି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଉତ୍ସୁକ।

ଅଥ ସମରରତୈଃ ସଦା ସମନ୍ତାଚ୍ ଛିଵପଦପୂଜନଯା ସୁଲବ୍ଧଵୀର୍ଯୈଃ ରଵିମରୁଦମରେନ୍ଦ୍ରସଂନିକାଶୈଃ ସୁରମଥନୈଃ ସୁଦୃଢୈଃ ସୁସେଵିତଂ ତତ୍

ତାପରେ ସେଠା ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ରତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଶିବଙ୍କ ପାଦ ପୂଜା କରି ସହଜରେ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଦୃଢ଼ ଓ ପ୍ରବଳ, ସେହି ସହରକୁ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।

ସେନ୍ଦ୍ରା ଦେଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦ୍ରୁମା ଦାଵାଗ୍ନିନା ଯଥା ପୁରତ୍ରଯାଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧା ହ୍ଯ୍ ଅଭଵନ୍ ଦୈତ୍ଯଵୈଭଵାତ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେ ଓ ଗଛମାନେ, ତିନିଟି ପୁରୀର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲେ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିରେ ଗଛ ଜଳିଯାଏ, ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ।

ଅଥୈଵଂ ତେ ତଦା ଦଗ୍ଧା ଦେଵା ଦେଵେଶ୍ଵରଂ ହରିମ୍ ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ତଦା ପ୍ରାହୁସ୍ ତମପ୍ରତିମଵର୍ଚସମ୍

ଏଭଳି ଭାବେ ଦେବମାନେ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ, ତାଙ୍କର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ତେଜ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କରିଲେ।

ସୋ ଽପି ନାରାଯଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଚେତସା କିଂ କାର୍ଯଂ ଦେଵକାର୍ଯେଷୁ ଭଗଵାନିତି ସ ପ୍ରଭୁଃ

ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାରାୟଣ ମନରେ ଭାବିଲେ—'ଦେବମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?'—ଏଭଳି ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।

ତଦା ସସ୍ମାର ଵୈ ଯଜ୍ଞଂ ଯଜ୍ଞମୂର୍ତିର୍ଜନାର୍ଦନଃ ଯଜ୍ଵା ଯଜ୍ଞଭୁଗୀଶାନୋ ଯଜ୍ଵନାଂ ଫଲଦଃ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ ଯଜ୍ଞର ମୂର୍ତ୍ତି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ; ସେ ପ୍ରଭୁ ଯଜ୍ଞର ଭୋକ୍ତା, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାମାନେଙ୍କୁ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ନାୟକ।

ତତୋ ଯଜ୍ଞଃ ସ୍ମୃତସ୍ତେନ ଦେଵକାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ ଦେଵଂ ତେ ପୁରୁଷଂ ଚୈଵ ପ୍ରଣେମୁସ୍ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତଦା

ତାପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ସେମାନେ ସେ ଦେବପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଭଗଵାନପି ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞଂ ପ୍ରାହ ସନାତନମ୍ ସନାତନସ୍ତଦା ସେନ୍ଦ୍ରାନ୍ ଦେଵାନ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଚାଚ୍ଯୁତଃ

ଭଗବାନ୍ ସେ ସନାତନ ଯଜ୍ଞକୁ ଦେଖି କହିଲେ; ତାପରେ ସନାତନ ଅଚ୍ୟୁତ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

ଅନେନୋପସଦା ଦେଵା ଯଜଧ୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ପୁରତ୍ରଯଵିନାଶାଯ ଜଗତ୍ତ୍ରଯଵିଭୂତଯେ

ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ, ହେ ଦେବମାନେ, ତିନିଟି ପୁରୀ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ତିନିଟି ଜଗତରେ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କର।

ଅଥ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ ସିଂହନାଦଂ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ଯଜ୍ଞେଶଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସୁରାଃ

ତାପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଦେବଦେବଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ବଡ଼ ହୁଙ୍କାର ଦେଇ, ଯଜ୍ଞର ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ତତଃ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵଯମେଵ ଜନାର୍ଦନଃ ପୁନଃ ପ୍ରାହ ସ ସର୍ଵାଂସ୍ତାଂସ୍ ତ୍ରିଦଶାଂସ୍ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରଃ

ତାପରେ, ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ପୁଣିଥରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଂକୁ, ଯିଏ ଦେବମାନେଂକର ନାଥ, ସେ କଥା କହିଲେ।

ହତ୍ଵା ଦଗ୍ଧ୍ଵା ଚ ଭୂତାନି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ଯାଯତୋ ଽପି ଵା ଯଜେଦ୍ଯଦି ମହାଦେଵମ୍ ଅପାପୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟାୟରେ ଜଣେକୁ ମାରେ, ପୋଡ଼େ କିମ୍ବା ଭୋଜନ କରେ, ତଥାପି ଯଦି ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।