ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ତାରକାକ୍ଷଃ କମଲାକ୍ଷଶ୍ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ତପସ୍ତେପୁର୍ମହାତ୍ମାନୋ ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ

ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ତାରକାକ୍ଷ ଓ ପ୍ରବଳ କମଳାକ୍ଷ—ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସୂର୍ବୀର, କଠିନ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ତପ ଉଗ୍ରଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନିଯମେ ପରମେ ସ୍ଥିତାଃ ତପସା କର୍ଶଯାମାସୁର୍ ଦେହାନ୍ ସ୍ଵାନ୍ଦାନଵୋତ୍ତମାଃ

ସେମାନେ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗି ଅତି କଠୋର ନିୟମ ରଖିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଦାନବମାନେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୟ କରିଦେଲେ।

ତେଷାଂ ପିତାମହଃ ପ୍ରୀତୋ ଵରଦଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵରମ୍ ଅଵଧ୍ଯତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ସର୍ଵଦା

ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପିତାମହ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବଧ୍ୟତ୍ୱର ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ—ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମଧ୍ୟ ସେମାନେକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।

ସହିତା ଵରଯାମାସୁଃ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହମ୍ ତାନ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍ ତଦା ଦେଵୋ ଲୋକାନାଂ ପ୍ରଭୁର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ। ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—

ନାସ୍ତି ସର୍ଵାମରତ୍ଵଂ ଵୈ ନିଵର୍ତଧ୍ଵମ୍ ଅତୋ ଽସୁରାଃ ଅନ୍ଯଂ ଵରଂ ଵୃଣୀଧ୍ଵଂ ଵୈ ଯାଦୃଶଂ ସମ୍ପ୍ରରୋଚତେ

"ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅମରତ୍ୱ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ—ଏହାରୁ ବାପସ ଯାଆ, ହେ ଅସୁରମାନେ। ତୁମେ ଯେଉଁ ଭଲପାଉଛ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହ।"

ତତସ୍ତେ ସହିତା ଦୈତ୍ଯାଃ ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣମବ୍ରୁଵନ୍ଦୈତ୍ଯାଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍

ଏହା ସୁନି ସେମାନେ ଦାନବମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରି, ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ—

ଵଯଂ ପୁରାଣି ତ୍ରୀଣ୍ଯେଵ ସମାସ୍ଥାଯ ମହୀମିମାମ୍ ଵିଚରିଷ୍ଯାମ ଲୋକେଶ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଜ୍ଜଗଦ୍ଗୁରୋ

"ହେ ଲୋକନାଥ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ପୁରୁଣା ତିନୋଟି ସହର ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।"

ତଥା ଵର୍ଷସହସ୍ରେଷୁ ସମେଷ୍ଯାମଃ ପରସ୍ପରମ୍ ଏକୀଭାଵଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁରାଣ୍ଯେତାନି ଚାନଘ

"ଏଭଳି, ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହେବୁ, ଏବଂ ଏହି ପୁରୁଣା ସହରଗୁଡିକ ଏକ ହେଇଯିବ।"

ସମାଗତାନି ଚୈତାନି ଯୋ ହନ୍ଯାଦ୍ଭଗଵଂସ୍ତଦା ଏକେନୈଵେଷୁଣା ଦେଵଃ ସ ନୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି

"ଏହି ଏକତ୍ରିତ ସହରଗୁଡିକୁ ଯିଏ ଗୋଟିଏ ତୀରରେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ, ସେଠାରେ ଆମର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ।"

ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତାନ୍ଦେଵଃ ପ୍ରତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଵିଶଦ୍ଦିଵମ୍ ତତୋ ମଯଃ ସ୍ଵତପସା ଚକ୍ରେ ଵୀରଃ ପୁରାଣ୍ଯଥ

ଦେବତା କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ।" ଏହିପରି କହି ସେ ଦେବତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ତାପରେ ମୟା ନିଜ ତପସ୍ୟାରେ ତିନିଟି ପୁରାତନ ସହର ତିଆରି କଲେ।

କାଞ୍ଚନଂ ଦିଵି ତତ୍ରାସୀଦ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ରାଜତମ୍ ଆଯସଂ ଚାଭଵଦ୍ ଭୂମୌ ପୁରଂ ତେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

ଏଠାରେ ଏକଟି ସୁନାର ସହର ଆକାଶରେ, ଏକଟି ଚାଁଦିର ସହର ମଧ୍ୟାକାଶରେ, ଓ ଏକଟି କାଉଡ଼ିଆ ଲୋହାର ସହର ପୃଥିବୀରେ ସେ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଥିଲା।

ଏକୈକଂ ଯୋଜନଶତଂ ଵିସ୍ତାରାଯାମତଃ ସମମ୍ କାଞ୍ଚନଂ ତାରକାକ୍ଷସ୍ଯ କମଲାକ୍ଷସ୍ଯ ରାଜତମ୍

ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହର ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ଥରେ ଥିଲା; ସୁନାର ସହର ଥିଲା ତାରକାକ୍ଷଙ୍କର, ଚାଁଦିର ସହର କମଳାକ୍ଷଙ୍କର।

ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲେଶ୍ଚାଯସଂ ଵୈ ତ୍ରିଵିଧଂ ଦୁର୍ଗମୁତ୍ତମମ୍ ମଯଶ୍ ଚ ବଲଵାଂସ୍ତତ୍ର ଦୈତ୍ଯଦାନଵପୂଜିତଃ

ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀଙ୍କର ଥିଲା ଲୋହାର ସହର; ଏହିପରି ତିନି ପ୍ରକାର ଅତିଶୟ ଦୁର୍ଗ ତିଆରି ହେଲା। ସେଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୟା, ଦାନବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ପୂଜିତ, ବାସ କଲେ।

ହୈରଣ୍ଯେ ରାଜତେ ଚୈଵ କୃଷ୍ଣାଯସମଯେ ତଥା ଆଲଯଂ ଚାତ୍ମନଃ କୃତ୍ଵା ତତ୍ରାସ୍ତେ ବଲଵାଂସ୍ତଦା

ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ କଳା ଲୋହାର ସହରରେ ମୟା ନିଜ ପାଇଁ ଘର ତିଆରି କରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।

ଏଵଂ ବଭୂଵୁର୍ଦୈତ୍ଯାନାମ୍ ଅତିଦୁର୍ଗାଣି ସୁଵ୍ରତାଃ ପୁରାଣି ତ୍ରୀଣି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମିଵ ଚାପରମ୍

ଏଭଳି ଦାନବମାନଙ୍କର ତିନିଟି ପୁରୁଣା ଓ ଅତି ଦୁର୍ଗମ ସହର ତିଆରି ହେଲା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ତିନି ଲୋକ ପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଶ୍ୱ ହେଇଗଲା।

ପୁରତ୍ରଯେ ତଦା ଜାତେ ସର୍ଵେ ଦୈତ୍ଯା ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ ପୁରତ୍ରଯଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯୈଵ ବଭୂଵୁସ୍ତେ ବଲାଧିକାଃ

ଏହି ତିନିଟି ସହର ତିଆରି ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦାନବ ଏହି ସହରଗୁଡିକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତିନି ଲୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇଗଲେ।

କଲ୍ପଦ୍ରୁମସମାକୀର୍ଣଂ ଗଜଵାଜିସମାକୁଲମ୍ ନାନାପ୍ରସାଦସଂକୀର୍ଣଂ ମଣିଜାଲୈଃ ସମାଵୃତମ୍

ସେହି ସହରଗୁଡିକ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିଲା, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ଭିଡ଼ିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ଶୋଭାମୟ ମହଳରେ ଶୋଭିତ ଓ ମଣିମାଳାରେ ଆବୃତ ଥିଲା।

ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସଂକାଶୈର୍ ଵିମାନୈର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୈଃ ପଦ୍ମରାଗମଯୈଃ ଶୁଭ୍ରୈଃ ଶୋଭିତଂ ଚନ୍ଦ୍ରସଂନିଭୈଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା, ପଦ୍ମରାଗ ମଣିରେ ତିଆରି, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଧଳା ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ଦେବମାନ୍ୟ ବିମାନମାନେ ସହିତ ସେଠା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।

ପ୍ରାସାଦୈର୍ଗୋପୁରୈର୍ଦିଵ୍ଯୈଃ କୈଲାସଶିଖରୋପମୈଃ ଶୋଭିତଂ ତ୍ରିପୁରଂ ତେଷାଂ ପୃଥକ୍ପୃଥଗନୁତ୍ତମୈଃ

ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପ, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଲଗା ଅଲଗା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ପୁରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଇଥିଲା।

ଦିଵ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ସୁସମ୍ପୂର୍ଣଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଃ ସିଦ୍ଧଚାରଣୈଃ ରୁଦ୍ରାଲଯୈଃ ପ୍ରତିଗୃହଂ ସାଗ୍ନିହୋତ୍ରୈର୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସେଠାରେ ଦେବୀମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର କରୁଥିଲେ।

ଵାପୀକୂପତଡାଗୈଶ୍ ଚ ଦୀର୍ଘିକାଭିସ୍ତୁ ସର୍ଵତଃ ମତ୍ତମାତଙ୍ଗଯୂଥୈଶ୍ ଚ ତୁରଙ୍ଗୈଶ୍ ଚ ସୁଶୋଭନୈଃ

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖଣ୍ଡ, କୁଆଁ, ପୋଖରୀ ଓ ଦୀର୍ଘ ଜଳାଶୟ ଥିଲା। ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ଓ ଶୋଭାବନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ରଥୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧାକାରୈର୍ ଵିଚିତ୍ରୈର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୈଃ ସଭାପ୍ରପାଦିଭିଶ୍ ଚୈଵ କ୍ରୀଡାସ୍ଥାନୈଃ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍

ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ରଥ, ସଭା ଘର, ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପ ଓ ଅଲଗା ଅଲଗା ଖେଳ କ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା।

ଵେଦାଧ୍ଯଯନଶାଲାଭିର୍ ଵିଵିଧାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ ଅଧୃଷ୍ଯଂ ମନସାପ୍ଯନ୍ଯୈର୍ ମଯସ୍ଯୈଵ ଚ ମାଯଯା

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଭିନ୍ନ ପାଠଶାଳା ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ପଢ଼ାଯାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟ କେହି ମନରେ ଭାବିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ପହଁଚିପାରିନଥିଲେ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତେ ମାୟାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷିତ ଥିଲା।

ପତିଵ୍ରତାଭିଃ ସର୍ଵତ୍ର ସେଵିତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ କୃତ୍ଵାପି ସୁମହତ୍ ପାପମ୍ ଅପାପୈଃ ଶଙ୍କରାର୍ଚନାତ୍

ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପତିବ୍ରତା ନାରୀମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶଙ୍କରଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପାପରହିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ।

ଦୈତ୍ଯେଶ୍ଵରୈର୍ମହାଭାଗୈଃ ସଦାରୈଃ ସସୁତୈର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତାର୍ଥଧର୍ମଜ୍ଞୈସ୍ ତଦ୍ଧର୍ମନିରତୈଃ ସଦା

ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କର ମହାନ ଓ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପ୍ରଭୁମାନେ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ସଦା ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ନିୟମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଏହି ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।

ମହାଦେଵେତରଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦେଵଂ ତସ୍ଯାର୍ଚନେ ସ୍ଥିତୈଃ ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୈର୍ ଵୃଷସ୍କନ୍ଧୈଃ ସର୍ଵାଯୁଧଧରୈଃ ସଦା

ମହାଦେବ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେବତାଙ୍କୁ ମାନିନଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ—ପ୍ରସ୍ଥ ଚଉଡ଼ା, ବୃଷଭ ପରି କନ୍ଧ, ସବୁ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ସର୍ଵଦା କ୍ଷୁଧିତୈଶ୍ଚୈଵ ଦାଵାଗ୍ନିସଦୃଶେକ୍ଷଣୈଃ ପ୍ରଶାନ୍ତୈଃ କୁପିତୈଶ୍ଚୈଵ କୁବ୍ଜୈର୍ ଵାମନକୈସ୍ ତଥା

ସେଠାରେ ସଦା ଭୁକ୍ତ ଲୋକ, ଅଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, କେବେ ଶାନ୍ତ କେବେ କ୍ରୋଧିତ, କୁଞ୍ଜ ଓ ବାମନ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲପ୍ରଖ୍ଯୈର୍ ନୀଲକୁଞ୍ଚିତମୂର୍ଧଜୈଃ ନୀଲାଦ୍ରିମେରୁସଂକାଶୈର୍ ନୀରଦୋପମନିଃସ୍ଵନୈଃ ମଯେନ ରକ୍ଷିତୈଃ ସର୍ଵୈଃ ଶିକ୍ଷିତୈର୍ଯୁଦ୍ଧଲାଲସୈଃ

ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ପରି ଗାଢ଼ ନୀଳ ଓ ଗୁଞ୍ଜିଆ କେଶ, ନୀଳ ପାହାଡ଼ ଓ ସୁମେରୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବଦଳ ପରି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ବର, ସମସ୍ତେ ମାୟାଙ୍କ ସେନାପତି ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ଓ ଉତ୍ସୁକ।

ଅଥ ସମରରତୈଃ ସଦା ସମନ୍ତାଚ୍ ଛିଵପଦପୂଜନଯା ସୁଲବ୍ଧଵୀର୍ଯୈଃ ରଵିମରୁଦମରେନ୍ଦ୍ରସଂନିକାଶୈଃ ସୁରମଥନୈଃ ସୁଦୃଢୈଃ ସୁସେଵିତଂ ତତ୍

ତାପରେ ସେଠା ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ରତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଶିବଙ୍କ ପାଦ ପୂଜା କରି ସହଜରେ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପବନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଦୃଢ଼ ଓ ପ୍ରବଳ, ସେହି ସହରକୁ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।