କାଲରାତ୍ରିର୍ମହାମାଯା ରେଵତୀ ଭୂତନାଯିକା ଦ୍ଵାପରାନ୍ତଵିଭାଗେ ଚ ନାମାନୀମାନି ସୁଵ୍ରତାଃ
କାଳରାତ୍ରୀ, ମହାମାୟା, ରେବତୀ, ଭୂତନାୟିକା—ଦ୍ୱାପର ଶେଷରେ ଏହି ତାଙ୍କର ନାମଗୁଡିକ, ଓ ସୁବ୍ରତମାନେ।
ଗୌତମୀ କୌଶିକୀ ଚାର୍ଯା ଚଣ୍ଡୀ କାତ୍ଯାଯନୀ ସତୀ କୁମାରୀ ଯାଦଵୀ ଦେଵୀ ଵରଦା କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲା
ଗୌତମୀ, କୌଶିକୀ, ଆର୍ୟା, ଚଣ୍ଡୀ, କାତ୍ୟାୟନୀ, ସତୀ, କୁମାରୀ, ଯାଦବୀ, ଦେବୀ, ଵରଦା, କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଳା।
ବର୍ହିଧ୍ଵଜା ଶୂଲଧରା ପରମା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ମହେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରଭଗିନୀ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯ୍ ଏକଶୂଲଧୃକ୍
ଯିଏ ବେଦୀର କୁଶ ଧରିଛନ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ ବୋହିଛନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି ରହିଛନ୍ତି।
ଅପରାଜିତା ବହୁଭୁଜା ପ୍ରଗଲ୍ଭା ସିଂହଵାହିନୀ ଶୁମ୍ଭାଦିଦୈତ୍ଯହନ୍ତ୍ରୀ ଚ ମହାମହିଷମର୍ଦିନୀ
ଅଜୟା, ଅନେକ ହସ୍ତ ଥିବା, ନିର୍ଭୀକ, ସିଂହ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ମାରିଥିବା, ଏବଂ ମହାମହିଷ ଦାନବକୁ ଦଳନ କରିଥିବା।
ଅମୋଘା ଵିନ୍ଧ୍ଯନିଲଯା ଵିକ୍ରାନ୍ତା ଗଣନାଯିକା ଦେଵ୍ଯା ନାମଵିକାରାଣି ଇତ୍ଯେତାନି ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଅଫଳନ ନୁହେଁ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା, ପ୍ରବଳ, ଗଣମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା—ଏହି ସବୁ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଅନୁକ୍ରମରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯା ମଯୋକ୍ତାନି ସମ୍ଯକ୍ଫଲପ୍ରଦାନି ଚ ଯେ ପଠନ୍ତି ନରାସ୍ତେଷାଂ ଵିଦ୍ଯତେ ନ ଚ ପାତକମ୍
ମୁଁ କହିଥିବା ଏହି ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।
ଅରଣ୍ଯେ ପର୍ଵତେ ଵାପି ପୁରେ ଵାପ୍ଯଥଵା ଗୃହେ ରକ୍ଷାମେତାଂ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜୀତ ଜଲେ ଵାଥ ସ୍ଥଲେ ଽପି ଵା
ଅରଣ୍ୟ, ପାହାଡ଼, ସହର କିମ୍ବା ଘରେ, ଜଳ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠି ଥିବେ, ଏହି ସୁରକ୍ଷାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରକୁମ୍ଭୀନଚୋରେଭ୍ଯୋ ଭଯସ୍ଥାନେ ଵିଶେଷତଃ ଆପତ୍ସ୍ଵପି ଚ ସର୍ଵାସୁ ଦେଵ୍ଯା ନାମାନି କୀର୍ତଯେତ୍
ବାଘ, ମଗର, ଚୋର ଆଦି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ବିଶେଷ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆପଦରେ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଆର୍ଯକଗ୍ରହଭୂତୈଶ୍ ଚ ପୂତନାମାତୃଭିସ୍ ତଥା ଅଭ୍ଯର୍ଦିତାନାଂ ବାଲାନାଂ ରକ୍ଷାମେତାଂ ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍
ଯେତେବେଳେ ବାଳକମାନେ ଆର୍ୟକ, ଗ୍ରହ, ଭୂତ, କିମ୍ବା ପୂତନା ମାତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ମହାଦେଵୀକଲେ ଦ୍ଵେ ତୁ ପ୍ରଜ୍ଞା ଶ୍ରୀଶ୍ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତେ ଆଭ୍ଯାଂ ଦେଵୀସହସ୍ରାଣି ଯୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତମଖିଲଂ ଜଗତ୍
ମହାଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇଟି କଳା ବିଶେଷ କୁହାଯାଇଛି—ଏକ ଜ୍ଞାନ, ଅନ୍ୟଟି ଶ୍ରୀ; ଏହି ଦୁଇଁଥିରେ ଦେବୀଙ୍କ ହଜାର ହଜାର ରୂପ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପିଛି।
ଅନଯା ଦେଵଦେଵୋ ଽସୌ ସତ୍ଯା ରୁଦ୍ରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ଆତିଷ୍ଠତ୍ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ହିତାଯ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ଏହି ଦେବୀ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତ୍ୟ ରୁଦ୍ର, ମହେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ।
ରୁଦ୍ରଃ ପଶୁପତିଶ୍ଚାସୀତ୍ ପୁରା ଦଗ୍ଧଂ ପୁରତ୍ରଯମ୍ ଦେଵାଶ୍ ଚ ପଶଵଃ ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁସ୍ତସ୍ଯ ତେଜସା
ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ପଶୁପତି ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବେ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ଦାହ କଲେ; ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ପଶୁ ହେଇଗଲେ।
ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଆଦିସର୍ଗକ୍ରମଂ ଶୁଭମ୍ ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍
ଯିଏ ଏହି ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିର ଶୁଭ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ସମାସାଦ୍ ଵିସ୍ତରାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା ଶୁଭଃ କଥଂ ପଶୁପତିଶ୍ଚାସୀତ୍ ପୁରଂ ଦଗ୍ଧୁଂ ମହେଶ୍ଵରଃ
ସଂକ୍ଷେପ ଓ ବିସ୍ତାରରେ ତୁମେ ଶୁଭ ସୃଷ୍ଟିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ; କିନ୍ତୁ ପଶୁପତି, ମହେଶ୍ୱର କିପରି ପୁରୀକୁ ଦାହ କଲେ?
କଥଂ ଚ ପଶଵଶ୍ଚାସନ୍ ଦେଵାଃ ସବ୍ରହ୍ମକାଃ ପ୍ରଭୋଃ ମଯସ୍ଯ ତପସା ପୂର୍ଵଂ ସୁଦୁର୍ଗଂ ନିର୍ମିତଂ ପୁରମ୍
ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ କିପରି ପଶୁ ହେଲେ? ପୂର୍ବେ ମାୟାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ପୁରୀ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ହୈମଂ ଚ ରାଜତଂ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅଯସ୍ମଯମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ସୁଦୁର୍ଗଂ ଦେଵଦେଵେନ ଦଗ୍ଧମିତ୍ଯେଵ ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋହାର ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ପୁରୀ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଦାହ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
କଥଂ ଦଦାହ ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରନିପାତନଃ ଏକେନେଷୁନିପାତେନ ଦିଵ୍ଯେନାପି ତଦା କଥମ୍
ଭାଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା ଭଗବାନ କିପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ପୁରୀକୁ ଏକାଥରେ ଦାହ କଲେ?
ଵିଷ୍ଣୁନୋତ୍ପାଦିତୈର୍ଭୂତୈର୍ ନ ଦଗ୍ଧଂ ତତ୍ପୁରତ୍ରଯମ୍ ପୁରସ୍ଯ ସଂଭଵଃ ସର୍ଵୋ ଵରଲାଭଃ ପୁରା ଶ୍ରୁତଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ଦାହ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ପୁରୀର ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବର ଦେବା ବିଷୟ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣାଯାଇଛି।
ଇଦାନୀଂ ଦହନଂ ସର୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସୁଵ୍ରତ ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୂତଃ ପୌରାଣିକୋତ୍ତମଃ
ଏବେ ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୁରୀ ଦାହର କଥା କହିବା ଉଚିତ, ହେ ଶୁଭବ୍ରତ। ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୂତ, ପ୍ରମୁଖ ପୌରାଣିକ,
ଯଥା ଶ୍ରୁତଂ ତଥା ପ୍ରାହ ଵ୍ଯାସାଦ୍ ଵିଶ୍ଵାର୍ଥସୂଚକାତ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଶାପାଦ୍ଧି ମନୋଵାକ୍କାଯସଂଭଵାତ୍
ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ସେପରି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥ ଉଦ୍ଘାଟନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କଠାରୁ କହିଲେ; କାରଣ, ଏହି ତିନି ଲୋକର ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ମନ, କଥା ଓ କାୟାରୁ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
ନିହତେ ତାରକେ ଦୈତ୍ଯେ ତାରପୁତ୍ରେ ସବାନ୍ଧଵେ ସ୍କନ୍ଦେନ ଵା ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ମହାବଲାଃ
ତାରକ ଦାନବ ଓ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ପରିଜନଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ସ୍କନ୍ଦ ଦୁର୍ଲଭ ପ୍ରୟାସରେ ବଧ କଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅମାନେ—
ଵିଦ୍ଯୁନ୍ମାଲୀ ତାରକାକ୍ଷଃ କମଲାକ୍ଷଶ୍ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ତପସ୍ତେପୁର୍ମହାତ୍ମାନୋ ମହାବଲପରାକ୍ରମାଃ
ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳୀ, ତାରକାକ୍ଷ ଓ ପ୍ରବଳ କମଳାକ୍ଷ—ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ, ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସୂର୍ବୀର, କଠିନ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ତପ ଉଗ୍ରଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନିଯମେ ପରମେ ସ୍ଥିତାଃ ତପସା କର୍ଶଯାମାସୁର୍ ଦେହାନ୍ ସ୍ଵାନ୍ଦାନଵୋତ୍ତମାଃ
ସେମାନେ ଉଗ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗି ଅତି କଠୋର ନିୟମ ରଖିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ଦାନବମାନେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୟ କରିଦେଲେ।
ତେଷାଂ ପିତାମହଃ ପ୍ରୀତୋ ଵରଦଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵରମ୍ ଅଵଧ୍ଯତ୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ସର୍ଵଦା
ତାଙ୍କର ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପିତାମହ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବଧ୍ୟତ୍ୱର ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ—ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ମଧ୍ୟ ସେମାନେକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ସହିତା ଵରଯାମାସୁଃ ସର୍ଵଲୋକପିତାମହମ୍ ତାନ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍ ତଦା ଦେଵୋ ଲୋକାନାଂ ପ୍ରଭୁର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଲେ। ତେବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—
ନାସ୍ତି ସର୍ଵାମରତ୍ଵଂ ଵୈ ନିଵର୍ତଧ୍ଵମ୍ ଅତୋ ଽସୁରାଃ ଅନ୍ଯଂ ଵରଂ ଵୃଣୀଧ୍ଵଂ ଵୈ ଯାଦୃଶଂ ସମ୍ପ୍ରରୋଚତେ
"ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅମରତ୍ୱ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ—ଏହାରୁ ବାପସ ଯାଆ, ହେ ଅସୁରମାନେ। ତୁମେ ଯେଉଁ ଭଲପାଉଛ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହ।"
ତତସ୍ତେ ସହିତା ଦୈତ୍ଯାଃ ସମ୍ପ୍ରଧାର୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣମବ୍ରୁଵନ୍ଦୈତ୍ଯାଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍
ଏହା ସୁନି ସେମାନେ ଦାନବମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରି, ଜଗତ୍ଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ କହିଲେ—
ଵଯଂ ପୁରାଣି ତ୍ରୀଣ୍ଯେଵ ସମାସ୍ଥାଯ ମହୀମିମାମ୍ ଵିଚରିଷ୍ଯାମ ଲୋକେଶ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଜ୍ଜଗଦ୍ଗୁରୋ
"ହେ ଲୋକନାଥ, ଆପଣଙ୍କର କୃପାରେ ଆମେ ପୁରୁଣା ତିନୋଟି ସହର ମଧ୍ୟରେ ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।"
ତଥା ଵର୍ଷସହସ୍ରେଷୁ ସମେଷ୍ଯାମଃ ପରସ୍ପରମ୍ ଏକୀଭାଵଂ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ପୁରାଣ୍ଯେତାନି ଚାନଘ
"ଏଭଳି, ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହେବୁ, ଏବଂ ଏହି ପୁରୁଣା ସହରଗୁଡିକ ଏକ ହେଇଯିବ।"
ସମାଗତାନି ଚୈତାନି ଯୋ ହନ୍ଯାଦ୍ଭଗଵଂସ୍ତଦା ଏକେନୈଵେଷୁଣା ଦେଵଃ ସ ନୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
"ଏହି ଏକତ୍ରିତ ସହରଗୁଡିକୁ ଯିଏ ଗୋଟିଏ ତୀରରେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ, ସେଠାରେ ଆମର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉ।"