ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସ ଏଵୈକାଦଶାର୍ଧେନ ସ୍ଥିତୋ ଽସୌ ପରମେଶ୍ଵରଃ ତତ୍ର ଯା ସା ମହାଭାଗା ଶଙ୍କରସ୍ଯାର୍ଧକାଯିନୀ

ସେଇ ପରମେଶ୍ୱର ଏକ ଅର୍ଧ ଭାଗରେ ଏକାଦଶ ରୂପରେ ରହିଲେ। ସେଠି, ଯିଏ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅର୍ଧ ଶରୀର ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି।

ପ୍ରାଗୁକ୍ତା ତୁ ମହାଦେଵୀ ସ୍ତ୍ରୀ ସୈଵେହ ସତୀ ହ୍ଯଭୂତ୍ ହିତାଯ ଜଗତାଂ ଦେଵୀ ଦକ୍ଷେଣାରାଧିତା ପୁରା

ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ମହାଦେବୀ ଭାବେ କଥିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଇ ଜନାନୀ ଏଠାରେ ସତୀ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ, ଏହି ଦେବୀକୁ ପୂର୍ବକାଳରେ ଦକ୍ଷ ପୂଜା କରିଥିଲେ।

କାର୍ଯାର୍ଥଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ତସ୍ଯାଃ ଶୁକ୍ଲଂ ଵାମଂ ତଥାସିତମ୍ ଆତ୍ମାନଂ ଵିଭଜସ୍ଵେତି ପ୍ରୋକ୍ତା ଦେଵେନ ଶଂଭୁନା

କିଛି କାମ ପାଇଁ, ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—'ତୁମେ ନିଜକୁ ଦୁଇଭାଗ କର; ତୁମର ଡାହାଣ ଭାଗ ଧଳା, ବାମ ଭାଗ କଳା ହେଉ।'

ସା ତଥୋକ୍ତା ଦ୍ଵିଧାଭୂତା ଶୁକ୍ଲା କୃଷ୍ଣା ଚ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ ତସ୍ଯା ନାମାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଚ ସମାହିତାଃ

ସେ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଇଭାଗ ହେଲେ—ଏକ ଭାଗ ଧଳା, ଏକ ଭାଗ କଳା। ମୁଁ ତାଙ୍କର ନାମଗୁଡିକ କହିବି, ଆପଣମାନେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।

ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ମହାଵିଦ୍ଯା ମେଧା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସରସ୍ଵତୀ ସତୀ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ଵିଦ୍ଯା ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିଃ କ୍ରିଯାତ୍ମିକା

ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ମହାବିଦ୍ୟା, ମେଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ସତୀ, ଦାକ୍ଷାୟଣୀ, ବିଦ୍ୟା, ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, କ୍ରିୟାତ୍ମିକା—

ଅପର୍ଣା ଚୈକପର୍ଣା ଚ ତଥା ଚୈଵୈକପାଟଲା ଉମା ହୈମଵତୀ ଚୈଵ କଲ୍ଯାଣୀ ଚୈକମାତୃକା

ଅପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପର୍ଣ୍ଣା, ଏକପାଟଳା, ଉମା, ହେମବତୀ, କଳ୍ୟାଣୀ, ଏକମାତୃକା—

ଖ୍ଯାତିଃ ପ୍ରଜ୍ଞା ମହାଭାଗା ଲୋକେ ଗୌରୀତି ଵିଶ୍ରୁତା ଗଣାଂବିକା ମହାଦେଵୀ ନନ୍ଦିନୀ ଜାତଵେଦସୀ

ଖ୍ୟାତି, ପ୍ରଜ୍ଞା, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଲୋକରେ ଗୌରୀ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଗଣାମ୍ବିକା, ମହାଦେବୀ, ନନ୍ଦିନୀ, ଜାତବେଦସୀ—

ଏକରୂପମଥୈତସ୍ଯାଃ ପୃଥଗ୍ଦେହଵିଭାଵନାତ୍ ସାଵିତ୍ରୀ ଵରଦା ପୁଣ୍ଯା ପାଵନୀ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା

ତାଙ୍କର ଏକ ରୂପ ଅଛି, ଯାହା ଦେହ ଭିନ୍ନତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସାବିତ୍ରୀ, ଵରଦା, ପବିତ୍ରା, ଲୋକରେ ପବିତ୍ର କରିବା ଭାବେ ପରିଚିତ।

ଆଜ୍ଞା ଆଵେଶନୀ କୃଷ୍ଣା ତାମସୀ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀ ଶିଵା ପ୍ରକୃତିର୍ଵିକୃତା ରୌଦ୍ରୀ ଦୁର୍ଗା ଭଦ୍ରା ପ୍ରମାଥିନୀ

ଆଜ୍ଞା, ଆବେଶନୀ, କୃଷ୍ଣା, ତାମସୀ, ସାତ୍ତ୍ୱିକୀ, ଶିବା, ପ୍ରକୃତି, ବିକୃତା, ରୌଦ୍ରୀ, ଦୁର୍ଗା, ଭଦ୍ରା, ପ୍ରମାଥିନୀ—

କାଲରାତ୍ରିର୍ମହାମାଯା ରେଵତୀ ଭୂତନାଯିକା ଦ୍ଵାପରାନ୍ତଵିଭାଗେ ଚ ନାମାନୀମାନି ସୁଵ୍ରତାଃ

କାଳରାତ୍ରୀ, ମହାମାୟା, ରେବତୀ, ଭୂତନାୟିକା—ଦ୍ୱାପର ଶେଷରେ ଏହି ତାଙ୍କର ନାମଗୁଡିକ, ଓ ସୁବ୍ରତମାନେ।

ଗୌତମୀ କୌଶିକୀ ଚାର୍ଯା ଚଣ୍ଡୀ କାତ୍ଯାଯନୀ ସତୀ କୁମାରୀ ଯାଦଵୀ ଦେଵୀ ଵରଦା କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଲା

ଗୌତମୀ, କୌଶିକୀ, ଆର୍ୟା, ଚଣ୍ଡୀ, କାତ୍ୟାୟନୀ, ସତୀ, କୁମାରୀ, ଯାଦବୀ, ଦେବୀ, ଵରଦା, କୃଷ୍ଣପିଙ୍ଗଳା।

ବର୍ହିଧ୍ଵଜା ଶୂଲଧରା ପରମା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ମହେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରଭଗିନୀ ଦୃଷଦ୍ଵତ୍ଯ୍ ଏକଶୂଲଧୃକ୍

ଯିଏ ବେଦୀର କୁଶ ଧରିଛନ୍ତି, ତ୍ରିଶୂଳ ବୋହିଛନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଦୃଷଦ୍ବତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି ରହିଛନ୍ତି।

ଅପରାଜିତା ବହୁଭୁଜା ପ୍ରଗଲ୍ଭା ସିଂହଵାହିନୀ ଶୁମ୍ଭାଦିଦୈତ୍ଯହନ୍ତ୍ରୀ ଚ ମହାମହିଷମର୍ଦିନୀ

ଅଜୟା, ଅନେକ ହସ୍ତ ଥିବା, ନିର୍ଭୀକ, ସିଂହ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଶୁମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ମାରିଥିବା, ଏବଂ ମହାମହିଷ ଦାନବକୁ ଦଳନ କରିଥିବା।

ଅମୋଘା ଵିନ୍ଧ୍ଯନିଲଯା ଵିକ୍ରାନ୍ତା ଗଣନାଯିକା ଦେଵ୍ଯା ନାମଵିକାରାଣି ଇତ୍ଯେତାନି ଯଥାକ୍ରମମ୍

ଅଫଳନ ନୁହେଁ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା, ପ୍ରବଳ, ଗଣମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା—ଏହି ସବୁ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଅନୁକ୍ରମରେ କୁହାଯାଇଛି।

ଭଦ୍ରକାଲ୍ଯା ମଯୋକ୍ତାନି ସମ୍ଯକ୍ଫଲପ୍ରଦାନି ଚ ଯେ ପଠନ୍ତି ନରାସ୍ତେଷାଂ ଵିଦ୍ଯତେ ନ ଚ ପାତକମ୍

ମୁଁ କହିଥିବା ଏହି ଭଦ୍ରକାଳୀଙ୍କ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଯେଉଁମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।

ଅରଣ୍ଯେ ପର୍ଵତେ ଵାପି ପୁରେ ଵାପ୍ଯଥଵା ଗୃହେ ରକ୍ଷାମେତାଂ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜୀତ ଜଲେ ଵାଥ ସ୍ଥଲେ ଽପି ଵା

ଅରଣ୍ୟ, ପାହାଡ଼, ସହର କିମ୍ବା ଘରେ, ଜଳ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଯେଉଁଠି ଥିବେ, ଏହି ସୁରକ୍ଷାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ଵ୍ଯାଘ୍ରକୁମ୍ଭୀନଚୋରେଭ୍ଯୋ ଭଯସ୍ଥାନେ ଵିଶେଷତଃ ଆପତ୍ସ୍ଵପି ଚ ସର୍ଵାସୁ ଦେଵ୍ଯା ନାମାନି କୀର୍ତଯେତ୍

ବାଘ, ମଗର, ଚୋର ଆଦି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ବିଶେଷ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆପଦରେ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଆର୍ଯକଗ୍ରହଭୂତୈଶ୍ ଚ ପୂତନାମାତୃଭିସ୍ ତଥା ଅଭ୍ଯର୍ଦିତାନାଂ ବାଲାନାଂ ରକ୍ଷାମେତାଂ ପ୍ରଯୋଜଯେତ୍

ଯେତେବେଳେ ବାଳକମାନେ ଆର୍ୟକ, ଗ୍ରହ, ଭୂତ, କିମ୍ବା ପୂତନା ମାତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।

ମହାଦେଵୀକଲେ ଦ୍ଵେ ତୁ ପ୍ରଜ୍ଞା ଶ୍ରୀଶ୍ ଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତେ ଆଭ୍ଯାଂ ଦେଵୀସହସ୍ରାଣି ଯୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତମଖିଲଂ ଜଗତ୍

ମହାଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇଟି କଳା ବିଶେଷ କୁହାଯାଇଛି—ଏକ ଜ୍ଞାନ, ଅନ୍ୟଟି ଶ୍ରୀ; ଏହି ଦୁଇଁଥିରେ ଦେବୀଙ୍କ ହଜାର ହଜାର ରୂପ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପିଛି।

ଅନଯା ଦେଵଦେଵୋ ଽସୌ ସତ୍ଯା ରୁଦ୍ରୋ ମହେଶ୍ଵରଃ ଆତିଷ୍ଠତ୍ସର୍ଵଲୋକାନାଂ ହିତାଯ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଏହି ଦେବୀ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତ୍ୟ ରୁଦ୍ର, ମହେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ।

ରୁଦ୍ରଃ ପଶୁପତିଶ୍ଚାସୀତ୍ ପୁରା ଦଗ୍ଧଂ ପୁରତ୍ରଯମ୍ ଦେଵାଶ୍ ଚ ପଶଵଃ ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁସ୍ତସ୍ଯ ତେଜସା

ରୁଦ୍ର, ଯିଏ ପଶୁପତି ମଧ୍ୟ, ପୂର୍ବେ ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ଦାହ କଲେ; ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ପଶୁ ହେଇଗଲେ।

ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଆଦିସର୍ଗକ୍ରମଂ ଶୁଭମ୍ ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକଂ ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍

ଯିଏ ଏହି ମୂଳ ସୃଷ୍ଟିର ଶୁଭ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ସମାସାଦ୍ ଵିସ୍ତରାଚ୍ଚୈଵ ସର୍ଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା ଶୁଭଃ କଥଂ ପଶୁପତିଶ୍ଚାସୀତ୍ ପୁରଂ ଦଗ୍ଧୁଂ ମହେଶ୍ଵରଃ

ସଂକ୍ଷେପ ଓ ବିସ୍ତାରରେ ତୁମେ ଶୁଭ ସୃଷ୍ଟିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ; କିନ୍ତୁ ପଶୁପତି, ମହେଶ୍ୱର କିପରି ପୁରୀକୁ ଦାହ କଲେ?

କଥଂ ଚ ପଶଵଶ୍ଚାସନ୍ ଦେଵାଃ ସବ୍ରହ୍ମକାଃ ପ୍ରଭୋଃ ମଯସ୍ଯ ତପସା ପୂର୍ଵଂ ସୁଦୁର୍ଗଂ ନିର୍ମିତଂ ପୁରମ୍

ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ କିପରି ପଶୁ ହେଲେ? ପୂର୍ବେ ମାୟାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ପୁରୀ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।

ହୈମଂ ଚ ରାଜତଂ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅଯସ୍ମଯମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ସୁଦୁର୍ଗଂ ଦେଵଦେଵେନ ଦଗ୍ଧମିତ୍ଯେଵ ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍

ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋହାର ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ପୁରୀ, ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ଦାହ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।

କଥଂ ଦଦାହ ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରନିପାତନଃ ଏକେନେଷୁନିପାତେନ ଦିଵ୍ଯେନାପି ତଦା କଥମ୍

ଭାଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା ଭଗବାନ କିପରି ଏକ ଦିବ୍ୟ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ପୁରୀକୁ ଏକାଥରେ ଦାହ କଲେ?

ଵିଷ୍ଣୁନୋତ୍ପାଦିତୈର୍ଭୂତୈର୍ ନ ଦଗ୍ଧଂ ତତ୍ପୁରତ୍ରଯମ୍ ପୁରସ୍ଯ ସଂଭଵଃ ସର୍ଵୋ ଵରଲାଭଃ ପୁରା ଶ୍ରୁତଃ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ତିନିଟି ପୁରୀକୁ ଦାହ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ପୁରୀର ସମସ୍ତ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବର ଦେବା ବିଷୟ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣାଯାଇଛି।

ଇଦାନୀଂ ଦହନଂ ସର୍ଵଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସୁଵ୍ରତ ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୂତଃ ପୌରାଣିକୋତ୍ତମଃ

ଏବେ ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୁରୀ ଦାହର କଥା କହିବା ଉଚିତ, ହେ ଶୁଭବ୍ରତ। ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୂତ, ପ୍ରମୁଖ ପୌରାଣିକ,

ଯଥା ଶ୍ରୁତଂ ତଥା ପ୍ରାହ ଵ୍ଯାସାଦ୍ ଵିଶ୍ଵାର୍ଥସୂଚକାତ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଶାପାଦ୍ଧି ମନୋଵାକ୍କାଯସଂଭଵାତ୍

ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ସେପରି ବ୍ୟାସଙ୍କୁ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କଠାରୁ କହିଲେ; କାରଣ, ଏହି ତିନି ଲୋକର ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ମନ, କଥା ଓ କାୟାରୁ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।