ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଲଜ୍ଜାଯାଂ ଵିନଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵ୍ଯଵସାଯୋ ଵସୋଃ ସୁତଃ କ୍ଷେମଃ ଶାନ୍ତିସୁତଶ୍ଚାପି ସୁଖଂ ସିଦ୍ଧେର୍ଵ୍ଯଜାଯତ

ଲଜ୍ଜାଙ୍କୁ ବିନୟ ନାମକ ପୁଅ, ଶରୀରକୁ ବ୍ୟବସାୟ, ଶାନ୍ତିକୁ କ୍ଷେମ ଏବଂ ସିଦ୍ଧିକୁ ସୁଖ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ଯଶଃ କୀର୍ତିସୁତଶ୍ଚାପି ଇତ୍ଯେତେ ଧର୍ମସୂନଵଃ କାମସ୍ଯ ହର୍ଷଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୈ ଦେଵ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଜାଯତ

କୀର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ଯଶସ୍ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ—ଏହିମାନେ ଧର୍ମଙ୍କର ସନ୍ତାନ। ପ୍ରୀତି ଦେବୀଙ୍କୁ କାମଙ୍କୁ ହର୍ଷ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ଇତ୍ଯେଷ ଵୈ ସୁତୋଦର୍କଃ ସର୍ଗୋ ଧର୍ମସ୍ଯ କୀର୍ତିତଃ ଜଜ୍ଞେ ହିଂସା ତ୍ଵଧର୍ମାଦ୍ଵୈ ନିକୃତିଂ ଚାନୃତଂ ସୁତମ୍

ଏହିପରି ଧର୍ମଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା। ଅଧର୍ମରୁ ହିଂସା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କୁ ନିକୃତି ଓ ଅନୃତ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ନିକୃତ୍ଯାଂ ତୁ ଦ୍ଵଯଂ ଜଜ୍ଞେ ଭଯଂ ନରକ ଏଵ ଚ ମାଯା ଚ ଵେଦନା ଚାପି ମିଥୁନଦ୍ଵଯମେତଯୋଃ

ନିକୃତିଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ହେଲେ—ଭୟ ଓ ନରକ; ତାଙ୍କୁ ମାୟା ଓ ବେଦନା ନାମକ ଦୁଇ ଯୁଗଳ ହେଲେ।

ଭୂଯୋ ଜଜ୍ଞେ ଽଥ ଵୈ ମାଯା ମୃତ୍ଯୁଂ ଭୂତାପହାରିଣମ୍ ଵେଦନାଯାଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ଦୁଃଖଂ ଜଜ୍ଞେ ଚ ରୌରଵଃ

ପୁନି ମାୟାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ନାମକ, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନେଇଯିବା, ପୁଅ ହେଲେ; ବେଦନାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ ରୌରବ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ମୃତ୍ଯୋର୍ ଵ୍ଯାଧିଜରାଶୋକକ୍ରୋଧାସୂଯାଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ଦୁଃଖୋତ୍ତରାଃ ସୁତା ହ୍ଯେତେ ସର୍ଵେ ଚାଧର୍ମଲକ୍ଷଣାଃ

ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଦୁଃଖ, କ୍ରୋଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ—ଏହି ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଧର୍ମର ଚିହ୍ନଧାରୀ।

ନୈଷାଂ ଭାର୍ଯାସ୍ତୁ ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ହ୍ଯେତେ ପରିଗ୍ରହାଃ ଇତ୍ଯେଷ ତାମସଃ ସର୍ଗୋ ଜଜ୍ଞେ ଧର୍ମନିଯାମକଃ

ଏମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଓ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି। ଏହିଭଳି ତାମସିକ ସୃଷ୍ଟି ଧର୍ମର ନିୟମରେ ହେଲା।

ପ୍ରଜାଃ ସୃଜେତି ଵ୍ଯାଦିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ନୀଲଲୋହିତଃ ସୋ ଽଭିଧ୍ଯାଯ ସତୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ନିର୍ମମେ ହ୍ଯାତ୍ମସଂଭଵାନ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନୀଳଲୋହିତ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସତୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି ନିଜ ଦେହରୁ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ନାଧିକାନ୍ନ ଚ ହୀନାଂସ୍ତାନ୍ ମାନସାନାତ୍ମନଃ ସମାନ୍ ସହସ୍ରଂ ହି ସହସ୍ରାଣାଂ ସୋ ଽସୃଜତ୍ କୃତ୍ତିଵାସସଃ

କୃତ୍ତିବାସ ନିଜ ମନସ୍ତୁଳ୍ୟ, ନ ଅଧିକ, ନ କମ୍, ଏମିତି ହଜାର ହଜାର ସନ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ତୁଲ୍ଯାନେଵାତ୍ମନଃ ସର୍ଵାନ୍ ରୂପତେଜୋବଲଶ୍ରୁତୈଃ ପିଙ୍ଗଲାନ୍ସନିଷଙ୍ଗାଂଶ୍ ଚ ସକପର୍ଦାନ୍ସଲୋହିତାନ୍

ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ପରି ଆକୃତି, ତେଜ, ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନରେ ସମାନ କଲେ—ପିଙ୍ଗଳ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଜଟାଧାରୀ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର।

ଵିଶିଷ୍ଟାନ୍ ହରିକେଶାଂଶ୍ ଚ ଦୃଷ୍ଟିଘ୍ନାଂଶ୍ ଚ କପାଲିନଃ ମହାରୂପାନ୍ଵିରୂପାଂଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପାନ୍ ସ୍ଵରୂପିଣଃ

ସେମାନେ କିଛି ସୁନା ଚୁଲି, ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, ଖପରଧାରୀ, ବିଶାଳ ଓ ବିଚିତ୍ର ଆକୃତି, ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଓ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

ରଥିନଶ୍ଚର୍ମିଣଶ୍ଚୈଵ ଵର୍ମିଣଶ୍ ଚ ଵରୂଥିନଃ ସହସ୍ରଶତବାହୂଂଶ୍ ଚ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଭୌମାନ୍ତରିକ୍ଷଗାନ୍

ରଥଚାଳକ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବର୍ମଧାରୀ, ଢାଳଧାରୀ, ଶତ ହଜାର ବାହୁ ଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ବସୁଥିବା।

ସ୍ଥୂଲଶୀର୍ଷାନ୍ ଅଷ୍ଟଦଂଷ୍ଟ୍ରାନ୍ ଦ୍ଵିଜିହ୍ଵାଂସ୍ ତାଂସ୍ ତ୍ରିଲୋଚନାନ୍ ଅନ୍ନାଦାନ୍ ପିଶିତାଶାଂଶ୍ ଚ ଆଜ୍ଯପାନ୍ସୋମପାନପି

ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, ଆଠ ଦାନ୍ତ, ଦୁଇ ଜିଭ, ତିନି ଆଖି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ଘିଅ ଓ ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା।

ମୀଢୁଷୋ ଽତିକପାଲାଂଶ୍ ଚ ଶିତିକଣ୍ଠୋର୍ଧ୍ଵରେତସଃ ହଵ୍ଯାଦାଞ୍ଛ୍ରୁତଧର୍ମାଂଶ୍ ଚ ଧର୍ମିଣୋ ହ୍ଯଥ ବର୍ହିଣଃ

ତୀବ୍ର ପାଳକ, ନୀଳ କଣ୍ଠ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା, ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ଶ୍ରୁତି ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ ଓ କୁଶଧାରୀ।

ଆସୀନାନ୍ଧାଵତଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚଭୂତାନ୍ସହସ୍ରଶଃ ଅଧ୍ଯାପିନୋ ଽଧ୍ଯାଯିନଶ୍ ଚ ଜପତୋ ଯୁଞ୍ଜତସ୍ ତଥା

କେହି ବସିଥିବା, କେହି ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ପଞ୍ଚଭୂତର ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଣୀ, ଅଧ୍ୟାପକ, ପାଠକ, ଜପ କରୁଥିବା ଓ ଧ୍ୟାନରତ।

ଧୂମଵନ୍ତୋ ଜ୍ଵଲନ୍ତଶ୍ ଚ ନଦୀମନ୍ତୋ ଽତିଦୀପ୍ତିନଃ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ବୁଦ୍ଧିମତଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠାଞ୍ଶୁଭଦର୍ଶନାନ୍

ଧୂଆଁ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ବୟସ୍କ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶୁଭ ଦର୍ଶନ।

ନୀଲଗ୍ରୀଵାନ୍ ସହସ୍ରାକ୍ଷାନ୍ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚାଥ କ୍ଷମାକରାନ୍ ଅଦୃଶ୍ଯାନ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମହାଯୋଗାନ୍ମହୌଜସଃ

ନୀଳ କଣ୍ଠ, ହଜାର ଆଖି, ସହନଶୀଳ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ, ମହାଯୋଗୀ ଓ ବିପୁଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

ଭ୍ରମନ୍ତୋ ଽଭିଦ୍ରଵନ୍ତଶ୍ ଚ ପ୍ଲଵନ୍ତଶ୍ ଚ ସହସ୍ରଶଃ ଅଯାତଯାମାନ୍ ଅସୃଜଦ୍ ରୁଦ୍ରାନେତାନ୍ ସୁରୋତ୍ତମାନ୍

ହଜାର ହଜାର ଭାବରେ ଘୁରୁଥିବା, ଧାଉଥିବା, ଲାଫିଥିବା, ଏହି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ହେଲେ।

ବ୍ରହ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାବ୍ରଵୀଦେନଂ ମାସ୍ରାକ୍ଷୀରୀଦୃଶୀଃ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ନାତ୍ମନସ୍ତୁଲ୍ଯାଃ ପ୍ରଜା ଦେଵ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ

ସେମାନେକୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରନି, ନିଜ ପରି ସମାନ ପ୍ରାଣୀ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'

ଅନ୍ଯାଃ ସୃଜ ତ୍ଵଂ ଭଦ୍ରଂ ତେ ପ୍ରଜା ଵୈ ମୃତ୍ଯୁସଂଯୁତାଃ ନାରପ୍ସ୍ଯନ୍ତେ ହି କର୍ମାଣି ପ୍ରଜାଵଗତମୃତ୍ଯଵଃ

'ତୁମେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କର, ଭଲ ହେଉ। ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ବନ୍ଧା, ସେମାନେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ମୃତ୍ୟୁ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଅଛି।'

ଏଵମୁକ୍ତୋ ଽବ୍ରଵୀଦେନଂ ନାହଂ ମୃତ୍ଯୁଜରାନ୍ଵିତାଃ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ସ୍ଥିତୋ ଽହଂ ତ୍ଵଂ ସୃଜ ପ୍ରଜାଃ

ଏପରି କହିଲେ, ସେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, 'ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପୀଡ଼ିତ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବିନାହିଁ। ଭଲ ହେଉ, ମୁଁ ରହିଯାଏ, ତୁମେ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କର।'

ଏତେ ଯେ ଵୈ ମଯା ସୃଷ୍ଟା ଵିରୂପା ନୀଲଲୋହିତାଃ ସହସ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରଂ ତୁ ଆତ୍ମନୋ ନିଃସୃତାଃ ପ୍ରଜାଃ

ମୁଁ ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର, ମୋ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଏତେ ଦେଵା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ରୁଦ୍ରା ନାମ ମହାବଲାଃ ପୃଥିଵ୍ଯାମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଚ ଦିକ୍ଷୁ ଚୈଵ ପରିଶ୍ରିତାଃ

ଏହି ଦେବତାମାନେ ରୁଦ୍ର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପି ରହିବେ।

ଶତରୁଦ୍ରାଃ ସମାତ୍ମାନୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତୀତି ଯାଜ୍ଞିକାଃ ଯଜ୍ଞଭାଜୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵଦେଵଗଣୈଃ ସହ

ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଶତରୁଦ୍ରଙ୍କ ସାର ସହିତ ଏକତା ହୋଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯଜ୍ଞର ଉପଭୋଗ କରିବେ।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ଯେ ଦେଵା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତୀହ ଭେଦତଃ ସାର୍ଧଂ ତୈର୍ ଈଜ୍ଯମାନାସ୍ ତେ ସ୍ଥାସ୍ଯନ୍ତୀହ ଆ ଯୁଗକ୍ଷଯାତ୍

ମନ୍ବନ୍ତରଗୁଡିକରେ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ, ସେମାନେ ସେଠାରେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପୂଜିତ ହୋଇ, ଯୁଗର ସେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ରହିବେ।

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ମହାଦେଵେନ ଧୀମତା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ହୃଷ୍ଯମାଣଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଏଭଳି ମହାଦେବଙ୍କ ଜ୍ଞାନୀ କଥା ଶୁଣି, ସମୟରେ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ଶିର ନମାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଏଵଂ ଭଵତୁ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯଥା ତେ ଵ୍ଯାହୃତଂ ଵିଭୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ସମନୁଜ୍ଞାତେ ତଥା ସର୍ଵମଭୂତ୍କିଲ

ଯେପରି ତୁମେ କହିଛ, ସେହିପରି ହେଉ। ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ହେଉ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସବୁ କିଛି ଏଭଳି ଘଟିଗଲା।

ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଦେଵେଶୋ ନ ଚାସୂଯତ ଵୈ ପ୍ରଜାଃ ଊର୍ଧ୍ଵରେତାଃ ସ୍ଥିତଃ ସ୍ଥାଣୁର୍ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍

ସେଇ ସମୟରୁ ଦେବତାଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ପୁନି ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ ନାହିଁ। ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଭାବେ ଅଚଳ ରହିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ବିନାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

ଯସ୍ମାଦୁକ୍ତଃ ସ୍ଥିତୋ ଽସ୍ମୀତି ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାଣୁରିତି ସ୍ମୃତଃ ଏଷ ଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ ପୁରୁଷୋ ଽର୍କସମଦ୍ଯୁତିଃ

ସେ କହିଥିଲେ, 'ମୁଁ ଏଠାରେ ଅଚଳ ରହିଛି', ତେଣୁ ସେ 'ସ୍ଥାଣୁ' ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏହି ଦେବ, ମହାଦେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ତେଜସ୍ବୀ ପୁରୁଷ।