ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦାରାଣ୍ଯେତାନି ଵୈ ତସ୍ଯ ଵିହିତାନି ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ତାଭ୍ଯଃ ଶିଷ୍ଟାଯଵୀଯସ୍ଯ ଏକାଦଶ ସୁଲୋଚନାଃ

ଏହି ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଛୋଟ ଏକାଦଶ ଜଣ ସୁନ୍ଦର ଆଖି ଥିବା ଥିଲେ।

ସତୀ ଖ୍ଯାତ୍ଯଥ ସଂଭୂତିଃ ସ୍ମୃତିଃ ପ୍ରୀତିଃ କ୍ଷମା ତଥା ସଂନତିଶ୍ଚାନସୂଯା ଚ ଊର୍ଜା ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ତଥା

ସତୀ, ଖ୍ୟାତି, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି, କ୍ଷମା, ସମ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା।

ତାସ୍ ତଥା ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯନ୍ତ ପୁନରନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ ରୁଦ୍ରୋ ଭୃଗୁର୍ ମରୀଚିଶ୍ ଚ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ

ଏହିମାନେ ପୁନି ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଗଲେ—ରୁଦ୍ର, ଭୃଗୁ, ମରୀଚି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ,

ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଽତ୍ରିର୍ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ ଚ ପିତରୋ ଽଗ୍ନିସ୍ତଥୈଵ ଚ ସତୀଂ ଭଵାଯ ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ ଖ୍ଯାତିଂ ଚ ଭୃଗଵେ ତତଃ

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପିତୃଗଣ ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ। ସତୀଙ୍କୁ ଭବଙ୍କୁ, ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା,

ମରୀଚଯେ ଚ ସଂଭୂତିଂ ସ୍ମୃତିମଙ୍ଗିରସେ ଦଦୌ ପ୍ରୀତିଂ ଚୈଵ ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ କ୍ଷମାଂ ଵୈ ପୁଲହାଯ ଚ

ସମ୍ଭୂତିଙ୍କୁ ମରୀଚିଙ୍କୁ, ସ୍ମୃତିଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କୁ, ପ୍ରୀତିଙ୍କୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଏବଂ କ୍ଷମାଙ୍କୁ ପୁଲହଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।

କ୍ରତଵେ ସଂନତିଂ ନାମ ଅନସୂଯାଂ ତଥାତ୍ରଯେ ଊର୍ଜାଂ ଦଦୌ ଵସିଷ୍ଠାଯ ସ୍ଵାହାମପ୍ଯଗ୍ନଯେ ଦଦୌ

ସମ୍ନତିଙ୍କୁ କ୍ରତୁଙ୍କୁ, ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ, ଊର୍ଜାଙ୍କୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏବଂ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।

ସ୍ଵଧାଂ ଚୈଵ ପିତୃଭ୍ଯସ୍ତୁ ତାସ୍ଵପତ୍ଯା ନିବୋଧତ ଏତାଃ ସର୍ଵା ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରଜାସ୍ଵନୁସୃତାଃ ସ୍ଥିତାଃ

ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଗଲା। ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ; ଏହି ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିତ।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧା କାମଂ ଵିଜଜ୍ଞେ ଵୈ ଦର୍ପୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀସୁତଃ ସ୍ମୃତଃ

ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଙ୍କୁ କାମ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପୁଅ ଦର୍ପ ଭାବେ ପରିଚିତ।

ଧୃତ୍ଯାସ୍ତୁ ନିଯମଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତୁଷ୍ଟ୍ଯାଃ ସଂତୋଷ ଏଵ ଚ ପୁଷ୍ଟ୍ଯା ଲୋଭଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ମେଧାପୁତ୍ରଃ ଶ୍ରୁତସ୍ ତଥା

ଧୃତିଙ୍କୁ ନିୟମ ନାମକ ପୁଅ, ତୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷ, ପୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ଲୋଭ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

କ୍ରିଯାଯାମଭଵତ୍ପୁତ୍ରୋ ଦଣ୍ଡଃ ସମଯ ଏଵ ଚ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଂ ବୋଧଃ ସୁତସ୍ ତଦ୍ଵତ୍ ପ୍ରମାଦୋ ଽପ୍ଯୁପଜାଯତ

କ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଓ ସମୟ ନାମକ ପୁଅ, ବୁଦ୍ଧିଙ୍କୁ ବୋଧ ନାମକ ପୁଅ, ଏବଂ ପରେ ପ୍ରମାଦ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଲଜ୍ଜାଯାଂ ଵିନଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଵ୍ଯଵସାଯୋ ଵସୋଃ ସୁତଃ କ୍ଷେମଃ ଶାନ୍ତିସୁତଶ୍ଚାପି ସୁଖଂ ସିଦ୍ଧେର୍ଵ୍ଯଜାଯତ

ଲଜ୍ଜାଙ୍କୁ ବିନୟ ନାମକ ପୁଅ, ଶରୀରକୁ ବ୍ୟବସାୟ, ଶାନ୍ତିକୁ କ୍ଷେମ ଏବଂ ସିଦ୍ଧିକୁ ସୁଖ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ଯଶଃ କୀର୍ତିସୁତଶ୍ଚାପି ଇତ୍ଯେତେ ଧର୍ମସୂନଵଃ କାମସ୍ଯ ହର୍ଷଃ ପୁତ୍ରୋ ଵୈ ଦେଵ୍ଯାଂ ପ୍ରୀତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଜାଯତ

କୀର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ଯଶସ୍ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ—ଏହିମାନେ ଧର୍ମଙ୍କର ସନ୍ତାନ। ପ୍ରୀତି ଦେବୀଙ୍କୁ କାମଙ୍କୁ ହର୍ଷ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ଇତ୍ଯେଷ ଵୈ ସୁତୋଦର୍କଃ ସର୍ଗୋ ଧର୍ମସ୍ଯ କୀର୍ତିତଃ ଜଜ୍ଞେ ହିଂସା ତ୍ଵଧର୍ମାଦ୍ଵୈ ନିକୃତିଂ ଚାନୃତଂ ସୁତମ୍

ଏହିପରି ଧର୍ମଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା। ଅଧର୍ମରୁ ହିଂସା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କୁ ନିକୃତି ଓ ଅନୃତ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ନିକୃତ୍ଯାଂ ତୁ ଦ୍ଵଯଂ ଜଜ୍ଞେ ଭଯଂ ନରକ ଏଵ ଚ ମାଯା ଚ ଵେଦନା ଚାପି ମିଥୁନଦ୍ଵଯମେତଯୋଃ

ନିକୃତିଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ହେଲେ—ଭୟ ଓ ନରକ; ତାଙ୍କୁ ମାୟା ଓ ବେଦନା ନାମକ ଦୁଇ ଯୁଗଳ ହେଲେ।

ଭୂଯୋ ଜଜ୍ଞେ ଽଥ ଵୈ ମାଯା ମୃତ୍ଯୁଂ ଭୂତାପହାରିଣମ୍ ଵେଦନାଯାଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ଦୁଃଖଂ ଜଜ୍ଞେ ଚ ରୌରଵଃ

ପୁନି ମାୟାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ନାମକ, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନେଇଯିବା, ପୁଅ ହେଲେ; ବେଦନାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ ରୌରବ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।

ମୃତ୍ଯୋର୍ ଵ୍ଯାଧିଜରାଶୋକକ୍ରୋଧାସୂଯାଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ଦୁଃଖୋତ୍ତରାଃ ସୁତା ହ୍ଯେତେ ସର୍ଵେ ଚାଧର୍ମଲକ୍ଷଣାଃ

ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ରୋଗ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଦୁଃଖ, କ୍ରୋଧ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ—ଏହି ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ ଦୁଃଖରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଧର୍ମର ଚିହ୍ନଧାରୀ।

ନୈଷାଂ ଭାର୍ଯାସ୍ତୁ ପୁତ୍ରାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ହ୍ଯେତେ ପରିଗ୍ରହାଃ ଇତ୍ଯେଷ ତାମସଃ ସର୍ଗୋ ଜଜ୍ଞେ ଧର୍ମନିଯାମକଃ

ଏମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଓ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି। ଏହିଭଳି ତାମସିକ ସୃଷ୍ଟି ଧର୍ମର ନିୟମରେ ହେଲା।

ପ୍ରଜାଃ ସୃଜେତି ଵ୍ଯାଦିଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ନୀଲଲୋହିତଃ ସୋ ଽଭିଧ୍ଯାଯ ସତୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ନିର୍ମମେ ହ୍ଯାତ୍ମସଂଭଵାନ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନୀଳଲୋହିତ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସତୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି ନିଜ ଦେହରୁ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ନାଧିକାନ୍ନ ଚ ହୀନାଂସ୍ତାନ୍ ମାନସାନାତ୍ମନଃ ସମାନ୍ ସହସ୍ରଂ ହି ସହସ୍ରାଣାଂ ସୋ ଽସୃଜତ୍ କୃତ୍ତିଵାସସଃ

କୃତ୍ତିବାସ ନିଜ ମନସ୍ତୁଳ୍ୟ, ନ ଅଧିକ, ନ କମ୍, ଏମିତି ହଜାର ହଜାର ସନ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ତୁଲ୍ଯାନେଵାତ୍ମନଃ ସର୍ଵାନ୍ ରୂପତେଜୋବଲଶ୍ରୁତୈଃ ପିଙ୍ଗଲାନ୍ସନିଷଙ୍ଗାଂଶ୍ ଚ ସକପର୍ଦାନ୍ସଲୋହିତାନ୍

ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ପରି ଆକୃତି, ତେଜ, ଶକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନରେ ସମାନ କଲେ—ପିଙ୍ଗଳ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଜଟାଧାରୀ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର।

ଵିଶିଷ୍ଟାନ୍ ହରିକେଶାଂଶ୍ ଚ ଦୃଷ୍ଟିଘ୍ନାଂଶ୍ ଚ କପାଲିନଃ ମହାରୂପାନ୍ଵିରୂପାଂଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପାନ୍ ସ୍ଵରୂପିଣଃ

ସେମାନେ କିଛି ସୁନା ଚୁଲି, ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, ଖପରଧାରୀ, ବିଶାଳ ଓ ବିଚିତ୍ର ଆକୃତି, ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଓ ନିଜ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

ରଥିନଶ୍ଚର୍ମିଣଶ୍ଚୈଵ ଵର୍ମିଣଶ୍ ଚ ଵରୂଥିନଃ ସହସ୍ରଶତବାହୂଂଶ୍ ଚ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ଭୌମାନ୍ତରିକ୍ଷଗାନ୍

ରଥଚାଳକ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ବର୍ମଧାରୀ, ଢାଳଧାରୀ, ଶତ ହଜାର ବାହୁ ଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶରେ ବସୁଥିବା।

ସ୍ଥୂଲଶୀର୍ଷାନ୍ ଅଷ୍ଟଦଂଷ୍ଟ୍ରାନ୍ ଦ୍ଵିଜିହ୍ଵାଂସ୍ ତାଂସ୍ ତ୍ରିଲୋଚନାନ୍ ଅନ୍ନାଦାନ୍ ପିଶିତାଶାଂଶ୍ ଚ ଆଜ୍ଯପାନ୍ସୋମପାନପି

ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ, ଆଠ ଦାନ୍ତ, ଦୁଇ ଜିଭ, ତିନି ଆଖି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ଘିଅ ଓ ସୋମ ପାନ କରୁଥିବା।

ମୀଢୁଷୋ ଽତିକପାଲାଂଶ୍ ଚ ଶିତିକଣ୍ଠୋର୍ଧ୍ଵରେତସଃ ହଵ୍ଯାଦାଞ୍ଛ୍ରୁତଧର୍ମାଂଶ୍ ଚ ଧର୍ମିଣୋ ହ୍ଯଥ ବର୍ହିଣଃ

ତୀବ୍ର ପାଳକ, ନୀଳ କଣ୍ଠ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା, ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ କରୁଥିବା, ଶ୍ରୁତି ଜ୍ଞାନୀ, ଧର୍ମିକ ଓ କୁଶଧାରୀ।

ଆସୀନାନ୍ଧାଵତଶ୍ଚୈଵ ପଞ୍ଚଭୂତାନ୍ସହସ୍ରଶଃ ଅଧ୍ଯାପିନୋ ଽଧ୍ଯାଯିନଶ୍ ଚ ଜପତୋ ଯୁଞ୍ଜତସ୍ ତଥା

କେହି ବସିଥିବା, କେହି ଦୌଡ଼ୁଥିବା, ପଞ୍ଚଭୂତର ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଣୀ, ଅଧ୍ୟାପକ, ପାଠକ, ଜପ କରୁଥିବା ଓ ଧ୍ୟାନରତ।

ଧୂମଵନ୍ତୋ ଜ୍ଵଲନ୍ତଶ୍ ଚ ନଦୀମନ୍ତୋ ଽତିଦୀପ୍ତିନଃ ଵୃଦ୍ଧାନ୍ବୁଦ୍ଧିମତଶ୍ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠାଞ୍ଶୁଭଦର୍ଶନାନ୍

ଧୂଆଁ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା, ଅତି ତେଜସ୍ବୀ, ବୟସ୍କ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ, ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶୁଭ ଦର୍ଶନ।

ନୀଲଗ୍ରୀଵାନ୍ ସହସ୍ରାକ୍ଷାନ୍ ସର୍ଵାଂଶ୍ଚାଥ କ୍ଷମାକରାନ୍ ଅଦୃଶ୍ଯାନ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମହାଯୋଗାନ୍ମହୌଜସଃ

ନୀଳ କଣ୍ଠ, ହଜାର ଆଖି, ସହନଶୀଳ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ, ମହାଯୋଗୀ ଓ ବିପୁଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।

ଭ୍ରମନ୍ତୋ ଽଭିଦ୍ରଵନ୍ତଶ୍ ଚ ପ୍ଲଵନ୍ତଶ୍ ଚ ସହସ୍ରଶଃ ଅଯାତଯାମାନ୍ ଅସୃଜଦ୍ ରୁଦ୍ରାନେତାନ୍ ସୁରୋତ୍ତମାନ୍

ହଜାର ହଜାର ଭାବରେ ଘୁରୁଥିବା, ଧାଉଥିବା, ଲାଫିଥିବା, ଏହି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା ହେଲେ।

ବ୍ରହ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାବ୍ରଵୀଦେନଂ ମାସ୍ରାକ୍ଷୀରୀଦୃଶୀଃ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯା ନାତ୍ମନସ୍ତୁଲ୍ଯାଃ ପ୍ରଜା ଦେଵ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ

ସେମାନେକୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି କରନି, ନିଜ ପରି ସମାନ ପ୍ରାଣୀ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।'