ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଗତାସୁର୍ ଭଗଵାନ୍ ଆସୀତ୍ ପ୍ରୀତିଶ୍ ଚୈନମ୍ ଅଶିଶ୍ରିଯତ୍ ସ୍ଵାଂ ତନୁଂ ସ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ତାମପୋହତ ଭାସ୍ଵରାମ୍

ପ୍ରଭୁଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଯିବା ପରେ, ସେଠାରେ ସ୍ନେହ ଆସି ଢାଙ୍କିଲା। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ଦ୍ଵିଧା କୃତ୍ଵା ସ୍ଵକଂ ଦେହମ୍ ଅର୍ଧେନ ପୁରୁଷୋ ଽଭଵତ୍ ଅର୍ଧେନ ନାରୀ ସା ତସ୍ଯ ଶତରୂପା ଵ୍ଯଜାଯତ

ସେ ନିଜ ଦେହକୁ ଦୁଇଭାଗ କଲେ; ଏକ ଭାଗରୁ ପୁରୁଷ ହେଲେ, ଅନ୍ୟ ଭାଗରୁ ନାରୀ ହେଲେ—ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଶତରୂପା।

ପ୍ରକୃତିଂ ଭୂତଧାତ୍ରୀଂ ତାଂ କାମାଦ୍ଵୈ ସୃଷ୍ଟଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ସା ଦିଵଂ ପୃଥିଵୀଂ ଚୈଵ ମହିମ୍ନା ଵ୍ଯାପ୍ଯଧିଷ୍ଠିତା

ପ୍ରଭୁ ଚାହିଁ, ସେ ନାରୀକୁ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଶକ୍ତି ଭାବେ ତିଆରି କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦିଗ୍ବ୍ୟାପି ଦିନ ଓ ମାଟିରେ ବ୍ୟାପି ରହିଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସା ତନୁଃ ପୂର୍ଵା ଦିଵମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି ଯା ତ୍ଵର୍ଧାତ୍ସୃଜତୋ ନାରୀ ଶତରୂପା ଵ୍ଯଜାଯତ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଦେହ ଆଜିଯାଏ ଆକାଶକୁ ଢାଙ୍କି ରହିଛି; ଯେଉଁ ଅର୍ଧ ଦେହରୁ ସେ ନାରୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ସେଠାରୁ ଶତରୂପା ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସା ଦେଵୀ ନିଯୁତଂ ତପ୍ତ୍ଵା ତପଃ ପରମଦୁଶ୍ଚରମ୍ ଭର୍ତାରଂ ଦୀପ୍ତଯଶସଂ ପୁରୁଷଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ

ସେ ଦେବୀ ଅସଂଖ୍ୟ ବର୍ଷ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇଲେ।

ସ ଵୈ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵଃ ପୂର୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମନୁରୁଚ୍ଯତେ ତସ୍ଯୈଵ ସପ୍ତତିଯୁଗଂ ମନ୍ଵନ୍ତରମିହୋଚ୍ଯତେ

ସେ ପୁରୁଷ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଭାବେ ପରିଚିତ। ତାଙ୍କର ସପ୍ତତି ଯୁଗ ଦୀର୍ଘ ଯୁଗକୁ ଏଠାରେ ମନ୍ବନ୍ତର କୁହାଯାଏ।

ଲେଭେ ସ ପୁରୁଷଃ ପତ୍ନୀଂ ଶତରୂପାମ୍ ଅଯୋନିଜାମ୍ ତଯା ସାର୍ଧଂ ସ ରମତେ ତସ୍ମାତ୍ସା ରତିରୁଚ୍ଯତେ

ସେ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମହୀନା ଶତରୂପାଙ୍କୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ପାଇଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ମିଳନ କରିଲେ, ଏହି ଯୋଗୁଁ ସେ ରତି ଭାବେ ପରିଚିତ।

ପ୍ରଥମଃ ସଂପ୍ରଯୋଗାତ୍ମା କଲ୍ପାଦୌ ସମପଦ୍ଯତ ଵିରାଜମ୍ ଅସୃଜଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସୋ ଽଭଵତ୍ ପୁରୁଷୋ ଵିରାଟ୍

ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମିଳନ କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ ହେଲା। ବ୍ରହ୍ମା ବିରାଟ୍‌ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପୁରୁଷ ହେଲେ।

ସମ୍ରାଟ୍ ଚ ଶତରୂପା ଵୈ ଵୈରାଜଃ ସ ମନୁଃ ସ୍ମୃତଃ ସ ଵୈରାଜଃ ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ସସର୍ଜ ପୁରୁଷୋ ମନୁଃ

ଶତରୂପା ସମ୍ରାଜ୍ଞୀ ହେଲେ, ବିରାଟ୍‌ରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁରୁଷକୁ ମନୁ କୁହାଯାଏ। ସେ ବିରାଟ୍‌ର ସନ୍ତାନ ମନୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଵୈରାଜାତ୍ପୁରୁଷାଦ୍ ଵୀରାଚ୍ ଛତରୂପା ଵ୍ଯଜାଯତ ପ୍ରିଯଵ୍ରତୋତ୍ତାନପାଦୌ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ ଲୋକସଂମତୌ

ବିରାଟ୍ ପୁରୁଷରୁ ଶତରୂପା ଜନ୍ମିଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

କନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଚ ମହାଭାଗେ ଯାଭ୍ଯାଂ ଜାତା ଇମାଃ ପ୍ରଜାଃ ଦେଵୀ ନାମ ତଥାକୂତିଃ ପ୍ରସୂତିଶ୍ଚୈଵ ତେ ଉଭେ

ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ମହାନ୍ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲେ, ଯାଁଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ: ଏକଙ୍କ ନାମ ଦେବହୂତି, ଅନ୍ୟ ଅକୂତି—ଏହି ଦୁଇଜଣ।

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵଃ ପ୍ରସୂତିଂ ତୁ ଦକ୍ଷାଯ ପ୍ରଦଦୌ ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରାଣୋ ଦକ୍ଷ ଇତି ଜ୍ଞେଯଃ ସଂକଲ୍ପୋ ମନୁରୁଚ୍ଯତେ

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ପ୍ରସୂତିକୁ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଭାବେ ଜଣାଯିବ, ମନୁଙ୍କୁ ସଂକଳ୍ପ କୁହାଯାଏ।

ରୁଚେଃ ପ୍ରଜାପତେଃ ସୋ ଽଥ ଆକୂତିଂ ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯତ୍ ଆକୂତ୍ଯାଂ ମିଥୁନଂ ଜଜ୍ଞେ ମାନସସ୍ଯ ରୁଚେଃ ଶୁଭମ୍

ତାପରେ ପ୍ରଜାପତି ରୁଚି ଅକୂତିଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଅକୂତିରୁ ରୁଚିଙ୍କୁ ମନସା ଏକ ଶୁଭ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଯଜ୍ଞଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଚୈଵ ଯମଲୌ ସଂବଭୂଵତୁଃ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣାଯାଂ ତୁ ପୁତ୍ରା ଦ୍ଵାଦଶ ଜଜ୍ଞିରେ

ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣା—ଏହି ଦୁଇ ଝିଅ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ। ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣାଠାରୁ ବାରଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଯାମା ଇତି ସମାଖ୍ଯାତା ଦେଵାଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ଏତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ତସ୍ମାଦ୍ଯାମାଶ୍ ଚ ତେ ସ୍ମୃତାଃ

ସେମାନେ ଯାମା ଭାବେ ପରିଚିତ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରର ଦେବତା। ଏହିମାନେ ଯଜ୍ଞଙ୍କର ପୁଅ, ତେଣୁ ଯାମା ଭାବେ ସ୍ମୃତ।

ଅଜିତଶ୍ଚୈଵ ଶୁକ୍ରଶ୍ ଚ ଗଣୌ ଦ୍ଵୌ ବ୍ରହ୍ମଣା କୃତୌ ଯାମାଃ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଜାତା ଯେ ତେ ଽଭଵଂସ୍ତୁ ଦିଵୌକସଃ

ଅଜିତ ଓ ଶୁକ୍ର—ଏହି ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ବ୍ରହ୍ମା ତିଆରି କଲେ। ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମିଥିବା ଯାମାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କଲେ।

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵସୁତାଯାଂ ତୁ ପ୍ରସୂତ୍ଯାଂ ଲୋକମାତରଃ ତସ୍ଯାଂ କନ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଂଶଦ୍ ଦକ୍ଷସ୍ ତ୍ଵଜନଯତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କ ଝିଅ ପ୍ରସୂତିଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଦକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଚବିଶଟି କନ୍ୟା ଦେଲେ।

ସର୍ଵାସ୍ତାଶ୍ ଚ ମହାଭାଗାଃ ସର୍ଵାଃ କମଲଲୋଚନାଃ ଭୋଗଵତ୍ଯଶ୍ ଚ ତାଃ ସର୍ଵାଃ ସର୍ଵାସ୍ତା ଯୋଗମାତରଃ

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବହୁତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କର କମଳ ଦଳ ଭଳି ଆଖି ଥିଲା, ସମସ୍ତେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୋଗର ମାଆ ଥିଲେ।

ସର୍ଵାଶ୍ ଚ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନ୍ଯଃ ସର୍ଵା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ମାତରଃ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଧୃତିସ୍ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିର୍ମେଧା କ୍ରିଯା ତଥା

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମ ଉପରେ କଥା କହୁଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ସୃଷ୍ଟିର ମାଆ ଥିଲେ—ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି, ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, ବୁଦ୍ଧି ଓ କ୍ରିୟା।

ବୁଦ୍ଧିର୍ଲଜ୍ଜା ଵପୁଃ ଶାନ୍ତିଃ ସିଦ୍ଧିଃ କୀର୍ତିସ୍ତ୍ରଯୋଦଶ ପତ୍ନ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଧର୍ମୋ ଦାକ୍ଷାଯଣୀଃ ପ୍ରଭୁଃ

ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ଶରୀର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି ଓ କୀର୍ତ୍ତି—ଏହି ତେରଟି ଡାକ୍ଷ ପୁତ୍ରୀଙ୍କୁ ଧର୍ମଦେବତା ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ଦାରାଣ୍ଯେତାନି ଵୈ ତସ୍ଯ ଵିହିତାନି ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ତାଭ୍ଯଃ ଶିଷ୍ଟାଯଵୀଯସ୍ଯ ଏକାଦଶ ସୁଲୋଚନାଃ

ଏହି ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଭାବେ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଛୋଟ ଏକାଦଶ ଜଣ ସୁନ୍ଦର ଆଖି ଥିବା ଥିଲେ।

ସତୀ ଖ୍ଯାତ୍ଯଥ ସଂଭୂତିଃ ସ୍ମୃତିଃ ପ୍ରୀତିଃ କ୍ଷମା ତଥା ସଂନତିଶ୍ଚାନସୂଯା ଚ ଊର୍ଜା ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ତଥା

ସତୀ, ଖ୍ୟାତି, ସମ୍ଭୂତି, ସ୍ମୃତି, ପ୍ରୀତି, କ୍ଷମା, ସମ୍ନତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା।

ତାସ୍ ତଥା ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯନ୍ତ ପୁନରନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ ରୁଦ୍ରୋ ଭୃଗୁର୍ ମରୀଚିଶ୍ ଚ ଅଙ୍ଗିରାଃ ପୁଲହଃ କ୍ରତୁଃ

ଏହିମାନେ ପୁନି ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଗଲେ—ରୁଦ୍ର, ଭୃଗୁ, ମରୀଚି, ଅଙ୍ଗିରା, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ,

ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଽତ୍ରିର୍ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ ଚ ପିତରୋ ଽଗ୍ନିସ୍ତଥୈଵ ଚ ସତୀଂ ଭଵାଯ ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ ଖ୍ଯାତିଂ ଚ ଭୃଗଵେ ତତଃ

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପିତୃଗଣ ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ। ସତୀଙ୍କୁ ଭବଙ୍କୁ, ଖ୍ୟାତିଙ୍କୁ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା,

ମରୀଚଯେ ଚ ସଂଭୂତିଂ ସ୍ମୃତିମଙ୍ଗିରସେ ଦଦୌ ପ୍ରୀତିଂ ଚୈଵ ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ କ୍ଷମାଂ ଵୈ ପୁଲହାଯ ଚ

ସମ୍ଭୂତିଙ୍କୁ ମରୀଚିଙ୍କୁ, ସ୍ମୃତିଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗିରାଙ୍କୁ, ପ୍ରୀତିଙ୍କୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଏବଂ କ୍ଷମାଙ୍କୁ ପୁଲହଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।

କ୍ରତଵେ ସଂନତିଂ ନାମ ଅନସୂଯାଂ ତଥାତ୍ରଯେ ଊର୍ଜାଂ ଦଦୌ ଵସିଷ୍ଠାଯ ସ୍ଵାହାମପ୍ଯଗ୍ନଯେ ଦଦୌ

ସମ୍ନତିଙ୍କୁ କ୍ରତୁଙ୍କୁ, ଅନସୂୟାଙ୍କୁ ଅତ୍ରିଙ୍କୁ, ଊର୍ଜାଙ୍କୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏବଂ ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।

ସ୍ଵଧାଂ ଚୈଵ ପିତୃଭ୍ଯସ୍ତୁ ତାସ୍ଵପତ୍ଯା ନିବୋଧତ ଏତାଃ ସର୍ଵା ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରଜାସ୍ଵନୁସୃତାଃ ସ୍ଥିତାଃ

ସ୍ୱଧାଙ୍କୁ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦିଆଗଲା। ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ; ଏହି ସମସ୍ତେ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିତ।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧା କାମଂ ଵିଜଜ୍ଞେ ଵୈ ଦର୍ପୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀସୁତଃ ସ୍ମୃତଃ

ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଙ୍କୁ କାମ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପୁଅ ଦର୍ପ ଭାବେ ପରିଚିତ।

ଧୃତ୍ଯାସ୍ତୁ ନିଯମଃ ପୁତ୍ରସ୍ ତୁଷ୍ଟ୍ଯାଃ ସଂତୋଷ ଏଵ ଚ ପୁଷ୍ଟ୍ଯା ଲୋଭଃ ସୁତଶ୍ଚାପି ମେଧାପୁତ୍ରଃ ଶ୍ରୁତସ୍ ତଥା

ଧୃତିଙ୍କୁ ନିୟମ ନାମକ ପୁଅ, ତୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷ, ପୁଷ୍ଟିଙ୍କୁ ଲୋଭ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ।