ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦେଵକ୍ଯାଃ ସ ଭଯାତ୍କଂସୋ ଜଘାନୈଵାଷ୍ଟମଂ ତ୍ଵିତି ସ୍ମରନ୍ତି ଵିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ ଦେଵକ୍ଯାସ୍ ତନଯୋ ଽଷ୍ଟମଃ

ଦେବକୀଙ୍କ ଭୟରେ କଂସ ଅଷ୍ଟମ ଶିଶୁକୁ ମାରିଦେଲେ—ଏହିପରି କଥା ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ପୁଅ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲେ।

ଯସ୍ତତ୍ପ୍ରତିକୃତୌ ଯତ୍ନୋ ଭୋଜସ୍ଯାସୀଦ୍ଵୃଥା ହରେଃ ପ୍ରଭାଵାନ୍ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାସ୍ ତଯା ଚୈଵ ଜଡୀକୃତଃ

ଭୋଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶିଶୁକୁ ବଦଳାଇବା ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅସାର ହୋଇଗଲେ।

କଂସୋ ଽପି ନିହତସ୍ତେନ କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ନିହତା ବହଵଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣଘାତିନଃ

କଂସ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ, ଯାହାଙ୍କ କର୍ମ କେବେ ଦୂଷିତ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଅନେକ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନକାରୀ ମଧ୍ୟ ମାରାଗଲେ।

ତସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତନଯାଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନପ୍ରମୁଖାସ୍ ତଥା ବହଵଃ ପରିସଂଖ୍ଯାତାଃ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାଃ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଦି ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ନାମ ଗଣନା କରାଯାଇଛି।

କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରାଃ ସମାଖ୍ଯାତାଃ କୃଷ୍ଣେନ ସଦୃଶାଃ ସୁତାଃ ପୁତ୍ରେଷ୍ଵେତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚାରୁଦେଷ୍ଣାଦଯୋ ହରେଃ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି; ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଙ୍କ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବିଶେଷ।

ଵିଶିଷ୍ଟା ବଲଵନ୍ତଶ୍ ଚ ରୌକ୍ମିଣେଯାରିସୂଦନାଃ ଷୋଡଶସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣି ଶତମେକଂ ତଥାଧିକମ୍

ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଷୋଳେ ହଜାର ଏକଶଏ ଜଣେ ମହିଳା ଥିଲେ।

କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତାସୁ ସର୍ଵାସୁ ପ୍ରିଯା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ ତଯା ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା

ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁକ୍ମିଣୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଓ ବଡ଼; ତାଙ୍କ ସହିତ କୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କ କର୍ମ ନିର୍ମଳ, ବାରୋ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ।

ଉଷ୍ଯତା ଵାଯୁଭକ୍ଷେଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ପୂଜିତୋ ହରଃ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଃ ସୁଚାରୁଶ୍ ଚ ଚାରୁଵେଷୋ ଯଶୋଧରଃ

ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ବାରୋ ବର୍ଷ ହବାକୁ ବାୟୁ ଖାଇ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା; ତାହାରୁ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁବେଷ, ଏବଂ ଯଶୋଧର ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଚାରୁଶ୍ରଵାଶ୍ଚାରୁଯଶାଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସାମ୍ବ ଏଵ ଚ ଏତେ ଲବ୍ଧାସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣେନ ଶୂଲପାଣିପ୍ରସାଦତଃ

ଚାରୁଶ୍ରବା, ଚାରୁୟଶା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ସାମ୍ବ—ଏହିମାନେ କୃଷ୍ଣ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ କୃପାରେ ପାଇଥିଲେ।

ତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତନଯାନ୍ଵୀରାନ୍ ରୌକ୍ମିଣେଯାଂଶ୍ ଚ ରୁକ୍ମିଣୀମ୍ ଜାମ୍ବଵତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍କୃଷ୍ଣଂ ଭାର୍ଯା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ସେହି ସାହସୀ ପୁଅମାନେ ଓ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେଖି, ଜାମ୍ବବତୀ, ଧୀର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ମମ ତ୍ଵଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ଗୁଣଵତ୍ତରମ୍ ସୁରେଶସଂମିତଂ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଦାତୁମର୍ହସି

'ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ, ହେ କମଳନୟନ, ଏକ ବିଶେଷ, ଗୁଣବାନ୍, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ଏମିତି ପୁଅ ଦେବାକୁ କୃପା କର।'

ଜାମ୍ବଵତ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜଗନ୍ନାଥସ୍ତତୋ ହରିଃ ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ସମାରେଭେ ତପୋନିଧିରନିନ୍ଦିତଃ

ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ନାଥ, ହରି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ତପସ୍ୟାର ଧାମ, ସେତେବେଳେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ସୋ ଽଥ ନାରାଯଣଃ କୃଷ୍ଣଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ ଵ୍ଯାଘ୍ରପାଦସ୍ଯ ଚ ମୁନେର୍ ଗତ୍ଵା ଚୈଵାଶ୍ରମୋତ୍ତମମ୍

ତାପରେ ନାରାୟଣ, କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ୟାଘ୍ରପାଦ ମୁନିଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।

ଋଷିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵଙ୍ଗିରସଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ ଦିଵ୍ଯଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ ଲବ୍ଧଵାଂସ୍ତସ୍ଯ ଚାଜ୍ଞଯା

ଅଙ୍ଗିରା ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶିର ନମାଇଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ଯୋଗ ପାଇଲେ।

ପ୍ରଲୁପ୍ତଶ୍ମଶ୍ରୁକେଶଶ୍ ଚ ଘୃତାକ୍ତୋ ମୁଞ୍ଜମେଖଲୀ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣସ୍ ତତାପ ଚ ପରଂତପଃ

କେଶ ଓ ଦାଢ଼ି କାଟିଦେଇ, ଘିଅ ଲଗାଇ, ମୁଞ୍ଜ ଘାସର କମରବନ୍ଧନ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କଲେ।

ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ ନିରାଲଂବଃ ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଗ୍ରଧିଷ୍ଠିତଃ ଫଲାମ୍ବନିଲଭୋଜୀ ଚ ଋତୁତ୍ରଯମ୍ ଅଧୋକ୍ଷଜଃ

ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, କିଛି ଭରସା ଛାଡ଼ି, ପାଦ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଟିପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଫଳ, ପାଣି ଓ ବାୟୁ ଖାଇ, ଅଧୋକ୍ଷଜ ତିନି ଋତୁ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ।

ତପସା ତସ୍ଯ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଦଦୌ ରୁଦ୍ରୋ ବହୂନ୍ ଵରାନ୍ ସାମ୍ବଂ ଜାଂବଵତୀପୁତ୍ରଂ କୃଷ୍ଣାଯ ଚ ମହାତ୍ମନେ

ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ସେଥିରେ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅ ସାମ୍ବ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ତଥା ଜାଂବଵତୀ ଚୈଵ ସାଂବଂ ଭାର୍ଯା ହରେଃ ସୁତମ୍ ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ଲବ୍ଧ୍ଵାଦିତ୍ଯଂ ଯଥାଦିତିଃ

ଏଭଳି ଭାବେ ହରିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀ, ସାମ୍ବ ପୁଅ ପାଇଁ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯେପରି ଆଦିତି ଆଦିତ୍ୟ ପାଇଁ ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ।

ବାଣସ୍ଯ ଚ ତଦା ତେନ ଛେଦିତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ ଭୁଜାନାଂ ଚୈଵ ସାହସ୍ରଂ ଶାପାଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ଏବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେଇ ସମୟରେ ବାଣଙ୍କର ହଜାରଟି ହାତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଶାପରେ କଟିଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଅଥ ଦୈତ୍ଯଵଧଂ ଚକ୍ରେ ହଲାଯୁଧସହାଯଵାନ୍ ତଥା ଦୁଷ୍ଟକ୍ଷିତୀଶାନାଂ ଲୀଲଯୈଵ ରଣାଜିରେ

ତାପରେ, ହଳାୟୁଧଙ୍କ ସହଯୋଗରେ, ସେ ଦାଇତ୍ୟମାନୋଁକୁ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାମାନୋଁକୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଜରେ ନାଶ କଲେ।

ସ ହତ୍ଵା ଦେଵସମ୍ଭୂତଂ ନରକଂ ଦୈତ୍ଯପୁଙ୍ଗଵମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଚକ୍ରସ୍ଯ ଵରଦାନାନ୍ମହାତ୍ମନଃ

ଦେବତାଁଙ୍କର ଜନ୍ମ ଥିବା ଦାଇତ୍ୟମାନୋଁର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରକାସୁରଙ୍କୁ, ମହାତ୍ମା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଚକ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ସେ ହତ୍ୟା କଲେ।

ସ୍ଵୋପଭୋଗ୍ଯାନି କନ୍ଯାନାଂ ଷୋଡଶାତୁଲଵିକ୍ରମଃ ଶତାଧିକାନି ଜଗ୍ରାହ ସହସ୍ରାଣି ମହାବଲଃ

ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ, ନିଜ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ ଷୋଳେ ହଜାରଠାରୁ ଅଧିକ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ଶାପଵ୍ଯାଜେନ ଵିପ୍ରାଣାମ୍ ଉପସଂହୃତଵାନ୍ କୁଲମ୍ ସଂହୃତ୍ଯ ତତ୍କୁଲଂ ଚୈଵ ପ୍ରଭାସେ ଽତିଷ୍ଠଦଚ୍ଯୁତଃ

ଶାପକୁ ଉପଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁର ବଂଶ ନାଶ କଲେ, ଏବଂ ସେଇ ବଂଶ ନଷ୍ଟ କରି, ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଭାସରେ ରହିଲେ।

ତଦା ତସ୍ଯୈଵ ତୁ ଗତଂ ଵର୍ଷାଣାମଧିକଂ ଶତମ୍ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ଵୈ ଜରାକ୍ଲେଶାପହାରିଣଃ

ସେଇ ସମୟରେ, କୃଷ୍ଣ, ଜରାର କ୍ଷୟ ଦୂର କରିଥିବା, ଡ୍ୱାରକାରେ ଏକ ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ।

ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ଯ କଣ୍ଵସ୍ଯ ନାରଦସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ ଶାପଂ ପିଣ୍ଡାରକେ ଽରକ୍ଷଦ୍ ଵଚୋ ଦୁର୍ଵାସସସ୍ତଦା

ସେଇ ସମୟରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, କଣ୍ବ ଓ ନାରଦଙ୍କ ଶାପ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଦୁର୍ବାସା ଋଷିଙ୍କ କଥାକୁ ସେ ପାଳନ କଲେ।

ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ମାନୁଷଂ ରୂପଂ ଜରକାସ୍ତ୍ରଚ୍ଛଲେନ ତୁ ଅନୁଗୃହ୍ଯ ଚ କୃଷ୍ଣୋ ଽପି ଲୁବ୍ଧକଂ ପ୍ରଯଯୌ ଦିଵମ୍

ତାପରେ, ଜରାଙ୍କ ତୀରର ଉପଲକ୍ଷ୍ୟରେ ମାନବ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି, କୃଷ୍ଣ ଶିକାରୀକୁ କୃପା କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।

ଅଷ୍ଟାଵକ୍ରସ୍ଯ ଶାପେନ ଭାର୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଧୀମତଃ ଚୌରୈଶ୍ଚାପହୃତାଃ ସର୍ଵାସ୍ ତସ୍ଯ ମାଯାବଲେନ ଚ

ଅଷ୍ଟାବକ୍ରଙ୍କ ଶାପରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଚୋରମାନେ ମାୟାବଳରେ ଚୋରି କରି ନେଇଯାଇଥିଲେ।

ବଲଭଦ୍ରୋ ଽପି ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ନାଗୋ ଭୂତ୍ଵା ଜଗାମ ଚ ମହିଷ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ରୁକ୍ମିଣୀପ୍ରମୁଖାଃ ଶୁଭାଃ

ବଳଭଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ସବୁ ଛାଡ଼ି, ନାଗ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଯାଇଥିଲେ; ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି, ତାଙ୍କ ସହିତ।

ସହାଗ୍ନିଂ ଵିଵିଶୁଃ ସର୍ଵାଃ କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ରେଵତୀ ଚ ତଥା ଦେଵୀ ବଲଭଦ୍ରେଣ ଧୀମତା

ସମସ୍ତେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏବଂ ଦେବୀ ରେବତୀ ମଧ୍ୟ, ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ, ତେଣୁ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।