ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ତାଂ କନ୍ଯାଂ ଜଗୃହେ ରକ୍ଷନ୍ କଂସାତ୍ସ୍ଵସ୍ଯାତ୍ମଜଂ ତଦା ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଲାଞ୍ଛନମ୍

ସେଇ ଚାରିହାତ ଓ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା କନ୍ୟା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ତାଙ୍କୁ ସେ କଂସରୁ ନିଜ ପୁଅକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ନେଇଥିଲେ।

ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଂ ଧାରଯନ୍ତଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ଯଶୋଦାଯୈ ପ୍ରଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵସୁଦେଵଶ୍ ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍

ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସୁଦେବ ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ଦତ୍ତ୍ଵୈନଂ ନନ୍ଦଗୋପସ୍ଯ ରକ୍ଷତାମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ରକ୍ଷକଂ ଜଗତାଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଧୃତଵିଗ୍ରହମ୍

ନନ୍ଦଗୋପଙ୍କୁ ଦେଇ, 'ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର' ବୋଲି କହି, ବସୁଦେବ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭରସା କରିଥିଲେ।

ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚୈଵ ଦେଵସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯାମିତତେଜସଃ ରାମେଣ ସାର୍ଧଂ ତଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରଦଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଅପାର ତେଜ ଥିବା ଦେବ ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ, ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର ଯିଏ ଦାନଦେବାରେ ସମର୍ଥ, ସେଉଁଠି ରାମଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ।

ଭୂଭାରନିଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଅଵତୀର୍ଣଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ଅତୋ ଵୈ ସର୍ଵକଲ୍ଯାଣଂ ଯାଦଵାନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି

ପୃଥିବୀର ଭାର କମେଇବା ପାଇଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ ଭୂମିରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଏହିପରି, ଯାଦବମାନେ ସମସ୍ତ ଭଲ ଫଳ ପାଇବେ।

ଅଯଂ ସ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯା ଯୋ ନଃ କ୍ଲେଶ୍ଯାନ୍ହରିଷ୍ଯତି ଉଗ୍ରସେନାତ୍ମଜାଯାଥ କଂସାଯାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ

ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ, ଯିଏ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ; ଏବଂ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁଅ କଂସ, ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଜଣେ ପୁଅ।

ନିଵେଦଯାମାସ ତଦା ଜାତାଂ କନ୍ଯାଂ ସୁଲକ୍ଷଣାମ୍ ଅସ୍ଯାସ୍ତଵାଷ୍ଟମୋ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯାଃ କଂସ ସୁଵ୍ରତ

ତାପରେ, ସେ ଜଣେ ଲକ୍ଷଣବାନ୍ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ: 'ଏହି ହେଉଛି ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭ, ହେ କଂସ, ତୁମେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।'

ମୃତ୍ଯୁର୍ ଏଵ ନ ସଂଦେହ ଇତି ଵାଣୀ ପୁରାତନୀ ତତସ୍ତାଂ ହନ୍ତୁମାରେଭେ କଂସଃ ସୋଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଚାଂବରମ୍

ପୁରୁଣା କଥା ଅନୁସାରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତେଣୁ କଂସ ଆକାଶକୁ ଲାଘି, ସେଠାରେ ତାକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

ଉଵାଚାଷ୍ଟଭୁଜା ଦେଵୀ ମେଘଗଂଭୀରଯା ଗିରା ରକ୍ଷସ୍ଵ ତତ୍ସ୍ଵକଂ ଦେହମ୍ ଆଯାତୋ ମୃତ୍ଯୁରେଵ ତେ

ଅଷ୍ଟଭୁଜା ଦେବୀ ମେଘ ଭଳି ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ନିଜ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଯାଇଛି।'

ରକ୍ଷମାଣସ୍ଯ ଦେହସ୍ଯ ମାଯାଵୀ କଂସରୂପିଣଃ କିଂ କୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ମୂର୍ଖ ଜାତଃ ଖଲୁ ତଵାନ୍ତକୃତ୍

'ତୁମେ ନିଜ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବାବେଳେ, ହେ ମାୟାବୀ କଂସ, କଣ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଛ, ମୂର୍ଖ, ଯାହାର ଫଳରେ ତୁମର ନାଶକ ଜନ୍ମ ନେଇଛି?'

ଦେଵକ୍ଯାଃ ସ ଭଯାତ୍କଂସୋ ଜଘାନୈଵାଷ୍ଟମଂ ତ୍ଵିତି ସ୍ମରନ୍ତି ଵିହିତୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ ଦେଵକ୍ଯାସ୍ ତନଯୋ ଽଷ୍ଟମଃ

ଦେବକୀଙ୍କ ଭୟରେ କଂସ ଅଷ୍ଟମ ଶିଶୁକୁ ମାରିଦେଲେ—ଏହିପରି କଥା ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ପୁଅ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଥିଲେ।

ଯସ୍ତତ୍ପ୍ରତିକୃତୌ ଯତ୍ନୋ ଭୋଜସ୍ଯାସୀଦ୍ଵୃଥା ହରେଃ ପ୍ରଭାଵାନ୍ମୁନିଶାର୍ଦୂଲାସ୍ ତଯା ଚୈଵ ଜଡୀକୃତଃ

ଭୋଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶିଶୁକୁ ବଦଳାଇବା ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ଅସାର ହୋଇଗଲେ।

କଂସୋ ଽପି ନିହତସ୍ତେନ କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା ନିହତା ବହଵଶ୍ଚାନ୍ଯେ ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣଘାତିନଃ

କଂସ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ, ଯାହାଙ୍କ କର୍ମ କେବେ ଦୂଷିତ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଅନେକ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନନକାରୀ ମଧ୍ୟ ମାରାଗଲେ।

ତସ୍ଯ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତନଯାଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନପ୍ରମୁଖାସ୍ ତଥା ବହଵଃ ପରିସଂଖ୍ଯାତାଃ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାଃ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଦି ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତାଙ୍କ ନାମ ଗଣନା କରାଯାଇଛି।

କୃଷ୍ଣପୁତ୍ରାଃ ସମାଖ୍ଯାତାଃ କୃଷ୍ଣେନ ସଦୃଶାଃ ସୁତାଃ ପୁତ୍ରେଷ୍ଵେତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚାରୁଦେଷ୍ଣାଦଯୋ ହରେଃ

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରି; ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଅମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ହରିଙ୍କ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବିଶେଷ।

ଵିଶିଷ୍ଟା ବଲଵନ୍ତଶ୍ ଚ ରୌକ୍ମିଣେଯାରିସୂଦନାଃ ଷୋଡଶସ୍ତ୍ରୀସହସ୍ରାଣି ଶତମେକଂ ତଥାଧିକମ୍

ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଷୋଳେ ହଜାର ଏକଶଏ ଜଣେ ମହିଳା ଥିଲେ।

କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ତାସୁ ସର୍ଵାସୁ ପ୍ରିଯା ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ ତଯା ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣି କୃଷ୍ଣେନାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣା

ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁକ୍ମିଣୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଓ ବଡ଼; ତାଙ୍କ ସହିତ କୃଷ୍ଣ, ଯାହାଙ୍କ କର୍ମ ନିର୍ମଳ, ବାରୋ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ।

ଉଷ୍ଯତା ଵାଯୁଭକ୍ଷେଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ପୂଜିତୋ ହରଃ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଃ ସୁଚାରୁଶ୍ ଚ ଚାରୁଵେଷୋ ଯଶୋଧରଃ

ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ବାରୋ ବର୍ଷ ହବାକୁ ବାୟୁ ଖାଇ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଥିଲା; ତାହାରୁ ଚାରୁଦେଷ୍ଣ, ସୁଚାରୁ, ଚାରୁବେଷ, ଏବଂ ଯଶୋଧର ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଚାରୁଶ୍ରଵାଶ୍ଚାରୁଯଶାଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସାମ୍ବ ଏଵ ଚ ଏତେ ଲବ୍ଧାସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣେନ ଶୂଲପାଣିପ୍ରସାଦତଃ

ଚାରୁଶ୍ରବା, ଚାରୁୟଶା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ସାମ୍ବ—ଏହିମାନେ କୃଷ୍ଣ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ କୃପାରେ ପାଇଥିଲେ।

ତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତନଯାନ୍ଵୀରାନ୍ ରୌକ୍ମିଣେଯାଂଶ୍ ଚ ରୁକ୍ମିଣୀମ୍ ଜାମ୍ବଵତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍କୃଷ୍ଣଂ ଭାର୍ଯା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ସେହି ସାହସୀ ପୁଅମାନେ ଓ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେଖି, ଜାମ୍ବବତୀ, ଧୀର କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

ମମ ତ୍ଵଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ଗୁଣଵତ୍ତରମ୍ ସୁରେଶସଂମିତଂ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରସନ୍ନୋ ଦାତୁମର୍ହସି

'ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ, ହେ କମଳନୟନ, ଏକ ବିଶେଷ, ଗୁଣବାନ୍, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ଏମିତି ପୁଅ ଦେବାକୁ କୃପା କର।'

ଜାମ୍ବଵତ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜଗନ୍ନାଥସ୍ତତୋ ହରିଃ ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ସମାରେଭେ ତପୋନିଧିରନିନ୍ଦିତଃ

ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ନାଥ, ହରି, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ତପସ୍ୟାର ଧାମ, ସେତେବେଳେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ସୋ ଽଥ ନାରାଯଣଃ କୃଷ୍ଣଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ ଵ୍ଯାଘ୍ରପାଦସ୍ଯ ଚ ମୁନେର୍ ଗତ୍ଵା ଚୈଵାଶ୍ରମୋତ୍ତମମ୍

ତାପରେ ନାରାୟଣ, କୃଷ୍ଣ, ଯିଏ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ୟାଘ୍ରପାଦ ମୁନିଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।

ଋଷିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵଙ୍ଗିରସଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ ଦିଵ୍ଯଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ ଲବ୍ଧଵାଂସ୍ତସ୍ଯ ଚାଜ୍ଞଯା

ଅଙ୍ଗିରା ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଶିର ନମାଇଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଦିବ୍ୟ ପାଶୁପତ ଯୋଗ ପାଇଲେ।

ପ୍ରଲୁପ୍ତଶ୍ମଶ୍ରୁକେଶଶ୍ ଚ ଘୃତାକ୍ତୋ ମୁଞ୍ଜମେଖଲୀ ଦୀକ୍ଷିତୋ ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣସ୍ ତତାପ ଚ ପରଂତପଃ

କେଶ ଓ ଦାଢ଼ି କାଟିଦେଇ, ଘିଅ ଲଗାଇ, ମୁଞ୍ଜ ଘାସର କମରବନ୍ଧନ ପିନ୍ଧି, ପବିତ୍ର କୃଷ୍ଣ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା କଲେ।

ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ ନିରାଲଂବଃ ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଗ୍ରଧିଷ୍ଠିତଃ ଫଲାମ୍ବନିଲଭୋଜୀ ଚ ଋତୁତ୍ରଯମ୍ ଅଧୋକ୍ଷଜଃ

ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, କିଛି ଭରସା ଛାଡ଼ି, ପାଦ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଟିପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ଫଳ, ପାଣି ଓ ବାୟୁ ଖାଇ, ଅଧୋକ୍ଷଜ ତିନି ଋତୁ ଧରି ତପସ୍ୟା କଲେ।

ତପସା ତସ୍ଯ ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଦଦୌ ରୁଦ୍ରୋ ବହୂନ୍ ଵରାନ୍ ସାମ୍ବଂ ଜାଂବଵତୀପୁତ୍ରଂ କୃଷ୍ଣାଯ ଚ ମହାତ୍ମନେ

ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, ସେଥିରେ ଜାମ୍ବବତୀଙ୍କ ପୁଅ ସାମ୍ବ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ତଥା ଜାଂବଵତୀ ଚୈଵ ସାଂବଂ ଭାର୍ଯା ହରେଃ ସୁତମ୍ ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ଲବ୍ଧ୍ଵାଦିତ୍ଯଂ ଯଥାଦିତିଃ

ଏଭଳି ଭାବେ ହରିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଜାମ୍ବବତୀ, ସାମ୍ବ ପୁଅ ପାଇଁ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଯେପରି ଆଦିତି ଆଦିତ୍ୟ ପାଇଁ ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ।

ବାଣସ୍ଯ ଚ ତଦା ତେନ ଛେଦିତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ ଭୁଜାନାଂ ଚୈଵ ସାହସ୍ରଂ ଶାପାଦ୍ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ଏବେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେଇ ସମୟରେ ବାଣଙ୍କର ହଜାରଟି ହାତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଶାପରେ କଟିଦିଆଯାଇଥିଲା।