ଚିତ୍ରକସ୍ଯାଭଵନ୍ପୁତ୍ରା ଵିପୃଥୁଃ ପୃଥୁରେଵ ଚ ଅଶ୍ଵଗ୍ରୀଵଃ ସୁବାହୁଶ୍ ଚ ସୁଧାସୂକଗଵେକ୍ଷଣୌ
ଚିତ୍ରକଙ୍କ ପୁଅମାନେ: ବିପୃଥୁ, ପୃଥୁ, ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବ, ସୁବାହୁ, ସୁଧା, ସୂକ ଏବଂ ଗବେକ୍ଷଣ।
ଅରିଷ୍ଟନେମିରଶ୍ଵଶ୍ ଚ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମଭୃଦେଵ ଚ ସୁଭୂମିର୍ବହୁଭୂମିଶ୍ ଚ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଶ୍ରଵଣେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ
ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଅଶ୍ୱ, ଧର୍ମ, ଧର୍ମଭୃତ, ସୁଭୂମି, ବହୁଭୂମି, ଏବଂ ଦୁଇ ଝିଅ: ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ଏବଂ ଶ୍ରବଣା।
ଅନ୍ଧକାତ୍କାଶ୍ଯଦୁହିତା ଲେଭେ ଚ ଚତୁରଃ ସୁତାନ୍ କୁକୁରଂ ଭଜମାନଂ ଚ ଶୁଚିଂ କମ୍ବଲବର୍ହିଷମ୍
ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ କାଶୀର ଝିଅ ଚାରି ପୁଅ ଦେଇଥିଲେ: କୁକୁର, ଭଜମାନ, ଶୁଚି ଏବଂ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ।
କୁକୁରସ୍ଯ ସୁତୋ ଵୃଷ୍ଣିର୍ ଵୃଷ୍ଣେଃ ଶୂରସ୍ତତୋ ଽଭଵତ୍ କପୋତରୋମାତିବଲସ୍ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଵିଲୋମକଃ
କୁକୁରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବୃଷ୍ଣି; ବୃଷ୍ଣିଠାରୁ ଶୂର; ତାଙ୍କଠାରୁ ବଳଶାଳୀ କପୋତରୋମ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ବିଲୋମକ।
ତସ୍ଯାସୀତ୍ ତୁମ୍ବୁରୁସଖୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ପୁତ୍ରୋ ନଲଃ କିଲ ଖ୍ଯାଯତେ ସ ସୁନାମ୍ନା ତୁ ଚନ୍ଦନାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ
ତାଙ୍କ ପୁଅ ନଳ, ଯିଏ ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ; ସେ ଚନ୍ଦନାନକ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତସ୍ମାଦପ୍ଯଭିଜିତ୍ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଽସ୍ଯ ପୁନର୍ଵସୁଃ ଅଶ୍ଵମେଧଂ ସ ପୁତ୍ରାର୍ଥମ୍ ଆଜହାର ନରୋତ୍ତମଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଭିଜିତ୍ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ପୁନର୍ବସୁ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ପୁଅ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଽତିରାତ୍ରସ୍ଯ ସଦୋମଧ୍ଯାତ୍ସମୁତ୍ଥିତଃ ତତସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଦାତା ଯଜ୍ଵା ପୁନର୍ଵସୁଃ
ଏହି ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ, ସେଠାରୁ ଜ୍ଞାନୀ, ସବୁକିଛି ଜଣା, ଦାନଶୀଳ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ପୁନର୍ବସୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାପି ପୁତ୍ରମିଥୁନଂ ବଭୂଵାଭିଜିତଃ କିଲ ଆହୁକଶ୍ଚାହୁକୀ ଚୈଵ ଖ୍ଯାତୌ କୀର୍ତିମତାଂ ଵରୌ
ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ—ଏକ ଆହୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ଆହୁକୀ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଆହୁକାତ୍ କାଶ୍ଯଦୁହିତୁର୍ ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ସଂବଭୂଵତୁଃ ଦେଵକଶ୍ଚୋଗ୍ରସେନଶ୍ ଚ ଦେଵଗର୍ଭସମାଵୁଭୌ
ଆହୁକଙ୍କୁ କାଶ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ—ଦେବକ ଓ ଉଗ୍ରସେନ, ଦୁହେଁ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପୁଅ।
ଦେଵକସ୍ଯ ସୁତା ରାଜ୍ଞୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତ୍ରିଦଶୋପମାଃ ଦେଵଵାନ୍ ଉପଦେଵଶ୍ ଚ ସୁଦେଵୋ ଦେଵରକ୍ଷିତଃ
ଦେବକ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ—ଦେବବାନ, ଉପଦେବ, ସୁଦେବ ଓ ଦେବରକ୍ଷିତ।
ତେଷାଂ ସ୍ଵସାରଃ ସପ୍ତାସନ୍ ଵସୁଦେଵାଯ ତା ଦଦୌ ଵୃଷଦେଵୋପଦେଵା ଚ ତଥାନ୍ଯା ଦେଵରକ୍ଷିତା
ତାଙ୍କର ସାତଜଣ ଝିଅଙ୍କୁ ବସୁଦେବଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଯାଇଥିଲା—ବୃଷଦେବୀ, ଉପଦେବା, ଦେବରକ୍ଷିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ।
ଶ୍ରୀଦେଵା ଶାନ୍ତିଦେଵା ଚ ସହଦେଵା ତଥାପରା ଦେଵକୀ ଚାପି ତାସାଂ ଚ ଵରିଷ୍ଠାଭୂତ୍ସୁମଧ୍ଯମା
ଶ୍ରୀଦେବା, ଶାନ୍ତିଦେବା, ସହଦେବା ଓ ଦେବକୀ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦେବକୀ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ମଧ୍ୟମ ପ୍ରକୃତିର ଥିଲେ।
ନଵୋଗ୍ରସେନସ୍ଯ ସୁତାସ୍ ତେଷାଂ କଂସସ୍ତୁ ପୂର୍ଵଜଃ ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ ଚ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ନଅଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କଂସ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼; ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ପଉତା ଶତେ ଓ ସହସ୍ରେ ଥିଲେ।
ଦେଵକସ୍ଯ ସୁତା ପତ୍ନୀ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ ବଭୂଵ ଵନ୍ଦ୍ଯା ପୂଜ୍ଯା ଚ ଦେଵୈରପି ପତିଵ୍ରତା
ଦେବକୀ, ଦେବକଙ୍କ ଝିଅ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସୁଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ; ସେ ଦେବତାମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜିତ ଓ ପତିପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ।
ରୋହିଣୀ ଚ ମହାଭାଗା ପତ୍ନୀ ଚାନକଦୁନ୍ଦୁଭେଃ ପୌରଵୀ ବାହ୍ଲିକସୁତା ସଂପୂଜ୍ଯାସୀତ୍ସୁରୈରପି
ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି ରୋହିଣୀ ମଧ୍ୟ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ; ପୌରବୀ, ବାହ୍ଲିକଙ୍କ ଝିଅ, ଦେବତାମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ।
ଅସୂତ ରୋହିଣୀ ରାମଂ ବଲଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ହଲାଯୁଧମ୍ ଆଶ୍ରିତଂ କଂସଭୀତ୍ଯା ଚ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଶାନ୍ତତେଜସମ୍
ରୋହିଣୀ ବଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଳଧାରୀ ରାମଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; କଂସଙ୍କ ଭୟରୁ ସେ ନିଜ ତେଜକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିଥିଲେ।
ଜାତେ ରାମେ ଽଥ ନିହତେ ଷଡ୍ଗର୍ଭେ ଚାତିଦକ୍ଷିଣେ ଵସୁଦେଵୋ ହରିଂ ଧୀମାନ୍ ଦେଵକ୍ଯାମୁଦପାଦଯତ୍
ରାମଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ଛଅଜଣ ପୁଅଙ୍କ ନିହତ ହେବା ପରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସୁଦେବ ଦେବକୀରେ ହରିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ସ ଏଵ ପରମାତ୍ମାସୌ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ ହଲାଯୁଧଶ୍ ଚ ଭଗଵାନ୍ ଅନନ୍ତୋ ରଜତପ୍ରଭଃ
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପରମାତ୍ମା, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତା, ଜନାର୍ଦନ; ଏବଂ ଭାଗ୍ୟବାନ ହଳାୟୁଧ, ଅନନ୍ତ, ଚାନ୍ଦି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଭୃଗୁଶାପଛଲେନୈଵ ମାନଯନ୍ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍ ବଭୂଵ ତସ୍ଯାଂ ଦେଵକ୍ଯାଂ ଵାସୁଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନ
ଭୃଗୁଙ୍କ ଶାପର ଉପଲକ୍ଷେ, ମାନବ ଶରୀରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଜନାର୍ଦନ ବାସୁଦେବ ଦେବକୀରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଉମାଦେହସମୁଦ୍ଭୂତା ଯୋଗନିଦ୍ରା ଚ କୌଶିକୀ ନିଯୋଗାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଯଶୋଦାତନଯା ହ୍ଯଭୂତ୍
ଉମାଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯୋଗନିଦ୍ରା, ଯାହାକୁ କୌଶିକୀ କୁହାଯାଏ, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଝିଅ ହେଲେ।
ସା ଚୈଵ ପ୍ରକୃତିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତା ପୁରୁଷୋ ଭଗଵାନ୍କୃଷ୍ଣୋ ଧର୍ମମୋକ୍ଷଫଲପ୍ରଦଃ
ସେ ନିଜେ ପ୍ରକୃତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଏବଂ ଭାଗ୍ୟବାନ କୃଷ୍ଣ, ପରମ ପୁରୁଷ, ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥିବା।
ତାଂ କନ୍ଯାଂ ଜଗୃହେ ରକ୍ଷନ୍ କଂସାତ୍ସ୍ଵସ୍ଯାତ୍ମଜଂ ତଦା ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଲାଞ୍ଛନମ୍
ସେଇ ଚାରିହାତ ଓ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା କନ୍ୟା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ତାଙ୍କୁ ସେ କଂସରୁ ନିଜ ପୁଅକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ନେଇଥିଲେ।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଂ ଧାରଯନ୍ତଂ ଜନାର୍ଦନମ୍ ଯଶୋଦାଯୈ ପ୍ରଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵସୁଦେଵଶ୍ ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍
ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସୁଦେବ ଯଶୋଦାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵୈନଂ ନନ୍ଦଗୋପସ୍ଯ ରକ୍ଷତାମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ରକ୍ଷକଂ ଜଗତାଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଧୃତଵିଗ୍ରହମ୍
ନନ୍ଦଗୋପଙ୍କୁ ଦେଇ, 'ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର' ବୋଲି କହି, ବସୁଦେବ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭରସା କରିଥିଲେ।
ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚୈଵ ଦେଵସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯାମିତତେଜସଃ ରାମେଣ ସାର୍ଧଂ ତଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵରଦଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍
ଅପାର ତେଜ ଥିବା ଦେବ ଶିବଙ୍କ କୃପାରେ, ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର ଯିଏ ଦାନଦେବାରେ ସମର୍ଥ, ସେଉଁଠି ରାମଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲେ।
ଭୂଭାରନିଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଚ ହ୍ଯ୍ ଅଵତୀର୍ଣଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ଅତୋ ଵୈ ସର୍ଵକଲ୍ଯାଣଂ ଯାଦଵାନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପୃଥିବୀର ଭାର କମେଇବା ପାଇଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ ଭୂମିରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଏହିପରି, ଯାଦବମାନେ ସମସ୍ତ ଭଲ ଫଳ ପାଇବେ।
ଅଯଂ ସ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯା ଯୋ ନଃ କ୍ଲେଶ୍ଯାନ୍ହରିଷ୍ଯତି ଉଗ୍ରସେନାତ୍ମଜାଯାଥ କଂସାଯାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ
ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ, ଯିଏ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବେ; ଏବଂ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁଅ କଂସ, ଆନକଦୁନ୍ଦୁଭିଙ୍କ ଜଣେ ପୁଅ।
ନିଵେଦଯାମାସ ତଦା ଜାତାଂ କନ୍ଯାଂ ସୁଲକ୍ଷଣାମ୍ ଅସ୍ଯାସ୍ତଵାଷ୍ଟମୋ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯାଃ କଂସ ସୁଵ୍ରତ
ତାପରେ, ସେ ଜଣେ ଲକ୍ଷଣବାନ୍ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଘୋଷଣା କଲେ: 'ଏହି ହେଉଛି ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭ, ହେ କଂସ, ତୁମେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।'
ମୃତ୍ଯୁର୍ ଏଵ ନ ସଂଦେହ ଇତି ଵାଣୀ ପୁରାତନୀ ତତସ୍ତାଂ ହନ୍ତୁମାରେଭେ କଂସଃ ସୋଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଚାଂବରମ୍
ପୁରୁଣା କଥା ଅନୁସାରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଜେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ତେଣୁ କଂସ ଆକାଶକୁ ଲାଘି, ସେଠାରେ ତାକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଉଵାଚାଷ୍ଟଭୁଜା ଦେଵୀ ମେଘଗଂଭୀରଯା ଗିରା ରକ୍ଷସ୍ଵ ତତ୍ସ୍ଵକଂ ଦେହମ୍ ଆଯାତୋ ମୃତ୍ଯୁରେଵ ତେ
ଅଷ୍ଟଭୁଜା ଦେବୀ ମେଘ ଭଳି ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ: 'ତୁମେ ନିଜ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କର; ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଯାଇଛି।'