ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ମାଦ୍ରୀ ଲେଭେ ଚ ତଂ ପୁତ୍ରଂ ତତଃ ସା ଦେଵମୀଢୁଷମ୍ ଅନମିତ୍ରଂ ଶିନିଂ ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ ପୁରୁଷୋତ୍ତମୌ

ମାଦ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପୁଅ ଲଭିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଦେବମୀଢୁଷ ଜନ୍ମିଲେ; ଏହାସହିତ ଅନମିତ୍ର ଓ ଶିନି, ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଅନମିତ୍ରସୁତୋ ନିଘ୍ନୋ ନିଘ୍ନସ୍ଯ ଦ୍ଵୌ ବଭୂଵତୁଃ ପ୍ରସେନଶ୍ ଚ ମହାଭାଗଃ ସତ୍ରାଜିଚ୍ଚ ସୁତାଵୁଭୌ

ଅନମିତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ନିଘ୍ନ; ନିଘ୍ନଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ—ପ୍ରସେନ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଓ ସତ୍ରାଜିତ—ଏହି ଦୁହେଁ ତାଙ୍କର ପୁଅ।

ତସ୍ଯ ସତ୍ରାଜିତଃ ସୂର୍ଯଃ ସଖା ପ୍ରାଣସମୋ ଽଭଵତ୍ ସ୍ଯମନ୍ତକୋ ନାମ ମଣିର୍ ଦତ୍ତସ୍ତସ୍ମୈ ଵିଵସ୍ଵତା

ସତ୍ରାଜିତଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ, ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ; ସ୍ୟାମନ୍ତକ ନାମକ ମଣି ତାଙ୍କୁ ବିବସ୍ୱତ୍ ଦେଇଥିଲେ।

ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵରତ୍ନାନାମ୍ ଅସୌ ରାଜାଭଵନ୍ମଣିଃ କଦାଚିନ୍ମୃଗଯାଂ ଯାତଃ ପ୍ରସେନେନ ସହୈଵ ସଃ

ସେ ମଣି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମଣିମାନଙ୍କର ରାଜା ହେଲା; ଏକଥରେ ସେ ପ୍ରସେନ ସହିତ ଶିକାରକୁ ଗଲେ।

ଵଧଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽସହାଯଶ୍ ଚ ସିଂହାଦେଵ ସୁଦାରୁଣାତ୍ ଅଥ ପୁତ୍ରଃ ଶିନେର୍ଜଜ୍ଞେ କନିଷ୍ଠାଦ୍ ଵୃଷ୍ଣିନନ୍ଦନାତ୍

ସେ ଏକାକୀ ଭାବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ସିଂହର ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ; ଏହା ପରେ ଶିନିଙ୍କ ଛୋଟ ପୁଅ, ବୃଷ୍ଣିଙ୍କ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମିଲେ—

ସତ୍ଯଵାକ୍ ସତ୍ଯସମ୍ପନ୍ନଃ ସତ୍ଯକସ୍ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ ସାତ୍ଯକିର୍ଯୁଯୁଧାନସ୍ତୁ ଶିନେର୍ନପ୍ତା ପ୍ରତାପଵାନ୍

ସତ୍ୟବାକ୍, ସତ୍ୟତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ସତ୍ୟକ; ସାତ୍ୟକି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁୟୁଧାନ, ଶିନିଙ୍କ ନାତି।

ଅସଂଗୋ ଯୁଯୁଧାନସ୍ଯ କୁଣିସ୍ତସ୍ଯ ସୁତୋ ଽଭଵତ୍ କୁଣେର୍ ଯୁଗଂଧରଃ ପୁତ୍ରଃ ଶୈନେଯା ଇତି କୀର୍ତିତାଃ

ଯୁୟୁଧାନଙ୍କର ପୁଅ ଅସଙ୍ଗ; ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁଣି; କୁଣିଙ୍କର ପୁଅ ଯୁଗନ୍ଧର। ଏମାନେ ଶିନିଙ୍କ ବଂଶୀୟ ଭାବେ ପରିଚିତ।

ମାଦ୍ର୍ଯାଃ ସୁତସ୍ଯ ସଂଜଜ୍ଞେ ସୁତୋ ଵାର୍ଷ୍ଣିର୍ଯୁଧାଜିତଃ ଶ୍ଵଫଲ୍କ ଇତି ଵିଖ୍ଯାତସ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯହିତକାରକଃ

ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ ବାର୍ଷ୍ଣି ଯୁଧାଜିତ୍, ଯିଏ ଶ୍ୱଫଳ୍କ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ତିନି ଲୋକର ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଥିଲେ।

ଶ୍ଵଫଲ୍କଶ୍ ଚ ମହାରାଜୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ଯତ୍ର ଵର୍ତତେ ନାସ୍ତି ଵ୍ଯାଧିଭଯଂ ତତ୍ର ନାଵୃଷ୍ଟିଭଯମପ୍ଯୁତ

ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାରାଜା ଶ୍ୱଫଳ୍କ ଯେଉଁଠି ବସୁଛନ୍ତି, ସେଠି ରୋଗର ଭୟ ନାହିଁ, ବର୍ଷା ହେବାର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

ଶ୍ଵଫଲ୍କଃ କାଶିରାଜସ୍ଯ ସୁତାଂ ଭାର୍ଯାମଵାପ ସଃ ଗାନ୍ଦିନୀଂ ନାମ କାଶ୍ଯୋ ହି ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ସ୍ଵକନ୍ଯକାମ୍

ଶ୍ୱଫଳ୍କ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ; କାଶୀର ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ସା ମାତୁରୁଦରସ୍ଥା ଵୈ ବହୂନ୍ଵର୍ଷଗଣାନ୍କିଲ ଵସନ୍ତୀ ନ ଚ ସଂଜଜ୍ଞେ ଗର୍ଭସ୍ଥା ତାଂ ପିତାବ୍ରଵୀତ୍

ସେ ଝିଅ ଗାନ୍ଦିନୀ ଅନେକ ବର୍ଷ ମାଆର ଗର୍ଭରେ ରହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ନାହିଁ; ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ।

ଜାଯସ୍ଵ ଶୀଘ୍ରଂ ଭଦ୍ରଂ ତେ କିମର୍ଥଂ ଚାଭିତିଷ୍ଠସି ପ୍ରୋଵାଚ ଚୈନଂ ଗର୍ଭସ୍ଥା ସା କନ୍ଯା ଗାନ୍ଦିନୀ ତଦା

‘ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଜନ୍ମ ନିଅ, ଭଲ ହେଉ! କାହିଁକି ଏତେ ଦେରି କରୁଛ?’—ଏଭଳି ପିତା କହିଲେ, ଗର୍ଭରୁ ଗାନ୍ଦିନୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଵର୍ଷତ୍ରଯଂ ପ୍ରତିଦିନଂ ଗାମେକାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ତୁ ଯଦି ଦଦ୍ଯାସ୍ତତଃ କୁକ୍ଷେର୍ ନିର୍ଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ପିତଃ

‘ତିନି ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବେ, ତେବେ ମୁଁ ଗର୍ଭରୁ ବାହାରିବି, ପିତା।’

ତଥେତ୍ଯୁଵାଚ ତସ୍ଯା ଵୈ ପିତା କାମମପୂରଯତ୍ ଦାତା ଶୂରଶ୍ ଚ ଯଜ୍ଵା ଚ ଶ୍ରୁତଵାନତିଥିପ୍ରିଯଃ

‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି ତାଙ୍କ ପିତା ମନ ରଖିଲେ; ସେ ଦାନଶୀଳ, ସୂର, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ଶ୍ରୁତିଜ୍ଞ ଏବଂ ଅତିଥିମାନେକୁ ପ୍ରେମ କରୁଥିଲେ।

ତସ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରଃ ସ୍ମୃତୋ ଽକ୍ରୂରଃ ଶ୍ଵଫଲ୍କାଦ୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣଃ ରତ୍ନା କନ୍ଯା ଚ ଶୈଵସ୍ଯ ହ୍ଯ୍ ଅକ୍ରୂରସ୍ତାମଵାପ୍ତଵାନ୍

ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ପୁଅ ଶ୍ୱଫଳ୍କଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଥିଲେ ଦାନରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅକୃର; ଶିବଙ୍କ କନ୍ୟା ରତ୍ନାଙ୍କୁ ଅକୃର ବିବାହ କରିଥିଲେ।

ଅସ୍ଯାମୁତ୍ପାଦଯାମାସ ତନଯାଂସ୍ତାନ୍ନିବୋଧତ ଉପମନ୍ଯୁସ୍ ତଥା ମାଙ୍ଗୁର୍ ଵୃତସ୍ତୁ ଜନମେଜଯଃ

ତାଙ୍କଠାରୁ ଏହି ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ—ଶୁଣ: ଉପମନ୍ୟୁ, ମାଙ୍ଗୁର, ବୃତ, ଏବଂ ଜନମେଜୟ।

ଗିରିରକ୍ଷସ୍ତଥୋପେକ୍ଷଃ ଶତ୍ରୁଘ୍ନୋ ଯୋ ଽରିମର୍ଦନଃ ଧର୍ମଭୃଦ୍ ଵୃଷ୍ଟଧର୍ମା ଚ ଗୋଧନୋ ଽଥ ଵରସ୍ ତଥା

ଗିରିରକ୍ଷ, ଉପେକ୍ଷ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ (ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ), ଧର୍ମଭୃତ, ବୃଷ୍ଟଧର୍ମା, ଗୋଧନ ଏବଂ ବରା।

ଆଵାହପ୍ରତିଵାହୌ ଚ ସୁଧାରା ଚ ଵରାଙ୍ଗନା ଅକ୍ରୂରସ୍ଯୋଗ୍ରସେନ୍ଯାଂ ତୁ ପୁତ୍ରୌ ଦ୍ଵୌ କୁଲନନ୍ଦନୌ

ଆବାହ ଏବଂ ପ୍ରତିବାହ, ଏବଂ ସୁଧାରା ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ; ଅକୃରଙ୍କ ଓ ଉଗ୍ରସେନୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେମାନେ ବଂଶର ଗୌରବ।

ଦେଵଵାନୁପଦେଵଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞାତେ ଦେଵସଂମତୌ ସୁମିତ୍ରସ୍ଯ ସୁତୋ ଜଜ୍ଞେ ଚିତ୍ରକଶ୍ ଚ ମହାଯଶାଃ

ଦେବବାନ୍ ଏବଂ ଉପଦେବ, ଦେବମାନ୍ୟ; ସୁମିତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଚିତ୍ରକ, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ।

ଚିତ୍ରକସ୍ଯାଭଵନ୍ପୁତ୍ରା ଵିପୃଥୁଃ ପୃଥୁରେଵ ଚ ଅଶ୍ଵଗ୍ରୀଵଃ ସୁବାହୁଶ୍ ଚ ସୁଧାସୂକଗଵେକ୍ଷଣୌ

ଚିତ୍ରକଙ୍କ ପୁଅମାନେ: ବିପୃଥୁ, ପୃଥୁ, ଅଶ୍ୱଗ୍ରୀବ, ସୁବାହୁ, ସୁଧା, ସୂକ ଏବଂ ଗବେକ୍ଷଣ।

ଅରିଷ୍ଟନେମିରଶ୍ଵଶ୍ ଚ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମଭୃଦେଵ ଚ ସୁଭୂମିର୍ବହୁଭୂମିଶ୍ ଚ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠାଶ୍ରଵଣେ ସ୍ତ୍ରିଯୌ

ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଅଶ୍ୱ, ଧର୍ମ, ଧର୍ମଭୃତ, ସୁଭୂମି, ବହୁଭୂମି, ଏବଂ ଦୁଇ ଝିଅ: ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ଏବଂ ଶ୍ରବଣା।

ଅନ୍ଧକାତ୍କାଶ୍ଯଦୁହିତା ଲେଭେ ଚ ଚତୁରଃ ସୁତାନ୍ କୁକୁରଂ ଭଜମାନଂ ଚ ଶୁଚିଂ କମ୍ବଲବର୍ହିଷମ୍

ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ କାଶୀର ଝିଅ ଚାରି ପୁଅ ଦେଇଥିଲେ: କୁକୁର, ଭଜମାନ, ଶୁଚି ଏବଂ କମ୍ବଳବର୍ହିଷ।

କୁକୁରସ୍ଯ ସୁତୋ ଵୃଷ୍ଣିର୍ ଵୃଷ୍ଣେଃ ଶୂରସ୍ତତୋ ଽଭଵତ୍ କପୋତରୋମାତିବଲସ୍ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଵିଲୋମକଃ

କୁକୁରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବୃଷ୍ଣି; ବୃଷ୍ଣିଠାରୁ ଶୂର; ତାଙ୍କଠାରୁ ବଳଶାଳୀ କପୋତରୋମ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ବିଲୋମକ।

ତସ୍ଯାସୀତ୍ ତୁମ୍ବୁରୁସଖୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ପୁତ୍ରୋ ନଲଃ କିଲ ଖ୍ଯାଯତେ ସ ସୁନାମ୍ନା ତୁ ଚନ୍ଦନାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଃ

ତାଙ୍କ ପୁଅ ନଳ, ଯିଏ ତୁମ୍ବୁରୁଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ; ସେ ଚନ୍ଦନାନକ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ତସ୍ମାଦପ୍ଯଭିଜିତ୍ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଽସ୍ଯ ପୁନର୍ଵସୁଃ ଅଶ୍ଵମେଧଂ ସ ପୁତ୍ରାର୍ଥମ୍ ଆଜହାର ନରୋତ୍ତମଃ

ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଭିଜିତ୍ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ପୁନର୍ବସୁ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ପୁଅ ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।

ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଽତିରାତ୍ରସ୍ଯ ସଦୋମଧ୍ଯାତ୍ସମୁତ୍ଥିତଃ ତତସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଦାତା ଯଜ୍ଵା ପୁନର୍ଵସୁଃ

ଏହି ଅତିରାତ୍ର ଯଜ୍ଞର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ, ସେଠାରୁ ଜ୍ଞାନୀ, ସବୁକିଛି ଜଣା, ଦାନଶୀଳ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା, ପୁନର୍ବସୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।

ତସ୍ଯାପି ପୁତ୍ରମିଥୁନଂ ବଭୂଵାଭିଜିତଃ କିଲ ଆହୁକଶ୍ଚାହୁକୀ ଚୈଵ ଖ୍ଯାତୌ କୀର୍ତିମତାଂ ଵରୌ

ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ—ଏକ ଆହୁକ ଓ ଅନ୍ୟ ଆହୁକୀ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ଆହୁକାତ୍ କାଶ୍ଯଦୁହିତୁର୍ ଦ୍ଵୌ ପୁତ୍ରୌ ସଂବଭୂଵତୁଃ ଦେଵକଶ୍ଚୋଗ୍ରସେନଶ୍ ଚ ଦେଵଗର୍ଭସମାଵୁଭୌ

ଆହୁକଙ୍କୁ କାଶ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଦେଲେ—ଦେବକ ଓ ଉଗ୍ରସେନ, ଦୁହେଁ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପୁଅ।

ଦେଵକସ୍ଯ ସୁତା ରାଜ୍ଞୋ ଜଜ୍ଞିରେ ତ୍ରିଦଶୋପମାଃ ଦେଵଵାନ୍ ଉପଦେଵଶ୍ ଚ ସୁଦେଵୋ ଦେଵରକ୍ଷିତଃ

ଦେବକ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ—ଦେବବାନ, ଉପଦେବ, ସୁଦେବ ଓ ଦେବରକ୍ଷିତ।