ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଵରଦାନେନ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ନ ଶକ୍ଯଂ କର୍ତୁମନ୍ଯଥା ଏଵଂ ଜାନପଦୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ନାହୁଷସ୍ତଦା

ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏପରି କହିଲେ ନାହୁଷ, ଜନମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।

ଅଭିଷିଚ୍ଯ ତତୋ ରାଜ୍ଯଂ ପୂରୁଂ ସ ସୁତମ୍ ଆତ୍ମନଃ ଦିଶି ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ତୁର୍ଵସୁଂ ପୁତ୍ରମାଦିଶତ୍

ତାପରେ ସେ ନିଜ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ରାଜା କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ।

ଦକ୍ଷିଣାଯାମଥୋ ରାଜା ଯଦୁଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନ୍ଯଯୋଜଯତ୍ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାମୁତ୍ତରସ୍ଯାଂ ତୁ ଦ୍ରୁହ୍ଯୁଂ ଚାନୁଂ ଚ ତାଵୁଭୌ

ରାଜା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ଅନୁଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ଯଯାତିସ୍ତୁ ଜିତ୍ଵା ପୃଥ୍ଵୀଂ ସସାଗରାମ୍ ଵ୍ଯଭଜଚ୍ଚ ତ୍ରିଧା ରାଜ୍ଯଂ ପୁତ୍ରେଭ୍ଯୋ ନାହୁଷସ୍ତଦା

ନାହୁଷଙ୍କ ପୁଅ ଯୟାତି ସାଗର ସହିତ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିକୁ ଜିତି, ତାପରେ ରାଜ୍ୟକୁ ତିନି ଭାଗରେ ପିଲାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ।

ପୁତ୍ରସଂକ୍ରାମିତଶ୍ରୀସ୍ତୁ ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସଃ ପ୍ରୀତିମାନଭଵଦ୍ରାଜା ଭାରମ୍ ଆଵେଶ୍ଯ ବନ୍ଧୁଷୁ

ପୁଅମାନେ ପାଖରେ ରାଜସ୍ରୀ ଦେଇ, ରାଜା ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ବନ୍ଧୁମାନେ ଉପରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

ଅତ୍ର ଗାଥା ମହାରାଜ୍ଞା ପୁରା ଗୀତା ଯଯାତିନା ଯାଭିଃ ପ୍ରତ୍ଯାହରେତ୍ କାମାନ୍ ସର୍ଵତୋ ଽଙ୍ଗାନି କୂର୍ମଵତ୍

ଏଠି ପୂର୍ବେ ମହାରାଜା ଯୟାତି ଯେଉଁ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଛି; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକୁ କୁମିର ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭଳି ଭିତରକୁ ତାଣିପାରିବ।

ତାଭିର୍ ଏଵ ନରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାନ୍ଯଥା କର୍ମକୋଟିକୃତ୍ ନ ଜାତୁ କାମଃ କାମାନାମ୍ ଉପଭୋଗେନ ଶାମ୍ଯତି

ଏହି ଉପାୟ ଛାଡ଼ି, ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ହେଉନାହିଁ; ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମନୁଷ୍ୟ ଏହିପରି ଉପାୟରେ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଇଚ୍ଛାକୁ ଭୋଗ କରି କେବେ ଶାନ୍ତି ମିଳେନାହିଁ।

ହଵିଷା କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧତେ ଯତ୍ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଵ୍ରୀହିଯଵଂ ହିରଣ୍ଯଂ ପଶଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଦେଲେ ଅଧିକ ଜ୍ୱଳେ, ଏହିପରି ଇଚ୍ଛା ବଢ଼ିଯାଏ; ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଧାନ, ଯବ, ସୋନା, ଗାଈ, ନାରୀ ଅଛନ୍ତି, ସେସବୁ।

ନାଲମେକସ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵମ୍ ଇତି ମତ୍ଵା ଶମଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ଯଦା ନ କୁରୁତେ ଭାଵଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ପାପକମ୍

'ଏହି ସବୁ ଏକ ଲୋକ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ' ବୋଲି ଭାବି, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଖରାପ ଭାବ ରହିନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମନ ଶାନ୍ତି ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।

କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ତଦା ଯଦା ପରାନ୍ନ ବିଭେତି ପରେ ଚାସ୍ମାନ୍ନ ବିଭ୍ଯତି

କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟ ନଥାଏ, ନ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି।

ଯଦା ନ ନିନ୍ଦେନ୍ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ତଦା ଯା ଦୁସ୍ତ୍ଯଜା ଦୁର୍ମତିଭିର୍ ଯାନଜୀର୍ଯତି ଜୀର୍ଯତଃ

ଯେତେବେଳେ କାହାକୁ ନ ନିନ୍ଦା କରେ, ନ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ସେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଯେ ତୀବ୍ର ଆସକ୍ତି ମୂର୍ଖମାନେ ଛାଡ଼ିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାହା ଶରୀର ଭଳି ଶୋଷିଯାଏ।

ଯୋ ଽସୌ ପ୍ରାଣାନ୍ତିକୋ ରୋଗସ୍ ତାଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ତ୍ଯଜତଃ ସୁଖମ୍ ଜୀର୍ଯନ୍ତି ଜୀର୍ଯତଃ କେଶା ଦନ୍ତା ଜୀର୍ଯନ୍ତି ଜୀର୍ଯତଃ

ଯେ ଜୀବନ ସମାପ୍ତ କରୁଥିବା ରୋଗ—ତୃଷ୍ଣା—ତାହାକୁ ଯିଏ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ସେ ସୁଖ ପାଏ; ଯେପରି ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ କେଶ ଓ ଦାନ୍ତ ଝରିଯାଏ, ଏହିପରି ତୃଷ୍ଣା ମଧ୍ୟ ଶୋଷିଯାଏ।

ଚକ୍ଷୁଃଶ୍ରୋତ୍ରେ ଚ ଜୀର୍ଯେତେ ତୃଷ୍ଣୈକା ନିରୁପଦ୍ରଵା ଜୀର୍ଯନ୍ତି ଦେହିନଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵଭାଵାଦେଵ ନାନ୍ଯଥା

ଚକ୍ଷୁ ଓ କାନ ବୟସରେ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ତୃଷ୍ଣା ମାତ୍ର ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଯାଏ; ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଏହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।

ଜୀଵିତାଶା ଧନାଶା ଚ ଜୀର୍ଯତୋ ଽପି ନ ଜୀର୍ଯତେ ଯଚ୍ଚ କାମସୁଖଂ ଲୋକେ ଯଚ୍ଚ ଦିଵ୍ଯଂ ମହତ୍ସୁଖମ୍

ଜୀବନ ଓ ଧନ ଆଶା ଶରୀର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏନି; ଏହି ଲୋକରେ ଯେ କାମସୁଖ ଅଛି, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେ ବଡ଼ ସୁଖ ଅଛି—

ତୃଷ୍ଣାକ୍ଷଯସୁଖସ୍ଯୈତତ୍ କଲାଂ ନାର୍ହତି ଷୋଡଶୀମ୍ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ରାଜର୍ଷିଃ ସଦାରଃ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ଵନମ୍

ତୃଷ୍ଣା ଶେଷ ହେବାର ସୁଖର ଏହା ଛଅଦଶମାଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ କରିପାରେନି। ଏପରି କହି, ସେ ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କର ଝିଅ ସହିତ ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗେ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵ ଚ ମହାଯଶାଃ ସାଧଯିତ୍ଵା ତ୍ଵନଶନଂ ସଦାରଃ ସ୍ଵର୍ଗମାପ୍ତଵାନ୍

ଭୃଗୁ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ, ସେ ମହାନ୍ୟ ମହିମାଶାଳୀ ପୁରୁଷ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଉପବାସର ନିୟମ ପୂରଣ କରି, ତାଙ୍କର ଜୀବନସଂଗିନୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

ତସ୍ଯ ଵଂଶାସ୍ତୁ ପଞ୍ଚୈତେ ପୁଣ୍ଯା ଦେଵର୍ଷିସତ୍କୃତାଃ ଯୈର୍ଵ୍ଯାପ୍ତା ପୃଥିଵୀ କୃତ୍ସ୍ନା ସୂର୍ଯସ୍ଯେଵ ମରୀଚିଭିଃ

ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚଟି ବଂଶ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବୃଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିଥିଲେ, ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲେ।

ଧନୀ ପ୍ରଜାଵାନ୍ ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ କୀର୍ତିମାଂଶ୍ ଚ ଭଵେନ୍ନରଃ ଯଯାତିଚରିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପଠଞ୍ଛୃଣ୍ଵଂଶ୍ ଚ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍

ଯେଉଁ ମଣିଷ ଯୟାତିଙ୍କର ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ସେ ଧନୀ, ସନ୍ତାନସମୃଦ୍ଧ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଇଯାଏ।

ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ

ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

ଯଦୋର୍ଵଂଶଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଯୋତ୍ତମତେଜସଃ ସଂକ୍ଷେପେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଚ୍ଚ ଗଦତୋ ମେ ନିବୋଧତ

ଏବେ ମୁଁ ୟଦୁଙ୍କର ବଂଶର କଥା କହିବି, ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ। ମୋ ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଏହାକୁ କ୍ରମରେ ଶୁଣ।

ଯଦୋଃ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁର୍ ହି ପଞ୍ଚ ଦେଵସୁତୋପମାଃ ସହସ୍ରଜିତ୍ସୁତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ କ୍ରୋଷ୍ଟୁର୍ ନୀଲୋ ଽଜକୋ ଲଘୁଃ

ୟଦୁଙ୍କର ପାଞ୍ଚଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବପୁତ୍ର ସମାନ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ ସହସ୍ରଜିତ୍, ତାପରେ କ୍ରୋଷ୍ଟୁ, ନୀଳ, ଅଜକ ଓ ଲଘୁ।

ସହସ୍ରଜିତ୍ସୁତସ୍ତଦ୍ଵଚ୍ ଛତଜିନ୍ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ ସୁତାଃ ଶତଜିତଃ ଖ୍ଯାତାସ୍ ତ୍ରଯଃ ପରମକୀର୍ତଯଃ

ସହସ୍ରଜିତ୍ଙ୍କୁ ଏକ ରାଜା ଶତଜିତ୍ ନାମର ପୁଅ ହେଲେ। ଶତଜିତ୍ଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ।

ହୈହଯଶ୍ ଚ ହଯଶ୍ଚୈଵ ରାଜା ଵେଣୁହଯଶ୍ ଚ ଯଃ ହୈହଯସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ଧର୍ମ ଇତ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତଃ

ହୈହୟ, ହୟ ଓ ରାଜା ବେଣୁହୟ—ଏହିମାନେ ତାଙ୍କର ପୁଅ। ହୈହୟଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଧର୍ମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଽଭଵଦ୍ଵିପ୍ରା ଧର୍ମନେତ୍ର ଇତି ଶ୍ରୁତଃ ଧର୍ମନେତ୍ରସ୍ଯ କୀର୍ତିସ୍ ତୁ ସଂଜଯସ୍ ତସ୍ଯ ଚାତ୍ମଜଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଧର୍ମନେତ୍ର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲେ। ଧର୍ମନେତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ କୀର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସଂଜୟ।

ସଂଜଯସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦୋ ମହିଷ୍ମାନ୍ନାମ ଧାର୍ମିକଃ ଆସୀନ୍ ମହିଷ୍ମତଃ ପୁତ୍ରୋ ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍

ସଂଜୟଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଧାର୍ମିକ ମହିଷ୍ମାନ୍ ଥିଲେ। ମହିଷ୍ମାନ୍ଙ୍କର ପୁଅ ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ଯସ୍ଯ ଦାଯାଦୋ ଦୁର୍ଦମୋ ନାମ ପାର୍ଥିଵଃ ଦୁର୍ଦମସ୍ଯ ସୁତୋ ଧୀମାନ୍ ଧନକୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ

ଭଦ୍ରଶ୍ରେଣ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ। ଦୁର୍ଦ୍ଦମଙ୍କର ପୁଅ ଧନକ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ଧନକସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦାଶ୍ ଚତ୍ଵାରୋ ଲୋକସଂମତାଃ କୃତଵୀର୍ଯଃ କୃତାଗ୍ନିଶ୍ ଚ କୃତଵର୍ମା ତଥୈଵ ଚ

ଧନକଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ—କୃତବୀର୍ୟ, କୃତାଗ୍ନି, କୃତବର୍ମା ଓ କୃତଔଜା।

କୃତୌଜାଶ୍ ଚ ଚତୁର୍ଥୋ ଽଭୂତ୍ କାର୍ତଵୀର୍ଯସ୍ତତୋ ଽର୍ଜୁନଃ ଜଜ୍ଞେ ବାହୁସହସ୍ରେଣ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରୋତ୍ତମଃ

ଚାରିଥିଲେ କୃତଔଜା; ତାଙ୍କଠାରୁ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ଅର୍ଜୁନ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକ ଓ ହଜାରଟି ବାହୁ ଥିଲେ।

ତସ୍ଯ ରାମସ୍ ତଦା ତ୍ଵାସୀନ୍ ମୃତ୍ଯୁର୍ନାରାଯଣାତ୍ମକଃ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତାନ୍ଯାସନ୍ ପଞ୍ଚ ତତ୍ର ମହାରଥାଃ

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାମ ମୃତ୍ୟୁ ରୂପେ ଆସିଥିଲେ, ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଶତମାନେ ପୁଅ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଞ୍ଚଜଣ ମହାବୀର ଥିଲେ।