ଜଗାମ ସ ରଥୋ ନାଶଂ ଶାପାଦ୍ଗର୍ଗସ୍ଯ ଧୀମତଃ ଗର୍ଗସ୍ଯ ହି ସୁତଂ ବାଲଂ ସ ରାଜା ଜନମେଜଯଃ
ଧୀର ଗର୍ଗଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ରଥଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; କାରଣ, ରାଜା ଜନମେଜୟ ଗର୍ଗଙ୍କ ଛୋଟ ପୁଅକୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ।
ଅକ୍ରୂରଂ ହିଂସଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାମଵାପ ସଃ ସ ଲୋହଗନ୍ଧୀ ରାଜର୍ଷିଃ ପରିଧାଵନ୍ନିତସ୍ତତଃ
ସେ ଅକୃରକୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଲାଗିଥିଲା; ଏହି ରାଜା ଋଷି ଲୋହାର ଗନ୍ଧ ବୋକି ଏଠାଉଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।
ପୌରଜାନପଦୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତୋ ନ ଲେଭେ ଶର୍ମ କର୍ହିଚିତ୍ ତତଃ ସ ଦୁଃଖସଂତପ୍ତୋ ନ ଲେଭେ ସଂଵିଦଂ କ୍ଵଚିତ୍
ନଗର ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ସେ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ବନା ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଜଗାମ ଶୌନକମୃଷିଂ ଶରଣ୍ଯଂ ଵ୍ଯଥିତସ୍ତଦା ଇନ୍ଦ୍ରେତିର୍ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଯୋ ଽସୌ ମୁନିରୁଦାରଧୀଃ
ତାପରେ, ବେଦନାରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ ଶରଣ ପାଇବାକୁ ଶୌନକ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ଏହି ମହାନ ମନ ଥିବା ମୁନିଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଇନ୍ଦ୍ରେତି।
ଯାଜଯାମାସ ଚେନ୍ଦ୍ରେତିସ୍ ତଂ ନୃପଂ ଜନମେଜଯମ୍ ଅଶ୍ଵମେଧେନ ରାଜାନଂ ପାଵନାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଇନ୍ଦ୍ରେତି ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ।
ସ ଲୋହଗନ୍ଧାନ୍ନିର୍ମୁକ୍ତ ଏନସା ଚ ମହାଯଶାଃ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଵଭୃଥେ ମଧ୍ଯେ ଯାତୋ ଦିଵ୍ଯୋ ରଥଃ ଶୁଭଃ
ସେ ରାଜା ଲୋହାର ଗନ୍ଧ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଯଜ୍ଞର ସ୍ନାନ ସମୟରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ୍ର ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵଂଶାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଵସୋଶ୍ଚେଦିପତେଃ ପୁନଃ ଦତ୍ତଃ ଶକ୍ରେଣ ତୁଷ୍ଟେନ ଲେଭେ ତସ୍ମାଦ୍ ବୃହଦ୍ରଥଃ
ସେ ବଂଶରୁ ଚେଦିର ରାଜା ବସୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଦିଆଯିବା ପରେ, ବୃହଦ୍ରଥ ଏହା ପାଇଲେ।
ତତୋ ହତ୍ଵା ଜରାସଂଧଂ ଭୀମସ୍ତଂ ରଥମୁତ୍ତମମ୍ ପ୍ରଦଦୌ ଵାସୁଦେଵାଯ ପ୍ରୀତ୍ଯା କୌରଵନନ୍ଦନଃ
ତାପରେ ଭୀମ ଜରାସନ୍ଧକୁ ମାରି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥଟିକୁ କୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଭାସ୍କର ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଦେଇଦେଲେ।
ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ପୁରୁଂ ପୁତ୍ରଂ ଯଯାତିର୍ନାହୁଷଃ ପ୍ରଭୁଃ କୃତୋପକାରସ୍ତେନୈଵ ପୁରୁଣା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ନାହୁଷଙ୍କ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ଯୟାତି ତାଙ୍କର ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ଏହିପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଉପକାର ଫେରାଇଲେ।
ଅଭିଷେକ୍ତୁକାମଂ ଚ ନୃପଂ ପୁରୁଂ ପୁତ୍ରଂ କନୀଯସମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରମୁଖା ଵର୍ଣା ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
କଥଂ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ନପ୍ତାରଂ ଦେଵଯାନ୍ଯାଃ ସୁତଂ ପ୍ରଭୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଯଦୁମତିକ୍ରମ୍ଯ କନୀଯାନ୍ରାଜ୍ଯମର୍ହତି
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନାତି ଏବଂ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପୁଅ, କିପରି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଯଦୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଛୋଟ ପୁଅ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ?
ଏତେ ସଂବୋଧଯାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଧର୍ମଂ ଚ ଅନୁପାଲଯ
ଆମେ ତୁମକୁ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଉଛୁ; ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କର।
ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରମୁଖା ଵର୍ଣାଃ ସର୍ଵେ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ମେ ଵଚଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ପ୍ରତି ଯଥା ରାଜ୍ଯଂ ନ ଦେଯଂ ମେ କଥଞ୍ଚନ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ: ମୋ ମାମଲାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।
ମମ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେନ ଯଦୁନା ନିଯୋଗୋ ନାନୁପାଲିତଃ ପ୍ରତିକୂଲମତିଶ୍ଚୈଵ ନ ସ ପୁତ୍ରଃ ସତାଂ ମତଃ
ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଯଦୁ ମୋର ଆଦେଶ ମାନିଲେ ନାହିଁ; ସେ ବିପରୀତ ମନ ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ମାନିଥିବା ପୁଅ ନୁହଁ।
ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଵଚନକୃତ୍ ସଦ୍ଭିଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ ସ ପୁତ୍ରଃ ପୁତ୍ରଵଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ଵର୍ତତେ ମାତୃପିତୃଷୁ
ମାଆ ବାପାଙ୍କ କଥା ମାନିଥିବା ପୁଅକୁ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଯିଏ ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେଠିକି ପୁଅ।
ଯଦୁନାହମଵଜ୍ଞାତସ୍ ତଥା ତୁର୍ଵସୁନାପି ଚ ଦ୍ରୁହ୍ଯେନ ଚାନୁନା ଚୈଵ ମଯ୍ଯଵଜ୍ଞା କୃତା ଭୃଶମ୍
ଯଦୁ ମୋତେ ଅବମାନ କରିଥିଲେ, ସେପରି ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ଅନୁ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଭଳି ଅବମାନ କରିଥିଲେ।
ପୁରୁଣା ଚ କୃତଂ ଵାକ୍ଯଂ ମାନିତଶ୍ ଚ ଵିଶେଷତଃ କନୀଯାନ୍ମମ ଦାଯାଦୋ ଜରା ଯେନ ଧୃତା ମମ
କିନ୍ତୁ ପୁରୁ ମୋର କଥା ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବରେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ; ସେ ଛୋଟ ପୁଅ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ମୋର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, କାରଣ ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଶୁକ୍ରେଣ ମେ ସମାଦିଷ୍ଟା ଦେଵଯାନ୍ଯାଃ କୃତେ ଜରା ପ୍ରାର୍ଥିତେନ ପୁନସ୍ତେନ ଜରା ସଂଚାରିଣୀ କୃତା
ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଦେବୟାନୀଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଚାହିଁଥିଲି; ପୁନି ସେଉଁଠି, ସେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ।
ଶୁକ୍ରେଣ ଚ ଵରୋ ଦତ୍ତଃ କାଵ୍ଯେନୋଶନସା ସ୍ଵଯମ୍ ପୁତ୍ରୋ ଯସ୍ତ୍ଵନୁଵର୍ତେତ ସ ତେ ରାଜ୍ଯଧରସ୍ତ୍ଵିତି
ଶୁକ୍ର ନିଜେ ଉଶନା କାବ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ— 'ତୁମ ପୁଅ ଯେ ତୁମ ପଥ ଅନୁସରିବ, ସେଇ ତୁମ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ହେବ।'
ଭଵନ୍ତୋ ଽପ୍ଯନୁଜାନନ୍ତୁ ପୂରୂ ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିଚ୍ଯତେ ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନୋ ମାତାପିତ୍ରୋର୍ହିତଃ ସଦା
ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ମନ୍ଜୁର କର; ଯେ ପୁଅ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସଦା ମାତାପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ସେଇ ରାଜା ହେଉ।
ସର୍ଵମର୍ହତି କଲ୍ଯାଣଂ କନୀଯାନ୍ ଅପି ସ ପ୍ରଭୁଃ ଅର୍ହଃ ପୂରୁରିଦଂ ରାଜ୍ଯଂ ଯଃ ସୁତୋ ଵାକ୍ଯକୃତ୍ତଵ
ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଯୋଗ୍ୟ ଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଭଲ ଦୃଢ଼ତା ଓ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ପୁରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେ ଆଦେଶ ମାନେ।
ଵରଦାନେନ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ନ ଶକ୍ଯଂ କର୍ତୁମନ୍ଯଥା ଏଵଂ ଜାନପଦୈସ୍ତୁଷ୍ଟୈର୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ନାହୁଷସ୍ତଦା
ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଅନ୍ୟଥା ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏପରି କହିଲେ ନାହୁଷ, ଜନମାନେ ଖୁସି ହେଲେ।
ଅଭିଷିଚ୍ଯ ତତୋ ରାଜ୍ଯଂ ପୂରୁଂ ସ ସୁତମ୍ ଆତ୍ମନଃ ଦିଶି ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ତୁର୍ଵସୁଂ ପୁତ୍ରମାଦିଶତ୍
ତାପରେ ସେ ନିଜ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ରାଜା କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ ତୁର୍ବସୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ।
ଦକ୍ଷିଣାଯାମଥୋ ରାଜା ଯଦୁଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନ୍ଯଯୋଜଯତ୍ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାମୁତ୍ତରସ୍ଯାଂ ତୁ ଦ୍ରୁହ୍ଯୁଂ ଚାନୁଂ ଚ ତାଵୁଭୌ
ରାଜା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅ ଯଦୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ଅନୁଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ଯଯାତିସ୍ତୁ ଜିତ୍ଵା ପୃଥ୍ଵୀଂ ସସାଗରାମ୍ ଵ୍ଯଭଜଚ୍ଚ ତ୍ରିଧା ରାଜ୍ଯଂ ପୁତ୍ରେଭ୍ଯୋ ନାହୁଷସ୍ତଦା
ନାହୁଷଙ୍କ ପୁଅ ଯୟାତି ସାଗର ସହିତ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିକୁ ଜିତି, ତାପରେ ରାଜ୍ୟକୁ ତିନି ଭାଗରେ ପିଲାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ।
ପୁତ୍ରସଂକ୍ରାମିତଶ୍ରୀସ୍ତୁ ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସଃ ପ୍ରୀତିମାନଭଵଦ୍ରାଜା ଭାରମ୍ ଆଵେଶ୍ଯ ବନ୍ଧୁଷୁ
ପୁଅମାନେ ପାଖରେ ରାଜସ୍ରୀ ଦେଇ, ରାଜା ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ବନ୍ଧୁମାନେ ଉପରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଅତ୍ର ଗାଥା ମହାରାଜ୍ଞା ପୁରା ଗୀତା ଯଯାତିନା ଯାଭିଃ ପ୍ରତ୍ଯାହରେତ୍ କାମାନ୍ ସର୍ଵତୋ ଽଙ୍ଗାନି କୂର୍ମଵତ୍
ଏଠି ପୂର୍ବେ ମହାରାଜା ଯୟାତି ଯେଉଁ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅଛି; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକୁ କୁମିର ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭଳି ଭିତରକୁ ତାଣିପାରିବ।
ତାଭିର୍ ଏଵ ନରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନାନ୍ଯଥା କର୍ମକୋଟିକୃତ୍ ନ ଜାତୁ କାମଃ କାମାନାମ୍ ଉପଭୋଗେନ ଶାମ୍ଯତି
ଏହି ଉପାୟ ଛାଡ଼ି, ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ହେଉନାହିଁ; ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ମନୁଷ୍ୟ ଏହିପରି ଉପାୟରେ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଇଚ୍ଛାକୁ ଭୋଗ କରି କେବେ ଶାନ୍ତି ମିଳେନାହିଁ।
ହଵିଷା କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧତେ ଯତ୍ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଵ୍ରୀହିଯଵଂ ହିରଣ୍ଯଂ ପଶଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଦେଲେ ଅଧିକ ଜ୍ୱଳେ, ଏହିପରି ଇଚ୍ଛା ବଢ଼ିଯାଏ; ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଧାନ, ଯବ, ସୋନା, ଗାଈ, ନାରୀ ଅଛନ୍ତି, ସେସବୁ।
ନାଲମେକସ୍ଯ ତତ୍ସର୍ଵମ୍ ଇତି ମତ୍ଵା ଶମଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ଯଦା ନ କୁରୁତେ ଭାଵଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ପାପକମ୍
'ଏହି ସବୁ ଏକ ଲୋକ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ' ବୋଲି ଭାବି, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଖରାପ ଭାବ ରହିନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ମନ ଶାନ୍ତି ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।