ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ତୁ ଯତିର୍ମୋକ୍ଷାର୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋ ଽଭଵତ୍ପ୍ରଭୁଃ ତେଷାଂ ଯଯାତିଃ ପଞ୍ଚାନାଂ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ

ଯତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ଆଶା କରି, ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ପଞ୍ଚଜଣ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯୟାତି ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

ଦେଵଯାନୀମୁଶନସଃ ସୁତାଂ ଭାର୍ଯାମଵାପ ସଃ ଶର୍ମିଷ୍ଠାମାସୁରୀଂ ଚୈଵ ତନଯାଂ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ

ସେ ଉଶନାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଜଣେ ଜୀବନସଂଗିନୀ ଭାବେ ପାଇଲେ, ଏବଂ ଭୃଷପର୍ବଙ୍କ ଅସୁର କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

ଯଦୁଂ ଚ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚୈଵ ଦେଵଯାନୀ ଵ୍ଯଜାଯତ ତାଵୁଭୌ ଶୁଭକର୍ମାଣୌ ସ୍ତୁତୌ ଵିଦ୍ଯାଵିଶାରଦୌ

ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦୁଇଝଣେ ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରୁଥିବା, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ଦ୍ରୁହ୍ଯଂ ଚାନୁଂ ଚ ପୂରୁଂ ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ ଯଯାତଯେ ରଥଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଶୁକ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍

ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଭୃଷପର୍ବଙ୍କ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶୁକ୍ର, ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଏକ ରଥ ଦେଇଥିଲେ।

ତୋଷିତସ୍ତେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରୀତଃ ପରମଭାସ୍ଵରମ୍ ସୁସଂଗଂ କାଞ୍ଚନଂ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅକ୍ଷଯେ ଚ ମହେଷୁଧୀ

ତାଙ୍କର ସେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ବିଶେଷ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ସୁନାର, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବଡ଼ ରଥ ଦେଇଥିଲେ।

ଯୁକ୍ତଂ ମନୋଜଵୈର୍ ଅଶ୍ଵୈର୍ ଯେନ କନ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଵହନ୍ ସ ତେନ ରଥମୁଖ୍ଯେନ ଷଣ୍ମାସେନାଜଯନ୍ମହୀମ୍

ସେ ରଥଟି ମନର ତୁଳ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ ଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଛଅ ମାସରେ ପୃଥିବୀ ଜିତିଥିଲେ।

ଯଯାତିର୍ଯୁଧି ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦେଵଦାନଵମାନୁଷୈଃ ଭଵଭକ୍ତସ୍ତୁ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଧର୍ମନିଷ୍ଠଃ ସମଞ୍ଜସଃ

ଯୟାତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଥିଲେ। ସେ ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ସରଳ ଥିଲେ।

ଯଜ୍ଞଯାଜୀ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ସର୍ଵଭୂତାନୁକମ୍ପନଃ କୌରଵାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସ ଭଵଦ୍ରଥ ଉତ୍ତମଃ

ସେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ଥିଲେ। କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଳି ଭବଦ୍ରଥ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ।

ଯାଵନ୍ନରେନ୍ଦ୍ରପ୍ରଵରଃ କୌରଵୋ ଜନମେଜଯଃ ପୂରୋର୍ଵଂଶସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ରାଜ୍ଞଃ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ତୁ

ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଥିଲେ, ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଓ ପାରୀକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁସୃତି ଚାଲିଥିଲା।

ଜଗାମ ସ ରଥୋ ନାଶଂ ଶାପାଦ୍ଗର୍ଗସ୍ଯ ଧୀମତଃ ଗର୍ଗସ୍ଯ ହି ସୁତଂ ବାଲଂ ସ ରାଜା ଜନମେଜଯଃ

ଧୀର ଗର୍ଗଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ରଥଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; କାରଣ, ରାଜା ଜନମେଜୟ ଗର୍ଗଙ୍କ ଛୋଟ ପୁଅକୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ।

ଅକ୍ରୂରଂ ହିଂସଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାମଵାପ ସଃ ସ ଲୋହଗନ୍ଧୀ ରାଜର୍ଷିଃ ପରିଧାଵନ୍ନିତସ୍ତତଃ

ସେ ଅକୃରକୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଲାଗିଥିଲା; ଏହି ରାଜା ଋଷି ଲୋହାର ଗନ୍ଧ ବୋକି ଏଠାଉଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।

ପୌରଜାନପଦୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତୋ ନ ଲେଭେ ଶର୍ମ କର୍ହିଚିତ୍ ତତଃ ସ ଦୁଃଖସଂତପ୍ତୋ ନ ଲେଭେ ସଂଵିଦଂ କ୍ଵଚିତ୍

ନଗର ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ସେ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ବନା ମିଳିଲା ନାହିଁ।

ଜଗାମ ଶୌନକମୃଷିଂ ଶରଣ୍ଯଂ ଵ୍ଯଥିତସ୍ତଦା ଇନ୍ଦ୍ରେତିର୍ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଯୋ ଽସୌ ମୁନିରୁଦାରଧୀଃ

ତାପରେ, ବେଦନାରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ ଶରଣ ପାଇବାକୁ ଶୌନକ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ଏହି ମହାନ ମନ ଥିବା ମୁନିଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଇନ୍ଦ୍ରେତି।

ଯାଜଯାମାସ ଚେନ୍ଦ୍ରେତିସ୍ ତଂ ନୃପଂ ଜନମେଜଯମ୍ ଅଶ୍ଵମେଧେନ ରାଜାନଂ ପାଵନାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଇନ୍ଦ୍ରେତି ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ।

ସ ଲୋହଗନ୍ଧାନ୍ନିର୍ମୁକ୍ତ ଏନସା ଚ ମହାଯଶାଃ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଵଭୃଥେ ମଧ୍ଯେ ଯାତୋ ଦିଵ୍ଯୋ ରଥଃ ଶୁଭଃ

ସେ ରାଜା ଲୋହାର ଗନ୍ଧ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଯଜ୍ଞର ସ୍ନାନ ସମୟରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ୍ର ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

ତସ୍ମାଦ୍ଵଂଶାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଵସୋଶ୍ଚେଦିପତେଃ ପୁନଃ ଦତ୍ତଃ ଶକ୍ରେଣ ତୁଷ୍ଟେନ ଲେଭେ ତସ୍ମାଦ୍ ବୃହଦ୍ରଥଃ

ସେ ବଂଶରୁ ଚେଦିର ରାଜା ବସୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଦିଆଯିବା ପରେ, ବୃହଦ୍ରଥ ଏହା ପାଇଲେ।

ତତୋ ହତ୍ଵା ଜରାସଂଧଂ ଭୀମସ୍ତଂ ରଥମୁତ୍ତମମ୍ ପ୍ରଦଦୌ ଵାସୁଦେଵାଯ ପ୍ରୀତ୍ଯା କୌରଵନନ୍ଦନଃ

ତାପରେ ଭୀମ ଜରାସନ୍ଧକୁ ମାରି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥଟିକୁ କୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଭାସ୍କର ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଦେଇଦେଲେ।

ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ପୁରୁଂ ପୁତ୍ରଂ ଯଯାତିର୍ନାହୁଷଃ ପ୍ରଭୁଃ କୃତୋପକାରସ୍ତେନୈଵ ପୁରୁଣା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ନାହୁଷଙ୍କ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ଯୟାତି ତାଙ୍କର ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ଏହିପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଉପକାର ଫେରାଇଲେ।

ଅଭିଷେକ୍ତୁକାମଂ ଚ ନୃପଂ ପୁରୁଂ ପୁତ୍ରଂ କନୀଯସମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରମୁଖା ଵର୍ଣା ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍

ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।

କଥଂ ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ନପ୍ତାରଂ ଦେଵଯାନ୍ଯାଃ ସୁତଂ ପ୍ରଭୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଯଦୁମତିକ୍ରମ୍ଯ କନୀଯାନ୍ରାଜ୍ଯମର୍ହତି

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନାତି ଏବଂ ଦେବୟାନୀଙ୍କ ପୁଅ, କିପରି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଯଦୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଛୋଟ ପୁଅ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ?

ଏତେ ସଂବୋଧଯାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଧର୍ମଂ ଚ ଅନୁପାଲଯ

ଆମେ ତୁମକୁ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଉଛୁ; ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କର।

ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରମୁଖା ଵର୍ଣାଃ ସର୍ଵେ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ମେ ଵଚଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ପ୍ରତି ଯଥା ରାଜ୍ଯଂ ନ ଦେଯଂ ମେ କଥଞ୍ଚନ

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ: ମୋ ମାମଲାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।

ମମ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେନ ଯଦୁନା ନିଯୋଗୋ ନାନୁପାଲିତଃ ପ୍ରତିକୂଲମତିଶ୍ଚୈଵ ନ ସ ପୁତ୍ରଃ ସତାଂ ମତଃ

ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଯଦୁ ମୋର ଆଦେଶ ମାନିଲେ ନାହିଁ; ସେ ବିପରୀତ ମନ ରଖିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ମାନିଥିବା ପୁଅ ନୁହଁ।

ମାତାପିତ୍ରୋର୍ଵଚନକୃତ୍ ସଦ୍ଭିଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ ସ ପୁତ୍ରଃ ପୁତ୍ରଵଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ଵର୍ତତେ ମାତୃପିତୃଷୁ

ମାଆ ବାପାଙ୍କ କଥା ମାନିଥିବା ପୁଅକୁ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ଯିଏ ମାଆ ବାପାଙ୍କୁ ପୁଅ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେଠିକି ପୁଅ।

ଯଦୁନାହମଵଜ୍ଞାତସ୍ ତଥା ତୁର୍ଵସୁନାପି ଚ ଦ୍ରୁହ୍ଯେନ ଚାନୁନା ଚୈଵ ମଯ୍ଯଵଜ୍ଞା କୃତା ଭୃଶମ୍

ଯଦୁ ମୋତେ ଅବମାନ କରିଥିଲେ, ସେପରି ତୁର୍ବସୁ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ ଓ ଅନୁ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଭଳି ଅବମାନ କରିଥିଲେ।

ପୁରୁଣା ଚ କୃତଂ ଵାକ୍ଯଂ ମାନିତଶ୍ ଚ ଵିଶେଷତଃ କନୀଯାନ୍ମମ ଦାଯାଦୋ ଜରା ଯେନ ଧୃତା ମମ

କିନ୍ତୁ ପୁରୁ ମୋର କଥା ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବରେ ମୋତେ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ; ସେ ଛୋଟ ପୁଅ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ମୋର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, କାରଣ ମୋର ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

ଶୁକ୍ରେଣ ମେ ସମାଦିଷ୍ଟା ଦେଵଯାନ୍ଯାଃ କୃତେ ଜରା ପ୍ରାର୍ଥିତେନ ପୁନସ୍ତେନ ଜରା ସଂଚାରିଣୀ କୃତା

ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଦେବୟାନୀଙ୍କ ନିମିତ୍ତରେ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଚାହିଁଥିଲି; ପୁନି ସେଉଁଠି, ସେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ।

ଶୁକ୍ରେଣ ଚ ଵରୋ ଦତ୍ତଃ କାଵ୍ଯେନୋଶନସା ସ୍ଵଯମ୍ ପୁତ୍ରୋ ଯସ୍ତ୍ଵନୁଵର୍ତେତ ସ ତେ ରାଜ୍ଯଧରସ୍ତ୍ଵିତି

ଶୁକ୍ର ନିଜେ ଉଶନା କାବ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ— 'ତୁମ ପୁଅ ଯେ ତୁମ ପଥ ଅନୁସରିବ, ସେଇ ତୁମ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ହେବ।'

ଭଵନ୍ତୋ ଽପ୍ଯନୁଜାନନ୍ତୁ ପୂରୂ ରାଜ୍ଯେ ଽଭିଷିଚ୍ଯତେ ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନୋ ମାତାପିତ୍ରୋର୍ହିତଃ ସଦା

ତୁମେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ମନ୍ଜୁର କର; ଯେ ପୁଅ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସଦା ମାତାପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ସେଇ ରାଜା ହେଉ।