ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦିଷ୍ଟପୁତ୍ରସ୍ତୁ ନାଭାଗସ୍ ତସ୍ମାଦପି ଭଲନ୍ଦନଃ ଭଲନ୍ଦନସ୍ଯ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ରାଜାସୀଦ୍ ଅଜଵାହନଃ

ନାଭାଗଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦିଷ୍ଟ, ତାଙ୍କୁ ଭଲନ୍ଦନ ହେଲେ; ଭଲନ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରବଳ ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜା ଅଜବାହନ।

ଏତେ ସମାସତଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମନୁପୁତ୍ରା ମହାଭୁଜାଃ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୋଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦ୍ଯା ଏଲସ୍ଯାଥ ଵଦାମି ଵଃ

ଏହିପରି ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ମନୁଙ୍କର ପୁଅମାନେ ବିଷୟରେ କହିଲି, ହେ ମହାବାହୁମାନେ। ଏବେ ମୁଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କର ପୁଅ, ପଉତା ଓ ଏଲାଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ବିଷୟରେ କହିବି।

ଐଲଃ ପୁରୂରଵା ନାମ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ଚକ୍ରେ ତ୍ଵକଣ୍ଟକଂ ରାଜ୍ଯଂ ଦେଶେ ପୁଣ୍ଯତମେ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏଲାଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁରବା ନାମକ, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେ ଟ୍ୱକଣ୍ଟକ ନାମକ ପବିତ୍ର ଦେଶରେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ଉତ୍ତରେ ଯମୁନାତୀରେ ପ୍ରଯାଗେ ମୁନିସେଵିତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନାଧିପଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ

ଯମୁନା ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ମୁନିମାନେ ପୂଜିତ ପ୍ରୟାଗରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ବସିଥିଲେ।

ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଃ ସପ୍ତ ଭଵନ୍ ସର୍ଵେ ଵିତତତେଜସଃ ଗନ୍ଧର୍ଵଲୋକଵିଦିତା ଭଵଭକ୍ତା ମହାବଲାଃ

ତାଙ୍କର ସାତିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବିସ୍ତୃତ ତେଜସ୍ୱୀ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ଆଯୁର୍ ମାଯୁର୍ ଅମାଯୁଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାଯୁଶ୍ଚୈଵ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ଶ୍ରୁତାଯୁଶ୍ ଚ ଶତାଯୁଶ୍ ଚ ଦିଵ୍ଯାଶ୍ଚୈଵୋର୍ଵଶୀସୁତାଃ

ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି—ଆୟୁ, ମାୟୁ, ଅମାୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାୟୁ, ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଶତାୟୁ ଓ ଦିବ୍ୟ ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ।

ଆଯୁଷସ୍ତନଯା ଵୀରାଃ ପଞ୍ଚୈଵାସନ୍ମହୌଜସଃ ସ୍ଵର୍ଭାନୁତନଯାଯାଂ ତେ ପ୍ରଭାଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ନୃପାଃ

ଆୟୁଙ୍କର ପଞ୍ଚଜଣ ଶୂର ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ପ୍ରଭାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ହେ ରାଜାମାନେ।

ନହୁଷଃ ପ୍ରଥମସ୍ତେଷାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ ନହୁଷସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦାଃ ଷଡିନ୍ଦ୍ରୋପମତେଜସଃ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ନହୁଷ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ନହୁଷଙ୍କର ଛଅଜଣ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ।

ଉତ୍ପନ୍ନାଃ ପିତୃକନ୍ଯାଯାଂ ଵିରଜାଯାଂ ମହୌଜସଃ ଯତିର୍ଯଯାତିଃ ସଂଯାତିର୍ ଆଯାତିଃ ପଞ୍ଚମୋ ଽନ୍ଧକଃ

ପିତୃମାନେଙ୍କ କନ୍ୟା ବିରଜାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ—ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯତି, ଯୟାତି, ସଂୟାତି, ଆୟାତି ଓ ପଞ୍ଚମ ଅନ୍ଧକ।

ଵିଜାତିଶ୍ଚେତି ଷଡିମେ ସର୍ଵେ ପ୍ରଖ୍ଯାତକୀର୍ତଯଃ ଯତିର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଶ୍ ଚ ତେଷାଂ ଵୈ ଯଯାତିସ୍ତୁ ତତୋ ଽଵରଃ

ଏବଂ ବିଜାତି—ଏହି ଛଅଜଣ ସମସ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖ୍ୟାତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ତା'ପରେ ଯୟାତି ଥିଲେ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ତୁ ଯତିର୍ମୋକ୍ଷାର୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋ ଽଭଵତ୍ପ୍ରଭୁଃ ତେଷାଂ ଯଯାତିଃ ପଞ୍ଚାନାଂ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ

ଯତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ଆଶା କରି, ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ପଞ୍ଚଜଣ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯୟାତି ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

ଦେଵଯାନୀମୁଶନସଃ ସୁତାଂ ଭାର୍ଯାମଵାପ ସଃ ଶର୍ମିଷ୍ଠାମାସୁରୀଂ ଚୈଵ ତନଯାଂ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ

ସେ ଉଶନାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଜଣେ ଜୀବନସଂଗିନୀ ଭାବେ ପାଇଲେ, ଏବଂ ଭୃଷପର୍ବଙ୍କ ଅସୁର କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

ଯଦୁଂ ଚ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚୈଵ ଦେଵଯାନୀ ଵ୍ଯଜାଯତ ତାଵୁଭୌ ଶୁଭକର୍ମାଣୌ ସ୍ତୁତୌ ଵିଦ୍ଯାଵିଶାରଦୌ

ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦୁଇଝଣେ ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରୁଥିବା, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ଦ୍ରୁହ୍ଯଂ ଚାନୁଂ ଚ ପୂରୁଂ ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ ଯଯାତଯେ ରଥଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଶୁକ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍

ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଭୃଷପର୍ବଙ୍କ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶୁକ୍ର, ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଏକ ରଥ ଦେଇଥିଲେ।

ତୋଷିତସ୍ତେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରୀତଃ ପରମଭାସ୍ଵରମ୍ ସୁସଂଗଂ କାଞ୍ଚନଂ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅକ୍ଷଯେ ଚ ମହେଷୁଧୀ

ତାଙ୍କର ସେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ବିଶେଷ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ସୁନାର, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବଡ଼ ରଥ ଦେଇଥିଲେ।

ଯୁକ୍ତଂ ମନୋଜଵୈର୍ ଅଶ୍ଵୈର୍ ଯେନ କନ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଵହନ୍ ସ ତେନ ରଥମୁଖ୍ଯେନ ଷଣ୍ମାସେନାଜଯନ୍ମହୀମ୍

ସେ ରଥଟି ମନର ତୁଳ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ ଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଛଅ ମାସରେ ପୃଥିବୀ ଜିତିଥିଲେ।

ଯଯାତିର୍ଯୁଧି ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦେଵଦାନଵମାନୁଷୈଃ ଭଵଭକ୍ତସ୍ତୁ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଧର୍ମନିଷ୍ଠଃ ସମଞ୍ଜସଃ

ଯୟାତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଥିଲେ। ସେ ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ସରଳ ଥିଲେ।

ଯଜ୍ଞଯାଜୀ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ସର୍ଵଭୂତାନୁକମ୍ପନଃ କୌରଵାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସ ଭଵଦ୍ରଥ ଉତ୍ତମଃ

ସେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ଥିଲେ। କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଳି ଭବଦ୍ରଥ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ।

ଯାଵନ୍ନରେନ୍ଦ୍ରପ୍ରଵରଃ କୌରଵୋ ଜନମେଜଯଃ ପୂରୋର୍ଵଂଶସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ରାଜ୍ଞଃ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ତୁ

ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଥିଲେ, ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଓ ପାରୀକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁସୃତି ଚାଲିଥିଲା।

ଜଗାମ ସ ରଥୋ ନାଶଂ ଶାପାଦ୍ଗର୍ଗସ୍ଯ ଧୀମତଃ ଗର୍ଗସ୍ଯ ହି ସୁତଂ ବାଲଂ ସ ରାଜା ଜନମେଜଯଃ

ଧୀର ଗର୍ଗଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ରଥଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା; କାରଣ, ରାଜା ଜନମେଜୟ ଗର୍ଗଙ୍କ ଛୋଟ ପୁଅକୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ।

ଅକ୍ରୂରଂ ହିଂସଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାମଵାପ ସଃ ସ ଲୋହଗନ୍ଧୀ ରାଜର୍ଷିଃ ପରିଧାଵନ୍ନିତସ୍ତତଃ

ସେ ଅକୃରକୁ କ୍ଷତି କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଲାଗିଥିଲା; ଏହି ରାଜା ଋଷି ଲୋହାର ଗନ୍ଧ ବୋକି ଏଠାଉଠି ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ।

ପୌରଜାନପଦୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତୋ ନ ଲେଭେ ଶର୍ମ କର୍ହିଚିତ୍ ତତଃ ସ ଦୁଃଖସଂତପ୍ତୋ ନ ଲେଭେ ସଂଵିଦଂ କ୍ଵଚିତ୍

ନଗର ଏବଂ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ, ସେ କେବେ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସାନ୍ତ୍ବନା ମିଳିଲା ନାହିଁ।

ଜଗାମ ଶୌନକମୃଷିଂ ଶରଣ୍ଯଂ ଵ୍ଯଥିତସ୍ତଦା ଇନ୍ଦ୍ରେତିର୍ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଯୋ ଽସୌ ମୁନିରୁଦାରଧୀଃ

ତାପରେ, ବେଦନାରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସେ ଶରଣ ପାଇବାକୁ ଶୌନକ ଋଷିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ଏହି ମହାନ ମନ ଥିବା ମୁନିଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଇନ୍ଦ୍ରେତି।

ଯାଜଯାମାସ ଚେନ୍ଦ୍ରେତିସ୍ ତଂ ନୃପଂ ଜନମେଜଯମ୍ ଅଶ୍ଵମେଧେନ ରାଜାନଂ ପାଵନାର୍ଥଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଇନ୍ଦ୍ରେତି ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ।

ସ ଲୋହଗନ୍ଧାନ୍ନିର୍ମୁକ୍ତ ଏନସା ଚ ମହାଯଶାଃ ଯଜ୍ଞସ୍ଯାଵଭୃଥେ ମଧ୍ଯେ ଯାତୋ ଦିଵ୍ଯୋ ରଥଃ ଶୁଭଃ

ସେ ରାଜା ଲୋହାର ଗନ୍ଧ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଯଜ୍ଞର ସ୍ନାନ ସମୟରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ୍ର ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

ତସ୍ମାଦ୍ଵଂଶାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଵସୋଶ୍ଚେଦିପତେଃ ପୁନଃ ଦତ୍ତଃ ଶକ୍ରେଣ ତୁଷ୍ଟେନ ଲେଭେ ତସ୍ମାଦ୍ ବୃହଦ୍ରଥଃ

ସେ ବଂଶରୁ ଚେଦିର ରାଜା ବସୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନି ଦିଆଯିବା ପରେ, ବୃହଦ୍ରଥ ଏହା ପାଇଲେ।

ତତୋ ହତ୍ଵା ଜରାସଂଧଂ ଭୀମସ୍ତଂ ରଥମୁତ୍ତମମ୍ ପ୍ରଦଦୌ ଵାସୁଦେଵାଯ ପ୍ରୀତ୍ଯା କୌରଵନନ୍ଦନଃ

ତାପରେ ଭୀମ ଜରାସନ୍ଧକୁ ମାରି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥଟିକୁ କୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଭାସ୍କର ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନେହରେ ଦେଇଦେଲେ।

ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ପୁରୁଂ ପୁତ୍ରଂ ଯଯାତିର୍ନାହୁଷଃ ପ୍ରଭୁଃ କୃତୋପକାରସ୍ତେନୈଵ ପୁରୁଣା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ନାହୁଷଙ୍କ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ଯୟାତି ତାଙ୍କର ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ଏହିପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁରୁ ତାଙ୍କୁ ଉପକାର ଫେରାଇଲେ।

ଅଭିଷେକ୍ତୁକାମଂ ଚ ନୃପଂ ପୁରୁଂ ପୁତ୍ରଂ କନୀଯସମ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣପ୍ରମୁଖା ଵର୍ଣା ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍

ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୁଅ ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।