ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଏତେ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଦାଯାଦା ରାଜାନଃ ପ୍ରାଯଶଃ ସ୍ମୃତାଃ ଵଂଶେ ପ୍ରଧାନା ଏତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରାଧାନ୍ଯେନ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ

ଏହିମାନେ ସମସ୍ତେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜା, ଏହି ବଂଶର ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନାମରେ ଚିହ୍ନଟ।

ସର୍ଵେ ପାଶୁପତେ ଜ୍ଞାନମ୍ ଅଧୀତ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଥାଜ୍ଞାନମ୍ ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞୈର୍ଯଥାଵିଧି

ସମସ୍ତେ ପାଶୁପତ ଜ୍ଞାନ ଶିଖି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।

ଦିଵଂ ଗତା ମହାତ୍ମାନଃ କେଚିନ୍ମୁକ୍ତାତ୍ମଯୋଗିନଃ ନୃଗୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଶାପେନ କୃକଲାସତ୍ଵମ୍ ଆଗତଃ

ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ କେହି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ, କେହି ମୁକ୍ତ ଯୋଗୀ ହେଇଥିଲେ; ନୃଗ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ କ୍ରୁକଳାସ ହୋଇଥିଲେ।

ଧୃଷ୍ଟଶ୍ ଚ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଶ୍ ଚ ଯମବାଲଶ୍ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ରଣଧୃଷ୍ଟଶ୍ ଚ ତେ ପୁତ୍ରାସ୍ ତ୍ରଯଃ ପରମଧାର୍ମିକାଃ

ଧୃଷ୍ଟ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ପ୍ରବଳ ଯମବାଳ ଏବଂ ରଣଧୃଷ୍ଟ—ଏହି ତିନି ପୁଅ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାର୍ମିକ ଥିଲେ।

ଆନର୍ତୋ ନାମ ଶର୍ଯାତେଃ ସୁକନ୍ଯା ନାମ ଦାରିକା ଆନର୍ତସ୍ଯାଭଵତ୍ ପୁତ୍ରୋ ରୋଚମାନଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍

ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ପୁଅ ନାମ ଥିଲା ଆନର୍ତ, ତାଙ୍କର ଝିଅ ଥିଲେ ସୁକନ୍ୟା; ଆନର୍ତଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରୋଚମାନ।

ରୋଚମାନସ୍ଯ ରେଵୋ ଽଭୂଦ୍ ରେଵାଦ୍ ରୈଵତ ଏଵ ଚ କକୁଦ୍ମୀ ଚାପରୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠପୁତ୍ରଃ ପୁତ୍ରଶତସ୍ଯ ତୁ

ରୋଚମାନଙ୍କୁ ରେବ ଜନ୍ମିଲେ, ରେବଙ୍କୁ ରେବତ ହେଲେ; କକୁଦ୍ମି ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁଅ, ଶତପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ।

ରେଵତୀ ଯସ୍ଯ ସା କନ୍ଯା ପତ୍ନୀ ରାମସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତା ନରିଷ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଽଭୂଜ୍ ଜିତାତ୍ମା ତୁ ମହାବଲୀ

ତାଙ୍କର ଝିଅ ଥିଲେ ରେବତୀ, ଯିଏ ରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ନରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ ଆତ୍ମଜୟୀ ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ଜିତାତ୍ମା।

ନାଭାଗାଦଂବରୀଷସ୍ତୁ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ଋତସ୍ତସ୍ଯ ସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଦାଂଵରଃ

ନାଭାଗଙ୍କୁ ଅମ୍ବରୀଷ ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ ଶ୍ରୀମାନ ଋତ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

କୃତସ୍ତସ୍ଯ ସୁଧର୍ମାଭୂତ୍ ପୃଷିତୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ କରୂଷସ୍ଯ ତୁ କାରୂଷାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଖ୍ଯାତକୀର୍ତଯଃ

ଋତଙ୍କୁ କୃତ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ସୁଧର୍ମା ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୃଷିତ; କରୂଷର ସମସ୍ତ କାରୂଷମାନେ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ପୃଷିତୋ ହିଂସଯିତ୍ଵା ଗାଂ ଗୁରୋଃ ପ୍ରାପ ସୁକଲ୍ମଷମ୍ ଶାପାଚ୍ଛୂଦ୍ରତ୍ଵମ୍ ଆପନ୍ନଶ୍ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ

ପୃଷିତ ଗୁରୁଙ୍କ ଗାଈକୁ କ୍ଷତି କରି, ଭୟଙ୍କର ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ; ଶାପରେ ଶୂଦ୍ର ହେଇଥିଲେ, ଚ୍ୟବନଙ୍କ ପୁଅ ଭାବରେ ପରିଚିତ।

ଦିଷ୍ଟପୁତ୍ରସ୍ତୁ ନାଭାଗସ୍ ତସ୍ମାଦପି ଭଲନ୍ଦନଃ ଭଲନ୍ଦନସ୍ଯ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ରାଜାସୀଦ୍ ଅଜଵାହନଃ

ନାଭାଗଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦିଷ୍ଟ, ତାଙ୍କୁ ଭଲନ୍ଦନ ହେଲେ; ଭଲନ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରବଳ ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜା ଅଜବାହନ।

ଏତେ ସମାସତଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମନୁପୁତ୍ରା ମହାଭୁଜାଃ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୋଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦ୍ଯା ଏଲସ୍ଯାଥ ଵଦାମି ଵଃ

ଏହିପରି ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ମନୁଙ୍କର ପୁଅମାନେ ବିଷୟରେ କହିଲି, ହେ ମହାବାହୁମାନେ। ଏବେ ମୁଁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କର ପୁଅ, ପଉତା ଓ ଏଲାଙ୍କ ବଂଶଧରମାନେ ବିଷୟରେ କହିବି।

ଐଲଃ ପୁରୂରଵା ନାମ ରୁଦ୍ରଭକ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ଚକ୍ରେ ତ୍ଵକଣ୍ଟକଂ ରାଜ୍ଯଂ ଦେଶେ ପୁଣ୍ଯତମେ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏଲାଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁରବା ନାମକ, ଯିଏ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲେ, ସେ ଟ୍ୱକଣ୍ଟକ ନାମକ ପବିତ୍ର ଦେଶରେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ଉତ୍ତରେ ଯମୁନାତୀରେ ପ୍ରଯାଗେ ମୁନିସେଵିତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନାଧିପଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ

ଯମୁନା ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ମୁନିମାନେ ପୂଜିତ ପ୍ରୟାଗରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ବସିଥିଲେ।

ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରାଃ ସପ୍ତ ଭଵନ୍ ସର୍ଵେ ଵିତତତେଜସଃ ଗନ୍ଧର୍ଵଲୋକଵିଦିତା ଭଵଭକ୍ତା ମହାବଲାଃ

ତାଙ୍କର ସାତିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବିସ୍ତୃତ ତେଜସ୍ୱୀ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତ ଓ ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ଆଯୁର୍ ମାଯୁର୍ ଅମାଯୁଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାଯୁଶ୍ଚୈଵ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ଶ୍ରୁତାଯୁଶ୍ ଚ ଶତାଯୁଶ୍ ଚ ଦିଵ୍ଯାଶ୍ଚୈଵୋର୍ଵଶୀସୁତାଃ

ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି—ଆୟୁ, ମାୟୁ, ଅମାୟୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାୟୁ, ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଶତାୟୁ ଓ ଦିବ୍ୟ ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ।

ଆଯୁଷସ୍ତନଯା ଵୀରାଃ ପଞ୍ଚୈଵାସନ୍ମହୌଜସଃ ସ୍ଵର୍ଭାନୁତନଯାଯାଂ ତେ ପ୍ରଭାଯାଂ ଜଜ୍ଞିରେ ନୃପାଃ

ଆୟୁଙ୍କର ପଞ୍ଚଜଣ ଶୂର ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସ୍ୱର୍ଭାନୁଙ୍କ କନ୍ୟା ପ୍ରଭାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ହେ ରାଜାମାନେ।

ନହୁଷଃ ପ୍ରଥମସ୍ତେଷାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତଃ ନହୁଷସ୍ଯ ତୁ ଦାଯାଦାଃ ଷଡିନ୍ଦ୍ରୋପମତେଜସଃ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ନହୁଷ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ନହୁଷଙ୍କର ଛଅଜଣ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ।

ଉତ୍ପନ୍ନାଃ ପିତୃକନ୍ଯାଯାଂ ଵିରଜାଯାଂ ମହୌଜସଃ ଯତିର୍ଯଯାତିଃ ସଂଯାତିର୍ ଆଯାତିଃ ପଞ୍ଚମୋ ଽନ୍ଧକଃ

ପିତୃମାନେଙ୍କ କନ୍ୟା ବିରଜାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ—ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯତି, ଯୟାତି, ସଂୟାତି, ଆୟାତି ଓ ପଞ୍ଚମ ଅନ୍ଧକ।

ଵିଜାତିଶ୍ଚେତି ଷଡିମେ ସର୍ଵେ ପ୍ରଖ୍ଯାତକୀର୍ତଯଃ ଯତିର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଶ୍ ଚ ତେଷାଂ ଵୈ ଯଯାତିସ୍ତୁ ତତୋ ଽଵରଃ

ଏବଂ ବିଜାତି—ଏହି ଛଅଜଣ ସମସ୍ତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖ୍ୟାତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ତା'ପରେ ଯୟାତି ଥିଲେ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ତୁ ଯତିର୍ମୋକ୍ଷାର୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମଭୂତୋ ଽଭଵତ୍ପ୍ରଭୁଃ ତେଷାଂ ଯଯାତିଃ ପଞ୍ଚାନାଂ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ

ଯତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ମୋକ୍ଷ ଲାଗି ଆଶା କରି, ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ହୋଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ପଞ୍ଚଜଣ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଯୟାତି ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

ଦେଵଯାନୀମୁଶନସଃ ସୁତାଂ ଭାର୍ଯାମଵାପ ସଃ ଶର୍ମିଷ୍ଠାମାସୁରୀଂ ଚୈଵ ତନଯାଂ ଵୃଷପର୍ଵଣଃ

ସେ ଉଶନାସଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବୟାନୀଙ୍କୁ ଜଣେ ଜୀବନସଂଗିନୀ ଭାବେ ପାଇଲେ, ଏବଂ ଭୃଷପର୍ବଙ୍କ ଅସୁର କନ୍ୟା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

ଯଦୁଂ ଚ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚୈଵ ଦେଵଯାନୀ ଵ୍ଯଜାଯତ ତାଵୁଭୌ ଶୁଭକର୍ମାଣୌ ସ୍ତୁତୌ ଵିଦ୍ଯାଵିଶାରଦୌ

ଦେବୟାନୀ ତାଙ୍କୁ ଯଦୁ ଓ ତୁର୍ବସୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦୁଇଝଣେ ଉତ୍ତମ କର୍ମ କରୁଥିବା, ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ଦ୍ରୁହ୍ଯଂ ଚାନୁଂ ଚ ପୂରୁଂ ଚ ଶର୍ମିଷ୍ଠା ଵାର୍ଷପର୍ଵଣୀ ଯଯାତଯେ ରଥଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଶୁକ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍

ଶର୍ମିଷ୍ଠା, ଭୃଷପର୍ବଙ୍କ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁହ୍ୟୁ, ଅନୁ ଓ ପୁରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଯୟାତିଙ୍କୁ ଶୁକ୍ର, ବିରାଟ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ଏକ ରଥ ଦେଇଥିଲେ।

ତୋଷିତସ୍ତେନ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରୀତଃ ପରମଭାସ୍ଵରମ୍ ସୁସଂଗଂ କାଞ୍ଚନଂ ଦିଵ୍ଯମ୍ ଅକ୍ଷଯେ ଚ ମହେଷୁଧୀ

ତାଙ୍କର ସେବାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକ ବିଶେଷ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ସୁନାର, ଦିବ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବଡ଼ ରଥ ଦେଇଥିଲେ।

ଯୁକ୍ତଂ ମନୋଜଵୈର୍ ଅଶ୍ଵୈର୍ ଯେନ କନ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଵହନ୍ ସ ତେନ ରଥମୁଖ୍ଯେନ ଷଣ୍ମାସେନାଜଯନ୍ମହୀମ୍

ସେ ରଥଟି ମନର ତୁଳ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଯୁକ୍ତ ଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଛଅ ମାସରେ ପୃଥିବୀ ଜିତିଥିଲେ।

ଯଯାତିର୍ଯୁଧି ଦୁର୍ଧର୍ଷୋ ଦେଵଦାନଵମାନୁଷୈଃ ଭଵଭକ୍ତସ୍ତୁ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଧର୍ମନିଷ୍ଠଃ ସମଞ୍ଜସଃ

ଯୟାତି ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଥିଲେ। ସେ ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ସରଳ ଥିଲେ।

ଯଜ୍ଞଯାଜୀ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ସର୍ଵଭୂତାନୁକମ୍ପନଃ କୌରଵାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ସ ଭଵଦ୍ରଥ ଉତ୍ତମଃ

ସେ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ଥିଲେ। କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଳି ଭବଦ୍ରଥ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ।

ଯାଵନ୍ନରେନ୍ଦ୍ରପ୍ରଵରଃ କୌରଵୋ ଜନମେଜଯଃ ପୂରୋର୍ଵଂଶସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ରାଜ୍ଞଃ ପାରିକ୍ଷିତସ୍ଯ ତୁ

ଯାଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌରବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଜନମେଜୟ ଥିଲେ, ପୁରୁଙ୍କ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଓ ପାରୀକ୍ଷିତ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁସୃତି ଚାଲିଥିଲା।