ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ଚାନୁମିତଂ ସ୍ଵାନୁଭୂତଂ ଯଥାର୍ଥତଃ କଥନଂ ସତ୍ଯମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ପରପୀଡାଵିଵର୍ଜିତମ୍

ଯାହା ଦେଖାଯାଇଛି, ଶୁଣାଯାଇଛି, ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି କିମ୍ବା ନିଜେ ଅନୁଭବ କରାଯାଇଛି, ସେଠାରେ ଯଥାର୍ଥ କଥା କହିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ନଦେବା—ଏହିଠାରେ ସତ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

ନାଶ୍ଲୀଲଂ କୀର୍ତଯେଦେଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାମିତି ଶ୍ରୁତିଃ ପରଦୋଷାନ୍ ପରିଜ୍ଞାଯ ନ ଵଦେଦିତି ଚାପରମ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଅଶ୍ଳୀଳ କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି। ଅନ୍ୟଙ୍କ ଦୋଷ ଜାଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଏହା ଅନ୍ୟ ଏକ ନିୟମ।

ଅନାଦାନଂ ପରସ୍ଵାନାମ୍ ଆପଦ୍ଯପି ଵିଚାରତଃ ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ତଦସ୍ତେଯଂ ସମାସତଃ

ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯେପରି ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା କଥା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଅଚୌର୍ଯ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

ମୈଥୁନସ୍ଯାପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ହି ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଣା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯତୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍

ମନ, କଥା ଓ କାୟା ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁଠି ମୈଥୁନ ରହିତ ଅବସ୍ଥା, ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯେପରି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।

ଇହ ଵୈଖାନସାନାଂ ଚ ଵିଦାରାଣାଂ ଵିଶେଷତଃ ସଦାରାଣାଂ ଗୃହସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଚ ଵଦାମି ଵଃ

ଏଠି ମୁଁ ବିଶେଷଭାବେ ବୈଖାନସ, ବିଦାର, ସ୍ତ୍ରୀସହିତ ଥିବା ଓ ଗୃହସ୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ କହୁଛି।

ସ୍ଵଦାରେ ଵିଧିଵତ୍କୃତ୍ଵା ନିଵୃତ୍ତିଶ୍ଚାନ୍ଯତଃ ସଦା ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମିତି ସ୍ମୃତମ୍

ନିଜ ଜନ୍ମାନ୍ତରୀ ସ୍ତ୍ରୀସହ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଗମ କରି, ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଠାରୁ ସଦା ଦୂରେ ରହିବା, ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବିତ।

ମେଧ୍ଯା ସ୍ଵନାରୀ ସମ୍ଭୋଗଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍ ଏଵଂ ଗୃହସ୍ଥୋ ଯୁକ୍ତାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ନ ସଂଶଯଃ

ନିଜ ପବିତ୍ର ସ୍ତ୍ରୀସହ ସଂଗମ ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ।

ଅହିଂସାପ୍ଯେଵମେଵୈଷା ଦ୍ଵିଜଗୁର୍ଵଗ୍ନିପୂଜନେ ଵିଧିନା ଯାଦୃଶୀ ହିଂସା ସା ତ୍ଵହିଂସା ଇତି ସ୍ମୃତା

ଏହିପରି ଦ୍ୱିଜ, ଗୁରୁ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯେଉଁ ହିଂସା ହୁଏ, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଅହିଂସା ଭାବରେ ମନାଯାଏ।

ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସଦା ପରିତ୍ଯାଜ୍ଯାଃ ସଙ୍ଗଂ ନୈଵ ଚ କାରଯେତ୍ କୁଣପେଷୁ ଯଥା ଚିତ୍ତଂ ତଥା କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ

ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସଦା ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ସଂଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେପରି ମୃତଦେହ ସହ ମନ ଦୂରେ ରହେ, ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏପରି କରିବା ଉଚିତ।

ଵିଣ୍ମୂତ୍ରୋତ୍ସର୍ଗକାଲେଷୁ ବହିର୍ଭୂମୌ ଯଥା ମତିଃ ତଥା କାର୍ଯା ରତୌ ଚାପି ସ୍ଵଦାରେ ଚାନ୍ଯତଃ କୁତଃ

ମଳମୁତ୍ର ବିସର୍ଜନ ସମୟରେ ବାହାର ଭୂମିରେ ମନ ଯେପରି ଚାହେଁ, ସେପରି କରିବା ଉଚିତ। ନିଜ ଜନ୍ମାନ୍ତରୀ ସ୍ତ୍ରୀସହ ସଂଗମ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି, ଅନ୍ୟ କେହି ସହ କଦାପି ନୁହେଁ।

ଅଙ୍ଗାରସଦୃଶୀ ନାରୀ ଘୃତକୁମ୍ଭସମଃ ପୁମାନ୍ ତସ୍ମାନ୍ନାରୀଷୁ ସଂସର୍ଗଂ ଦୂରତଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍

ସ୍ତ୍ରୀ ଅଗ୍ନିର ଅଙ୍ଗାର ପରି, ପୁରୁଷ ଘୀର ମଟକା ପରି। ତେଣୁ, ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଦୂରରୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଚିତ।

ଭୋଗେନ ତୃପ୍ତିର୍ନୈଵାସ୍ତି ଵିଷଯାଣାଂ ଵିଚାରତଃ ତସ୍ମାଦ୍ଵିରାଗଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ମନସା କର୍ମଣା ଗିରା

ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭିତ୍ତିକ ବସ୍ତୁରେ କେବେ ମଧୁରୁପେଣ ତୃପ୍ତି ମିଳେ ନାହିଁ, ଏହି କଥା ବୁଝିବା ପରେ ମନ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିରାଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ନ ଜାତୁ କାମଃ କାମାନାମ୍ ଉପଭୋଗେନ ଶାମ୍ଯତି ହଵିଷା କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧତେ

ଇଛା କେବେ ଭି ଇଛିତ ବସ୍ତୁ ଭୋଗ କରି ଶାନ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଘିଅ ପକାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି, ଏହା ଆଉ ବଢ଼ିଯାଏ।

ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଯାଗଃ ସଦା କାର୍ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅମୃତତ୍ଵାଯ ଯୋଗିନା ଅଵିରକ୍ତୋ ଯତୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ନାନାଯୋନିଷୁ ଵର୍ତତେ

ଏହିଠାରୁ ଯୋଗୀମାନେ ସଦା ବିରାଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ, ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ; କାରଣ ଯିଏ ବିରାଗୀ ନୁହଁନ୍ତି, ସେ ମଣିଷ ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଫେରିବେ।

ତ୍ଯାଗେନୈଵାମୃତତ୍ଵଂ ହି ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଵିଦାଂ ଵରାଃ କର୍ମଣା ପ୍ରଜଯା ନାସ୍ତି ଦ୍ରଵ୍ଯେଣ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତି ଜଣା ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ କହନ୍ତି, କେବଳ ତ୍ୟାଗ ଦ୍ୱାରା ଅମୃତତ୍ୱ ମିଳେ; କାର୍ଯ୍ୟ, ସନ୍ତାନ କିମ୍ବା ଧନ ଦ୍ୱାରା ନୁହଁ।

ତସ୍ମାଦ୍ଵିରାଗଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଣା ଋତୌ ଋତୌ ନିଵୃତ୍ତିସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯମିତି ସ୍ମୃତମ୍

ତେଣୁ ମନ, କଥା ଓ ଦେହର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବିରାଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ନିବୃତିକୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଯମାଃ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ନିଯମାଂଶ୍ ଚ ଵଦାମି ଵଃ ଶୌଚମିଜ୍ଯା ତପୋ ଦାନଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯୋପସ୍ଥନିଗ୍ରହଃ

ଯମ ଅଲ୍ପରେ କହାଯାଇଛି; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନିୟମ କହେଉଛି: ପବିତ୍ରତା, ଯଜ୍ଞ, ତପ, ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ।

ଵ୍ରତୋପଵାସମୌନଂ ଚ ସ୍ନାନଂ ଚ ନିଯମା ଦଶ ନିଯମଃ ସ୍ଯାଦନୀହା ଚ ଶୌଚଂ ତୁଷ୍ଟିସ୍ତପସ୍ ତଥା

ବ୍ରତ, ଉପବାସ, ମୌନ ଓ ସ୍ନାନ—ଏହି ଦଶଟି ନିୟମ; ଏହା ସହିତ ଅଲୋଭ, ପବିତ୍ରତା, ସନ୍ତୋଷ ଓ ତପ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ଜପଃ ଶିଵପ୍ରଣୀଧାନଂ ପଦ୍ମକାଦ୍ଯଂ ତଥାସନମ୍ ବାହ୍ଯମାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଶୌଚମାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଵରମ୍

ଜପ, ଶିବ ଭକ୍ତି, ପଦ୍ମାସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆସନ; ବାହ୍ୟ ଓ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା ଅଛି, ତାହାରେ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା ସର୍ବୋତ୍ତମ।

ବାହ୍ଯଶୌଚେନ ଯୁକ୍ତଃ ସଂସ୍ ତଥା ଚାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଚରେତ୍ ଆଗ୍ନେଯଂ ଵାରୁଣଂ ବ୍ରାହ୍ମଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ ଶିଵପୂଜକୈଃ

ବ୍ୟକ୍ତି ଦେହର ବାହ୍ୟ ଓ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ଶିବ ଉପାସକମାନେ ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ପବିତ୍ରତା କରିବା ଦରକାର।

ସ୍ନାନଂ ଵିଧାନତଃ ସମ୍ଯକ୍ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଆଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଚରେତ୍ ଆ ଦେହାନ୍ତଂ ମୃଦାଲିପ୍ଯ ତୀର୍ଥତୋଯେଷୁ ସର୍ଵଦା

ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସଠିକ୍ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ, ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା କରିବା ଉଚିତ; ଦେହକୁ ମାଟି ଲଗାଇ ତୀର୍ଥ ଜଳରେ ସବୁବେଳେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।

ଅଵଗାହ୍ଯାପି ମଲିନୋ ହ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଃ ଶୌଚଵିଵର୍ଜିତଃ ଶୈଵଲା ଝଷକା ମତ୍ସ୍ଯାଃ ସତ୍ତ୍ଵା ମତ୍ସ୍ଯୋପଜୀଵିନଃ

ପାଣିରେ ଡୁବିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ମଳ ରହିଯାଏ; ପାଣିରେ ଶୈବଳ, ମାଛ ଓ ମାଛ ଖାଉଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତି।

ସଦାଵଗାହ୍ଯ ସଲିଲେ ଵିଶୁଦ୍ଧାଃ କିଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ତସ୍ମାଦାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ଶୌଚଂ ସଦା କାର୍ଯଂ ଵିଧାନତଃ

ପାଣିରେ ସଦା ସ୍ନାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପବିତ୍ରତା ସଦା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।

ଆତ୍ମଜ୍ଞାନାମ୍ଭସି ସ୍ନାତ୍ଵା ସକୃଦାଲିପ୍ଯ ଭାଵତଃ ସୁଵୈରାଗ୍ଯମୃଦା ଶୁଦ୍ଧଃ ଶୌଚମେଵଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍

ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକଥର ଶୁଦ୍ଧ ଭାବ ଓ ସତ୍ୟ ବିରାଗ ମାଟି ଲଗାଇଲେ, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ—ଏହିପରି ପବିତ୍ରତା ବିବେଚିତ।

ଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ ସିଦ୍ଧଯୋ ଦୃଷ୍ଟା ନୈଵାଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ ସିଦ୍ଧଯଃ ନ୍ଯାଯେନାଗତଯା ଵୃତ୍ତ୍ଯା ସଂତୁଷ୍ଟୋ ଯସ୍ତୁ ସୁଵ୍ରତଃ

ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିରେ ସଫଳତା ଦେଖାଯାଏ, ଅଶୁଦ୍ଧରେ କେବେ ନୁହଁ; ଯିଏ ନିୟମିତ ଓ ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ଆସୁଥିବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେ ସଫଳତା ପାଏ।

ସଂତୋଷସ୍ତସ୍ଯ ସତତମ୍ ଅତୀତାର୍ଥସ୍ଯ ଚାସ୍ମୃତିଃ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣାଦିନିପୁଣସ୍ ତପାଂସି ସୁଶୁଭାନି ଚ

ତାଙ୍କର ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ସଦା ରହେ, ଏବଂ ସେ ପୂର୍ବ ଲାଭକୁ ମନେ ରଖନ୍ତି ନାହାନ୍ତି; ସେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ତପସ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ।

ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସ୍ତୁ ଜପଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପ୍ରଣଵସ୍ଯ ତ୍ରିଧା ସ୍ମୃତଃ ଵାଚିକଶ୍ଚାଧମୋ ମୁଖ୍ଯ ଉପାଂଶୁଶ୍ଚୋତ୍ତମୋତ୍ତମଃ

ଅଧ୍ୟୟନ କୁ ଜପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ପ୍ରଣବ ଜପ ତିନି ପ୍ରକାର: ବଚନରେ କହିବା ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ, ମୁଁହେଁ ଗୁପ୍ତ ରଖି କହିବା ତାଠାରୁ ଉତ୍ତମ, ମନରେ କହିବା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ମାନସୋ ଵିସ୍ତରେଣୈଵ କଲ୍ପେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେ ସ୍ମୃତଃ ତଥା ଶିଵପ୍ରଣୀଧାନଂ ମନୋଵାକ୍କାଯକର୍ମଣା

ମନରେ ଜପ ସବୁଠାରୁ ବିସ୍ତୃତ, ବିଶେଷ କରି ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ; ଏହିପରି ଶିବ ଭକ୍ତି ମନ, କଥା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଵଜ୍ଞାନଂ ଗୁରୋର୍ଭକ୍ତିର୍ ଅଚଲା ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ନିଗ୍ରହୋ ହ୍ଯପହୃତ୍ଯାଶୁ ପ୍ରସକ୍ତାନୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ

ଶିବ ଜ୍ଞାନ, ଗୁରୁପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଓ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଯେତେବେଳେ ଆସକ୍ତ ହୁଏ, ସେଗୁଡିକୁ ତୁରନ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା—ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ।