ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଧନହୀନଶ୍ ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ଦୃଷ୍ଟଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତମ୍ ତଣ୍ଡିସଂଜ୍ଞଂ ଦ୍ଵିଜଂ ତସ୍ମାଲ୍ ଲବ୍ଧଵାନ୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ । ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ତଣ୍ଡି ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ଏହି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ଲାଭ କଲେ ।

ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରଂ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ପୁରା ତେନ ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରେଣ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତଣ୍ଡିର୍ମହେଶ୍ଵରମ୍

ପୁରୁଣା କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ହଜାରଟି ନାମ କହିଥିଲେ; ସେହି ହଜାରଟି ନାମରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ତଣ୍ଡିନ୍ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଲବ୍ଧଵାନ୍ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଯୋନିର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ ତତସ୍ତସ୍ମାନ୍ନୃପୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତଣ୍ଡିନା କଥିତଂ ପୁରା

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗଣପତି ପଦ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ପରେ ତଣ୍ଡିନ୍ ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ, ତାହା ରାଜା ତାଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲେ।

ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ଵୈ ଗାଣପତ୍ଯମଵାପ୍ତଵାନ୍ ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରଂ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ତାଣ୍ଡିନା ବ୍ରହ୍ମଯୋନିନା

ହଜାରଟି ନାମ ଜପ କରି ସେ ଗଣପତି ପଦ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ଏହି ରୁଦ୍ରଙ୍କ ହଜାରଟି ନାମ ବ୍ରହ୍ମାଯୋନି ତଣ୍ଡିନ୍ କହିଥିଲେ।

କଥିତଂ ସର୍ଵଵେଦାର୍ଥସଂଚଯଂ ସୂତ ସୁଵ୍ରତ ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି ଶୋଭନମ୍

ହେ ସୂତ, ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଦୃଢ଼, ସମସ୍ତ ବେଦର ଅର୍ଥ ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି; ତୁମେ ଶୁଭ ହଜାରଟି ନାମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।

ସର୍ଵଭୂତାତ୍ମଭୂତସ୍ଯ ହରସ୍ଯାମିତତେଜସଃ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରସହସ୍ରଂ ତୁ ନାମ୍ନାଂ ଶୃଣୁତ ସୁଵ୍ରତାଃ

ହେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଦୃଢ଼ମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଅପାର ତେଜ ଥିବା ହରଙ୍କ ଏହି ଏକ ହଜାର ଆଠଟି ନାମ ଶୁଣ।

ଯଜ୍ଜପ୍ତ୍ଵା ତୁ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଗାଣପତ୍ଯମଵାପ୍ତଵାନ୍ ଓଁ ସ୍ଥିରଃ ସ୍ଥାଣୁଃ ପ୍ରଭୁର୍ଭାନୁଃ ପ୍ରଵରୋ ଵରଦୋ ଵରଃ

ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଜପ କରି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଗଣପତି ପଦ ଲାଭ କରିଥିଲେ: ଓଁ! ଦୃଢ଼, ଅଚଳ, ପ୍ରଭୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦାତା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।

ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵଵିଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵକରୋ ଭଵଃ ଜଟୀ ଦଣ୍ଡୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵଭାଵନଃ

ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଭବ; ଜଟାଧାରୀ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଚୂଡ଼ାଧାରୀ, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।

ହରିଶ୍ ଚ ହରିଣାକ୍ଷଶ୍ ଚ ସର୍ଵଭୂତହରଃ ସ୍ମୃତଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ନିଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ଶାନ୍ତାତ୍ମା ଶାଶ୍ଵତୋ ଧ୍ରୁଵଃ

ହରି, ହରିଣାକ୍ଷ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ହରିବା ପରିଚିତ; କ୍ରିୟା ଓ ବିରତି, ଶାନ୍ତ ଆତ୍ମା, ଚିରନ୍ତନ, ଅଚଳ।

ଶ୍ମଶାନଵାସୀ ଭଗଵାନ୍ ଖଚରୋ ଗୋଚରୋ ଽର୍ଦନଃ ଅଭିଵାଦ୍ଯୋ ମହାକର୍ମା ତପସ୍ଵୀ ଭୂତଧାରଣଃ

ଶ୍ମଶାନବାସୀ, ଭଗବାନ୍, ଆକାଶେ ଚଳନ୍ତି, ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଥିବା, ଦମନକାରୀ; ପ୍ରଣାମଯୋଗ୍ୟ, ମହାକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ତପସ୍ୱୀ, ପ୍ରାଣୀମାନେଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା।

ଉନ୍ମତ୍ତଵେଷଃ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଃ ସର୍ଵଲୋକଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ମହାରୂପୋ ମହାକାଯଃ ସର୍ଵରୂପୋ ମହାଯଶାଃ

ପାଗଳ ଭେଷ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଗୁପ୍ତ, ସମସ୍ତ ଲୋକ, ପ୍ରଜାପତି; ବିଶାଳ ରୂପ, ବଡ଼ ଦେହ, ସମସ୍ତ ରୂପ, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି।

ମହାତ୍ମା ସର୍ଵଭୂତଶ୍ ଚ ଵିରୂପୋ ଵାମନୋ ନରଃ ଲୋକପାଲୋ ଽନ୍ତର୍ହିତାତ୍ମା ପ୍ରସାଦୋ ଽଭଯଦୋ ଵିଭୁଃ

ମହାତ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ, ବାମନ, ନର; ଲୋକରକ୍ଷକ, ଗୁପ୍ତ ଆତ୍ମା, କୃପାଳୁ, ନିର୍ଭୟତା ଦାତା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ।

ପଵିତ୍ରଶ୍ ଚ ମହାଂଶ୍ଚୈଵ ନିଯତୋ ନିଯତାଶ୍ରଯଃ ସ୍ଵଯଂଭୂଃ ସର୍ଵକର୍ମା ଚ ଆଦିରାଦିକରୋ ନିଧିଃ

ପବିତ୍ର ଓ ବଡ଼, ନିୟମିତ, ନିୟମିତମାନେଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ; ସ୍ୱୟଂଉତ୍ପନ୍ନ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ଆରମ୍ଭ, ଆଦିକର୍ତ୍ତା, ଧନର ଭଣ୍ଡାର।

ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଵିଶାଲାକ୍ଷଃ ସୋମୋ ନକ୍ଷତ୍ରସାଧକଃ ଚନ୍ଦ୍ରଃ ସୂର୍ଯଃ ଶନିଃ କେତୁର୍ ଗ୍ରହୋ ଗ୍ରହପତିର୍ମତଃ

ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ବିଶାଳ ଦୃଷ୍ଟି, ସୋମ, ନକ୍ଷତ୍ର ସାଧକ; ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶନି, କେତୁ, ଗ୍ରହ, ଗ୍ରହମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ।

ରାଜା ରାଜ୍ଯୋଦଯଃ କର୍ତା ମୃଗବାଣାର୍ପଣୋ ଘନଃ ମହାତପା ଦୀର୍ଘତପା ଅଦୃଶ୍ଯୋ ଧନସାଧକଃ

ରାଜା, ରାଜ୍ୟର ଉଦୟର କାରଣ, କର୍ତ୍ତା, ମୃଗକୁ ବାଣ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ମେଘ; ମହାତପସ୍ୱୀ, ଦୀର୍ଘତପ, ଅଦୃଶ୍ୟ, ଧନ ଦାତା।

ସଂଵତ୍ସରଃ କୃତୀମନ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରାଣାଯାମଃ ପରଂତପଃ ଯୋଗୀ ଯୋଗୋ ମହାବୀଜୋ ମହାରତୋ ମହାବଲଃ

ବର୍ଷ, ପୁଣ୍ୟମନ୍ତ୍ର ଧାରୀ, ପ୍ରାଣାୟାମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୱୀ; ଯୋଗୀ, ଯୋଗ, ମହାବୀଜ, ମହାରଥ, ମହାବଳ।

ସୁଵର୍ଣରେତାଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସୁବୀଜୋ ଵୃଷଵାହନଃ ଦଶବାହୁସ୍ତ୍ଵନିମିଷୋ ନୀଲକଣ୍ଠ ଉମାପତିଃ

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୀଜ ଥିବା, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ଉତ୍ତମ ବୀଜ ଥିବା, ବୃଷ ଚିହ୍ନିତ; ଦଶବାହୁ, ଅନିମିଷ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଉମାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ।

ଵିଶ୍ଵରୂପଃ ସ୍ଵଯଂଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ବଲଵୀରୋ ବଲାଗ୍ରଣୀଃ ଗଣକର୍ତା ଗଣପତିର୍ ଦିଗ୍ଵାସାଃ କାମ୍ଯ ଏଵ ଚ

ବିଶ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଳବାନ୍ ବୀର, ବଳରେ ପ୍ରଥମ; ଗଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗଣପତି, ଦିଗ୍ବାସୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା।

ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍ପରମୋ ମନ୍ତ୍ରଃ ସର୍ଵଭାଵକରୋ ହରଃ କମଣ୍ଡଲୁଧରୋ ଧନ୍ଵୀ ବାଣହସ୍ତଃ କପାଲଵାନ୍

ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର, ସମସ୍ତ ଭାବର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ହର; କମଣ୍ଡଳୁ ଧାରୀ, ଧନୁର୍ଧାରୀ, ବାଣ ଧାରୀ, ଖପର ଧାରୀ।

ଶରୀ ଶତଘ୍ନୀ ଖଡ୍ଗୀ ଚ ପଟ୍ଟିଶୀ ଚାଯୁଧୀ ମହାନ୍ ଅଜଶ୍ ଚ ମୃଗରୂପଶ୍ ଚ ତେଜସ୍ତେଜସ୍କରୋ ଵିଧିଃ

ସେ ଶତଧାର ଅସ୍ତ୍ର, ତଳୱାର, ବାଣ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସେ ମହାନ, ଅଜନ୍ମା, ମୃଗ ଆକୃତି ଧାରୀ, ତେଜ ଦେଇଥିବା ତେଜସ୍ବୀ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।

ଉଷ୍ଣୀଷୀ ଚ ସୁଵକ୍ତ୍ରଶ୍ ଚ ଉଦଗ୍ରୋ ଵିନତସ୍ ତଥା ଦୀର୍ଘଶ୍ ଚ ହରିକେଶଶ୍ ଚ ସୁତୀର୍ଥଃ କୃଷ୍ଣ ଏଵ ଚ

ସେ ମୁଣ୍ଡରେ ପଗଡି ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ବିନମ୍ର, ଦୀର୍ଘଦେହୀ, ହଳଦିଆ କେଶ ଧାରୀ, ଉତ୍ତମ ପବିତ୍ରତା ସମ୍ପନ୍ନ ଏବଂ କଳା ଚର୍ମ ଧାରଣ କରିଥିବା।

ଶୃଗାଲରୂପଃ ସର୍ଵାର୍ଥୋ ମୁଣ୍ଡଃ ସର୍ଵଶୁଭଙ୍କରଃ ସିଂହଶାର୍ଦୂଲରୂପଶ୍ ଚ ଗନ୍ଧକାରୀ କପର୍ଦ୍ଯପି

ସେ ଶିଆଳ ଆକୃତି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତର ସାର, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡା, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଦାତା, ସିଂହ ଓ ବାଘ ଆକୃତି ଧାରୀ, ସୁଗନ୍ଧ ଦାତା ଏବଂ ଜଟାଧାରୀ।

ଊର୍ଧ୍ଵରେତୋର୍ଧ୍ଵଲିଙ୍ଗୀ ଚ ଊର୍ଧ୍ଵଶାଯୀ ନଭସ୍ତଲଃ ତ୍ରିଜଟୀ ଚୀରଵାସାଶ୍ ଚ ରୁଦ୍ରଃ ସେନାପତିର୍ ଵିଭୁଃ

ସେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ବୀର୍ୟ ଧାରୀ, ଉପରକୁ ଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଉପରେ ଶୟନ କରନ୍ତି, ଆକାଶରେ ବସିଥିବା, ତିନି ଜଟା ଧାରୀ, ଚିରବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ରୁଦ୍ର, ସେନାପତି ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ।

ଅହୋରାତ୍ରଂ ଚ ନକ୍ତଂ ଚ ତିଗ୍ମମନ୍ଯୁଃ ସୁଵର୍ଚସଃ ଗଜହା ଦୈତ୍ଯହା କାଲୋ ଲୋକଧାତା ଗୁଣାକରଃ

ସେ ଦିନ ଓ ରାତି, ରାତିରେ ଚଳା, ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧୀ, ତେଜସ୍ବୀ, ହାତୀ ହନ୍ତା, ଦାନବ ନାଶକ, ସମୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରକ ଏବଂ ଗୁଣର ଭଣ୍ଡାର।

ସିଂହଶାର୍ଦୂଲରୂପାଣାମ୍ ଆର୍ଦ୍ରଚର୍ମାଂବରଂଧରଃ କାଲଯୋଗୀ ମହାନାଦଃ ସର୍ଵାଵାସଶ୍ଚତୁଷ୍ପଥଃ

ସେ ସିଂହ ଓ ବାଘ ଆକୃତି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଭିଜା ଚର୍ମ ରେ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ସମୟର ଅଧିପତି, ମହାନ ଧ୍ୱନି, ସମସ୍ତଠାରେ ବସିଥିବା ଏବଂ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ରାସ୍ତାରେ ଉପସ୍ଥିତ।

ନିଶାଚରଃ ପ୍ରେତଚାରୀ ସର୍ଵଦର୍ଶୀ ମହେଶ୍ଵରଃ ବହୁଭୂତୋ ବହୁଧନଃ ସର୍ଵସାରୋ ଽମୃତେଶ୍ଵରଃ

ସେ ରାତିରେ ଚଳା, ପିତୃଲୋକରେ ଘୁରୁଥିବା, ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଥିବା, ମହେଶ୍ୱର, ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବହୁଧନୀ, ସମସ୍ତର ସାର ଏବଂ ଅମୃତର ନାଥ।

ନୃତ୍ଯପ୍ରିଯୋ ନିତ୍ଯନୃତ୍ଯୋ ନର୍ତନଃ ସର୍ଵସାଧକଃ ସକାର୍ମୁକୋ ମହାବାହୁର୍ ମହାଘୋରୋ ମହାତପାଃ

ସେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରିୟ, ସଦା ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ନୃତ୍ୟକାର, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରନ୍ତି, ଧନୁଷ୍ଧାରୀ, ମହାବାହୁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ମହାତପସ୍ବୀ।

ମହାଶରୋ ମହାପାଶୋ ନିତ୍ଯୋ ଗିରିଚରୋ ମତଃ ସହସ୍ରହସ୍ତୋ ଵିଜଯୋ ଵ୍ଯଵସାଯୋ ହ୍ଯନିନ୍ଦିତଃ

ସେ ମହାବାଣ, ମହାପାଶ, ଚିରଅବିନାଶୀ, ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା, ହଜାର ହାତ ଧାରୀ, ବିଜୟୀ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପୀ ଏବଂ ନିର୍ମଳ।

ଅମର୍ଷଣୋ ମର୍ଷଣାତ୍ମା ଯଜ୍ଞହା କାମନାଶନଃ ଦକ୍ଷହା ପରିଚାରୀ ଚ ପ୍ରହସୋ ମଧ୍ଯମସ୍ ତଥା

ସେ ଅଦମ୍ୟ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, କାମ ନାଶକ, ଦକ୍ଷ ହନ୍ତା, ସେବକ, ହସୁଥିବା ଏବଂ ମଧ୍ୟମପ୍ରକୃତି।