ପୁନର୍ଭଵାନ୍ଯାଃ ପାଦୌ ଚ ନନ୍ଦିନଶ୍ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ସଫଲଂ ଜୀଵିତଂ ମେ ଽଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଂସ୍ତାଂସ୍ତଦାହ ସଃ
ପୁନି ଭବାନୀଙ୍କ ଓ ମହାତ୍ମା ନନ୍ଦୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ନମସ୍କାର କଲେ । 'ଆଜି ମୋ ଜୀବନ ସଫଳ ହେଲା,' ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ କହିଲେ ।
ରକ୍ଷାର୍ଥମାଗତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ମମ ବାଲେନ୍ଦୁଭୂଷଣଃ କୋ ଽନ୍ଯଃ ସମୋ ମଯା ଲୋକେ ଦେଵୋ ଵା ଦାନଵୋ ଽପି ଵା
'ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଆଜି ମୋର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି । ଏହି ସଂସାରରେ ମୋ ସମାନ ଆଉ କିଏ ଅଛି, ଦେବ କିମ୍ବା ଦାନବ?'
ଅଥ ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ଦଦର୍ଶ ଦିଵି ସଂସ୍ଥିତମ୍ ପିତରଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଶାକ୍ତେଯସ୍ତୁ ପରାଶରଃ
ତାହାପରେ, ସେଇ କ୍ଷଣରେ ଶକ୍ତିଭକ୍ତ ପରାଶର ଆକାଶରେ ତାଙ୍କର ବାପାଁକୁ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଦେଖିଲେ ।
ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସଂକାଶେ ଵିମାନେ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖେ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନନାମ ଚ ଜହର୍ଷ ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ବାପାଁ ଓ ଭାଇମାନେ ଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସେ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ।
ତଦା ଵୃଷଧ୍ଵଜୋ ଦେଵଃ ସଭାର୍ଯଃ ସଗଣେଶ୍ଵରଃ ଵସିଷ୍ଠପୁତ୍ରଂ ପ୍ରାହେଦଂ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନତତ୍ପରମ୍
ତାପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ସହିତ, ନିଜ ସନ୍ତାନଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆତୁର ଥିବା ବସିଷ୍ଠପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—
ଶକ୍ତେ ପଶ୍ଯ ସୁତଂ ବାଲମ୍ ଆନନ୍ଦାସ୍ରାଵିଲେକ୍ଷଣମ୍ ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଵସିଷ୍ଠଂ ପିତରଂ ତଵ
'ଶକ୍ତି, ତୁମର ପୁଅ, ଆନନ୍ଦ ଲୁହାରେ ଭରିଥିବା ଆଖି ଥିବା ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖ; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ବାପା ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏଯାଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନାହିଁ ।'
ଅରୁନ୍ଧତୀଂ ମହାଭାଗାଂ କଲ୍ଯାଣୀଂ ଦେଵତୋପମାମ୍ ମାତରଂ ପିତରଂ ଚୋଭୌ ନମସ୍କୁରୁ ମହାମତେ
'ଅରୁନ୍ଧତୀ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଶୁଭା, ଦେବତା ସମାନ ତୁମର ମାଆଁକୁ ଦେଖ । ମହାମତି, ତୁମର ମାଆଁ ବାପାଁ ଦୁହଁକୁ ନମସ୍କାର କର ।'
ତଦା ହରଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଶୁ ଦେଵଦେଵମୁମାଂ ତଥା ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ତଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶକ୍ତିର୍ ଵୈ ଶଙ୍କରାଜ୍ଞଯା
ତାପରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଶକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ହର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ଉମା ଓ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।
ମାତରଂ ଚ ମହାଭାଗାଂ କଲ୍ଯାଣୀଂ ପତିଦେଵତାମ୍ ଅରୁନ୍ଧତୀଂ ଜଗନ୍ନାଥନିଯୋଗାତ୍ପ୍ରାହ ଶକ୍ତିମାନ୍
ଏବଂ, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଶୁଭା, ପତିପରାୟଣ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ ।
ଭୋ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପରାଶର ମହାଦ୍ଯୁତେ ରକ୍ଷିତୋ ଽହଂ ତ୍ଵଯା ତାତ ଗର୍ଭସ୍ଥେନ ମହାତ୍ମନା
'ବଟୁ, ବଟୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରାଶର, ମହାତେଜସ୍ବୀ, ମୁଁ ତୁମ ପିତା ଗର୍ଭସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲ ।'
ଅଣିମାଦିଗୁଣୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ମଯା ଵତ୍ସ ପରାଶର ଲବ୍ଧମଦ୍ଯାନନଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ତଵ ବାଲ ମମାଜ୍ଞଯା
ହେ ପରାଶର, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଲାଭ କରିଛ, ଏବଂ ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ମୁହଁ ଦେଖିଛି, ବାଳକ।
ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ମହାଭାଗାଂ ରକ୍ଷ ଵତ୍ସ ମହାମତେ ଅରୁନ୍ଧତୀଂ ଚ ପିତରଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ମମ ସର୍ଵଦା
ହେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍, ସଦା ମୋ ପାଇଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ମହାମାନ୍ୟ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ଓ ତୁମର ପିତା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
ଅନ୍ଵଯଃ ସକଲୋ ଵତ୍ସ ମମ ସଂତାରିତସ୍ତ୍ଵଯା ପୁତ୍ରେଣ ଲୋକାଞ୍ଜଯତୀତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତଂ ସଦ୍ଭିଃ ସଦୈଵ ହି
ହେ ବାଳକ, ତୁମେ ମୋର ସମସ୍ତ ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କରିଛ, ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ବିଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି ସଦା ସଜ୍ଜନମାନେ କହନ୍ତି।
ଈପ୍ସିତଂ ଵରଯେଶାନଂ ଜଗତାଂ ପ୍ରଭଵଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯଭିଵନ୍ଦ୍ଯେଶଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ଶଙ୍କରମ୍
ମୁଁ ମୋ ଇଚ୍ଛିତ ଦାନ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ରଷ୍ଟା ଓ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ବାଛିବି; ମୁଁ ମୋ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଯିବି।
ଏଵଂ ପୁତ୍ରମୁପାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ସଦସି ଜଗାମ ପିତରଂ ଵଶୀ
ଏଭଳି ପୁଅକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସଭାରେ ଜଣେ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ସଂଯମୀ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ପିତରଂ ତଦାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯୈଵ ଶଙ୍କରମ୍ ତୁଷ୍ଟାଵ ଵାଗ୍ଭିର୍ ଇଷ୍ଟାଭିଃ ଶାକ୍ତେଯଃ ଶଶିଭୂଷଣମ୍
ପିତାଙ୍କୁ ଯାଉଥିବା ଦେଖି, ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ଏବଂ ଚୟିତ ଶବ୍ଦରେ ଶାକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଚନ୍ଦ୍ରଶିର ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ତତସ୍ତୁଷ୍ଟୋ ମହାଦେଵୋ ମନ୍ମଥାନ୍ଧକମର୍ଦନଃ ଅନୁଗୃହ୍ଯାଥ ଶାକ୍ତେଯଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ତାପରେ କାମ ଓ ଅନ୍ଧକାସୁରଙ୍କୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ମହାଦେବ ଖୁସି ହୋଇ, ଶାକ୍ତେୟଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଗତେ ମହେଶ୍ଵରେ ସାଂବେ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଦଦାହ ରାକ୍ଷସାନାଂ ତୁ କୁଲଂ ମନ୍ତ୍ରେଣ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍
ମହେଶ୍ୱର ଯିବା ପରେ, ସାଂବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମନ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିବା ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେର ବଂଶକୁ ଦହନ କଲେ।
ତଦାହ ପୌତ୍ରଂ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିଭିର୍ ଵୃତଃ ଅଲମ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତକୋପେନ ତାତ ମନ୍ଯୁମିମଂ ଜହି
ତାପରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ବଶିଷ୍ଠ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ ଥିବା, ତାଙ୍କର ପଉତାକୁ କହିଲେ: 'ଏତେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧ ଦରକାର ନାହିଁ, ପୁଅ, ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କର।'
ରାକ୍ଷସା ନାପରାଧ୍ଯନ୍ତି ପିତୁସ୍ ତେ ଵିହିତଂ ତଥା ମୂଢାନାମେଵ ଭଵତି କ୍ରୋଧୋ ବୁଦ୍ଧିମତାଂ ନ ହି
ରାକ୍ଷସମାନେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହାନ୍ତି; ଏହା ତୁମର ପିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହୋଇଛି। କ୍ରୋଧ ମାତ୍ର ମୂଢ଼ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ।
ହନ୍ଯତେ ତାତ କଃ କେନ ଯତଃ ସ୍ଵକୃତଭୁକ୍ପୁମାନ୍ ସଂଚିତସ୍ଯାତିମହତା ଵତ୍ସ କ୍ଲେଶେନ ମାନଵୈଃ
କିଏ କାହାକୁ ମାରେ, ପୁଅ? ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ମାନବମାନେ ନିଜର ସଞ୍ଚିତ କର୍ମରେ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଯଶସସ୍ତପସଶ୍ଚୈଵ କ୍ରୋଧୋ ନାଶକରଃ ସ୍ମୃତଃ ଅଲଂ ହି ରାକ୍ଷସୈର୍ ଦଗ୍ଧୈର୍ ଦୀନୈର୍ ଅନପରାଧିଭିଃ
କ୍ରୋଧ ଯଶ ଓ ତପସ୍ୟାକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦୁଃଖିତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଦହନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ।
ସତ୍ରଂ ତେ ଵିରମତ୍ଵେତତ୍ କ୍ଷମାସାରା ହି ସାଧଵଃ ଏଵଂ ଵସିଷ୍ଠଵାକ୍ଯେନ ଶାକ୍ତେଯୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ
ତୁମର ଏହି ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ କର; କ୍ଷମା ହେଉଛି ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମୂଳ ଗୁଣ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାକ୍ତେୟ...
ଉପସଂହୃତଵାନ୍ ସତ୍ରଂ ସଦ୍ଯସ୍ତଦ୍ଵାକ୍ଯଗୌରଵାତ୍ ତତଃ ପ୍ରୀତଶ୍ ଚ ଭଗଵାନ୍ ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ
...ସେଇ କଥାର ମାନ ରଖି, ସତ୍ୱରେ ଯଜ୍ଞ ବନ୍ଦ କଲେ। ତାପରେ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ଖୁସି ହେଲେ।
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ ଚ ତଦା ସତ୍ରଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତଃ ଵସିଷ୍ଠେନ ତୁ ଦତ୍ତାର୍ଘ୍ଯଃ କୃତାସନପରିଗ୍ରହଃ
ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଲେ। ବଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ ଏବଂ ସେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ପରାଶରମୁଵାଚେଦଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତଂ ମୁନିଃ ଵୈରେ ମହତି ଯଦ୍ଵାକ୍ଯାଦ୍ ଗୁରୋର୍ ଅଦ୍ଯାଶ୍ରିତା କ୍ଷମା
ମୁନି ପୁଣି ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବା ପରାଶରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଗୁରୁଙ୍କ କଥାରେ ଆଜି ତୁମେ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁତା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ।'
ତ୍ଵଯା ତସ୍ମାତ୍ସମସ୍ତାନି ଭଵାଞ୍ଛାସ୍ତ୍ରାଣି ଵେତ୍ସ୍ଯତି ସଂତତେର୍ମମ ନ ଛେଦଃ କ୍ରୁଦ୍ଧେନାପି ଯତଃ କୃତଃ
ଏହିପରି, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣିପାରିବ; ମୋ ବଂଶର କେବେ ବିଛିନ୍ନ ହେବ ନାହିଁ, କାରଣ କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହା ଭଙ୍ଗ ହେଇପାରିବ ନାହିଁ।
ତ୍ଵଯା ତସ୍ମାନ୍ମହାଭାଗ ଦଦାମ୍ଯନ୍ଯଂ ମହାଵରମ୍ ପୁରାଣସଂହିତାକର୍ତା ଭଵାନ୍ଵତ୍ସ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏହିପରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଦାନ ଦେଉଛି: ତୁମେ, ପୁଅ, ପୁରାଣ ସଂହିତାର ରଚନାକାର ହେବ।
ଦେଵତାପରମାର୍ଥଂ ଚ ଯଥାଵଦ୍ଵେତ୍ସ୍ଯତେ ଭଵାନ୍ ପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ଵା ନିଵୃତ୍ତୌ ଵା କର୍ମଣସ୍ ତେ ଽମଲା ମତିଃ
ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବିମୁଖ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିପାରିବେ, କାରଣ ତୁମର କର୍ମ ପ୍ରତି ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଅଛି।
ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦସଂଦିଗ୍ଧା ତଵ ଵତ୍ସ ଭଵିଷ୍ଯତି ତତଶ୍ ଚ ପ୍ରାହ ଭଗଵାନ୍ ଵସିଷ୍ଠୋ ଵଦତାଂ ଵରଃ
ମୋର କୃପାରେ, ମୋର ପୁଅ, ତୁମର ବୁଝାମଣା ସନ୍ଦେହରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ। ଏହା ପରେ, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ ଭଗବାନ କହିଲେ।