ସା ନିଶମ୍ଯ ଵଚନଂ ତଦା ଶୁଭଂ ସସ୍ମିତା ତନଯମାହ ଵିସ୍ମିତା ତଥ୍ଯମ୍ ଏତଦିତି ତଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ସା ପୁତ୍ର ପୁତ୍ର ଭଵମର୍ଚଯେତି ଚ
ଏହି ଶୁଭ କଥା ଶୁଣି ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ହସିଲେ, ପୁଅକୁ ଦେଖି କହିଲେ, 'ଏହା ସତ୍ୟ,' ଏବଂ କହିଲେ, 'ପୁଅ, ପୁଅ, ପୂଜା କର।'
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶକ୍ତିସୁତସ୍ଯାସ୍ଯ ସଂକଲ୍ପଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରାହ ପୌତ୍ରଂ ଧୀମାନ୍ ଘୃଣାନିଧିଃ
ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣି, ମହାମୁନି ବସିଷ୍ଠ ଦୟାଳୁ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ନାତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସ୍ଥାନେ ପୌତ୍ର ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂକଲ୍ପସ୍ତଵ ସୁଵ୍ରତ ତଥାପି ଶୃଣୁ ଲୋକସ୍ଯ କ୍ଷଯଂ କର୍ତୁଂ ନ ଚାର୍ହସି
'ନାତି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୋର ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଠିକ୍, ହେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, କିନ୍ତୁ ଶୁଣ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।'
ରାକ୍ଷସାନାମଭାଵାଯ କୁରୁ ସର୍ଵେଶ୍ଵରାର୍ଚନମ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ଶାକ୍ତେଯ ଅପରାଧ୍ଯତି କିଂ ତଵ
'ରାକ୍ଷସମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବା ପାଇଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ, ଶୁଣ, ତିନି ଜଗତ୍ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ତୋର କଣ ଦୋଷ?'
ତତସ୍ତସ୍ଯ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ନିଯୋଗାଚ୍ଛକ୍ତିନନ୍ଦନଃ ରାକ୍ଷସାନାମଭାଵାଯ ମତିଂ ଚକ୍ରେ ମହାମତିଃ
ତାପରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ପୁଅ ରାକ୍ଷସମାନେ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ପ୍ରଣମ୍ଯାରୁନ୍ଧତୀଂ ତତଃ କୃତ୍ଵୈକଲିଙ୍ଗଂ କ୍ଷଣିକଂ ପାଂସୁନା ମୁନିସନ୍ନିଧୌ
ଅଦୃଶ୍ୟନ୍ତୀ, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୁନିମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପାଉଁସିରେ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶିଵସୂକ୍ତେନ ତ୍ର୍ଯଂବକେନ ଶୁଭେନ ଚ ଜପ୍ତ୍ଵା ତ୍ଵରିତରୁଦ୍ରଂ ଚ ଶିଵସଂକଲ୍ପମେଵ ଚ
ସେ ଶିବସୂକ୍ତ, ତ୍ରୟମ୍ବକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ, ତ୍ୱରିତ ରୁଦ୍ର ଓ ଶିବସଂକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଜପ କଲେ।
ନୀଲରୁଦ୍ରଂ ଚ ଶାକ୍ତେଯସ୍ ତଥା ରୁଦ୍ରଂ ଚ ଶୋଭନମ୍ ଵାମୀଯଂ ପଵମାନଂ ଚ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମ ତଥୈଵ ଚ
ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ନୀଳରୁଦ୍ର, ଶୋଭାମୟ ରୁଦ୍ର, ବାମୀୟ, ପବମାନ ଓ ପଞ୍ଚବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ହୋତାରଂ ଲିଙ୍ଗସୂକ୍ତଂ ଚ ଅଥର୍ଵଶିର ଏଵ ଚ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗମର୍ଘ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରାଯ ଦତ୍ତ୍ଵାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଯଥାଵିଧି
ସେ ହୋତାର, ଲିଙ୍ଗସୂକ୍ତ, ଅଥର୍ବଶିର, ଏବଂ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଅର୍ଘ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ପ୍ରଦାନ କରି ପୂଜା କଲେ।
ଭଗଵନ୍ରକ୍ଷସା ରୁଦ୍ର ଭକ୍ଷିତୋ ରୁଧିରେଣ ଵୈ ପିତା ମମ ମହାତେଜା ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ଶଙ୍କର
'ହେ ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର, ମୋ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାପା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତ ସହିତ ଖାଇଦିଆଯାଇଛନ୍ତି, ହେ ଶଙ୍କର।'
ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ଭଗଵନ୍ ପିତରଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପଯାଂଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
'ହେ ଭଗବାନ, ମୁଁ ମୋ ବାପାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ,' ବୋଲି ସେ ପୁନିପୁନି ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଶିର ନମାଇଲେ।
ହା ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ର ରୁଦ୍ରେତି ରୁରୋଦ ନିପପାତ ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ରୁଦ୍ରୋ ଦେଵୀମାହ ଚ ଶଙ୍କରଃ
'ହା ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ର' ବୋଲି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଭୂମିରେ ଢେଲିପଡ଼ିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର, ଶଙ୍କର, ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପଶ୍ଯ ବାଲଂ ମହାଭାଗେ ବାଷ୍ପପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣମ୍ ମମାନୁସ୍ମରଣେ ଯୁକ୍ତଂ ମଦାରାଧନତତ୍ପରମ୍
ଦେଖ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ସେଇ ଶିଶୁଟିଏ ମୋତେ ମନେକରି ଏବଂ ମୋ ପୂଜାରେ ଲଗିଥିବା, ତାଙ୍କର ଆଖି ଲୁହାରେ ଭରିଯାଇଛି ।
ସା ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଦେଵୀ ପରାଶରମନିନ୍ଦିତା ଦୁଃଖାତ୍ ସଂକ୍ଲିନ୍ନସର୍ଵାଙ୍ଗମ୍ ଅସ୍ରାକୁଲଵିଲୋଚନମ୍
ସେଉଠାରେ ମହାଦେବୀ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପରାଶରା, ତାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଭିଜିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଲୁହାରେ ଭରିଗଲା ।
ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନଵିଧୌ ସକ୍ତଂ ହର ରୁଦ୍ରେତି ଵାଦିନମ୍ ପ୍ରାହ ଭର୍ତାରମୀଶାନଂ ଶଙ୍କରଂ ଜଗତାମୁମା
ଲିଙ୍ଗ ପୂଜାରେ ଲଗିଥିବା, 'ହର, ରୁଦ୍ର' ବୋଲୁଥିବା ସେ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ଉମା ଜଗତର ନାଥ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ ।
ଈପ୍ସିତଂ ଯଚ୍ଛ ସକଲଂ ପ୍ରସୀଦ ପରମେଶ୍ଵର ନିଶମ୍ଯ ଵଚନଂ ତସ୍ଯାଃ ଶଙ୍କରଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ପରମେଶ୍ୱର, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର, ଦୟା କର । ଉମାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶଙ୍କର ପରମେଶ୍ୱର—
ଭାର୍ଯାମାର୍ଯାମୁମାଂ ପ୍ରାହ ତତୋ ହାଲାହଲାଶନଃ ରକ୍ଷାମ୍ଯେନଂ ଦ୍ଵିଜଂ ବାଲଂ ଫୁଲ୍ଲେନ୍ଦୀଵରଲୋଚନମ୍
ହଳାହଳ ବିଷ ଖାଇଥିବା ସେ ଭଗବାନ୍, ତାପରେ ନିଜ ମହିଳା ଉମାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଫୁଲିଥିବା ନୀଳ କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଏହି ଦ୍ୱିଜ ଶିଶୁକୁ ମୁଁ ରକ୍ଷା କରିବି ।'
ଦଦାମି ଦୃଷ୍ଟିଂ ମଦ୍ରୂପଦର୍ଶନକ୍ଷମ ଏଷ ଵୈ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗଣୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈର୍ ଭଗଵାନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ
'ମୋ ରୂପ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦୃଷ୍ଟି ଦରକାର, ମୁଁ ତାକୁ ଦେଉଛି ।' ଏହିପରି କହି, ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗୀମାନେ ଘେରିଥିବା ନୀଳଲୋହିତ ଭଗବାନ୍—
ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସଂଵୃତଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ ଦଦୌ ଚ ଦର୍ଶନଂ ତସ୍ମୈ ମୁନିପୁତ୍ରାଯ ଧୀମତେ
ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଘେରିଥିବା ପରମେଶ୍ୱର, ସେ ମୁନିପୁତ୍ର ବୁଦ୍ଧିମାନ୍କୁ ନିଜ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ ।
ସୋ ଽପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଦେଵମ୍ ଆନନ୍ଦାସ୍ରାଵିଲେକ୍ଷଣଃ ନିପପାତ ଚ ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ପାଦଯୋସ୍ତସ୍ଯ ସାଦରମ୍
ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦ ଲୁହାରେ ତାଙ୍କର ଆଖି ଭରିଗଲା, ହୃଦୟ ଖୁସିରେ ଭରିଉଠିଲା, ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ପୁନର୍ଭଵାନ୍ଯାଃ ପାଦୌ ଚ ନନ୍ଦିନଶ୍ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ସଫଲଂ ଜୀଵିତଂ ମେ ଽଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଂସ୍ତାଂସ୍ତଦାହ ସଃ
ପୁନି ଭବାନୀଙ୍କ ଓ ମହାତ୍ମା ନନ୍ଦୀଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ନମସ୍କାର କଲେ । 'ଆଜି ମୋ ଜୀବନ ସଫଳ ହେଲା,' ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ କହିଲେ ।
ରକ୍ଷାର୍ଥମାଗତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ମମ ବାଲେନ୍ଦୁଭୂଷଣଃ କୋ ଽନ୍ଯଃ ସମୋ ମଯା ଲୋକେ ଦେଵୋ ଵା ଦାନଵୋ ଽପି ଵା
'ଯିଏ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଆଜି ମୋର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି । ଏହି ସଂସାରରେ ମୋ ସମାନ ଆଉ କିଏ ଅଛି, ଦେବ କିମ୍ବା ଦାନବ?'
ଅଥ ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ଦଦର୍ଶ ଦିଵି ସଂସ୍ଥିତମ୍ ପିତରଂ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସାର୍ଧଂ ଶାକ୍ତେଯସ୍ତୁ ପରାଶରଃ
ତାହାପରେ, ସେଇ କ୍ଷଣରେ ଶକ୍ତିଭକ୍ତ ପରାଶର ଆକାଶରେ ତାଙ୍କର ବାପାଁକୁ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଦେଖିଲେ ।
ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସଂକାଶେ ଵିମାନେ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖେ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନନାମ ଚ ଜହର୍ଷ ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ବାପାଁ ଓ ଭାଇମାନେ ଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସେ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ।
ତଦା ଵୃଷଧ୍ଵଜୋ ଦେଵଃ ସଭାର୍ଯଃ ସଗଣେଶ୍ଵରଃ ଵସିଷ୍ଠପୁତ୍ରଂ ପ୍ରାହେଦଂ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନତତ୍ପରମ୍
ତାପରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ସହିତ, ନିଜ ସନ୍ତାନଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆତୁର ଥିବା ବସିଷ୍ଠପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—
ଶକ୍ତେ ପଶ୍ଯ ସୁତଂ ବାଲମ୍ ଆନନ୍ଦାସ୍ରାଵିଲେକ୍ଷଣମ୍ ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତୀଂ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଵସିଷ୍ଠଂ ପିତରଂ ତଵ
'ଶକ୍ତି, ତୁମର ପୁଅ, ଆନନ୍ଦ ଲୁହାରେ ଭରିଥିବା ଆଖି ଥିବା ଏହି ଶିଶୁକୁ ଦେଖ; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ବାପା ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏଯାଁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିନାହିଁ ।'
ଅରୁନ୍ଧତୀଂ ମହାଭାଗାଂ କଲ୍ଯାଣୀଂ ଦେଵତୋପମାମ୍ ମାତରଂ ପିତରଂ ଚୋଭୌ ନମସ୍କୁରୁ ମହାମତେ
'ଅରୁନ୍ଧତୀ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଶୁଭା, ଦେବତା ସମାନ ତୁମର ମାଆଁକୁ ଦେଖ । ମହାମତି, ତୁମର ମାଆଁ ବାପାଁ ଦୁହଁକୁ ନମସ୍କାର କର ।'
ତଦା ହରଂ ପ୍ରଣମ୍ଯାଶୁ ଦେଵଦେଵମୁମାଂ ତଥା ଵସିଷ୍ଠଂ ଚ ତଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଶକ୍ତିର୍ ଵୈ ଶଙ୍କରାଜ୍ଞଯା
ତାପରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଶକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ହର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ଉମା ଓ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।
ମାତରଂ ଚ ମହାଭାଗାଂ କଲ୍ଯାଣୀଂ ପତିଦେଵତାମ୍ ଅରୁନ୍ଧତୀଂ ଜଗନ୍ନାଥନିଯୋଗାତ୍ପ୍ରାହ ଶକ୍ତିମାନ୍
ଏବଂ, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ଶୁଭା, ପତିପରାୟଣ ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ ।
ଭୋ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପରାଶର ମହାଦ୍ଯୁତେ ରକ୍ଷିତୋ ଽହଂ ତ୍ଵଯା ତାତ ଗର୍ଭସ୍ଥେନ ମହାତ୍ମନା
'ବଟୁ, ବଟୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରାଶର, ମହାତେଜସ୍ବୀ, ମୁଁ ତୁମ ପିତା ଗର୍ଭସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲ ।'