ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଵିଚାରମୁଗ୍ଧେ ତଵ ଗର୍ଭମଣ୍ଡଲଂ କରାଂବୁଜାଭ୍ଯାଂ ଵିନିହତ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭମ୍ କୁଲଂ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ସମସ୍ତମପ୍ଯହୋ ନିହନ୍ତୁମାର୍ଯେ କଥମୁଦ୍ଯତା ଵଦ

ହେ ଭ୍ରମିତା, ତୁମେ କାହିଁକି ତୁମ ହସ୍ତପଦମ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଗର୍ଭକୁ ମାରିଛ, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଦୁର୍ଲଭ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଂଶକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛ? ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ଏହି କାମ ପାଇଁ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲୁ, କୁହ।

ତଵାତ୍ମଜଂ ଶକ୍ତିସୁତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାସ୍ଵାଦ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରାମୃତମ୍ ଆର୍ଯସୂନୋଃ ତ୍ରାତୁଂ ଯତୋ ଦେହମିମଂ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରଃ ସୁନିଶ୍ଚିତଃ ପାହି ତତଃ ଶରୀରମ୍

ତୁମ ନିଜ ପୁଅ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ମୁହଁର ଅମୃତ ରସ ଅନୁଭବ କରି, ମହାମୁନିଙ୍କ ପୁଅ ଏହି ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ସ୍ନୁଷାମୁପାଲଭ୍ଯ ମୁନିଂ ଚାରୁନ୍ଧତୀ ସ୍ଥିତା ଅରୁନ୍ଧତୀ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ପ୍ରାହ ଚାର୍ତେତି ଵିହ୍ଵଲା

ଏଭଳି ଝିଅଘରୁଆକୁ ଭର୍ଜନା କରି, ଅରୁନ୍ଧତୀ ମୁନିଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ଅରୁନ୍ଧତୀ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।

ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ଜୀଵିତଂ ଚାସ୍ଯ ମୁନେର୍ ଯତ୍ ସୁଵ୍ରତେ ମମ ଜୀଵିତଂ ରକ୍ଷ ଦେହସ୍ଯ ଧାତ୍ରୀ ଚ କୁରୁ ଯଦ୍ଧିତମ୍

ହେ ସତୀ, ଏହି ମୁନିଙ୍କ ଜୀବନ କେବଳ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ମୋର ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କର, ଦେହର ଧାତ୍ରୀ ଭାବେ ଯାହା ଭଲ, ତାହା କର।

ମଯା ଯଦି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ ତ୍ରାତୁଂ ଵୈ ନିଶ୍ଚିତଂ ସ୍ଵକମ୍ ମମାଶୁଭଂ ଶୁଭଂ ଦେହଂ କଥଂଚିତ୍ ପାଲଯାମ୍ଯହମ୍

ମୁଁ ଯଦି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି, ତେବେ ମୋର ଦେହ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ଯେପରି ହେଉ, ମୁଁ ଯେପରି ହେଉ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବି।

ପ୍ରିଯଦୁଃଖମହଂ ପ୍ରାପ୍ତା ହ୍ଯ୍ ଅସତୀ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ମୁନେ ଦୁଃଖାଦହଂ ଦଗ୍ଧା ଯତଃ ପୁତ୍ରୀ ମୁନେ ତଵ

ମୁଁ ପ୍ରିୟ ଓ ଦୁଃଖ ଦୁହିଁ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଏବଂ ଅସତୀ ହୋଇଯାଇଛି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ହେ ମୁନି; ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି କାରଣ ମୁଁ ତୁମ ଝିଅ।

ଅହୋ ଽଦ୍ଭୁତଂ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଂ ଦୁଃଖପାତ୍ରୀ ହ୍ଯହଂ ଵିଭୋ ଦୁଃଖତ୍ରାତା ଭଵ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବ୍ରହ୍ମସୂନୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ

ହାଁ, ମୁଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଛି; ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଃଖର ପାତ୍ରୀ, ହେ ପ୍ରଭୁ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ, ଦୟାକରି ଦୁଃଖ ଦୂର କର।

ତଥାପି ଭର୍ତୃରହିତା ଦୀନା ନାରୀ ଭଵେଦିହ ପାହି ମାଂ ତତ ଆର୍ଯେନ୍ଦ୍ର ପରିଭୂତା ଭଵିଷ୍ଯତି

ତଥାପି, ସ୍ୱାମୀ ବିହୀନ ଜଣେ ନାରୀ ଏଠାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏହିଠାରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ନହେଲେ ମୁଁ ଅପମାନିତ ହେବି।

ପିତା ମାତା ଚ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଃ ଶ୍ଵଶୁର ଏଵ ଚ ଏତେ ନ ବାନ୍ଧଵାଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଭର୍ତା ବନ୍ଧୁଃ ପରା ଗତିଃ

ପିତା, ମାଆ, ପୁଅ, ପଉତ, ଶ୍ୱଶୁର—ଏମାନେ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତ ବାନ୍ଧବ ନୁହଁନ୍ତି; ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରକୃତ ବାନ୍ଧବ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ।

ଆତ୍ମନୋ ଯଦ୍ଧି କଥିତମ୍ ଅପ୍ଯର୍ଧମିତି ପଣ୍ଡିତୈଃ ତଦପ୍ଯତ୍ର ମୃଷା ହ୍ଯାସୀଦ୍ ଗତଃ ଶକ୍ତିରହଂ ସ୍ଥିତା

ପଣ୍ଡିତମାନେ ଆତ୍ମା ବିଷୟରେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ମଧ୍ୟ ଅର୍ଧସତ୍ୟ; ଏଠାରେ ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା, କାରଣ ଶକ୍ତି ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ମୁଁ ରହିଗଲି।

ଅହୋ ମମାତ୍ର କାଠିନ୍ଯଂ ମନସୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵ ପତିଂ ପ୍ରାଣସମଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଥିତା ଯତ୍ର କ୍ଷଣଂ ଯତଃ

ହାଁ, ମୋ ମନ କେତେ କଠୋର, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀ, ଯିଏ ପ୍ରାଣ ସମାନ, ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଏକ କ୍ଷଣ ରହିପାରିଛି।

ଵସିଷ୍ଠାଶ୍ଵତ୍ଥମାଶ୍ରିତ୍ଯ ହ୍ଯ୍ ଅମୃତା ତୁ ଯଥା ଲତା ନିର୍ମୂଲାପ୍ଯମୃତା ଭର୍ତ୍ରା ତ୍ଯକ୍ତା ଦୀନା ସ୍ଥିତାପ୍ଯହମ୍

ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପରେ ଲତା ଯେପରି ଗଛକୁ ଆଶ୍ରୟ କରେ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅମୃତ ହୋଇଯାଇଛି, ଯଦିଓ ମୂଳ ଛିଣ୍ଡାଯାଇଛି; ସ୍ୱାମୀ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିବାରୁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି।

ସ୍ନୁଷାଵାକ୍ଯଂ ନିଶମ୍ଯୈଵ ଵସିଷ୍ଠୋ ଭାର୍ଯଯା ସହ ତଦା ଚକ୍ରେ ମତିଂ ଧୀମାନ୍ ଯାତୁଂ ସ୍ଵାଶ୍ରମମାଶ୍ରମୀ

ଝିଅଘରୁଆର କଥା ଶୁଣି, ବଶିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ତାଙ୍କ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ସଭାର୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଵସିଷ୍ଠଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ କ୍ଷଣାତ୍ ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯା ଚ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ସଂଵିଵେଶ ସ ଚିନ୍ତଯନ୍

ଅତି କଷ୍ଟରେ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ଭଗବାନ୍ ବଶିଷ୍ଠ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ; ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।

ସା ଗର୍ଭଂ ପାଲଯାମାସ କଥଂଚିନ୍ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ କୁଲସଂଧାରଣାର୍ଥାଯ ଶକ୍ତିପତ୍ନୀ ପତିଵ୍ରତା

ଶକ୍ତିଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ବଂଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କିପରି ହେଉ ଗର୍ଭକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।

ତତଃ ସାସୂତ ତନଯଂ ଦଶମେ ମାସି ସୁପ୍ରଭମ୍ ଶକ୍ତିପତ୍ନୀ ଯଥା ଶକ୍ତିଂ ଶକ୍ତିମନ୍ତମରୁନ୍ଧତୀ

ତାପରେ ଶକ୍ତିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦଶମ ମାସରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେପରି ଅରୁନ୍ଧତୀ ତାଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ଅସୂତ ସା ଦିତିର୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ଯଥା ସ୍ଵାହା ଗୁହଂ ସୁତମ୍ ଅଗ୍ନିଂ ଯଥାରଣିଃ ପତ୍ନୀ ଶକ୍ତେଃ ସାକ୍ଷାତ୍ପରାଶରମ୍

ସେ ଜଣେ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯେପରି ଦିତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସ୍ୱାହା ଗୁହାଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅଗ୍ନିକୁ ଅରଣିରୁ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ପରାଶରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ଯଦା ତଦା ଶକ୍ତିସୂନୁର୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ମହୀତଲେ ଶକ୍ତିସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତଦା ଦୁଃଖଂ ପିତୄଣାଂ ସମତାଂ ଯଯୌ

ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଙ୍କର ପୁଅ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଲେ, ଶକ୍ତି ତାଙ୍କ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ସହ ସମତା ଅନୁଭବ କଲେ।

ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଆଦିତ୍ଯୈର୍ ଇଵ ଭାସ୍କରଃ ରରାଜ ପିତୃଲୋକସ୍ଥୋ ଵାସିଷ୍ଠୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ପିତୃଲୋକରେ ବାସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହ ରହି, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେପରି ମହାମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତିଶୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

ଜଗୁସ୍ତଦା ଚ ପିତରୋ ନନୃତୁଶ୍ ଚ ପିତାମହାଃ ପ୍ରପିତାମହାଶ୍ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ହ୍ଯ୍ ଅଵତୀର୍ଣେ ପରାଶରେ

ତାପରେ ପିତୃମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, ପିତାମହ ଓ ପ୍ରପିତାମହମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରାଶରଙ୍କ ଅବତାରରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ଯେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଭୂମୌ ନନୃତୁର୍ ଦିଵି ଦେଵତାଃ ପୁଷ୍କରାଦ୍ଯାଶ୍ ଚ ସସୃଜୁଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷଂ ଚ ଖେଚରାଃ

ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଏବଂ ପୁଷ୍କର ଆଦି ଖେଚରମାନେ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା କଲେ।

ପୁରେଷୁ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ପ୍ରଣାଦଂ ଵିଷମଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାଶ୍ ଚ ମୁନଯଃ ସମୂହୁର୍ହର୍ଷସଂତତିମ୍

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଧ୍ୱନି କଲେ, ଏବଂ ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଋଷିମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।

ଅଵତୀର୍ଣୋ ଯଥା ହ୍ଯଣ୍ଡାଦ୍ ଭାନୁଃ ସୋ ଽପି ପରାଶରଃ ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରୋ ମେଘଜାଲାଦ୍ଦିଵାକରଃ

ଯେପରି ଡିଁଡାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ, ସେପରି ପରାଶର ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ମେଘମାଳା ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିମୁହଁ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ଉଦୟ ହୁଏ।

ସୁଖଂ ଚ ଦୁଃଖମଭଵଦ୍ ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯାସ୍ତଥା ଦ୍ଵିଜାଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁତ୍ରଂ ପତିଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଅରୁନ୍ଧତ୍ଯା ମୁନେସ୍ତଥା

ଅଦୃଶ୍ୟାନ୍ତୀଙ୍କୁ ଏକାଥିରେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଦୁହିଁଟି ଆସିଲା, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଖି ଏବଂ ପତିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଯେପରି ଅରୁନ୍ଧତୀ ମହାମୁନିଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଥିଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତନଯଂ ବାଲା ପରାଶରମତିଦ୍ଯୁତିମ୍ ଲଲାପ ଵିହ୍ଵଲା ବାଲା ସନ୍ନକଣ୍ଠୀ ପପାତ ଚ

ତାଙ୍କ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଅ ପରାଶରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଯୁବତୀ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଗଳା ଅଟକି ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏବଂ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ସା ପରାଶରମହୋ ମହାମତିଂ ଦେଵଦାନଵଗଣୈଶ୍ ଚ ପୂଜିତମ୍ ଜାତମାତ୍ରମ୍ ଅନଘଂ ଶୁଚିସ୍ମିତା ବୁଧ୍ଯ ସାଶ୍ରୁନଯନା ଲଲାପ ଚ

ସେ ଶୁଭ୍ର ହସ ଓ ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ନେଇ, ଜନ୍ମମାତ୍ର ପରାଶରଙ୍କୁ, ଯିଏ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ନିର୍ମଳ ଓ ଦେବ-ଦାନବମାନେ ପୂଜିଥିବା, ସ୍ତୁତି କଲେ।

ହା ଵସିଷ୍ଠସୁତ କୁତ୍ରଚିଦ୍ଗତଃ ପଶ୍ଯ ପୁତ୍ରମନଘଂ ତଵାତ୍ମଜମ୍ ତ୍ଯଜ୍ଯ ଦୀନଵଦନାଂ ଵନାନ୍ତରେ ପୁତ୍ରଦର୍ଶନପରାମିମାଂ ପ୍ରଭୋ

"ହେ ବାସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଅଛ, ତୁମର ନିର୍ମଳ ପୁଅ, ତୁମର ଆତ୍ମଜକୁ ଦେଖ! ମୋତେ, ଏହି ଦୁଃଖିତ ମୁହଁ ଓ ପୁଅକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ମୋତେ ଛାଡ଼ି, ଅରଣ୍ୟରେ ଯାଇଛ, ପ୍ରଭୁ!"

ଶକ୍ତେ ସ୍ଵଂ ଚ ସୁତଂ ପଶ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ଷଣ୍ମୁଖମ୍ ଯଥା ମହେଶ୍ଵରୋ ଽପଶ୍ଯତ୍ ସଗଣୋ ହୃଷିତାନନଃ

"ହେ ଶକ୍ତି, ତୁମେ ତୁମର ଛଅମୁହଁ ଥିବା ପୁଅକୁ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଦେଖ, ଯେପରି ମହେଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ଗଣମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ ମୁଖରେ ନିଜ ପୁଅକୁ ଦେଖିଥିଲେ।"

ଅଥ ତସ୍ଯାସ୍ତଦାଲାପଂ ଵସିଷ୍ଠୋ ମୁନିସତ୍ତମଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ନୁଷାମୁଵାଚେଦଂ ମା ରୋଦୀର୍ ଇତି ଦୁଃଖିତଃ

ତାପରେ ମହାମୁନି ବାସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, "ମୁଁ ରଉନାହଁ" ବୋଲି କହିଲେ।