ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କଥଂ ହି ରକ୍ଷସା ଶକ୍ତିର୍ ଭକ୍ଷିତଃ ସୋ ଽନୁଜୈଃ ସହ ଵାସିଷ୍ଠୋ ଵଦତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂତ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ଶକ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ କିପରି ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଦିଆଯାଇଥିଲେ? ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂତ, ଏହି କଥା ଆମକୁ କହ।

ରାକ୍ଷସୋ ରୁଧିରୋ ନାମ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ସୁତଂ ପୁରା ଶକ୍ତିଂ ସ ଭକ୍ଷଯାମାସ ଶକ୍ତେଃ ଶାପାତ୍ସହାନୁଜୈଃ

ରୁଧିର ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ପୂର୍ବେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଶାପରେ ଖାଇଦେଇଥିଲା।

ଵସିଷ୍ଠଯାଜ୍ଯଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାସ୍ ତଦାଦିଶ୍ଯୈଵ ଭୂପତିମ୍ କଲ୍ମାଷପାଦଂ ରୁଧିରୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରେଣ ଚୋଦିତଃ

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ, ରୁଧିର ରାଜା କଳ୍ମାଷପାଦଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଉପହାର ଭୋଜନ କଲେ।

ଭକ୍ଷିତଃ ସ ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠସ୍ତେନ ରକ୍ଷସା ଶକ୍ତିଃ ଶକ୍ତିମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ ଧର୍ମଵିତ୍

ଶକ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ସହିତ ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଦିଆଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି ବସିଷ୍ଠ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।

ହା ପୁତ୍ର ପୁତ୍ର ପୁତ୍ରେତି କ୍ରନ୍ଦମାନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଅରୁନ୍ଧତ୍ଯା ସହ ମୁନିଃ ପପାତ ଭୁଵି ଦୁଃଖିତଃ

‘ହା ପୁଅ, ପୁଅ, ପୁଅ’ ବୋଲି ବାରମ୍ବାର କାନ୍ଦି, ମୁନି ଅରୁନ୍ଧତୀ ସହିତ ଦୁଃଖରେ ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ।

ନଷ୍ଟଂ କୁଲମିତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମର୍ତୁଂ ଚକ୍ରେ ମତିଂ ତଦା ସ୍ମରନ୍ପୁତ୍ରଶତଂ ଚୈଵ ଶକ୍ତିଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଚ ଶକ୍ତିମାନ୍

ନିଜ ବଂଶ ନଷ୍ଟ ହେଲା ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ନିମିତ୍ତେ ମନ ହେଲେ। ଶକ୍ତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶତପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।

ନ ତଂ ଵିନାହଂ ଜୀଵିଷ୍ଯେ ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଦୁଃଖିତଃ

‘ତାଙ୍କୁ ବିନା ମୁଁ ବଞ୍ଚିବି ନାହିଁ’ ବୋଲି ଦୁଃଖରେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

ଆରୁହ୍ଯ ମୂର୍ଧାନମ୍ ଅଜାତ୍ମଜୋ ଽସୌ ତଯାତ୍ମଵାନ୍ ସର୍ଵଵିଦ୍ ଆତ୍ମଵିଚ୍ଚ ଧରାଧରସ୍ଯୈଵ ତଦା ଧରାଯାଂ ପପାତ ପତ୍ନ୍ଯା ସହ ସାଶ୍ରୁଦୃଷ୍ଟିଃ

ସେ ଅଜନ୍ମା ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ତାଙ୍କର ଜୀବନୀ ସହ ଶିର ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଅଶ୍ରୁଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।

ଧରାଧରାତ୍ତଂ ପତିତଂ ଧରା ତଦା ଦଧାର ତତ୍ରାପି ଵିଚିତ୍ରକଣ୍ଠୀ କରାଂବୁଜାଭ୍ଯାଂ କରିଖେଲଗାମିନୀ ରୁଦନ୍ତମାଦାଯ ରୁରୋଦ ସା ଚ

ପାହାଡ଼ରୁ ପଡ଼ିବାବେଳେ ଭୂମି ତାଙ୍କୁ ଧରିଲା। ସେଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଗଳା ଭିତରେ ଥିବା, ହାତର କମଳରେ ଧରି, ହାତୀର ଚାଳି ଚଳିଥିବା ସେ ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଇ କାନ୍ଦିଲେ।

ତଦା ତସ୍ଯ ସ୍ନୁଷା ପ୍ରାହ ପତ୍ନୀ ଶକ୍ତେର୍ମହାମୁନିମ୍ ଵସିଷ୍ଠଂ ଵଦତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ରୁଦନ୍ତୀ ଭଯଵିହ୍ଵଲା

ସେବେଳେ ଶକ୍ତିଙ୍କର ଜଣେ ଝିଅ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ବହୁ, ଭୟରେ କନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ମହାମୁନି ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭଗଵନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଵ ଦେହମ୍ ଇଦଂ ଶୁଭମ୍ ପାଲଯସ୍ଵ ଵିଭୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ତଵ ପୌତ୍ରଂ ମମାତ୍ମଜମ୍

ହେ ପୂଜ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ପବିତ୍ର ଦେହକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୋ ପୁଅ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆପଣଙ୍କର ପଉତିକୁ ଦେଖିପାଇଁ ଆପଣ ଜୀବନ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ।

ନ ତ୍ଯାଜ୍ଯଂ ତଵ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଦେହମେତତ୍ସୁଶୋଭନମ୍ ଗର୍ଭସ୍ଥୋ ମମ ସର୍ଵାର୍ଥସାଧକଃ ଶକ୍ତିଜୋ ଯତଃ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଶୋଭାମୟ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୋର ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ସମସ୍ତ କାମ ସାଧନ କରିପାରିବ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାଥ ଧର୍ମଜ୍ଞା କରାଭ୍ଯାଂ କମଲେକ୍ଷଣା ଉତ୍ଥାପ୍ଯ ଶ୍ଵଶୁରଂ ନତ୍ଵା ନେତ୍ରେ ସଂମୃଜ୍ଯ ଵାରିଣା

ଏଭଳି କହି, ଧର୍ମକୁ ବୁଝୁଥିବା, କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ଝିଅ, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ହାତରେ ଉଠାଇ, ପାଦେ ପଡ଼ି, ଜଳରେ ତାଙ୍କର ଆଖି ପୋଛିଦେଲେ।

ଦୁଃଖିତାପି ପରିତ୍ରାତୁଂ ଶ୍ଵଶୁରଂ ଦୁଃଖିତଂ ତଦା ଅରୁନ୍ଧତୀଂ ଚ କଲ୍ଯାଣୀଂ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଦୁଃଖିତାମ୍

ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖିତ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଥିବା ଶୁଭ ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ସ୍ନୁଷାଵାକ୍ଯଂ ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠ ଉତ୍ଥାଯ ଭୂତଲାତ୍ ସଂଜ୍ଞାମଵାପ୍ଯ ଚାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ସା ପପାତ ସୁଦୁଃଖିତା

ବହୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବସିଷ୍ଠ ଭୂମିରୁ ଉଠିଲେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଏବଂ ସେ ଅତି ଦୁଃଖରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ଅରୁନ୍ଧତୀ କରାଭ୍ଯାଂ ତାଂ ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯାସ୍ରାକୁଲେକ୍ଷଣାମ୍ ରୁରୋଦ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲୋ ଭାର୍ଯଯା ସୁତଵତ୍ସଲଃ

ଅରୁଣ୍ଧତୀ ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ଥିବା ବସ୍ଥାରେ, ହାତ ଦେଇ ସେଉଁଠିକୁ ଛୁଇଁଲେ, ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ପୁଅ ପରି ଭଲପାଉଥିବା, କନ୍ଦିଲେ।

ଅଥ ନାଭ୍ଯଂବୁଜେ ଵିଷ୍ଣୋର୍ ଯଥା ତସ୍ଯାଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ ଆସୀନୋ ଗର୍ଭଶଯ୍ଯାଯାଂ କୁମାର ଋଚମାହ ସଃ

ତାପରେ, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିର କମଳରେ ଚାରିମୁହଁ ଥାନ୍ତି, ସେପରି ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଏକ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।

ତତୋ ନିଶମ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଵସିଷ୍ଠ ଋଚମାଦରାତ୍ କେନୋକ୍ତମିତି ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ତଦାତିଷ୍ଠତ୍ସମାହିତଃ

ଏହା ଶୁଣି ବସିଷ୍ଠ ଭଗବାନ୍ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ଏହି ମନ୍ତ୍ର କିଏ କହିଲେ?' ବୋଲି ମନ ଏକାଗ୍ର କଲେ।

ଵ୍ଯୋମାଙ୍ଗଣସ୍ଥୋ ଽଥ ହରିଃ ପୁଣ୍ଡରୀକନିଭେକ୍ଷଣଃ ଵସିଷ୍ଠମାହ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଘୃଣଯା ସ ଘୃଣାନିଧିଃ

ତାପରେ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ିଥିବା, କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ହରି, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଆତ୍ମା ଏବଂ କରୁଣାର ନିଧି, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦୟା ସହ କହିଲେ।

ଭୋ ଵତ୍ସ ଵତ୍ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଵସିଷ୍ଠ ସୁତଵତ୍ସଲ ତଵ ପୌତ୍ରମୁଖାମ୍ଭୋଜାଦ୍ ଋଗ୍ ଏଷାଦ୍ଯ ଵିନିଃସୃତା

ହେ ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ପ୍ରିୟ ପୁଅ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ, ପୁଅ ପ୍ରତି ଅତି ମମତା ଥିବା, ତୁମର ପଉତିର କମଳମୁଖରୁ ଏହି ବେଦମନ୍ତ୍ର ବାହାରିଛି।

ମତ୍ସମସ୍ତଵ ପୌତ୍ରୋ ଽସୌ ଶକ୍ତିଜଃ ଶକ୍ତିମାନ୍ମୁନେ ତସ୍ମାଦୁତ୍ତିଷ୍ଠ ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଶୋକଂ ବ୍ରହ୍ମସୁତୋତ୍ତମ

ହେ ମୁନି, ଏହି ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମର ପଉତି, ମୋର ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତେଣୁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଉଠ।

ରୁଦ୍ରଭକ୍ତଶ୍ ଚ ଗର୍ଭସ୍ଥୋ ରୁଦ୍ରପୂଜାପରାଯଣଃ ରୁଦ୍ରଦେଵପ୍ରଭାଵେଣ କୁଲଂ ତେ ସଂତରିଷ୍ଯତି

ସେ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଏବଂ ରୁଦ୍ରପୂଜାରେ ଲିନ; ରୁଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତୁମର ବଂଶ ରକ୍ଷିତ ହେବ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଘୃଣୀ ଵିପ୍ରଂ ଭଗଵାନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ଵସିଷ୍ଠଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ

ଏଭଳି କହି, ଦୟାଳୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭଗବାନ୍, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।

ତତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଵସିଷ୍ଠୋ ଵାରିଜେକ୍ଷଣମ୍ ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତ୍ଯା ମହାତେଜାଃ ପସ୍ପର୍ଶୋଦରମାଦରାତ୍

ତାପରେ ବସିଷ୍ଠ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଆଦର ସହିତ ଗର୍ଭକୁ ଛୁଇଁଲେ।

ହା ପୁତ୍ର ପୁତ୍ର ପୁତ୍ରେତି ପପାତ ଚ ସୁଦୁଃଖିତଃ ଲଲାପାରୁନ୍ଧତୀ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତଦାସୌ ରୁଦତୀଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

'ହା ପୁଅ, ପୁଅ' ବୋଲି ବହୁ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦିଲେ ଏବଂ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କୁ କନ୍ଦୁଥିବା ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ।

ସ୍ଵପୁତ୍ରଂ ଚ ସ୍ମରନ୍ ଦୁଃଖାତ୍ ପୁନରେହ୍ଯେହି ପୁତ୍ରକ ତଵ ପୁତ୍ରମିମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୋ ଶକ୍ତେ କୁଲଧାରଣମ୍

ନିଜ ପୁଅକୁ ମନେ ପକାଇ, ଦୁଃଖରେ ପୁଣି କହିଲେ, 'ଆସ, ଆସ, ପୁଅ! ଦେଖ, ହେ ଶକ୍ତି, ତୁମର ପୁଅ ବଂଶର ଧାରକ।'

ତଵାନ୍ତିକଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ତଵ ମାତ୍ରା ନ ସଂଶଯଃ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ରୁଦନ୍ଵିପ୍ର ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯାରୁନ୍ଧତୀଂ ତଦା

'ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମ ଓ ତୁମ ମାଆ ସହିତ ତୁମ ପାଖକୁ ଯିବି।' ଏଭଳି କହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ଦୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଅରୁଣ୍ଧତୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।

ପପାତ ତାଡଯନ୍ତୀଵ ସ୍ଵସ୍ଯ କୁକ୍ଷୀ କରେଣ ଵୈ ଅଦୃଶ୍ଯନ୍ତୀ ଜଘାନାଥ ଶକ୍ତିଜସ୍ଯାଲଯଂ ଶୁଭା

ସେ ନିଜ ହାତରେ ନିଜ ପେଟକୁ ମାରିଥିଲେ, ଯେପରି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଭଲ ଜଣେ ଝିଅ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ଶକ୍ତିଙ୍କ ଘରକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ।

ସ୍ଵୋଦରଂ ଦୁଃଖିତା ଭୂମୌ ଲଲାପ ଚ ପପାତ ଚ ଅରୁନ୍ଧତି ତଦା ଭୀତା ଵସିଷ୍ଠଶ୍ ଚ ମହାମତିଃ

ସେ ଦୁଃଖରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି କାନ୍ଦିଲେ ଏବଂ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ; ସେ ସମୟରେ ଅରୁନ୍ଧତୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଏବଂ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବଶିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ଭୟ ପାଇଲେ।