ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣା ଯେ ଽଭିଷେଚିତାଃ ତେ ହ୍ଯେତେ ଚାଭିଷିଚ୍ଯନ୍ତେ ମନଵଶ୍ ଚ ଭଵନ୍ତି ତେ

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅନ୍ତରାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ମନୁ ହୁଅନ୍ତି।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵତୀତେଷୁ ଗତା ହ୍ଯେତେଷୁ ପାର୍ଥିଵାଃ ଏଵମନ୍ଯେ ଽଭିଷିଚ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାପ୍ତେ ମନ୍ଵନ୍ତରେ ତତଃ

ପୂର୍ବ ମନ୍ବନ୍ତର ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶାସକ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୂତନ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଅତୀତାନାଗତାଃ ସର୍ଵେ ନୃପା ମନ୍ଵନ୍ତରେ ସ୍ମୃତାଃ ଏତାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତୁ ପ୍ରଜାସଂତାନକାରଣାତ୍

ଗତ ଏବଂ ଆଗାମୀ ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରର ରାଜାମାନେ, ପ୍ରଜାର ନିର୍ବାହ ପାଇଁ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ପରେ, ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି।

କଶ୍ଯପୋ ଗୋତ୍ରକାମସ୍ତୁ ଚଚାର ସ ପୁନସ୍ତପଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୋତ୍ରକରୋ ମହ୍ଯଂ ଭଵତାଦ୍ ଇତି ଚିନ୍ତଯନ୍

ଗୋତ୍ର ଚାହିଁ କାଶ୍ୟପ ପୁନି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, 'ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଗୋତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଉ' ଭାବି।

ତସ୍ଯୈଵଂ ଧ୍ଯାଯମାନସ୍ଯ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ବ୍ରହ୍ମଯୋଗାତ୍ସୁତୌ ପଶ୍ଚାତ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତୌ ମହୌଜସୌ

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଯୋଗରେ ପରେ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।

ଵତ୍ସରଶ୍ଚାସିତଶ୍ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୌ ଵତ୍ସରାନ୍ନୈଧ୍ରୁଵୋ ଜଜ୍ଞେ ରୈଭ୍ଯଶ୍ ଚ ସୁମହାଯଶାଃ

ବତ୍ସର ଓ ଅସିତ, ଦୁଇଜଣେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜନ୍ମିଥିଲେ; ବତ୍ସରଙ୍କୁ ନଇଧ୍ରୁବ ଜନ୍ମିଲେ, ରୈଭ୍ୟ ଭାରତରେ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦେଇଥିଲେ।

ରୈଭ୍ଯସ୍ଯ ରୈଭ୍ଯା ଵିଜ୍ଞେଯା ନୈଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଵଦାମି ଵଃ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ ତୁ କନ୍ଯାଯାଂ ସୁମେଧାଃ ସମପଦ୍ଯତ

ରୈଭ୍ୟଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ 'ରୈଭ୍ୟ' ଭାବରେ ପରିଚିତ; ନଇଧ୍ରୁବ ଲାଇନ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି। ଚ୍ୟବନଙ୍କର କନ୍ୟାଠାରୁ ସୁମେଧା ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ନୈଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ତୁ ସା ପତ୍ନୀ ମାତା ଵୈ କୁଣ୍ଡପାଯିନାମ୍ ଅସିତସ୍ଯୈକପର୍ଣାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠଃ ସମପଦ୍ଯତ

ସେ କନ୍ୟା ନଇଧ୍ରୁବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ କୁଣ୍ଡପାୟିନମାନଙ୍କର ମା ହେଲେ। ଅସିତ ଓ ଏକପର୍ଣ୍ଣାଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯାନାଂ ଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦେଵଲଃ ସୁମହାତପାଃ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯା ନୈଧ୍ରୁଵା ରୈଭ୍ଯାସ୍ ତ୍ରଯଃ ପକ୍ଷାସ୍ତୁ କାଶ୍ଯପାଃ

ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦେବଳ, ଅତି ତପସ୍ବୀ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ନଇଧ୍ରୁବ ଓ ରୈଭ୍ୟ — ଏହି ତିନି ଶାଖା; କାଶ୍ୟପ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶାଖା।

ନଵ ପ୍ରକୃତଯୋ ଦେଵାଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଵଦାମି ଵଃ ଚତୁର୍ଯୁଗେ ହ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତେ ମନୋରେକାଦଶେ ପ୍ରଭୋଃ

ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ନଉଟି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି। ଚାରି ଯୁଗ ଶେଷ ହେଲା, ଏଗାର ମନୁଙ୍କ ଶାସନ ଦିନରେ।

ଅର୍ଧାଵଶିଷ୍ଟେ ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଦ୍ଵାପରେ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତିତେ ମାନଵସ୍ଯ ନରିଷ୍ଯନ୍ତଃ ପୁତ୍ର ଆସୀଦ୍ ଦମଃ କିଲ

ସେ ଦିନରେ ଅଧା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲା, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ମାନବଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲା, ତାହାର ନାମ ଦମ।

ଦମସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଦାଯାଦସ୍ ତୃଣବିନ୍ଦୁରିତି ସ୍ମୃତଃ ତ୍ରେତାଯୁଗମୁଖେ ରାଜା ତୃତୀଯେ ସଂବଭୂଵ ହ

ଦମଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ତୃଣବିନ୍ଦୁ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ତୃତୀୟ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ରାଜା ହେଲେ।

ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ତ୍ଵିଲଵିଲା ରୂପେଣାପ୍ରତିମାଭଵତ୍ ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ ସ ରାଜର୍ଷିସ୍ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯତ୍

ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଇଲବିଲା ରୂପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ। ସେ ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ଋଷିର୍ ଐରଵିଲୋ ଯସ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ରଵାଃ ସମପଦ୍ଯତ ତସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚତସ୍ରସ୍ତୁ ପୌଲସ୍ତ୍ଯକୁଲଵର୍ଧନାଃ

ଇଲବିଲାଠାରୁ ଋଷି ଏଇରବିଲୋ, ଏବଂ ବିଶ୍ରବା ଜନ୍ମିଲେ। ବିଶ୍ରବାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।

ବୃହସ୍ପତେଃ ଶୁଭା କନ୍ଯା ନାମ୍ନା ଵୈ ଦେଵଵର୍ଣିନୀ ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟା ବଲାକା ଚ ସୁତେ ମାଲ୍ଯଵତଃ ସ୍ମୃତେଃ

ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଶୁଭ କନ୍ୟା, ନାମ ଦେବବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ପୁଷ୍ପୋଟ୍କଟା, ବଳାକା ଓ ମାଲ୍ୟବତଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା।

କୈକସୀ ମାଲିନଃ କନ୍ଯା ତାସାଂ ଵୈ ଶୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଵୈଶ୍ରଵଣଂ ତସ୍ମାତ୍ ସୁଷୁଵେ ଦେଵଵର୍ଣିନୀ

କୈକସୀ, ମାଲିନଙ୍କର କନ୍ୟା, ଏହି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଦେବବର୍ଣ୍ଣିନୀଙ୍କର ପୁଅ, ବଡ଼, ବୈଶ୍ରବଣ ଜନ୍ମିଲେ।

କୈକସୀ ଚାପ୍ଯଜନଯଦ୍ ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍ କୁମ୍ଭକର୍ଣଂ ଶୂର୍ପଣଖାଂ ଧୀମନ୍ତଂ ଚ ଵିଭୀଷଣମ୍

କୈକସୀ ଜନ୍ମିଲେ ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ; କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଶୂର୍ପଣଖା ଓ ଧୀମାନ୍ତ ବିଭୀଷଣ।

ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟା ହ୍ଯଜନଯତ୍ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ମହୋଦରଂ ପ୍ରହସ୍ତଂ ଚ ମହାପାର୍ଶ୍ଵଂ ଖରଂ ତଥା

ପୁଷ୍ପୋଟ୍କଟା ଜନ୍ମିଲେ ପୁଅମାନେ: ମହୋଦର, ପ୍ରହସ୍ତ, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଖର।

କୁମ୍ଭୀନସୀଂ ତଥା କନ୍ଯାଂ ବଲାଯାଃ ଶୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ ତ୍ରିଶିରା ଦୂଷଣଶ୍ଚୈଵ ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଶ୍ ଚ ରାକ୍ଷସଃ

ବଳାଙ୍କର କନ୍ୟା କୁମ୍ଭୀନସୀ ଥିଲେ; ଏହି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ: ତ୍ରିଶିରା, ଦୂଷଣ ଓ ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଝିହ୍ୱ ରାକ୍ଷସ।

କନ୍ଯା ଵୈ ମାଲିକା ଚାପି ବଲାଯାଃ ପ୍ରସଵଃ ସ୍ମୃତଃ ଇତ୍ଯେତେ କ୍ରୂରକର୍ମାଣଃ ପୌଲସ୍ତ୍ଯା ରାକ୍ଷସା ନଵ

ମାଲିକା ମଧ୍ୟ ବଳାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏହି ନଉଟି ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ କ୍ରୂର କାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ଵିଭୀଷଣୋ ଽତିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ମୃଗାଃ ପୁତ୍ରାଃ ସର୍ଵେ ଵ୍ଯାଘ୍ରାଶ୍ ଚ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣଃ

ବିଭୀଷଣ ଅତି ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସିତ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସବୁ ଜନ୍ତୁ ଓ ବଡ଼ ଦାନ୍ତି ବାଘ ଥିଲେ।

ଭୂତାଃ ପିଶାଚାଃ ସର୍ପାଶ୍ ଚ ସୂକରା ହସ୍ତିନସ୍ ତଥା ଵାନରାଃ କିଂନରାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚ କିଂପୁରୁଷାସ୍ ତଥା

ଭୂତ, ପିଶାଚ, ସାପ, ଶୁଆ, ହାତୀ, ବାନର, କିମ୍ନର ଓ କିମ୍ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

ଅନପତ୍ଯଃ କ୍ରତୁସ୍ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ମୃତୋ ଵୈଵସ୍ଵତେ ଽନ୍ତରେ ଅତ୍ରେଃ ପତ୍ନ୍ଯୋ ଦଶୈଵାସନ୍ ସୁଂଦର୍ଯଶ୍ ଚ ପତିଵ୍ରତାଃ

କ୍ରତୁ ବୈବସ୍ବତ ମନୁ ଅନ୍ତରାଳରେ ସନ୍ତାନହୀନ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଅତ୍ରିଙ୍କର ଦଶଜଣ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ସବୁ ଶୁଭ ଓ ପତିବ୍ରତା।

ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ଘୃତାଚ୍ଯାଂ ଵୈ ଦଶାପ୍ସରସି ସୂନଵଃ ଭଦ୍ରାଭଦ୍ରା ଚ ଜଲଦା ମନ୍ଦା ନନ୍ଦା ତଥୈଵ ଚ

ଘୃତାଚୀ ଦଶମ ଅପ୍ସରା ଭଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ପୁଅ ଦେଇଥିଲେ—ଭଦ୍ରା, ଅଭଦ୍ରା, ଜଳଦା, ମନ୍ଦା, ନନ୍ଦା,

ବଲାବଲା ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ଯା ଚ ଗୋପାବଲା ସ୍ମୃତା ତଥା ତାମରସା ଚୈଵ ଵରକ୍ରୀଡା ଚ ଵୈ ଦଶ

ବଳା, ଅବଳା, ଗୋପାବଳା, ତାମରସା, ଏବଂ ବରକ୍ରୀଡା—ଏହି ଦଶ ଜଣେ ଅପ୍ସରା ଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ.

ଆତ୍ରେଯଵଂଶପ୍ରଭଵାସ୍ ତାସାଂ ଭର୍ତା ପ୍ରଭାକରଃ ସ୍ଵର୍ଭାନୁପିହିତେ ସୂର୍ଯେ ପତିତେ ଽସ୍ମିନ୍ଦିଵୋ ମହୀମ୍

ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର ଭାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଭାକର ଥିଲେ, ଯେଉଁଥି ଆତ୍ରେୟ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଛାଦିତ କରି ଦିନକୁ ପୃଥିବୀରେ ପକାଇଦେଲା.

ତମୋ ଽଭିଭୂତେ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଭା ଯେନ ପ୍ରଵର୍ତିତା ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ହି ତଵେତ୍ଯୁକ୍ତେ ପତନ୍ନିହ ଦିଵାକରଃ

ଯେତେବେଳେ ଏହି ଜଗତ ଅନ୍ଧାରରେ ଢକିଗଲା, ପ୍ରଭାକର ଆଲୋକ ଦେଇଥିଲେ। 'ତୁମେ ଭଲ ରୁହ' ଏହି ଶୁଭବାଦ ଶୁଣି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ପକିଗଲେ।

ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେର୍ଵଚନାତ୍ତସ୍ଯ ପପାତ ନ ଵିଭୁର୍ଦିଵଃ ତତଃ ପ୍ରଭାକରେତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଭୁରତ୍ରିର୍ମହର୍ଷିଭିଃ

ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଉକ୍ତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରୁ ପକିଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ପ୍ରଭାକର'—ଆଲୋକର ନାଥ—ବୋଲି ଡାକିଥିଲେ।

ଭଦ୍ରାଯାଂ ଜନଯାମାସ ସୋମଂ ପୁତ୍ରଂ ଯଶସ୍ଵିନମ୍ ସ ତାସୁ ଜନଯାମାସ ପୁନଃ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତପୋଧନଃ

ଭଦ୍ରାରେ ପ୍ରଭାକର ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୋମଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ତପସ୍ୱୀ ପୁନି ଅନ୍ୟ ଜନନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇଥିଲେ।