ଅଣ୍ଡୋଦ୍ଭଵତ୍ଵଂ ଶର୍ଵସ୍ଯ ରଜୋଗୁଣସମାଶ୍ରଯାତ୍ ଵିଷ୍ଣୁତ୍ଵଂ କାଲରୁଦ୍ରତ୍ଵଂ ଶଯନଂ ଚାପ୍ସୁ ତସ୍ଯ ଚ
ଶର୍ବଙ୍କ ରଜୋଗୁଣ ଅଧିକ୍ୟରୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଉତ୍ପତ୍ତି, ତାଙ୍କର ବିଷ୍ଣୁ ଓ କାଳରୁଦ୍ର ରୂପ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଜଳରେ ଶୟନ।
ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ସର୍ଗଶ୍ ଚ ପୃଥିଵ୍ଯୁଦ୍ଧରଣଂ ତଥା ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ ଚ ଦିଵାରାତ୍ରମ୍ ଆଯୁଷୋ ଗଣନଂ ପୁନଃ
ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି, ପୃଥିବୀକୁ ଉପରେ ଉଠାଇବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦିନ ଓ ରାତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟର ଗଣନା।
ସଵନଂ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚୈଵ ଯୁଗକଲ୍ପଶ୍ ଚ ତସ୍ଯ ତୁ ଦିଵ୍ଯଂ ଚ ମାନୁଷଂ ଵର୍ଷମ୍ ଆର୍ଷଂ ଵୈ ଧ୍ରୌଵ୍ଯମେଵ ଚ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଯଜ୍ଞ, ତାଙ୍କର ଯୁଗ ଓ କଳ୍ପ, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଓ ମାନବ ବର୍ଷ, ଋଷିମାନଙ୍କର ବର୍ଷ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଚକ୍ର।
ପିତ୍ର୍ଯଂ ପିତୄଣାଂ ସମ୍ଭୂତିର୍ ଧର୍ମଶ୍ଚାଶ୍ରମିଣାଂ ତଥା ଅଵୃଦ୍ଧିର୍ଜଗତୋ ଭୂଯୋ ଦେଵ୍ଯାଃ ଶକ୍ତ୍ଯୁଦ୍ଭଵସ୍ତଥା
ପିତୃମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଆଶ୍ରମୀମାନଙ୍କର ଧର୍ମ, ଜଗତର ଅବନତି ଓ ବୃଦ୍ଧି, ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ପତ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରୀପୁମ୍ଭାଵୋ ଵିରିଞ୍ଚସ୍ଯ ସର୍ଗୋ ମିଥୁନସମ୍ଭଵଃ ଆଖ୍ଯାଷ୍ଟକଂ ହି ରୁଦ୍ରସ୍ଯ କଥିତଂ ରୋଦନାନ୍ତରେ
ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୁଷ ଭାବ, ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି, ଯୁଗଳ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ରୋଦନ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଆଠଟି କଥା।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଵିଵାଦଶ୍ ଚ ପୁନର୍ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ସମ୍ଭଵଃ ଶିଲାଦସ୍ଯ ତପଶ୍ଚୈଵ ଵୃତ୍ରାରେର୍ଦର୍ଶନଂ ତଥା
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବିବାଦ, ପୁନଃ ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଶିଳାଦଙ୍କର ତପସ୍ୟା, ଏବଂ ବୃତ୍ରାରିଙ୍କ ଦର୍ଶନ।
ପ୍ରାର୍ଥନା ଯୋନିଜସ୍ଯାଥ ଦୁର୍ଲଭତ୍ଵଂ ସୁତସ୍ଯ ତୁ ଶିଲାଦଶକ୍ରସଂଵାଦଃ ପଦ୍ମଯୋନିତ୍ଵମେଵ ଚ
ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା, ପୁଅ ମିଳିବାର ଦୁର୍ଲଭତା, ଶିଳାଦ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କଥାବାର୍ତ୍ତା, ଏବଂ ପଦ୍ମରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଭଵସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ଚୈଵ ତିଷ୍ଯେଷ୍ଵାଚାର୍ଯଶିଷ୍ଯଯୋଃ ଵ୍ଯାସାଵତାରାଶ୍ ଚ ତଥା କଲ୍ପମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଚ
ଭବଙ୍କର ଦର୍ଶନ, ତିଷ୍ୟ ମାସରେ ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟଙ୍କର ମିଳନ, ବ୍ୟାସଙ୍କର ଅବତାର, ଏବଂ କଳ୍ପ ଓ ମନ୍ବନ୍ତରର ବିବରଣା କହାଯାଇଛି।
କଲ୍ପତ୍ଵଂ ଚୈଵ କଲ୍ପାନାମ୍ ଆଖ୍ଯାଭେଦେଷ୍ଵନୁକ୍ରମାତ୍ କଲ୍ପେଷୁ କଲ୍ପେ ଵାରାହେ ଵାରାହତ୍ଵଂ ହରେସ୍ ତଥା
କଳ୍ପମାନେ ମଧ୍ୟରେ କଳ୍ପର ସ୍ୱଭାବ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କଥାର କ୍ରମ, ଏବଂ ବାରାହ କଳ୍ପରେ ବାରାହ ରୂପ ଧରିଥିବା ହରିଙ୍କ ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ମେଘଵାହନକଲ୍ପସ୍ଯ ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ରୁଦ୍ରଗୌରଵମ୍ ପୁନର୍ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଭଵଶ୍ଚୈଵ ଋଷିମଧ୍ଯେ ପିନାକିନଃ
ମେଘବାହନ କଳ୍ପର କଥା, ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ, ଏବଂ ରୁଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପିନାକଧାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଙ୍ଗର ଉତ୍ପତ୍ତି ପୁନି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଲିଙ୍ଗସ୍ଯାରାଧନଂ ସ୍ନାନଵିଧାନଂ ଶୌଚଲକ୍ଷଣମ୍ ଵାରାଣସ୍ଯାଶ୍ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନମ୍
ଲିଙ୍ଗର ପୂଜା, ସ୍ନାନ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପବିତ୍ରତାର ଚିହ୍ନ, ବାରାଣସୀର ମହିମା ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶେଷତା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଭୁଵି ରୁଦ୍ରାଲଯାନାଂ ତୁ ସଂଖ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୋର୍ଗୃହସ୍ଯ ଚ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ତଥାଣ୍ଡେ ଽସ୍ମିନ୍ ଦେଵାଯତନଵର୍ଣନମ୍
ପୃଥିବୀରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ସଂଖ୍ୟା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହ, ଆକାଶ ଓ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ବିବରଣା ଦିଆଯାଇଛି।
ଦକ୍ଷସ୍ଯ ପତନଂ ଭୂମୌ ପୁନଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷେ ଽନ୍ତରେ ଦକ୍ଷଶାପଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଶାପମୋକ୍ଷସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଡକ୍ଷଙ୍କର ପୃଥିବୀରେ ପତନ, ପୁନି ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପ ଏବଂ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
କୈଲାସଵର୍ଣନଂ ଚୈଵ ଯୋଗଃ ପାଶୁପତସ୍ ତଥା ଚତୁର୍ଯୁଗପ୍ରମାଣଂ ଚ ଯୁଗଧର୍ମଃ ସୁଵିସ୍ତରଃ
କୈଳାସ ପର୍ବତର ବିବରଣା, ପାଶୁପତ ଯୋଗ, ଚାରି ଯୁଗର ମାପ ଏବଂ ଯୁଗର ନିୟମ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି।
ସଂଧ୍ଯାଂଶକପ୍ରମାଣଂ ଚ ସଂଧ୍ଯାଵୃତ୍ତଂ ଭଵସ୍ଯ ଚ ଶ୍ମଶାନନିଲଯଶ୍ଚୈଵ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖାସମୁଦ୍ଭଵଃ
ସଂଧ୍ୟାର ଅଂଶଗୁଡିକର ମାପ, ସଂଧ୍ୟା ସମୟର ଭବଙ୍କ କଥା, ଶ୍ମଶାନରେ ବାସ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଉଦ୍ଵାହଃ ଶଂକରସ୍ଯାଥ ପୁତ୍ରୋତ୍ପାଦନମେଵ ଚ ମୈଥୁନାତିପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଵିନାଶୋ ଜଗତାଂ ଭଯମ୍
ଶଙ୍କରଙ୍କର ବିବାହ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟିର ବିନାଶ ଓ ଭୟ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଶାପଃ ସତ୍ଯା କୃତୋ ଦେଵାନ୍ପୁରା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ପାଲିତମ୍ ଶୁକ୍ରୋତ୍ସର୍ଗସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଗାଙ୍ଗେଯୋଦ୍ଭଵ ଏଵ ଚ
ପୁରାତନ କାଳରେ ସତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁକର ଉତ୍ସର୍ଗ ଏବଂ ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଗ୍ରହଣାଦିଷୁ କାଲେଷୁ ସ୍ନାପ୍ଯ ଲିଙ୍ଗଂ ଫଲଂ ତଥା କ୍ଷୁବ୍ଧଧୀ ଚ ଵିଵାଦଶ୍ ଚ ଦଧୀଚୋପେନ୍ଦ୍ରଯୋସ୍ ତଥା
ଗ୍ରହଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ନାନ କରାଇବାର ଫଳ, ମନର ଅଶାନ୍ତି, ଦଧିଚି ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବିବାଦ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଉତ୍ପତ୍ତିର୍ନନ୍ଦିନାମ୍ନା ତୁ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ ପତିଵ୍ରତାଯାଶ୍ଚାଖ୍ଯାନଂ ପଶୁପାଶଵିଚାରଣା
ଦେବଦେବ ଶୂଳିଙ୍କ ଭକ୍ତ ନନ୍ଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମ, ପତିବ୍ରତା ଜନନୀଙ୍କ କଥା ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କର ବନ୍ଧନ ବିଷୟର ଚିନ୍ତା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରଵୃତ୍ତିଲକ୍ଷଣଂ ଜ୍ଞାନଂ ନିଵୃତ୍ତ୍ଯଧିକୃତା ତଥା ଵସିଷ୍ଠତନଯୋତ୍ପତ୍ତିର୍ ଵାସିଷ୍ଠାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍
କାର୍ଯ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବିରକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏହା ସହିତ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ମହାତ୍ମା ପୁଅମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ମୁନୀନାଂ ଵଂଶଵିସ୍ତାରୋ ରାଜ୍ଞାଂ ଶକ୍ତେର୍ଵିନାଶନମ୍ ଦୌରାତ୍ମ୍ଯଂ କୌଶିକସ୍ଯାଥ ସୁରଭେର୍ବନ୍ଧନଂ ତଥା
ମୁନିମାନଙ୍କ ବଂଶର ବିସ୍ତାର, ରାଜାମାନଙ୍କ ଶକ୍ତିର ନାଶ, କୌଶିକଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଏବଂ ସୁରଭୀଙ୍କ ବନ୍ଧନ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ସୁତଶୋକୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ଅରୁନ୍ଧତ୍ଯାଃ ପ୍ରଲାପନମ୍ ସ୍ନୁଷାଯାଃ ପ୍ରେଷଣଂ ଚୈଵ ଗର୍ଭସ୍ଥସ୍ଯ ଵଚସ୍ ତଥା
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତି ଶୋକ, ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କ ଦୁଃଖ, ବହୁର ଝିଅଙ୍କୁ ପଠାଇବା ଏବଂ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁଙ୍କର କଥା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ପରାଶରସ୍ଯାଵତାରୋ ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଚ ଶୁକସ୍ଯ ଚ ଵିନାଶୋ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ କୃତୋ ଵୈ ଶକ୍ତିସୂନୁନା
ପରାଶର, ବ୍ୟାସ ଓ ଶୁକଙ୍କ ଅବତାର, ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ହେବା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଦେଵତାପରମାର୍ଥଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ ପୁରାଣକରଣଂ ଚୈଵ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଗୁରୋଃ
ଦେବତାଙ୍କର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, କୃପାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଗୁରୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୁରାଣ ରଚନା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।
ଭୁଵନାନାଂ ପ୍ରମାଣଂ ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଗତିଃ ଜୀଵଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନଂ ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ହାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧମେଵ ଚ
ବିଭିନ୍ନ ଜଗତର ଆକାର, ଗ୍ରହ ଓ ତାରାମାନଙ୍କର ଗତି, ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ଚଳାଚଳ, ଜୀବନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିଧି, କେଉଁମାନେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ—
ନାନ୍ଦୀଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନଂ ଚ ତଥାଧ୍ଯଯନଲକ୍ଷଣମ୍ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞପ୍ରଭାଵଶ୍ ଚ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞଵିଧିସ୍ ତଥା
ନାନ୍ଦୀ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟର ବିଧି, ଅଧ୍ୟୟନର ଲକ୍ଷଣ, ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ବିଧି—
ରଜସ୍ଵଲାନାଂ ଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ଵୃତ୍ତ୍ଯା ପୁତ୍ରଵିଶିଷ୍ଟତା ମୈଥୁନସ୍ଯ ଵିଧିଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରତିଵର୍ଣମନୁକ୍ରମାତ୍
ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆଚରଣ, ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଯୋଗର ନିୟମ—
ଭୋଜ୍ଯାଭୋଜ୍ଯଵିଧାନଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵର୍ଣିନାମ୍ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଅଶେଷସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଚୈଵ ଵିସ୍ତରାତ୍
ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ କଣ ଖାଇବେ ଏବଂ କଣ ଖାଇବେ ନାହିଁ, ଏହାର ନିୟମ; ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ—
ନରକାଣାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଦଣ୍ଡଃ କର୍ମାନୁରୂପତଃ ସ୍ଵର୍ଗିନାରକିଣାଂ ପୁଂସାଂ ଚିହ୍ନଂ ଜନ୍ମାନ୍ତରେଷୁ ଚ
ନରକମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, କର୍ମଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ନରକକୁ ଯିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେଗୁଡିକ—
ନାନାଵିଧାନି ଦାନାନି ପ୍ରେତରାଜପୁରଂ ତଥା କଲ୍ପଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯାଥ ରୁଦ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମେଵ ଚ
ନାନା ପ୍ରକାର ଦାନ, ପ୍ରେତରାଜଙ୍କର ନଗର, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରର ବିଧି, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ—