ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଏଲାପତ୍ରମହାପଦ୍ମଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରବଲାହକାଃ ଶଙ୍ଖପାଲମହାଶଙ୍ଖପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ରଶୁଭାନନାଃ

ଏଲାପତ୍ର, ମହାପଦ୍ମ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ବଳାହକ, ଶଂଖପାଳ, ମହାଶଂଖ, ପୁଷ୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଶୁଭାନନ—

ଶଙ୍ଖଲୋମା ଚ ନହୁଷୋ ଵାମନଃ ଫଣିତସ୍ ତଥା କପିଲୋ ଦୁର୍ମୁଖଶ୍ଚାପି ପତଞ୍ଜଲିରିତି ସ୍ମୃତଃ

ଶଂଖଲୋମ, ନହୁଷ, ବାମନ, ଫଣିତ, କପିଳ, ଦୁର୍ମୁଖ ଏବଂ ପତଞ୍ଜଳି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ରକ୍ଷୋଗଣଂ କ୍ରୋଧଵଶା ମହାମାଯଂ ଵ୍ଯଜୀଜନତ୍ ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଚ ଗଣଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଗୋମହିଷ୍ଯୌ ଵରାଙ୍ଗନା

କ୍ରୋଧର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବଡ଼ ମାୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଏଭଳି ଗୋମହିଷୀ ନାମର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ରୁଦ୍ରମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ସୁରଭିର୍ ଜନଯାମାସ କଶ୍ଯପାଦିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍ ମୁନିର୍ମୁନୀନାଂ ଚ ଗଣଂ ଗଣମପ୍ସରସାଂ ତଥା

ସୁରଭି କାଶ୍ୟପଙ୍କ ଅନ୍ତସ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ଏବଂ ମୁନି ମୁନିମାନେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ତଥା କିଂନରଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ ଅରିଷ୍ଟାଜନଯଦ୍ବହୂନ୍ ତୃଣଵୃକ୍ଷଲତାଗୁଲ୍ମମ୍ ଇଲା ସର୍ଵମଜୀଜନତ୍

ଏହିପରି ଇଳା ଅନେକ କିନ୍ନର ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଅରିଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଇଳା ସମସ୍ତ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।

ତ୍ଵିଷା ତୁ ଯକ୍ଷରକ୍ଷାଂସି ଜନଯାମାସ କୋଟିଶଃ ଏତେ ତୁ କାଶ୍ଯପେଯାଶ୍ ଚ ସଂକ୍ଷେପାତ୍ପରିକୀର୍ତିତାଃ

ତ୍ୱିଷା ଅସଂଖ୍ୟ ଯକ୍ଷ ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଏହି ସମସ୍ତ କାଶ୍ୟପଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ଏତେଷାଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିଵଂଶାଶ୍ ଚ ବହଵଃ ସ୍ମୃତାଃ ଏଵଂ ପ୍ରଜାସୁ ସୃଷ୍ଟାସୁ କଶ୍ଯପେନ ମହାତ୍ମନା

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପୁଅ, ପୁଅର ପୁଅ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଂଶ ଅନେକ ଥର ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ଏଭଳି ମହାତ୍ମା କାଶ୍ୟପ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାସୁ ସର୍ଵାସୁ ଚରାସୁ ସ୍ଥାଵରାସୁ ଚ ଅଭିଷିଚ୍ଯାଧିପତ୍ଯେଷୁ ତେଷାଂ ମୁଖ୍ଯାନ୍ପ୍ରଜାପତିଃ

ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଜାପତି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଖ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିପତି ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।

ତତୋ ମନୁଷ୍ଯାଧିପତିଂ ଚକ୍ରେ ଵୈଵସ୍ଵତଂ ମନୁମ୍ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଯେ ଽଭିଷେଚିତାଃ

ତାପରେ ପ୍ରଜାପତି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଅଧିପତି ଭାବରେ ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅନ୍ତରାଳ ପରେ।

ତୈରିଯଂ ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ସପର୍ଵତା ଯଥୋପଦେଶମଦ୍ଯାପି ଧର୍ମେଣ ପ୍ରତିପାଲ୍ଯତେ

ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ସହିତ, ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଧର୍ମରେ ଶାସିତ ହେଉଛି।

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣା ଯେ ଽଭିଷେଚିତାଃ ତେ ହ୍ଯେତେ ଚାଭିଷିଚ୍ଯନ୍ତେ ମନଵଶ୍ ଚ ଭଵନ୍ତି ତେ

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଅନ୍ତରାଳରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ମନୁ ହୁଅନ୍ତି।

ମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵତୀତେଷୁ ଗତା ହ୍ଯେତେଷୁ ପାର୍ଥିଵାଃ ଏଵମନ୍ଯେ ଽଭିଷିଚ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରାପ୍ତେ ମନ୍ଵନ୍ତରେ ତତଃ

ପୂର୍ବ ମନ୍ବନ୍ତର ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶାସକ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୂତନ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ଅତୀତାନାଗତାଃ ସର୍ଵେ ନୃପା ମନ୍ଵନ୍ତରେ ସ୍ମୃତାଃ ଏତାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତୁ ପ୍ରଜାସଂତାନକାରଣାତ୍

ଗତ ଏବଂ ଆଗାମୀ ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରର ରାଜାମାନେ, ପ୍ରଜାର ନିର୍ବାହ ପାଇଁ ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ପରେ, ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି।

କଶ୍ଯପୋ ଗୋତ୍ରକାମସ୍ତୁ ଚଚାର ସ ପୁନସ୍ତପଃ ପୁତ୍ରୋ ଗୋତ୍ରକରୋ ମହ୍ଯଂ ଭଵତାଦ୍ ଇତି ଚିନ୍ତଯନ୍

ଗୋତ୍ର ଚାହିଁ କାଶ୍ୟପ ପୁନି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, 'ମୋ ପାଇଁ ଏକ ଗୋତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଉ' ଭାବି।

ତସ୍ଯୈଵଂ ଧ୍ଯାଯମାନସ୍ଯ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ବ୍ରହ୍ମଯୋଗାତ୍ସୁତୌ ପଶ୍ଚାତ୍ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତୌ ମହୌଜସୌ

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବା ମହାତ୍ମା କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଯୋଗରେ ପରେ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।

ଵତ୍ସରଶ୍ଚାସିତଶ୍ଚୈଵ ତାଵୁଭୌ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୌ ଵତ୍ସରାନ୍ନୈଧ୍ରୁଵୋ ଜଜ୍ଞେ ରୈଭ୍ଯଶ୍ ଚ ସୁମହାଯଶାଃ

ବତ୍ସର ଓ ଅସିତ, ଦୁଇଜଣେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜନ୍ମିଥିଲେ; ବତ୍ସରଙ୍କୁ ନଇଧ୍ରୁବ ଜନ୍ମିଲେ, ରୈଭ୍ୟ ଭାରତରେ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଦେଇଥିଲେ।

ରୈଭ୍ଯସ୍ଯ ରୈଭ୍ଯା ଵିଜ୍ଞେଯା ନୈଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ଵଦାମି ଵଃ ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ ତୁ କନ୍ଯାଯାଂ ସୁମେଧାଃ ସମପଦ୍ଯତ

ରୈଭ୍ୟଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ 'ରୈଭ୍ୟ' ଭାବରେ ପରିଚିତ; ନଇଧ୍ରୁବ ଲାଇନ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି। ଚ୍ୟବନଙ୍କର କନ୍ୟାଠାରୁ ସୁମେଧା ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ନୈଧ୍ରୁଵସ୍ଯ ତୁ ସା ପତ୍ନୀ ମାତା ଵୈ କୁଣ୍ଡପାଯିନାମ୍ ଅସିତସ୍ଯୈକପର୍ଣାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠଃ ସମପଦ୍ଯତ

ସେ କନ୍ୟା ନଇଧ୍ରୁବଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ କୁଣ୍ଡପାୟିନମାନଙ୍କର ମା ହେଲେ। ଅସିତ ଓ ଏକପର୍ଣ୍ଣାଠାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯାନାଂ ଵରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦେଵଲଃ ସୁମହାତପାଃ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯା ନୈଧ୍ରୁଵା ରୈଭ୍ଯାସ୍ ତ୍ରଯଃ ପକ୍ଷାସ୍ତୁ କାଶ୍ଯପାଃ

ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦେବଳ, ଅତି ତପସ୍ବୀ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ। ଶାଣ୍ଡିଳ୍ୟ, ନଇଧ୍ରୁବ ଓ ରୈଭ୍ୟ — ଏହି ତିନି ଶାଖା; କାଶ୍ୟପ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶାଖା।

ନଵ ପ୍ରକୃତଯୋ ଦେଵାଃ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଵଦାମି ଵଃ ଚତୁର୍ଯୁଗେ ହ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତେ ମନୋରେକାଦଶେ ପ୍ରଭୋଃ

ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ନଉଟି ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି। ଚାରି ଯୁଗ ଶେଷ ହେଲା, ଏଗାର ମନୁଙ୍କ ଶାସନ ଦିନରେ।

ଅର୍ଧାଵଶିଷ୍ଟେ ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଦ୍ଵାପରେ ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତିତେ ମାନଵସ୍ଯ ନରିଷ୍ଯନ୍ତଃ ପୁତ୍ର ଆସୀଦ୍ ଦମଃ କିଲ

ସେ ଦିନରେ ଅଧା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲା, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ମାନବଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲା, ତାହାର ନାମ ଦମ।

ଦମସ୍ଯ ତସ୍ଯ ଦାଯାଦସ୍ ତୃଣବିନ୍ଦୁରିତି ସ୍ମୃତଃ ତ୍ରେତାଯୁଗମୁଖେ ରାଜା ତୃତୀଯେ ସଂବଭୂଵ ହ

ଦମଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ତୃଣବିନ୍ଦୁ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ତୃତୀୟ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ରାଜା ହେଲେ।

ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ତ୍ଵିଲଵିଲା ରୂପେଣାପ୍ରତିମାଭଵତ୍ ପୁଲସ୍ତ୍ଯାଯ ସ ରାଜର୍ଷିସ୍ ତାଂ କନ୍ଯାଂ ପ୍ରତ୍ଯପାଦଯତ୍

ତୃଣବିନ୍ଦୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଇଲବିଲା ରୂପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ। ସେ ରାଜା ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ଋଷିର୍ ଐରଵିଲୋ ଯସ୍ଯାଂ ଵିଶ୍ରଵାଃ ସମପଦ୍ଯତ ତସ୍ଯ ପତ୍ନ୍ଯଶ୍ଚତସ୍ରସ୍ତୁ ପୌଲସ୍ତ୍ଯକୁଲଵର୍ଧନାଃ

ଇଲବିଲାଠାରୁ ଋଷି ଏଇରବିଲୋ, ଏବଂ ବିଶ୍ରବା ଜନ୍ମିଲେ। ବିଶ୍ରବାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।

ବୃହସ୍ପତେଃ ଶୁଭା କନ୍ଯା ନାମ୍ନା ଵୈ ଦେଵଵର୍ଣିନୀ ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟା ବଲାକା ଚ ସୁତେ ମାଲ୍ଯଵତଃ ସ୍ମୃତେଃ

ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଶୁଭ କନ୍ୟା, ନାମ ଦେବବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ପୁଷ୍ପୋଟ୍କଟା, ବଳାକା ଓ ମାଲ୍ୟବତଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କନ୍ୟା।

କୈକସୀ ମାଲିନଃ କନ୍ଯା ତାସାଂ ଵୈ ଶୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଵୈଶ୍ରଵଣଂ ତସ୍ମାତ୍ ସୁଷୁଵେ ଦେଵଵର୍ଣିନୀ

କୈକସୀ, ମାଲିନଙ୍କର କନ୍ୟା, ଏହି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ଦେବବର୍ଣ୍ଣିନୀଙ୍କର ପୁଅ, ବଡ଼, ବୈଶ୍ରବଣ ଜନ୍ମିଲେ।

କୈକସୀ ଚାପ୍ଯଜନଯଦ୍ ରାଵଣଂ ରାକ୍ଷସାଧିପମ୍ କୁମ୍ଭକର୍ଣଂ ଶୂର୍ପଣଖାଂ ଧୀମନ୍ତଂ ଚ ଵିଭୀଷଣମ୍

କୈକସୀ ଜନ୍ମିଲେ ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ; କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଶୂର୍ପଣଖା ଓ ଧୀମାନ୍ତ ବିଭୀଷଣ।

ପୁଷ୍ପୋତ୍କଟା ହ୍ଯଜନଯତ୍ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ମହୋଦରଂ ପ୍ରହସ୍ତଂ ଚ ମହାପାର୍ଶ୍ଵଂ ଖରଂ ତଥା

ପୁଷ୍ପୋଟ୍କଟା ଜନ୍ମିଲେ ପୁଅମାନେ: ମହୋଦର, ପ୍ରହସ୍ତ, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଖର।

କୁମ୍ଭୀନସୀଂ ତଥା କନ୍ଯାଂ ବଲାଯାଃ ଶୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ ତ୍ରିଶିରା ଦୂଷଣଶ୍ଚୈଵ ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜିହ୍ଵଶ୍ ଚ ରାକ୍ଷସଃ

ବଳାଙ୍କର କନ୍ୟା କୁମ୍ଭୀନସୀ ଥିଲେ; ଏହି ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ: ତ୍ରିଶିରା, ଦୂଷଣ ଓ ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଝିହ୍ୱ ରାକ୍ଷସ।