ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ନମସ୍କାରସମାଯୁକ୍ତଂ ଭଗଵଚ୍ଛବ୍ଦସଂଯୁତମ୍ ଜପେଦେଵଂ ହି ଯୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଧ୍ରୁଵଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ

ନମସ୍କାର ଓ 'ଭଗବତ୍' ଶବ୍ଦ ସହିତ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ଯିଏ ଏଭଳି ଜପ କରେ, ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଅଚଳ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।

ତତୋ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ ଚ ପରମର୍ଷଯଃ ମାତ୍ରା ସହ ଧ୍ରୁଵଂ ସର୍ଵେ ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଥାନେ ନ୍ଯଵେଶଯନ୍

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ମାଆମାନେ ସହିତ ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ବସିଗଲେ।

ଵିଷ୍ଣୋରାଜ୍ଞାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ସ୍ଥାନମାପ୍ତଵାନ୍ ଏଵଂ ଧ୍ରୁଵୋ ମହାତେଜା ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରଵିଦ୍ଯଯା

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ତେଜସ୍ୱୀ ଧ୍ରୁବ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାରାମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।

ଅଵାପ ମହତୀଂ ସିଦ୍ଧିମ୍ ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ମଯା

ସେ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।

ତସ୍ମାଦ୍ଯୋ ଵାସୁଦେଵାଯ ପ୍ରଣାମଂ କୁରୁତେ ନରଃ ସ ଯାତି ଧ୍ରୁଵସାଲୋକ୍ଯଂ ଧ୍ରୁଵତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ତତ୍ତଥା

ସେଥିପାଇଁ, ଯେଉଁ ଲୋକେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ତା ଧ୍ରୁବଙ୍କ ପରି ହୁଏ।

ଦେଵାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷସାମ୍ ଉତ୍ପତ୍ତିଂ ବ୍ରୂହି ସୂତାଦ୍ଯ ଯଥାକ୍ରମମନୁତ୍ତମମ୍

ହେ ସୂତ, ଏବେ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ କହ।

ସଂକଲ୍ପାଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍ସ୍ପର୍ଶାତ୍ ପୂର୍ଵେଷାଂ ସୃଷ୍ଟିରୁଚ୍ଯତେ ଦକ୍ଷାତ୍ପ୍ରାଚେତସାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସୃଷ୍ଟିର୍ମୈଥୁନସଂଭଵା

ପ୍ରଥମେ ଚିନ୍ତା, ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ପର୍ଶରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା; ପ୍ରଚେତସ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ପରେ ମୈଥୁନ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ଯଦା ତୁ ସୃଜତସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିଗଣପନ୍ନଗାନ୍ ନ ଵୃଦ୍ଧିମଗମଲ୍ଲୋକସ୍ ତଦା ମୈଥୁନଯୋଗତଃ

ସେ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ନାଗମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାବେଳେ, ଲୋକମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ମୈଥୁନ ଯୋଗରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା।

ଦକ୍ଷଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ପଞ୍ଚ ସୂତ୍ଯାମଜୀଜନତ୍ ତାଂସ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଭାଗାନ୍ ସିସୃକ୍ଷୁର୍ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ

ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମରେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ସେମାନେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।

ନାରଦଃ ପ୍ରାହ ହର୍ଯଶ୍ଵାନ୍ ଦକ୍ଷପୁତ୍ରାନ୍ ସମାଗତାନ୍ ଭୁଵଃ ପ୍ରମାଣଂ ସର୍ଵଂ ତୁ ଜ୍ଞାତ୍ଵୋର୍ଧ୍ଵମଧ ଏଵ ଚ

ନାରଦ ଦକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ ହର୍ୟଶ୍ୱମାନେ ଏକଠି ହୋଇଥିବାବେଳେ କହିଲେ: 'ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମାପ ଉପରେ ଓ ତଳେ ଜାଣିନିଅ—'

ତତଃ ସୃଷ୍ଟିଂ ଵିଶେଷେଣ କୁରୁଧ୍ଵଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ତେ ତୁ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରଯାତାଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍

'ତେଣୁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏବେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କର।' ସେମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ।

ଅଦ୍ଯାପି ନ ନିଵର୍ତନ୍ତେ ସମୁଦ୍ରାଦିଵ ସିନ୍ଧଵଃ ହର୍ଯଶ୍ଵେଷୁ ଚ ନଷ୍ଟେଷୁ ପୁନର୍ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଆସିନାହାନ୍ତି, ଯେପରି ନଦୀମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାନ୍ତି; ହର୍ୟଶ୍ୱମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ପୁଣି—

ସୂତ୍ଯାମେଵ ଚ ପୁତ୍ରାଣାଂ ସହସ୍ରମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ ଶବଲା ନାମ ତେ ଵିପ୍ରାଃ ସମେତାଃ ସୃଷ୍ଟିହେତଵଃ

ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମରେ ଆଉ ଏକ ହଜାର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ସେମାନେ 'ଶବଳା' ନାମରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ମୁନିମାନେ, ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏକଠି ହୋଇଥିଲେ।

ନାରଦୋ ଽନୁଗତାନ୍ପ୍ରାହ ପୁନସ୍ତାନ୍ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ ଭୁଵଃ ପ୍ରମାଣଂ ସର୍ଵଂ ତୁ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭ୍ରାତୄନ୍ ପୁନଃ ପୁନଃ

ନାରଦ ପୁଣି ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଶବଳାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ମାପ ଜାଣି, ପୁଣିପୁଣି ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କର।'

ଆଗତ୍ଯ ଵାଥ ସୃଷ୍ଟିଂ ଵୈ କରିଷ୍ଯଥ ଵିଶେଷତଃ ତେ ଽପି ତେନୈଵ ମାର୍ଗେଣ ଜଗ୍ମୁର୍ଭ୍ରାତୃଗତିଂ ତଥା

'ଆସି, ତୁମେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।' ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ପଥେ ଚାଲିଗଲେ, ଭାଇମାନଙ୍କ ପରି।

ତତସ୍ତେଷ୍ଵପି ନଷ୍ଟେଷୁ ଷଷ୍ଟିକନ୍ଯାଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ଵୈରିଣ୍ଯାଂ ଜନଯାମାସ ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରାଚେତସସ୍ତଦା

ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ, ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ବୈରିଣୀରେ ସାଠି ଝିଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ପ୍ରାଦାତ୍ସ ଦଶକଂ ଧର୍ମେ କଶ୍ଯପାଯ ତ୍ରଯୋଦଶ ଵିଂଶତ୍ସପ୍ତ ଚ ସୋମାଯ ଚତସ୍ରୋ ଽରିଷ୍ଟନେମଯେ

ସେ ଦଶଜଣ ଝିଅ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ତେରଜଣ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ, ସତେଇଜଣ ସୋମଙ୍କୁ, ଚାରିଜଣ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ଦ୍ଵେ ଚୈଵ ଭୃଗୁପୁତ୍ରାଯ ଦ୍ଵେ କୃଶାଶ୍ଵାଯ ଧୀମତେ ଦ୍ଵେ ଚୈଵାଙ୍ଗିରସେ ତଦ୍ଵତ୍ ତାସାଂ ନାମାନି ଵିସ୍ତରାତ୍

ସେ ଦୁଇଜଣ ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ, ଦୁଇଜଣ ଧୀର କୃଶାଶ୍ୱଙ୍କୁ, ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ଦେଲେ; ଏଭଳି ସେମାନଙ୍କ ନାମ ବିସ୍ତାରରେ କହାଯାଇଛି।

ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଦେଵମାତୄଣାଂ ପ୍ରଜାଵିସ୍ତାରମାଦିତଃ ମରୁତ୍ଵତୀ ଵସୂର୍ ଯାମିର୍ ଲମ୍ବା ଭାନୁରରୁନ୍ଧତୀ

ଏବେ ଦେବମାତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାର ବିସ୍ତାର ଆରମ୍ଭରୁ ଶୁଣ: ମରୁତ୍ବତୀ, ବସୁ, ଯାମି, ଲମ୍ବା, ଭାନୁ ଓ ଅରୁନ୍ଧତୀ।

ସଂକଲ୍ପା ଚ ମୁହୂର୍ତା ଚ ସାଧ୍ଯା ଵିଶ୍ଵା ଚ ଭାମିନୀ ଧର୍ମପତ୍ନ୍ଯଃ ସମାଖ୍ଯାତାସ୍ ତାସାଂ ପୁତ୍ରାନ୍ଵଦାମି ଵଃ

ସଂକଳ୍ପା, ମୁହୂର୍ତ୍ତା, ସାଧ୍ୟା, ବିଶ୍ୱା ଓ ଭାମିନୀ — ଏହି ଜନନୀମାନେ ଧର୍ମର ଜନନୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏମାନଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଏବେ କହିବି।

ଵିଶ୍ଵେଦେଵାସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵାଯାଃ ସାଧ୍ଯା ସାଧ୍ଯାନଜୀଜନତ୍ ମରୁତ୍ଵତ୍ଯାଂ ମରୁତ୍ଵନ୍ତୋ ଵସୋସ୍ତୁ ଵସଵସ୍ ତଥା

ବିଶ୍ୱା ଜନନୀରୁ ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ସାଧ୍ୟା ଜନନୀରୁ ସାଧ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ମରୁତ୍ୱତୀ ଜନନୀରୁ ମରୁତମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଓ ବସୁଙ୍କ ପୁଅମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ବସୁମାନେ।

ଭାନୋସ୍ତୁ ଭାନଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମୁହୂର୍ତାଯା ମୁହୂର୍ତକାଃ ଲମ୍ବାଯା ଘୋଷନାମାନୋ ନାଗଵୀଥିସ୍ତୁ ଯାମିଜଃ

ଭାନୁଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଭାନବ ନାମରେ ପରିଚିତ; ମୁହୂର୍ତ୍ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ମୁହୂର୍ତ୍ତକ; ଲମ୍ବା ଜନନୀରୁ ଘୋଷନାମାନ ଜନ୍ମିଲେ; ନାଗବୀଥିଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛି ଯାମିଜ।

ସଂକଲ୍ପାଯାସ୍ତୁ ସଂକଲ୍ପୋ ଵସୁସର୍ଗଂ ଵଦାମି ଵଃ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ମନ୍ତସ୍ତୁ ଯେ ଦେଵା ଵ୍ଯାପକାଃ ସର୍ଵତୋଦିଶମ୍

ସଂକଳ୍ପାଙ୍କର ପୁଅ ହେଉଛି ସଂକଳ୍ପ। ବସୁମାନେ କିପରି ଜନ୍ମିଲେ ମୁଁ କହିବି। ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକରେ ଭରିଥିବା ଦେବମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ବସୁମାନେ।

ଵସଵସ୍ତେ ସମାଖ୍ଯାତାଃ ସର୍ଵଭୂତହିତୈଷିଣଃ ଆପୋ ଧ୍ରୁଵଶ୍ ଚ ସୋମଶ୍ ଚ ଧରଶ୍ଚୈଵାନିଲୋ ଽନଲଃ

ବସୁମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲରେ ଲାଗିଥିବା ଦେବମାନେ ନାମରେ ପରିଚିତ। ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି: ଆପ, ଧ୍ରୁବ, ସୋମ, ଧରା, ଅନିଳ, ଅନଳ।

ପ୍ରତ୍ଯୂଷଶ୍ ଚ ପ୍ରଭାସଶ୍ ଚ ଵସଵୋ ଽଷ୍ଟୌ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ଅଜୈକପାଦ୍ ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯୋ ଵିରୂପାକ୍ଷଃ ସଭୈରଵଃ

ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଓ ପ୍ରଭାସ — ଏହି ଅଠ ଜଣ ବସୁ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଅଜଏକପାଦ, ଅହିରବୁଧ୍ନ୍ୟ, ବିରୂପାକ୍ଷ ଓ ସଭୈରବ।

ହରଶ୍ ଚ ବହୁରୂପଶ୍ ଚ ତ୍ର୍ଯଂବକଶ୍ ଚ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ସାଵିତ୍ରଶ୍ ଚ ଜଯନ୍ତଶ୍ ଚ ପିନାକୀ ଚାପରାଜିତଃ

ହର, ବହୁରୂପ, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ସୁରେଶ୍ୱର, ସାବିତ୍ର, ଜୟନ୍ତ, ପିନାକୀ ଓ ଅପରାଜିତ।

ଏତେ ରୁଦ୍ରାଃ ସମାଖ୍ଯାତା ଏକାଦଶ ଗଣେଶ୍ଵରାଃ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପତ୍ନୀଭ୍ଯଃ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରକମ୍

ଏମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଏଗାର ଜଣ ରୁଦ୍ର, ଗଣମାନଙ୍କ ନାୟକ। ଏବେ ମୁଁ କଶ୍ୟପଙ୍କର ଜନନୀମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅ-ନତିମାନେ ବିଷୟରେ କହିବି।

ଅଦିତିଶ୍ ଚ ଦିତିଶ୍ଚୈଵ ଅରିଷ୍ଟା ସୁରସା ମୁନିଃ ସୁରଭିର୍ ଵିନତା ତାମ୍ରା ତଦ୍ଵତ୍ କ୍ରୋଧଵଶା ଇଲା

ଅଦିତି, ଦିତି, ଅରିଷ୍ଟା, ସୁରସା, ମୁନି, ସୁରଭି, ବିନତା, ତାମ୍ରା, କ୍ରୋଧବଶା, ଇଳା —

କଦ୍ରୂସ୍ତ୍ଵିଷା ଦନୁସ୍ତଦ୍ଵତ୍ ତାସାଂ ପୁତ୍ରାନ୍ଵଦାମି ଵଃ ତୁଷିତା ନାମ ଯେ ଦେଵାଶ୍ ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ

କଦ୍ରୁ, ତ୍ୱିଷା, ଦନୁ — ଏମାନଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ କହିବି। ଚାକ୍ଷୁଷ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତରାଳରେ ତୁଷିତ ଦେବମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ।