ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ମୁନିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପ୍ରହସନ୍ନ୍ ଇଦମ୍ ଅବ୍ରଵୀତ୍ ରାଜପୁତ୍ର ଶୃଣୁଷ୍ଵେଦଂ ସ୍ଥାନମୁତ୍ତମମାପ୍ସ୍ଯସି
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରୀମାନ୍ ମୁନି ହସି କହିଲେ—'ରାଜପୁତ୍ର, ଏହି କଥା ଶୁଣ; ତୁମେ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ପାଇପାରିବ।'
ଆରାଧ୍ଯ ଜଗତାମୀଶଂ କେଶଵଂ କ୍ଲେଶନାଶନମ୍ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗଭଵଂ ଶଂଭୋର୍ ମହାଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, କେଶବ, ଯିଏ ଦୁଃଖ ନାଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କ ଡାହାଣ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେହି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କର।
ଜପ ନିତ୍ଯଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସର୍ଵପାପଵିନାଶନମ୍ ଇଷ୍ଟଦଂ ପରମଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ପଵିତ୍ରମମଲଂ ପରମ୍
ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବା, ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥିବା, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ପବିତ୍ର, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରକୁ ସଦା ଜପ କର, ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ବ୍ରୂହି ମନ୍ତ୍ରମିମଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପ୍ରଣଵେନ ସମନ୍ଵିତମ୍ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଵାସୁଦେଵାଯ ଇତ୍ଯେଵଂ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଏହି ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର, ପ୍ରଣବ ସହିତ, ଉଚ୍ଚାରଣ କର—'ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ହେଉ'—ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି।
ଧ୍ଯାଯନ୍ସନାତନଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଜପହୋମପରାଯଣଃ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୈନଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ମହାଯଶାଃ
ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଜପ ଓ ହୋମରେ ଏକାଗ୍ର ଥିବା, ସେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ସମ୍ମାନ କଲେ ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ନିଯତୋ ଭୂତ୍ଵା ଜଜାପ ପ୍ରୀତମାନସଃ ଶାକମୂଲଫଲାହାରଃ ସଂଵତ୍ସରମତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ନିୟମିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ, ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ, ସେ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଭାବେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ।
ଜଜାପ ମନ୍ତ୍ରମନିଶମ୍ ଅଜସ୍ରଂ ସ ପୁନଃ ପୁନଃ ଵେତାଲା ରାକ୍ଷସା ଘୋରାଃ ସିଂହାଦ୍ଯାଶ୍ ଚ ମହାମୃଗାଃ
ସେ ଦିନ ରାତି ଅବିରତ ଭାବେ, ପୁନିପୁନି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିଲେ; ଭୟଙ୍କର ଭୂତ, ରାକ୍ଷସ ଓ ସିଂହାଦି ବଡ଼ ପଶୁମାନେ ଆସିଲେ ।
ତମଭ୍ଯଯୁର୍ମହାତ୍ମାନଂ ବୁଦ୍ଧିମୋହାଯ ଭୀଷଣାଃ ଜପନ୍ ସ ଵାସୁଦେଵେତି ନ କିଂଚିତ୍ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ସେମାନେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମନକୁ ଭ୍ରମିତ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ 'ବାସୁଦେବ' ନାମ ଜପ କରିଥିବାରୁ, କିଛି ଭି ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ନାହିଁ ।
ସୁନୀତିର୍ ଅସ୍ଯ ଯା ମାତା ତସ୍ଯା ରୂପେଣ ସଂଵୃତା ପିଶାଚି ସମନୁପ୍ରାପ୍ତା ରୁରୋଦ ଭୃଶଦୁଃଖିତା
ତାଙ୍କର ମା' ସୁନୀତିଙ୍କ ଆକୃତି ଧରି, ଏକ ପିଶାଚି ଆସି, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଅତିକ୍ରନ୍ତ ହୋଇ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ମମ ତ୍ଵମେକଃ ପୁତ୍ରୋ ଽସି କିମର୍ଥଂ କ୍ଲିଶ୍ଯତେ ଭଵାନ୍ ମାମନାଥାମପହାଯ ତପ ଆସ୍ଥିତଵାନସି
ତୁମେ ମୋର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ — କାହିଁକି ଏଭଳି କଷ୍ଟ ସହୁଛ? ମୋତେ ଅସହାୟ ଛାଡ଼ି, କାହିଁକି ଏହି ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ?
ଏଵମାଦୀନି ଵାକ୍ଯାନି ଭାଷମାଣାଂ ମହାତପାଃ ଅନିରୀକ୍ଷ୍ଯୈଵ ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ହରେର୍ନାମ ଜଜାପ ସଃ
ସେ ଏଭଳି କଥା କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମହାତପସ୍ବୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ଆନନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ଭରି, ହରିଙ୍କ ନାମ ଜପ କରି ରହିଲେ ।
ତତଃ ପ୍ରଶେମୁଃ ସର୍ଵତ୍ର ଵିଘ୍ନରୂପାଣି ତତ୍ର ଵୈ ତତୋ ଗରୁଡମାରୁହ୍ଯ କାଲମେଘସମଦ୍ଯୁତିଃ
ତାପରେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଶାନ୍ତ ହେଲା; ତାପରେ, କଳା ମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଷ୍ଣୁ ଗରୁଡ଼ାରେ ଆସିଲେ ।
ସର୍ଵଦେଵୈଃ ପରିଵୃତଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ ଆଯଯୌ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ଧ୍ରୁଵାନ୍ତିକମ୍ ଅରାତିହା
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଧ୍ରୁବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ।
ସମାଗତଂ ଵିଲୋକ୍ଯାଥ କୋ ଽସାଵିତ୍ଯେଵ ଚିନ୍ତଯନ୍ ପିବନ୍ନିଵ ହୃଷୀକେଶଂ ନଯନାଭ୍ଯାଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍
ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, 'ଏହେ କିଏ?' ବୋଲି ଭାବିଲେ; ନୟନ ଦ୍ୱାରା ହୃଷୀକେଶ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥଙ୍କୁ ତାକି ରହିଲେ ।
ଜପନ୍ ସ ଵାସୁଦେଵେତି ଧ୍ରୁଵସ୍ତସ୍ଥୌ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ ଶଙ୍ଖପ୍ରାନ୍ତେନ ଗୋଵିନ୍ଦଃ ପସ୍ପର୍ଶାସ୍ଯଂ ହି ତସ୍ଯ ଵୈ
ଧ୍ରୁବ, ତେଜସ୍ବୀ, 'ବାସୁଦେବ' ନାମ ଜପ କରୁଥିଲେ; ଗୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଶଂଖର ପ୍ରାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ।
ତତଃ ସ ପରମଂ ଜ୍ଞାନମ୍ ଅଵାପ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ତୁଷ୍ଟାଵ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵଲୋକେଶ୍ଵରଂ ହରିମ୍
ତାପରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଓ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଧ୍ରୁବ ହାତ ଯୋଡ଼ି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ପ୍ରସୀଦ ଦେଵଦେଵେଶ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧର ଲୋକାତ୍ମନ୍ ଵେଦଗୁହ୍ଯାତ୍ମନ୍ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରପନ୍ନୋ ଽସ୍ମି କେଶଵ
ଦେବତାଙ୍କ ଦେବ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଆତ୍ମା, ବେଦର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା କେଶବ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଲି; ଦୟା କର ।
ନ ଵିଦୁସ୍ତ୍ଵାଂ ମହାତ୍ମାନଂ ସନକାଦ୍ଯା ମହର୍ଷଯଃ ତତ୍କଥଂ ତ୍ଵାମହଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ନମସ୍ତେ ଭୁଵନେଶ୍ଵର
ସନକ ଆଦି ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତେବେ ମୁଁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି? ଭୁବନେଶ୍ୱର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।
ତମାହ ପ୍ରହସନ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଏହି ଵତ୍ସ ଧ୍ରୁଵୋ ଭଵାନ୍ ସ୍ଥାନଂ ଧ୍ରୁଵଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଷାମ୍ ଅଗ୍ରଭୁଗ୍ ଭଵ
ବିଷ୍ଣୁ ହସି କହିଲେ: 'ଆସ, ଶିଶୁ ଧ୍ରୁବ; ଏହି ଅଚଳ ସ୍ଥାନ ପାଇ, ତୁମେ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ହେଉ ।'
ମାତ୍ରା ତ୍ଵଂ ସହିତସ୍ତତ୍ର ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ସ୍ଥାନମାପ୍ନୁହି ମତ୍ସ୍ଥାନମେତତ୍ପରମଂ ଧ୍ରୁଵଂ ନିତ୍ଯଂ ସୁଶୋଭନମ୍
ସେଠି, ତୁମ ମା' ସହିତ, ତାରାମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ; ଏହି ମୋର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଓ ସୁନ୍ଦର ଆସନ ।
ତପସାରାଧ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ପୁରା ଲବ୍ଧଂ ହି ଶଙ୍କରାତ୍ ଵାସୁଦେଵେତି ଯୋ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଣଵେନ ସମନ୍ଵିତମ୍
ପୂର୍ବେ, ତପସ୍ୟା କରି ଦେବତାଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏହି ଦୟା ଶଙ୍କରଙ୍କଠାରୁ ମିଳିଥିଲା: ଯିଏ ସଦା 'ବାସୁଦେବ' ନାମ ପ୍ରଣବ ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—
ନମସ୍କାରସମାଯୁକ୍ତଂ ଭଗଵଚ୍ଛବ୍ଦସଂଯୁତମ୍ ଜପେଦେଵଂ ହି ଯୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଧ୍ରୁଵଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ନମସ୍କାର ଓ 'ଭଗବତ୍' ଶବ୍ଦ ସହିତ, ଭକ୍ତିଭାବରେ ଯିଏ ଏଭଳି ଜପ କରେ, ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଅଚଳ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।
ତତୋ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ ଚ ପରମର୍ଷଯଃ ମାତ୍ରା ସହ ଧ୍ରୁଵଂ ସର୍ଵେ ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଥାନେ ନ୍ଯଵେଶଯନ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ମାଆମାନେ ସହିତ ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ବସିଗଲେ।
ଵିଷ୍ଣୋରାଜ୍ଞାଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ସ୍ଥାନମାପ୍ତଵାନ୍ ଏଵଂ ଧ୍ରୁଵୋ ମହାତେଜା ଦ୍ଵାଦଶାକ୍ଷରଵିଦ୍ଯଯା
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ତେଜସ୍ୱୀ ଧ୍ରୁବ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାରାମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲେ।
ଅଵାପ ମହତୀଂ ସିଦ୍ଧିମ୍ ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ମଯା
ସେ ବଡ଼ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲେ; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।
ତସ୍ମାଦ୍ଯୋ ଵାସୁଦେଵାଯ ପ୍ରଣାମଂ କୁରୁତେ ନରଃ ସ ଯାତି ଧ୍ରୁଵସାଲୋକ୍ଯଂ ଧ୍ରୁଵତ୍ଵଂ ତସ୍ଯ ତତ୍ତଥା
ସେଥିପାଇଁ, ଯେଉଁ ଲୋକେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ତା ଧ୍ରୁବଙ୍କ ପରି ହୁଏ।
ଦେଵାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷସାମ୍ ଉତ୍ପତ୍ତିଂ ବ୍ରୂହି ସୂତାଦ୍ଯ ଯଥାକ୍ରମମନୁତ୍ତମମ୍
ହେ ସୂତ, ଏବେ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ କହ।
ସଂକଲ୍ପାଦ୍ଦର୍ଶନାତ୍ସ୍ପର୍ଶାତ୍ ପୂର୍ଵେଷାଂ ସୃଷ୍ଟିରୁଚ୍ଯତେ ଦକ୍ଷାତ୍ପ୍ରାଚେତସାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ସୃଷ୍ଟିର୍ମୈଥୁନସଂଭଵା
ପ୍ରଥମେ ଚିନ୍ତା, ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ପର୍ଶରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା; ପ୍ରଚେତସ ପୁତ୍ର ଦକ୍ଷ ପରେ ମୈଥୁନ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଯଦା ତୁ ସୃଜତସ୍ତସ୍ଯ ଦେଵର୍ଷିଗଣପନ୍ନଗାନ୍ ନ ଵୃଦ୍ଧିମଗମଲ୍ଲୋକସ୍ ତଦା ମୈଥୁନଯୋଗତଃ
ସେ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ନାଗମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବାବେଳେ, ଲୋକମାନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ମୈଥୁନ ଯୋଗରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା।
ଦକ୍ଷଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ପଞ୍ଚ ସୂତ୍ଯାମଜୀଜନତ୍ ତାଂସ୍ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଭାଗାନ୍ ସିସୃକ୍ଷୁର୍ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ
ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମରେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ସେମାନେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।