ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସପ୍ତମସ୍ତସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୁଗାଵର୍ତେଷୁ ଯୋଗିନଃ ସମତୀତେଷୁ କଲ୍ପେଷୁ ତଥା ଚାନାଗତେଷୁ ଵୈ

ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତମ ଯୋଗୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଗ ଏବଂ ଗତ କଳ୍ପ ଏବଂ ଆସନ୍ତା କଳ୍ପରେ ଅଛନ୍ତି।

ଵାରାହଃ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଜ୍ଞେଯଃ ସପ୍ତମାନ୍ତରତଃ କ୍ରମାତ୍ ଯୋଗାଵତାରାଂଶ୍ ଚ ଵିଭୋଃ ଶିଷ୍ଯାଣାଂ ସଂତତିସ୍ ତଥା

ବର୍ତ୍ତମାନ ସପ୍ତମ ଅନ୍ତରରେ ବରାହଙ୍କୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଯୋଗ ଅବତାର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କର ପରମ୍ପରା।

ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵକାଲେଷୁ ତଥାଵର୍ତେଷୁ ଯୋଗିନାମ୍ ଆଦ୍ଯେ ଶ୍ଵେତଃ କଲୌ ରୁଦ୍ରଃ ସୁତାରୋ ମଦନସ୍ ତଥା

ସମସ୍ତ ସମୟ ଏବଂ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଚକ୍ରକୁ ଦେଖି, ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ ଥିଲେ ଶ୍ୱେତ, କଳିରେ ରୁଦ୍ର, ସୁତାର ଏବଂ ମଦନ।

ସୁହୋତ୍ରଃ କଙ୍କଣଶ୍ଚୈଵ ଲୋକାକ୍ଷିର୍ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଜୈଗୀଷଵ୍ଯୋ ମହାତେଜା ଭଗଵାନ୍ ଦଧିଵାହନଃ

ସୁହୋତ୍ର, କଙ୍କଣ, ଲୋକାକ୍ଷି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ, ଏବଂ ଭଗବାନ୍ ଦଧିବାହନ।

ଋଷଭଶ୍ ଚ ମୁନିର୍ଧୀମାନ୍ ଉଗ୍ରଶ୍ଚାତ୍ରିଃ ସୁବାଲକଃ ଗୌତମଶ୍ଚାଥ ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତଃ

ଧୀମାନ୍ ଋଷଭ, ଉଗ୍ର, ଅତ୍ରି, ସୁବାଳକ, ଗୌତମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଭଗବାନ।

ଵେଦଶୀର୍ଷଶ୍ ଚ ଗୋକର୍ଣୋ ଗୁହାଵାସୀ ଶିଖଣ୍ଡଭୃତ୍ ଜଟାମାଲ୍ଯଟ୍ଟହାସଶ୍ ଚ ଦାରୁକୋ ଲାଙ୍ଗଲୀ ତଥା

ବେଦଶୀର୍ଷ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୁହାବାସୀ, ଶିଖଣ୍ଡଧାରୀ, ଜଟାମାଳୀ, ଟ୍ଟହାସ, ଦାରୁକ ଏବଂ ଲାଙ୍ଗଳୀ।

ମହାକାଯମୁନିଃ ଶୂଲୀ ଦଣ୍ଡୀ ମୁଣ୍ଡୀଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସହିଷ୍ଣୁଃ ସୋମଶର୍ମା ଚ ନକୁଲୀଶୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ

ମହାକାୟ ମୁନି, ଶୂଳୀ, ଦଣ୍ଡୀ, ମୁଣ୍ଡୀଶ୍ୱର, ସହିଷ୍ଣୁ, ସୋମଶର୍ମା, ନକୁଳୀଶ, ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ।

ଵୈଵସ୍ଵତେ ଽନ୍ତରେ ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରୋକ୍ତା ହି ପରମାତ୍ମନଃ ଯୋଗାଚାର୍ଯାଵତାରା ଯେ ସର୍ଵାଵର୍ତେଷୁ ସୁଵ୍ରତାଃ

ବୈବସ୍ବତ ଅନ୍ତରରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଯୋଗ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଅବତାରମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଚକ୍ରରେ ଶୁଭ ସଂକଳ୍ପ ଧାରଣ କରିଥିବା।

ଵ୍ଯାସାଶ୍ଚୈଵଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦ୍ଵାପରେ ଦ୍ଵାପରେ ତ୍ଵିମେ ଯୋଗେଶ୍ଵରାଣାଂ ଚତ୍ଵାରଃ ଶିଷ୍ଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯେକମଵ୍ଯଯାଃ

ଦ୍ୱାପରରେ ବ୍ୟାସ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ; ଏହି ଦ୍ୱାପରରେ ଯୋଗେଶ୍ୱରମାନଙ୍କ ଚାରି ଜଣ ଅବିନାଶୀ ଶିଷ୍ୟ।

ଶ୍ଵେତଃ ଶ୍ଵେତଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵଃ ଶ୍ଵେତଲୋହିତଃ ଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ଶତରୂପଶ୍ ଚ ଋଚୀକଃ କେତୁମାଂସ୍ ତଥା

ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ, ଶ୍ୱେତଲୋହିତ, ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଶତରୂପ, ଋଚୀକ ଏବଂ କେତୁମାନ୍।

ଵିଶୋକଶ୍ଚ ଵିକେଶଶ୍ ଚ ଵିପାଶଃ ପାପନାଶନଃ ସୁମୁଖୋ ଦୁର୍ମୁଖଶ୍ଚୈଵ ଦୁର୍ଦମୋ ଦୁରତିକ୍ରମଃ

ବିଶୋକ, ବିକେଶ, ବିପାଶ, ପାପନାଶନ, ସୁମୁଖ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଏବଂ ଦୁରତିକ୍ରମ।

ସନକଶ୍ ଚ ସନନ୍ଦଶ୍ ଚ ପ୍ରଭୁର୍ଯଶ୍ ଚ ସନାତନଃ ଋଭୁଃ ସନତ୍କୁମାରଶ୍ ଚ ସୁଧାମା ଵିରଜାସ୍ ତଥା

ସନକ, ସନନ୍ଦ, ପ୍ରଭୁ, ସନାତନ, ଋଭୁ, ସନତ୍କୁମାର, ସୁଧାମା ଏବଂ ବିରଜା।

ଶଙ୍ଖପାଦ୍ ଵୈରଜଶ୍ଚୈଵ ମେଘଃ ସାରସ୍ଵତସ୍ ତଥା ସୁଵାହନୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମେଘଵାହୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ଶଂଖପାଦ, ବୈରଜ, ମେଘ, ସାରସ୍ୱତ, ସୁବାହନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ମେଘବାହନ ମହାତେଜସ୍ୱୀ।

କପିଲଶ୍ଚାସୁରିଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପଞ୍ଚଶିଖୋ ମୁନିଃ ଵାଲ୍କଲଶ୍ ଚ ମହାଯୋଗୀ ଧର୍ମାତ୍ମାନୋ ମହୌଜସଃ

କପିଳ, ଆସୁରି, ପଞ୍ଚଶିଖ ମୁନି, ବାଲ୍କଳ ମହାଯୋଗୀ, ଧର୍ମାତ୍ମା ଏବଂ ମହାଉଜ୍ୱଳ।

ପରାଶରଶ୍ ଚ ଗର୍ଗଶ୍ ଚ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚାଙ୍ଗିରାସ୍ ତଥା ବଲବନ୍ଧୁର୍ ନିରାମିତ୍ରଃ କେତୁଶୃଙ୍ଗସ୍ତପୋଧନଃ

ପରାଶର, ଗର୍ଗ, ଭାର୍ଗବ, ଆଙ୍ଗିରସ, ବଳବନ୍ଧୁ, ନିରାମିତ୍ର, କେତୁଶୃଙ୍ଗ ଏବଂ ତପୋଧନ।

ଲମ୍ବୋଦରଶ୍ ଚ ଲମ୍ବଶ୍ଚ ଲମ୍ବାକ୍ଷୋ ଲମ୍ବକେଶକଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସମବୁଦ୍ଧିଶ୍ ଚ ସାଧ୍ଯଃ ସର୍ଵସ୍ତଥୈଵ ଚ

ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଲମ୍ବୋଦର, ଲମ୍ବ, ଲମ୍ବାକ୍ଷ, ଲମ୍ବକେଶକ; ସେ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି, ସମଚିତ୍ତ, ସାଧ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ବ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।

ସୁଧାମା କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵାସିଷ୍ଠୋ ଵିରଜାସ୍ ତଥା ଅତ୍ରିର୍ ଦେଵସଦଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ରଵଣୋ ଽଥ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠକଃ କୁଣିଶ୍ ଚ କୁଣିବାହୁଶ୍ ଚ କୁଶରୀରଃ କୁନେତ୍ରକଃ

ସୁଧାମା, କାଶ୍ୟପ, ବାସିଷ୍ଠ, ବିରଜା, ଅତ୍ରି, ଦେବସଦ, ଶ୍ରବଣ, ଶ୍ରବିଷ୍ଠକ, କୁଣି, କୁଣିବାହୁ, କୁଶରୀର ଏବଂ କୁନେତ୍ରକ।

କଶ୍ଯପୋ ଽପ୍ଯୁଶନାଶ୍ଚୈଵ ଚ୍ଯଵନୋ ଽଥ ବୃହସ୍ପତିଃ ଉତଥ୍ଯୋ ଵାମଦେଵଶ୍ ଚ ମହାଯୋଗୋ ମହାବଲଃ

କାଶ୍ୟପ, ଉଶନା, ଚ୍ୟବନ, ବୃହସ୍ପତି, ଉତଥ୍ୟ, ବାମଦେବ, ମହାଯୋଗୀ ଏବଂ ମହାବଳୀ।

ଵାଚଶ୍ରଵାଃ ସୁଧୀକଶ୍ଚ ଶ୍ଯାଵାଶ୍ଵଶ୍ ଚ ଯତୀଶ୍ଵରଃ ହିରଣ୍ଯନାଭଃ କୌଶଲ୍ଯୋ ଲୋଗାକ୍ଷିଃ କୁଥୁମିସ୍ ତଥା

ବାଚଶ୍ରବା, ସୁଧୀକ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ, ଯତୀଶ୍ୱର, ହିରଣ୍ୟନାଭ, କୌଶଲ୍ୟ, ଲୋଗାକ୍ଷି ଏବଂ କୁଥୁମି।

ସୁମନ୍ତୁର୍ବର୍ବରୀ ଵିଦ୍ଵାନ୍ କବନ୍ଧଃ କୁଶିକଂଧରଃ ପ୍ଲକ୍ଷୋ ଦାଲ୍ଭ୍ଯାଯଣିଶ୍ଚୈଵ କେତୁମାନ୍ ଗୋପନସ୍ ତଥା

ସୁମନ୍ତୁ, ବାର୍ବରୀ ବିଦ୍ୱାନ୍, କବନ୍ଧ, କୁଶିକଂଧର, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦାଲ୍ଭ୍ୟାୟଣି, କେତୁମାନ୍ ଏବଂ ଗୋପନ।

ଭଲ୍ଲାଵୀ ମଧୁପିଙ୍ଗଶ୍ଚ ଶ୍ଵେତକେତୁସ୍ତପୋନିଧିଃ ଉଶିକୋ ବୃହଦଶ୍ଵଶ୍ ଚ ଦେଵଲଃ କଵିରେଵ ଚ

ଭଲ୍ଲାବୀ, ମଧୁପିଙ୍ଗ, ଶ୍ୱେତକେତୁ, ତପୋନିଧି, ଉଶିକ, ବୃହଦଶ୍ୱ, ଦେବଳ ଏବଂ କବି।

ଶାଲିହୋତ୍ରୋ ଽଗ୍ନିଵେଶଶ୍ଚ ଯୁଵନାଶ୍ଵଃ ଶରଦ୍ଵସୁଃ ଛଗଲଃ କୁଣ୍ଡକର୍ଣଶ୍ ଚ କୁମ୍ଭଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଵାହକଃ

ଶାଳିହୋତ୍ର, ଅଗ୍ନିବେଶ, ଯୁବନାଶ୍ୱ, ଶରଦ୍ବସୁ, ଛଗଳ, କୁଣ୍ଡକର୍ଣ୍ଣ, କୁମ୍ଭ ଏବଂ ପ୍ରବାହକ।

ଉଲୂକୋ ଵିଦ୍ଯୁତଶ୍ଚୈଵ ମଣ୍ଡୂକୋ ହ୍ଯାଶ୍ଵଲାଯନଃ ଅକ୍ଷପାଦଃ କୁମାରଶ୍ ଚ ଉଲୂକୋ ଵତ୍ସ ଏଵ ଚ

ଉଲୂକ, ବିଦ୍ୟୁତ, ମଣ୍ଡୂକ, ଆଶ୍ୱଲାୟନ, ଅକ୍ଷପାଦ, କୁମାର, ଉଲୂକ ଏବଂ ବତ୍ସ।

କୁଶିକଶ୍ଚୈଵ ଗର୍ଭଶ୍ ଚ ମିତ୍ରଃ କୌରୁଷ୍ଯ ଏଵ ଚ ଶିଷ୍ଯାସ୍ତ୍ଵେତେ ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵାଵର୍ତେଷୁ ଯୋଗିନାମ୍

କୁଶିକ, ଗର୍ଭ, ମିତ୍ର ଏବଂ କୌରୁଷ୍ୟ—ଏହେଁ ମହାତ୍ମା ଶିଷ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଯୋଗୀ ପରମ୍ପରାରେ ଅଛନ୍ତି।

ଵିମଲା ବ୍ରହ୍ମଭୂଯିଷ୍ଠା ଜ୍ଞାନଯୋଗପରାଯଣାଃ ଏତେ ପାଶୁପତାଃ ସିଦ୍ଧା ଭସ୍ମୋଦ୍ଧୂଲିତଵିଗ୍ରହାଃ

ଏମାନେ ନିର୍ମଳ, ବ୍ରହ୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ଏହି ସିଦ୍ଧ ପାଶୁପତମାନେ ଭସ୍ମରେ ଢାକା।

ଶିଷ୍ଯାଃ ପ୍ରଶିଷ୍ଯାଶ୍ଚୈତେଷାଂ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ ରୁଦ୍ରଲୋକାଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ

ଏମାନଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶିଷ୍ୟମାନେ, ଶତେ ଏବଂ ହଜାରେ, ପାଶୁପତ ଯୋଗ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର ଲୋକରେ ସ୍ଥିତ।

ଦେଵାଦଯଃ ପିଶାଚାନ୍ତାଃ ପଶଵଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ ତେଷାଂ ପତିତ୍ଵାତ୍ସର୍ଵେଶୋ ଭଵଃ ପଶୁପତିଃ ସ୍ମୃତଃ

ଦେବତା ଠାରୁ ପିଶାଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ପାଶୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହେବାରୁ ଭବଙ୍କୁ ପାଶୁପତି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

ତେନ ପ୍ରଣୀତୋ ରୁଦ୍ରେଣ ପଶୂନାଂ ପତିନା ଦ୍ଵିଜାଃ ଯୋଗଃ ପାଶୁପତୋ ଜ୍ଞେଯଃ ପରାଵରଵିଭୂତଯେ

ଏହି ପାଶୁପତ ଯୋଗ, ଯାହାକୁ ରୁଦ୍ର ପ୍ରଣୀତ କରିଛନ୍ତି, ଦ୍ବିଜମାନେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଜଣାଯାଏ।

ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୋଗସ୍ଥାନାନି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ କଲ୍ପିତାନି ଶିଵେନୈଵ ହିତାଯ ଜଗତାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି, ଯୋଗର ଯେଉଁ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଶିବେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ଦ୍ବିଜମାନେ।