ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଜାତୂକର୍ଣ୍ଯୋ ହରିଃ ସାକ୍ଷାତ୍ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋ ମୁନିଃ ଵ୍ଯାସାସ୍ତ୍ଵେତେ ଚ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ କଲୌ ଯୋଗେଶ୍ଵରାନ୍ କ୍ରମାତ୍

ଜାତୂକର୍ଣ୍ଣ୍ୟ, ହରି ସ୍ୱୟଂ, କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ମୁନି; ଏହିମାନେ ବ୍ୟାସ, କଳିଯୁଗରେ ଯୋଗେଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ କ୍ରମରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।

ଅସଂଖ୍ଯାତା ହି କଲ୍ପେଷୁ ଵିଭୋଃ ସର୍ଵାନ୍ତରେଷୁ ଚ କଲୌ ରୁଦ୍ରାଵତାରାଣାଂ ଵ୍ଯାସାନାଂ କିଲ ଗୌରଵାତ୍

ସମସ୍ତ କଳ୍ପ ଓ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ବିଶେଷ କରି କଳିଯୁଗରେ, ପ୍ରଭୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଅସଂଖ୍ୟ ଅବତାର ହୋଇଛନ୍ତି।

ଵୈଵସ୍ଵତାନ୍ତରେ କଲ୍ପେ ଵାରାହେ ଯେ ଚ ତାନ୍ ପୁନଃ ଅଵତାରାନ୍ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଥା ସର୍ଵାନ୍ତରେଷୁ ଵୈ

ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତର ଓ ବରାହ କଳ୍ପରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ମୁଁ ସେହି ଅବତାରମାନଙ୍କୁ ପୁଣି କହିବି।

ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଵାରାହେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ ତଥୈଵ ଚୋର୍ଧ୍ଵକଲ୍ପେଷୁ ସିଦ୍ଧାନ୍ଵୈଵସ୍ଵତାନ୍ତରେ

ବର୍ତ୍ତମାନ ବରାହ କଳ୍ପରେ କେଉଁମାନେ ମନ୍ବନ୍ତର ଅଛି, ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କଳ୍ପ ଓ ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସିଦ୍ଧମାନେ କିଏ, ତୁମେ କହିବା ଉଚିତ।

ମନୁଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵସ୍ତ୍ଵାଦ୍ଯସ୍ ତତଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ଉତ୍ତମସ୍ତାମସଶ୍ଚୈଵ ରୈଵତାଶ୍ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ ତଥା

ମନୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ପ୍ରଥମ, ତାପରେ ସ୍ୱାରୋଚିଷ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଉତ୍ତମ, ତାମସ, ରୈବତ ଓ ଚାକ୍ଷୁଷ ମଧ୍ୟ।

ଵୈଵସ୍ଵତଶ୍ ଚ ସାଵର୍ଣିର୍ ଧର୍ମଃ ସାଵର୍ଣିକଃ ପୁନଃ ପିଶଙ୍ଗଶ୍ଚାପିଶଙ୍ଗାଭଃ ଶବଲୋ ଵର୍ଣକସ୍ ତଥା

ବୈବସ୍ବତ, ସାବର୍ଣ୍ଣି, ଧର୍ମ ସାବର୍ଣ୍ଣି ପୁଣି, ପିଶଙ୍ଗ, ଅପିଶଙ୍ଗାଭ, ଶବଳ ଓ ବର୍ଣ୍ଣକ ମଧ୍ୟ।

ଔକାରାନ୍ତା ଅକାରାଦ୍ଯା ମନଵଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ ଶ୍ଵେତଃ ପାଣ୍ଡୁସ୍ ତଥା ରକ୍ତସ୍ ତାମ୍ରଃ ପୀତଶ୍ଚ କାପିଲଃ

ଯେଉଁମାନେ 'ଔ' ରେ ଶେଷ ଓ 'ଅ' ରେ ଆରମ୍ଭ, ସେହି ମନୁମାନଙ୍କ ନାମ — ଶ୍ୱେତ, ପାଣ୍ଡୁ, ରକ୍ତ, ତାମ୍ର, ପୀତ ଓ କାପିଳ।

କୃଷ୍ଣଃ ଶ୍ଯାମସ୍ ତଥା ଧୂମ୍ରଃ ସୁଧୂମ୍ରଶ୍ ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଅପିଶଙ୍ଗଃ ପିଶଙ୍ଗଶ୍ ଚ ତ୍ରିଵର୍ଣଃ ଶବଲସ୍ ତଥା

କୃଷ୍ଣ, ଶ୍ୟାମ, ଧୂମ୍ର, ସୁଧୂମ୍ର, ଅପିଶଙ୍ଗ, ପିଶଙ୍ଗ, ତିନି ରଙ୍ଗର, ଏବଂ ଶବଳ — ଏହିମାନେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

କାଲଂଧୁରସ୍ତୁ କଥିତା ଵର୍ଣତୋ ମନଵଃ ଶୁଭାଃ ନାମତୋ ଵର୍ଣତଶ୍ଚୈଵ ଵର୍ଣତଃ ପୁନରେଵ ଚ

ମନୁମାନେ ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗ ଅନୁଯାୟୀ କାଳଂଧୁର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛନ୍ତି; ନାମ ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ପୁନି ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା।

ସ୍ଵରାତ୍ମାନଃ ସମାଖ୍ଯାତାଶ୍ ଚାନ୍ତରେଶାଃ ସମାସତଃ ଵୈଵସ୍ଵତ ଋକାରସ୍ତୁ ମନୁଃ କୃଷ୍ଣଃ ସୁରେଶ୍ଵରଃ

ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱରର ଆତ୍ମା ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ନିୟମକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି: ବୈବସ୍ବତ, ଋକାର, ମନୁ, କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ସୁରେଶ୍ୱର।

ସପ୍ତମସ୍ତସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୁଗାଵର୍ତେଷୁ ଯୋଗିନଃ ସମତୀତେଷୁ କଲ୍ପେଷୁ ତଥା ଚାନାଗତେଷୁ ଵୈ

ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତମ ଯୋଗୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଗ ଏବଂ ଗତ କଳ୍ପ ଏବଂ ଆସନ୍ତା କଳ୍ପରେ ଅଛନ୍ତି।

ଵାରାହଃ ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଜ୍ଞେଯଃ ସପ୍ତମାନ୍ତରତଃ କ୍ରମାତ୍ ଯୋଗାଵତାରାଂଶ୍ ଚ ଵିଭୋଃ ଶିଷ୍ଯାଣାଂ ସଂତତିସ୍ ତଥା

ବର୍ତ୍ତମାନ ସପ୍ତମ ଅନ୍ତରରେ ବରାହଙ୍କୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଭାବେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଯୋଗ ଅବତାର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କର ପରମ୍ପରା।

ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵକାଲେଷୁ ତଥାଵର୍ତେଷୁ ଯୋଗିନାମ୍ ଆଦ୍ଯେ ଶ୍ଵେତଃ କଲୌ ରୁଦ୍ରଃ ସୁତାରୋ ମଦନସ୍ ତଥା

ସମସ୍ତ ସମୟ ଏବଂ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଚକ୍ରକୁ ଦେଖି, ପ୍ରଥମ ଯୁଗରେ ଥିଲେ ଶ୍ୱେତ, କଳିରେ ରୁଦ୍ର, ସୁତାର ଏବଂ ମଦନ।

ସୁହୋତ୍ରଃ କଙ୍କଣଶ୍ଚୈଵ ଲୋକାକ୍ଷିର୍ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଜୈଗୀଷଵ୍ଯୋ ମହାତେଜା ଭଗଵାନ୍ ଦଧିଵାହନଃ

ସୁହୋତ୍ର, କଙ୍କଣ, ଲୋକାକ୍ଷି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ, ଏବଂ ଭଗବାନ୍ ଦଧିବାହନ।

ଋଷଭଶ୍ ଚ ମୁନିର୍ଧୀମାନ୍ ଉଗ୍ରଶ୍ଚାତ୍ରିଃ ସୁବାଲକଃ ଗୌତମଶ୍ଚାଥ ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତଃ

ଧୀମାନ୍ ଋଷଭ, ଉଗ୍ର, ଅତ୍ରି, ସୁବାଳକ, ଗୌତମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଭଗବାନ।

ଵେଦଶୀର୍ଷଶ୍ ଚ ଗୋକର୍ଣୋ ଗୁହାଵାସୀ ଶିଖଣ୍ଡଭୃତ୍ ଜଟାମାଲ୍ଯଟ୍ଟହାସଶ୍ ଚ ଦାରୁକୋ ଲାଙ୍ଗଲୀ ତଥା

ବେଦଶୀର୍ଷ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଗୁହାବାସୀ, ଶିଖଣ୍ଡଧାରୀ, ଜଟାମାଳୀ, ଟ୍ଟହାସ, ଦାରୁକ ଏବଂ ଲାଙ୍ଗଳୀ।

ମହାକାଯମୁନିଃ ଶୂଲୀ ଦଣ୍ଡୀ ମୁଣ୍ଡୀଶ୍ଵରଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସହିଷ୍ଣୁଃ ସୋମଶର୍ମା ଚ ନକୁଲୀଶୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ

ମହାକାୟ ମୁନି, ଶୂଳୀ, ଦଣ୍ଡୀ, ମୁଣ୍ଡୀଶ୍ୱର, ସହିଷ୍ଣୁ, ସୋମଶର୍ମା, ନକୁଳୀଶ, ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ।

ଵୈଵସ୍ଵତେ ଽନ୍ତରେ ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରୋକ୍ତା ହି ପରମାତ୍ମନଃ ଯୋଗାଚାର୍ଯାଵତାରା ଯେ ସର୍ଵାଵର୍ତେଷୁ ସୁଵ୍ରତାଃ

ବୈବସ୍ବତ ଅନ୍ତରରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଯୋଗ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଅବତାରମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଚକ୍ରରେ ଶୁଭ ସଂକଳ୍ପ ଧାରଣ କରିଥିବା।

ଵ୍ଯାସାଶ୍ଚୈଵଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଦ୍ଵାପରେ ଦ୍ଵାପରେ ତ୍ଵିମେ ଯୋଗେଶ୍ଵରାଣାଂ ଚତ୍ଵାରଃ ଶିଷ୍ଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯେକମଵ୍ଯଯାଃ

ଦ୍ୱାପରରେ ବ୍ୟାସ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ; ଏହି ଦ୍ୱାପରରେ ଯୋଗେଶ୍ୱରମାନଙ୍କ ଚାରି ଜଣ ଅବିନାଶୀ ଶିଷ୍ୟ।

ଶ୍ଵେତଃ ଶ୍ଵେତଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଶ୍ଵେତାଶ୍ଵଃ ଶ୍ଵେତଲୋହିତଃ ଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ଶତରୂପଶ୍ ଚ ଋଚୀକଃ କେତୁମାଂସ୍ ତଥା

ଶ୍ୱେତ, ଶ୍ୱେତଶିଖଣ୍ଡୀ, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ, ଶ୍ୱେତଲୋହିତ, ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଶତରୂପ, ଋଚୀକ ଏବଂ କେତୁମାନ୍।

ଵିଶୋକଶ୍ଚ ଵିକେଶଶ୍ ଚ ଵିପାଶଃ ପାପନାଶନଃ ସୁମୁଖୋ ଦୁର୍ମୁଖଶ୍ଚୈଵ ଦୁର୍ଦମୋ ଦୁରତିକ୍ରମଃ

ବିଶୋକ, ବିକେଶ, ବିପାଶ, ପାପନାଶନ, ସୁମୁଖ, ଦୁର୍ମୁଖ, ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଏବଂ ଦୁରତିକ୍ରମ।

ସନକଶ୍ ଚ ସନନ୍ଦଶ୍ ଚ ପ୍ରଭୁର୍ଯଶ୍ ଚ ସନାତନଃ ଋଭୁଃ ସନତ୍କୁମାରଶ୍ ଚ ସୁଧାମା ଵିରଜାସ୍ ତଥା

ସନକ, ସନନ୍ଦ, ପ୍ରଭୁ, ସନାତନ, ଋଭୁ, ସନତ୍କୁମାର, ସୁଧାମା ଏବଂ ବିରଜା।

ଶଙ୍ଖପାଦ୍ ଵୈରଜଶ୍ଚୈଵ ମେଘଃ ସାରସ୍ଵତସ୍ ତଥା ସୁଵାହନୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମେଘଵାହୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ଶଂଖପାଦ, ବୈରଜ, ମେଘ, ସାରସ୍ୱତ, ସୁବାହନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ମେଘବାହନ ମହାତେଜସ୍ୱୀ।

କପିଲଶ୍ଚାସୁରିଶ୍ଚୈଵ ତଥା ପଞ୍ଚଶିଖୋ ମୁନିଃ ଵାଲ୍କଲଶ୍ ଚ ମହାଯୋଗୀ ଧର୍ମାତ୍ମାନୋ ମହୌଜସଃ

କପିଳ, ଆସୁରି, ପଞ୍ଚଶିଖ ମୁନି, ବାଲ୍କଳ ମହାଯୋଗୀ, ଧର୍ମାତ୍ମା ଏବଂ ମହାଉଜ୍ୱଳ।

ପରାଶରଶ୍ ଚ ଗର୍ଗଶ୍ ଚ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚାଙ୍ଗିରାସ୍ ତଥା ବଲବନ୍ଧୁର୍ ନିରାମିତ୍ରଃ କେତୁଶୃଙ୍ଗସ୍ତପୋଧନଃ

ପରାଶର, ଗର୍ଗ, ଭାର୍ଗବ, ଆଙ୍ଗିରସ, ବଳବନ୍ଧୁ, ନିରାମିତ୍ର, କେତୁଶୃଙ୍ଗ ଏବଂ ତପୋଧନ।

ଲମ୍ବୋଦରଶ୍ ଚ ଲମ୍ବଶ୍ଚ ଲମ୍ବାକ୍ଷୋ ଲମ୍ବକେଶକଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସମବୁଦ୍ଧିଶ୍ ଚ ସାଧ୍ଯଃ ସର୍ଵସ୍ତଥୈଵ ଚ

ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଲମ୍ବୋଦର, ଲମ୍ବ, ଲମ୍ବାକ୍ଷ, ଲମ୍ବକେଶକ; ସେ ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି, ସମଚିତ୍ତ, ସାଧ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ବ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି।

ସୁଧାମା କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵାସିଷ୍ଠୋ ଵିରଜାସ୍ ତଥା ଅତ୍ରିର୍ ଦେଵସଦଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ରଵଣୋ ଽଥ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠକଃ କୁଣିଶ୍ ଚ କୁଣିବାହୁଶ୍ ଚ କୁଶରୀରଃ କୁନେତ୍ରକଃ

ସୁଧାମା, କାଶ୍ୟପ, ବାସିଷ୍ଠ, ବିରଜା, ଅତ୍ରି, ଦେବସଦ, ଶ୍ରବଣ, ଶ୍ରବିଷ୍ଠକ, କୁଣି, କୁଣିବାହୁ, କୁଶରୀର ଏବଂ କୁନେତ୍ରକ।

କଶ୍ଯପୋ ଽପ୍ଯୁଶନାଶ୍ଚୈଵ ଚ୍ଯଵନୋ ଽଥ ବୃହସ୍ପତିଃ ଉତଥ୍ଯୋ ଵାମଦେଵଶ୍ ଚ ମହାଯୋଗୋ ମହାବଲଃ

କାଶ୍ୟପ, ଉଶନା, ଚ୍ୟବନ, ବୃହସ୍ପତି, ଉତଥ୍ୟ, ବାମଦେବ, ମହାଯୋଗୀ ଏବଂ ମହାବଳୀ।

ଵାଚଶ୍ରଵାଃ ସୁଧୀକଶ୍ଚ ଶ୍ଯାଵାଶ୍ଵଶ୍ ଚ ଯତୀଶ୍ଵରଃ ହିରଣ୍ଯନାଭଃ କୌଶଲ୍ଯୋ ଲୋଗାକ୍ଷିଃ କୁଥୁମିସ୍ ତଥା

ବାଚଶ୍ରବା, ସୁଧୀକ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ, ଯତୀଶ୍ୱର, ହିରଣ୍ୟନାଭ, କୌଶଲ୍ୟ, ଲୋଗାକ୍ଷି ଏବଂ କୁଥୁମି।