ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଗ୍ରହାଧିପତ୍ଯେ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣା ପଦ୍ମଯୋନିନା ଅଭିଷିକ୍ତଃ ସହସ୍ରାଂଶୂ ରୁଦ୍ରେଣ ତୁ ଯଥା ଗୁହଃ

ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ଭାବେ, ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଏବଂ ହଜାର କିରଣମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ଗୁହାଙ୍କୁ କରାଯାଇଥିଲା।

ତସ୍ମାଦ୍ଗ୍ରହାର୍ଚନା କାର୍ଯା ଅଗ୍ନୌ ଚୋଦ୍ଯଂ ଯଥାଵିଧି ଆଦିତ୍ଯଗ୍ରହପୀଡାଯାଂ ସଦ୍ଭିଃ କାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ

ଏହିଯୋଗରେ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଦରକାର, ଭଲମନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଚାହିଦା ପୂରଣ ପାଇଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହର କ୍ଷତି ସମୟରେ।

ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍କଥଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚାଧିପତ୍ଯେ ପ୍ରଜାପତିଃ ଦେଵଦୈତ୍ଯମୁଖାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସର୍ଵାତ୍ମା ଵଦ ସାଂପ୍ରତମ୍

ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ, କିପରି ଦେବ, ଦାନବ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ? ଏହି କଥା ଏବେ କହ, ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ।

ଗ୍ରହାଧିପତ୍ଯେ ଭଗଵାନ୍ ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଦ୍ଦିଵାକରମ୍ ଋକ୍ଷାଣାମୋଷଧୀନାଂ ଚ ସୋମଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ

ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ଭାବେ, ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ; ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ତାରା ଓ ଔଷଧିମାନଙ୍କ ଉପରେ ସୋମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।

ଅପାଂ ଚ ଵରୁଣଂ ଦେଵଂ ଧନାନାଂ ଯକ୍ଷପୁଙ୍ଗଵମ୍ ଆଦିତ୍ଯାନାଂ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵସୂନାଂ ପାଵକଂ ତଥା

ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ ବରୁଣଙ୍କୁ, ଧନରେ କୁବେରଙ୍କୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଓ ଭାସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାବକଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ଦକ୍ଷଂ ଚ ମରୁତାଂ ଶକ୍ରମେଵ ଚ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ପ୍ରହ୍ଲାଦଂ ଦୈତ୍ଯପୁଙ୍ଗଵମ୍

ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ, ମରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ, ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ଧର୍ମଂ ପିତୄଣାମ୍ ଅଧିପଂ ନିରୃତିଂ ପିଶିତାଶିନାମ୍ ରୁଦ୍ରଂ ପଶୂନାଂ ଭୂତାନାଂ ନନ୍ଦିନଂ ଗଣନାଯକମ୍

ପିତୃମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ମାଂସଭୋଜୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିରୃତିଙ୍କୁ, ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନାୟକ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ଵୀରାଣାଂ ଵୀରଭଦ୍ରଂ ଚ ପିଶାଚାନାଂ ଭଯଂକରମ୍ ମାତୄଣାଂ ଚୈଵ ଚାମୁଣ୍ଡାଂ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତାମ୍

ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ, ପିଶାଚମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କରଙ୍କୁ, ମାତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜିତ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଦେଵଦେଵେଶଂ ନୀଲଲୋହିତମୀଶ୍ଵରମ୍ ଵିଘ୍ନାନାଂ ଵ୍ଯୋମଜଂ ଦେଵଂ ଗଜାସ୍ଯଂ ତୁ ଵିନାଯକମ୍

ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବଦେବେଶ୍ୱର ନୀଳଲୋହିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ବିଘ୍ନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ହାତୀମୁଣ୍ଡି ବିନାୟକଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଦେଵୀମୁମାଂ ଦେଵୀଂ ଵଚସାଂ ଚ ସରସ୍ଵତୀମ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ମାଯାଵିନାଂ ଚୈଵ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଜଗତାଂ ତଥା

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଉମାଙ୍କୁ, ବାଣୀରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ, ମାୟାବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ନିଜକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା କଲେ।

ହିମଵନ୍ତଂ ଗିରୀଣାଂ ତୁ ନଦୀନାଂ ଚୈଵ ଜାହ୍ନଵୀମ୍ ସମୁଦ୍ରାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଅଧିପଂ ପଯସାଂ ନିଧିମ୍

ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିମବନ୍ତଙ୍କୁ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାହ୍ନବୀଙ୍କୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳର ଭଣ୍ଡାର ସମୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଚୈଵ ଚାଶ୍ଵତ୍ଥଂ ପ୍ଲକ୍ଷଂ ଚ ପ୍ରପିତାମହଃ

ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରପିତାମହ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛକୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

ଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରକିନ୍ନରାଣାମ୍ ଈଶଂ ପୁନଶ୍ ଚିତ୍ରରଥଂ ଚକାର ନାଗାଧିପଂ ଵାସୁକିମୁଗ୍ରଵୀର୍ଯଂ ସର୍ପାଧିପଂ ତକ୍ଷକମୁଗ୍ରଵୀର୍ଯମ୍

ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ; ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାସୁକିଙ୍କୁ ସର୍ପମାନଙ୍କ ରାଜା କଲେ; ଏବଂ ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିସହିତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ କଲେ।

ସୁପର୍ଣମୀଶଂ ପତତାମଥାଶ୍ଵରାଜାନମୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସଂ ଚକାର

ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ, ଏବଂ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କୁ ରାଜା କଲେ।

ସିଂହଂ ମୃଗାଣାଂ ଵୃଷଭଂ ଗଵାଂ ଚ ମୃଗାଧିପାନାଂ ଶରଭଂ ଚକାର ସେନାଧିପାନାଂ ଗୁହମପ୍ରମେଯଂ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତୀନାଂ ଲକୁଲୀଶମୀଶମ୍

ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହକୁ ମୁଖ୍ୟ କଲେ, ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭକୁ, ବନ୍ୟପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶରଭକୁ ଅଧିପତି କଲେ। ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୁହଙ୍କୁ ନାୟକ କଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲକୁଳୀଶଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ।

ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ସୁଧର୍ମାଣଂ ତଥା ଶଙ୍ଖପଦଂ ଦିଶାମ୍ କେତୁମନ୍ତଂ କ୍ରମେଣୈଵ ହେମରୋମାଣମେଵ ଚ

ସେ ସୁଧର୍ମା, ତାପରେ ଶଂଖପଦ, ପରେ କେତୁମାନ୍ତ ଏବଂ ଏହା ପରେ ହେମରୋମାଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅଭିଷେକ କଲେ।

ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୃଥୁମୀଶାନଂ ସର୍ଵେଷାଂ ତୁ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଚତୁର୍ମୂର୍ତିଷୁ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଶଙ୍କରଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍

ପୃଥିବୀରେ ପୃଥୁଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ, ଚାରି ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଗଵାଞ୍ଛମ୍ଭୋଶ୍ ଚାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ ପୁରାଭିଷିଚ୍ଯ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ରରାଜ ଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ

ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦୟାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ପୂର୍ବରୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଭୂବନେଶ୍ୱର ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ।

ଏତଦ୍ଵୋ ଵିସ୍ତରେଣୈଵ କଥିତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ ଅଭିଷିକ୍ତାସ୍ତତସ୍ତ୍ଵେତେ ଵିଶିଷ୍ଟା ଵିଶ୍ଵଯୋନିନା

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି କଥା ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି; ଏହିମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ମୂଳକାରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି।

ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ମୁନଯଃ ପୁନସ୍ତଂ ସଂଶଯାନ୍ଵିତାଃ ପପ୍ରଚ୍ଛୁରୁତ୍ତରଂ ଭୂଯସ୍ ତଦା ତେ ରୋମହର୍ଷଣମ୍

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମୁନିମାନେ ଏଉଁ ଅପ୍ରଶ୍ନ ସହିତ ପୁନି ରୋମହର୍ଷଣଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

ଯଦେତଦୁକ୍ତଂ ଭଵତା ସୂତେହ ଵଦତାଂ ଵର ଏତଦ୍ଵିସ୍ତରତୋ ବ୍ରୂହି ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଚ ଵିନିର୍ଣଯମ୍

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ଆପଣ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହନ୍ତୁ, ଏବଂ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ କହନ୍ତୁ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତେଷାଂ ତଦା ସୂତଃ ସମାହିତଃ ଉଵାଚ ପରମଂ ଵାକ୍ଯଂ ତେଷାଂ ସଂଶଯନିର୍ଣଯେ

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୂତ ଶାନ୍ତ ମନେ ସେମାନଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ କହିଲେ।

ଅସ୍ମିନ୍ନର୍ଥେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୈର୍ ଯଦୁକ୍ତଂ ଶାନ୍ତବୁଦ୍ଧିଭିଃ ଏତଦ୍ଵୋ ଽହଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସୂର୍ଯଚନ୍ଦ୍ରମସୋର୍ଗତିମ୍

ଏହି ବିଷୟରେ ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବା ମହାପ୍ରଜ୍ଞମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ସେହି କଥା ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହିବି—ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗତି।

ଯଥା ଦେଵଗୃହାଣୀହ ସୂର୍ଯଚନ୍ଦ୍ରାଦଯୋ ଗ୍ରହାଃ ଅତଃ ପରଂ ତୁ ତ୍ରିଵିଧମ୍ ଅଗ୍ନେର୍ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସମୁଦ୍ଭଵମ୍

ଏଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ କିପରି ଦେବମାନଙ୍କ ଗୃହରେ ବସନ୍ତି—ଏହା ପରେ ମୁଁ ତିନି ପ୍ରକାର ଅଗ୍ନିର ଉତ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।

ଦିଵ୍ଯସ୍ଯ ଭୌତିକସ୍ଯାଗ୍ନେର୍ ଅଥୋ ଽଗ୍ନେଃ ପାର୍ଥିଵସ୍ଯ ଚ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟାଯାଂ ତୁ ରଜନ୍ଯାଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ

ଦିବ୍ୟ, ଭୌତିକ ଓ ପୃଥିବୀ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଅଗ୍ନି—ରାତି ଶେଷରେ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଜନ୍ମ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନେଇ—

ଅଵ୍ଯାକୃତମିଦଂ ତ୍ଵାସୀନ୍ ନୈଶେନ ତମସା ଵୃତମ୍ ଚତୁର୍ଭାଗାଵଶିଷ୍ଟେ ଽସ୍ମିନ୍ ଲୋକେ ନଷ୍ଟେ ଵିଶେଷତଃ

ଏହା ସମସ୍ତେ ଅବ୍ୟାକୃତ ଥିଲା, ରାତିର ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା; ଚାରି ଭାଗର ଏକ ଅଂଶ ବାକି ରହିଥିଲାବେଳେ, ବିଶ୍ୱ ବିଶେଷ ଭାବେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା।

ସ୍ଵଯଂଭୂର୍ଭଗଵାଂସ୍ତତ୍ର ଲୋକସର୍ଵାର୍ଥସାଧକଃ ଖଦ୍ଯୋତଵତ୍ସ ଵ୍ଯଚରଦ୍ ଆଵିର୍ଭାଵଚିକୀର୍ଷଯା

ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକର କାମ ସାଧନ କରୁଥିବା, ଆଲୋକ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଜୁଗ୍ନୁ ପରି ଚଳିଥିଲେ।

ସୋ ଽଗ୍ନିଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଲୋକାଦୌ ପୃଥିଵୀଜଲସଂଶ୍ରିତଃ ସଂହୃତ୍ଯ ତତ୍ପ୍ରକାଶାର୍ଥଂ ତ୍ରିଧା ଵ୍ଯଭଜଦୀଶ୍ଵରଃ

ତା’ପରେ, ପ୍ରଭୁ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳରେ ବସି, ଆଲୋକ ପାଇଁ ଏହାକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟିଦେଲେ।

ପଵନୋ ଯସ୍ତୁ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ପାର୍ଥିଵୋ ଵହ୍ନିରୁଚ୍ଯତେ ଯଶ୍ଚାସୌ ଲୋକାଦୌ ସୂର୍ଯେ ଶୁଚିରଗ୍ନିସ୍ତୁ ସ ସ୍ମୃତଃ

ଏହି ଲୋକରେ ପବନକୁ ପୃଥିବୀର ଅଗ୍ନି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଥିବା ଶୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଗ୍ନି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।