ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦକ୍ଷିଣାଯନମାର୍ଗସ୍ଥୋ ଯଦା ଚରତି ରଶ୍ମିଵାନ୍ ଗ୍ରହାଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ସୂର୍ଯୋ ଽଧସ୍ତାତ୍ ପ୍ରସର୍ପତି

ଯେତେବେଳେ ରଶ୍ମିମାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ମାର୍ଗରେ ଚାଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହର ତଳେ ଯାଏ।

ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ଚରତେ ଶଶୀ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସୋମାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରସର୍ପତି

ବଡ଼ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଚାଲେ; ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ଚନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଉପରେ ଚଳିଥାଏ।

ନକ୍ଷତ୍ରେଭ୍ଯୋ ବୁଧଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ବୁଧାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ଭାର୍ଗଵଃ ଵକ୍ରସ୍ତୁ ଭାର୍ଗଵାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଵକ୍ରାଦ୍ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ବୃହସ୍ପତିଃ

ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ବୁଧ ଅଛି; ବୁଧଠାରୁ ଉପରେ ଶୁକ୍ର; ଶୁକ୍ରଠାରୁ ଉପରେ ମଙ୍ଗଳ; ମଙ୍ଗଳଠାରୁ ଉପରେ ବୃହସ୍ପତି।

ତସ୍ମାଚ୍ଛନୈଶ୍ଚରଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ତସ୍ମାତ୍ସପ୍ତର୍ଷିମଣ୍ଡଲମ୍ ଋଷୀଣାଂ ଚୈଵ ସପ୍ତାନାଂ ଧ୍ରୁଵସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତିଃ

ଏହିପରି, ଧୀରେ ଚଳୁଥିବା ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଉପରେ ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଏବଂ ସେହି ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଅଚଳ ସ୍ଥାନ ଅଛି।

ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ପରମଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯେତ କିଲ୍ବିଷାତ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣେଷୁ ସହସ୍ରେଷୁ ଯୋଜନାନାଂ ଶତେଷୁ ଚ

ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକ ଅଛି, ସେଥିକୁ ଜାଣିଲେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏହି ସ୍ଥାନ ଦୁଇ ହଜାର ଏବଂ ଏକଶଏ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଅଛି।

ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରତାରାସୁ ଉପରିଷ୍ଟାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ ଗ୍ରହାଶ୍ ଚ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ଚ ଯୁତୌ ଦିଵ୍ଯେନ ତେଜସା

ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତାରାମାନଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ଅଛନ୍ତି।

ନିତ୍ଯମୃକ୍ଷେଷୁ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ଽହର୍ନିଶଂ କ୍ରମାତ୍ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରସୂର୍ଯାସ୍ ତେ ନୀଚୋଚ୍ଚଋଜୁସଂସ୍ଥିତାଃ

ସେମାନେ ସଦା ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ରହନ୍ତି, ଦିନ ଓ ରାତି କ୍ରମକ୍ରମେ ଚଳନ୍ତି; ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିମ୍ନ, ଉଚ୍ଚ ଓ ସମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି।

ସମାଗମେ ଚ ଭେଦେ ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗପତ୍ପ୍ରଜାଃ ଋତଵଃ ଷଟ୍ ସ୍ମୃତାଃ ସର୍ଵେ ସମାଗଚ୍ଛନ୍ତି ପଞ୍ଚଧା

ସେମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣ ଓ ବିଚ୍ଛେଦ ସମୟରେ ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ଦେଖନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଛଅ ଋତୁ ପାଞ୍ଚ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଏକାଠି ହୁଏ।

ପରସ୍ପରାସ୍ଥିତା ହ୍ଯେତେ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ଚ ପରସ୍ପରମ୍ ଅସଂକରେଣ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ ତେଷାଂ ଯୋଗସ୍ତୁ ଵୈ ବୁଧୈଃ

ଏହି ସବୁ ଏକାଉପରେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ପରସ୍ପର ଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଭଲଭାବେ ବୁଝିପାରନ୍ତି, ଏହି ଯୋଗରେ କେବେ ମିଶ୍ରଣ ନାହିଁ।

ଏଵଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ କଥିତଂ ଗ୍ରହାଣାଂ ଗମନଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଭାସ୍କରପ୍ରମୁଖାନାଂ ଚ ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍

ଏହିପରି ଭାବରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଗତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯେପରି ଦେଖାଯାଇଛି ଓ ଶୁଣାଯାଇଛି।

ଗ୍ରହାଧିପତ୍ଯେ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣା ପଦ୍ମଯୋନିନା ଅଭିଷିକ୍ତଃ ସହସ୍ରାଂଶୂ ରୁଦ୍ରେଣ ତୁ ଯଥା ଗୁହଃ

ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ଭାବେ, ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଏବଂ ହଜାର କିରଣମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ଅଭିଷେକ କଲେ, ଯେପରି ଗୁହାଙ୍କୁ କରାଯାଇଥିଲା।

ତସ୍ମାଦ୍ଗ୍ରହାର୍ଚନା କାର୍ଯା ଅଗ୍ନୌ ଚୋଦ୍ଯଂ ଯଥାଵିଧି ଆଦିତ୍ଯଗ୍ରହପୀଡାଯାଂ ସଦ୍ଭିଃ କାର୍ଯାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ

ଏହିଯୋଗରେ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରିବା ଦରକାର, ଭଲମନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଚାହିଦା ପୂରଣ ପାଇଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହର କ୍ଷତି ସମୟରେ।

ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍କଥଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚାଧିପତ୍ଯେ ପ୍ରଜାପତିଃ ଦେଵଦୈତ୍ଯମୁଖାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସର୍ଵାତ୍ମା ଵଦ ସାଂପ୍ରତମ୍

ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ, କିପରି ଦେବ, ଦାନବ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ? ଏହି କଥା ଏବେ କହ, ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ।

ଗ୍ରହାଧିପତ୍ଯେ ଭଗଵାନ୍ ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଦ୍ଦିଵାକରମ୍ ଋକ୍ଷାଣାମୋଷଧୀନାଂ ଚ ସୋମଂ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ

ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ଭାବେ, ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ; ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ତାରା ଓ ଔଷଧିମାନଙ୍କ ଉପରେ ସୋମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।

ଅପାଂ ଚ ଵରୁଣଂ ଦେଵଂ ଧନାନାଂ ଯକ୍ଷପୁଙ୍ଗଵମ୍ ଆଦିତ୍ଯାନାଂ ତଥା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵସୂନାଂ ପାଵକଂ ତଥା

ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ ବରୁଣଙ୍କୁ, ଧନରେ କୁବେରଙ୍କୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଓ ଭାସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାବକଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ପ୍ରଜାପତୀନାଂ ଦକ୍ଷଂ ଚ ମରୁତାଂ ଶକ୍ରମେଵ ଚ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ପ୍ରହ୍ଲାଦଂ ଦୈତ୍ଯପୁଙ୍ଗଵମ୍

ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ, ମରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ରଙ୍କୁ, ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ଧର୍ମଂ ପିତୄଣାମ୍ ଅଧିପଂ ନିରୃତିଂ ପିଶିତାଶିନାମ୍ ରୁଦ୍ରଂ ପଶୂନାଂ ଭୂତାନାଂ ନନ୍ଦିନଂ ଗଣନାଯକମ୍

ପିତୃମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ମାଂସଭୋଜୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିରୃତିଙ୍କୁ, ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନାୟକ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ଵୀରାଣାଂ ଵୀରଭଦ୍ରଂ ଚ ପିଶାଚାନାଂ ଭଯଂକରମ୍ ମାତୄଣାଂ ଚୈଵ ଚାମୁଣ୍ଡାଂ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତାମ୍

ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କୁ, ପିଶାଚମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କରଙ୍କୁ, ମାତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜିତ ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଦେଵଦେଵେଶଂ ନୀଲଲୋହିତମୀଶ୍ଵରମ୍ ଵିଘ୍ନାନାଂ ଵ୍ଯୋମଜଂ ଦେଵଂ ଗଜାସ୍ଯଂ ତୁ ଵିନାଯକମ୍

ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବଦେବେଶ୍ୱର ନୀଳଲୋହିତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ବିଘ୍ନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ହାତୀମୁଣ୍ଡି ବିନାୟକଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଦେଵୀମୁମାଂ ଦେଵୀଂ ଵଚସାଂ ଚ ସରସ୍ଵତୀମ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ମାଯାଵିନାଂ ଚୈଵ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ଜଗତାଂ ତଥା

ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଉମାଙ୍କୁ, ବାଣୀରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ, ମାୟାବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ନିଜକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା କଲେ।

ହିମଵନ୍ତଂ ଗିରୀଣାଂ ତୁ ନଦୀନାଂ ଚୈଵ ଜାହ୍ନଵୀମ୍ ସମୁଦ୍ରାଣାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଅଧିପଂ ପଯସାଂ ନିଧିମ୍

ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିମବନ୍ତଙ୍କୁ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାହ୍ନବୀଙ୍କୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଳର ଭଣ୍ଡାର ସମୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ଚୈଵ ଚାଶ୍ଵତ୍ଥଂ ପ୍ଲକ୍ଷଂ ଚ ପ୍ରପିତାମହଃ

ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରପିତାମହ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଓ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛକୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

ଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରକିନ୍ନରାଣାମ୍ ଈଶଂ ପୁନଶ୍ ଚିତ୍ରରଥଂ ଚକାର ନାଗାଧିପଂ ଵାସୁକିମୁଗ୍ରଵୀର୍ଯଂ ସର୍ପାଧିପଂ ତକ୍ଷକମୁଗ୍ରଵୀର୍ଯମ୍

ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ; ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାସୁକିଙ୍କୁ ସର୍ପମାନଙ୍କ ରାଜା କଲେ; ଏବଂ ତକ୍ଷକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିସହିତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ କଲେ।

ସୁପର୍ଣମୀଶଂ ପତତାମଥାଶ୍ଵରାଜାନମୁଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵସଂ ଚକାର

ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ, ଏବଂ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବାସଙ୍କୁ ରାଜା କଲେ।

ସିଂହଂ ମୃଗାଣାଂ ଵୃଷଭଂ ଗଵାଂ ଚ ମୃଗାଧିପାନାଂ ଶରଭଂ ଚକାର ସେନାଧିପାନାଂ ଗୁହମପ୍ରମେଯଂ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତୀନାଂ ଲକୁଲୀଶମୀଶମ୍

ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହକୁ ମୁଖ୍ୟ କଲେ, ଗାଈମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭକୁ, ବନ୍ୟପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶରଭକୁ ଅଧିପତି କଲେ। ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୁହଙ୍କୁ ନାୟକ କଲେ, ଏବଂ ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲକୁଳୀଶଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ।

ଅଭ୍ଯଷିଞ୍ଚତ୍ସୁଧର୍ମାଣଂ ତଥା ଶଙ୍ଖପଦଂ ଦିଶାମ୍ କେତୁମନ୍ତଂ କ୍ରମେଣୈଵ ହେମରୋମାଣମେଵ ଚ

ସେ ସୁଧର୍ମା, ତାପରେ ଶଂଖପଦ, ପରେ କେତୁମାନ୍ତ ଏବଂ ଏହା ପରେ ହେମରୋମାଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅଭିଷେକ କଲେ।

ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୃଥୁମୀଶାନଂ ସର୍ଵେଷାଂ ତୁ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଚତୁର୍ମୂର୍ତିଷୁ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଶଙ୍କରଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍

ପୃଥିବୀରେ ପୃଥୁଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁ କଲେ, ଚାରି ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଅଧିପତି କଲେ।

ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଗଵାଞ୍ଛମ୍ଭୋଶ୍ ଚାଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍ ପୁରାଭିଷିଚ୍ଯ ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ରରାଜ ଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ

ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦୟାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ପୂର୍ବରୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଭୂବନେଶ୍ୱର ଉଜ୍ୱଳ ହେଲେ।

ଏତଦ୍ଵୋ ଵିସ୍ତରେଣୈଵ କଥିତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ ଅଭିଷିକ୍ତାସ୍ତତସ୍ତ୍ଵେତେ ଵିଶିଷ୍ଟା ଵିଶ୍ଵଯୋନିନା

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହି କଥା ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି; ଏହିମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ମୂଳକାରଣ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ, ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି।