ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପଦ୍ମପ୍ରଭାଃ ପଦ୍ମମୁଖାଃ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣାଃ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରସୁଗନ୍ଧାଶ୍ ଚ ଜାଯନ୍ତେ ଭଵଭାଵିତାଃ

ସେମାନେ ପଦ୍ମ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମ ମୁହଁ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଭଳି ସୁଗନ୍ଧିତ, ସେଠି ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସଂସାରରେ ଲିନ ।

ଜମ୍ବୂଫଲରସାହାରା ଅନିଷ୍ପନ୍ଦାଃ ସୁଗନ୍ଧିନଃ ଦେଵଲୋକାଗତାସ୍ତତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ହ୍ଯଜରାମରାଃ

ସେମାନେ ଜମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ଖାଇ ଅଚଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ରହନ୍ତି । ଦେବଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ଅଜର ଓ ଅମର ଲୋକମାନେ ସେଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ।

ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ନରୋତ୍ତମାଃ ଆଯୁଃପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ଵର୍ଷେ ଦିଵ୍ଯେ ତ୍ଵିଲାଵୃତେ

ଇଲାବୃତର ଦିବ୍ୟ ଭୂମିରେ ସେଠାର ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ତ୍ରୟୋଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି ।

ଜଂବୂଫଲରସଂ ପୀତ୍ଵା ନ ଜରା ବାଧତେ ତ୍ଵିମାନ୍ ନ କ୍ଷୁଧା ନ କ୍ଲମଶ୍ଚାପି ନ ଜନୋ ମୃତ୍ଯୁମାଂସ୍ ତଥା

ଜାମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ପିଇଲେ, ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ କେବେ ଭୁଖ କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି ବ୍ୟାପି ନାହିଁ, ଏବଂ ସେଠାରେ କେହି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।

ତତ୍ର ଜାମ୍ବୂନଦଂ ନାମ କନକଂ ଦେଵଭୂଷଣମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପପ୍ରତୀକାଶଂ ଜାଯତେ ଭାସ୍ଵରଂ ତୁ ତତ୍

ସେଠାରେ ଜାମ୍ବୁନଦ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାରର ସୁନା ମିଳେ, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକା ପରି ଚମକେ ଏବଂ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ।

ଏଵଂ ମଯା ସମାଖ୍ଯାତା ନଵଵର୍ଷାନୁଵର୍ତିନଃ ଵର୍ଣାଯୁର୍ଭୋଜନାଦ୍ଯାନି ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ନ ତୁ ଵିସ୍ତରାତ୍

ଏଭଳି ଭାବରେ ମୁଁ ନବ ଭାଗରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣ, ଆୟୁ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶେଷତାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଦେଇନାହିଁ।

ହେମକୂଟେ ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଵିଜ୍ଞେଯାଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ ସର୍ଵେ ନାଗାଶ୍ ଚ ନିଷଧେ ଶେଷଵାସୁକିତକ୍ଷକାଃ

ହେମକୂଟ ପର୍ବତରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସୁନ୍ତି, ନିଷଧ ପର୍ବତରେ ଶେଷ, ବାସୁକି ଓ ତକ୍ଷକ ନାଗମାନେ ବସୁନ୍ତି।

ମହାବଲାସ୍ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ ରମନ୍ତେ ଯାଜ୍ଞିକାଃ ସୁରାଃ ନୀଲେ ତୁ ଵୈଡୂର୍ଯମଯେ ସିଦ୍ଧା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ଽମଲାଃ

ତିରିଶି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଜ୍ଞିକ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ନୀଳ ଏବଂ ବୈଡୂର୍ୟ ପର୍ବତରେ ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ବସୁନ୍ତି।

ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଶ୍ଵେତଃ ପର୍ଵତ ଉଚ୍ଯତେ ଶୃଙ୍ଗଵାନ୍ ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ପିତୄଣାଂ ନିଲଯଃ ସଦା

ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତକୁ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ନିବାସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଶୃଙ୍ଗବାନ୍ ପର୍ବତ ସଦା ପିତୃମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ।

ହିମଵାନ୍ ଯକ୍ଷମୁଖ୍ଯାନାଂ ଭୂତାନାମ୍ ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚ ସର୍ଵାଦ୍ରିଷୁ ମହାଦେଵୋ ହରିଣା ବ୍ରହ୍ମଣାଂବଯା

ହିମବାନ୍ ପର୍ବତ ଯକ୍ଷମୁଖ୍ୟ, ଭୂତ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥଳ; ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମ୍ବିକା ବିଦ୍ୟମାନ।

ନନ୍ଦିନା ଚ ଗଣୈଶ୍ଚୈଵ ଵର୍ଷେଷୁ ଚ ଵନେଷୁ ଚ ନୀଲଶ୍ଵେତତ୍ରିଶୃଙ୍ଗେ ଚ ଭଗଵାନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ

ନନ୍ଦି, ଗଣମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଭାଗ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ, ନୀଳ, ଶ୍ୱେତ ଓ ତିନି-ଶିଖର ପର୍ବତରେ, ଭଗବାନ୍ ନୀଳଲୋହିତ ବିଦ୍ୟମାନ।

ସିଦ୍ଧୈର୍ଦେଵୈଶ୍ ଚ ପିତୃଭିର୍ ଦୃଷ୍ଟୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଶେଷତଃ ନୀଲଶ୍ ଚ ଵୈଡୂର୍ଯମଯଃ ଶ୍ଵେତଃ ଶୁକ୍ଲୋ ହିରଣ୍ମଯଃ

ସିଦ୍ଧ, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ସେଉଁଠି ସଦା ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ନୀଳ ବୈଡୂର୍ୟ, ଶ୍ୱେତ, ଧଳା ଓ ସୁନା ପର୍ବତରେ।

ମଯୂରବର୍ହଵର୍ଣସ୍ତୁ ଶାତକୁଂଭସ୍ ତ୍ରିଶୃଙ୍ଗଵାନ୍ ଏତେ ପର୍ଵତରାଜାନୋ ଜଂବୂଦ୍ଵୀପେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ

ମୟୂରପିଛା ରଙ୍ଗର, ଶାତକୁମ୍ଭ ଓ ତିନି-ଶିଖର ଶୃଙ୍ଗବାନ୍—ଏହି ପର୍ବତରାଜମାନେ ଜାମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପାଦିଦ୍ଵୀପେଷୁ ସପ୍ତ ସପ୍ତସୁ ପର୍ଵତାଃ ଋଜ୍ଵାଯତାଃ ପ୍ରତିଦିଶଂ ନିଵିଷ୍ଟା ଵର୍ଷପର୍ଵତାଃ

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ସାତଟି ପର୍ବତ ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ସିଧା ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫାଟିଛି, ଏମିତି ଏହାକୁ ଭାଗ ପର୍ବତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେ ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସପ୍ତ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ମହାଚଲାନ୍ ଗୋମେଦକୋ ଽତ୍ର ପ୍ରଥମୋ ଦ୍ଵିତୀଯଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ର ଉଚ୍ଯତେ

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପରେ ସାତଟି ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ପ୍ରଥମଟି ଗୋମେଦକ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଚନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ।

ତୃତୀଯୋ ନାରଦୋ ନାମ ଚତୁର୍ଥୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ସ୍ମୃତଃ ପଞ୍ଚମଃ ସୋମକୋ ନାମ ସୁମନାଃ ଷଷ୍ଠ ଉଚ୍ଯତେ

ତୃତୀୟଟି ନାରଦ ନାମକ, ଚତୁର୍ଥଟି ଡୁଣ୍ଡୁଭି ବୋଲି ପରିଚିତ; ପଞ୍ଚମଟି ସୋମକ ଓ ଷଷ୍ଠଟି ସୁମନସ୍।

ସ ଏଵ ଵୈଭଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵୈଭ୍ରାଜଃ ସପ୍ତମଃ ସ୍ମୃତଃ ସପ୍ତୈତେ ଗିରଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେ ଵିଶେଷତଃ

ସେଇ ପର୍ବତକୁ ବୈଭବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ବୈଭ୍ରାଜ ସପ୍ତମଟି ପର୍ବତ; ଏହି ସାତଟି ପର୍ବତ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

ସପ୍ତ ଵୈ ଶାଲ୍ମଲିଦ୍ଵୀପେ ତାଂସ୍ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍ କୁମୁଦଶ୍ଚୋତ୍ତମଶ୍ଚୈଵ ପର୍ଵତଶ୍ ଚ ବଲାହକଃ

ଶାଲ୍ମଲିଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପର୍ବତ ଅଛି, ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ କହିବି—କୁମୁଦ, ଉତ୍ତମ ଓ ବଳାହକ ପର୍ବତ।

ଦ୍ରୋଣଃ କଙ୍କଶ୍ ଚ ମହିଷଃ କକୁଦ୍ମାନ୍ ସପ୍ତମଃ ସ୍ମୃତଃ କୁଶଦ୍ଵୀପେ ତୁ ସପ୍ତୈଵ ଦ୍ଵୀପାଶ୍ ଚ କୁଲପର୍ଵତାଃ

ଡ୍ରୋଣ, କଙ୍କ, ମହିଷ ଓ କକୁଦ୍ମାନ୍ ସପ୍ତମ ପର୍ବତ; କୁଶଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ ଅଛି।

ତାଂସ୍ତୁ ସଂକ୍ଷେପତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ନାମମାତ୍ରେଣ ଵୈ କ୍ରମାତ୍ ଵିଦ୍ରୁମଃ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ହେମପର୍ଵତଃ

ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ସଂକ୍ଷେପରେ ନାମ ଦେଉଛି—ପ୍ରଥମଟି ବିଦ୍ରୁମ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେମପର୍ବତ।

ତୃତୀଯୋ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ନାମ ଚତୁର୍ଥଃ ପୁଷ୍ପିତଃ ସ୍ମୃତଃ କୁଶେଶଯଃ ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ ଷଷ୍ଠୋ ହରିଗିରିଃ ସ୍ମୃତଃ

ତୃତୀୟଟି ଦ୍ୟୁତିମାନ୍, ଚତୁର୍ଥଟି ପୁଷ୍ପିତ; କୁଶେଶୟ ପଞ୍ଚମଟି, ଷଷ୍ଠଟି ହରିଗିରି।

ସପ୍ତମୋ ମନ୍ଦରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମହାଦେଵନିକେତନମ୍ ମନ୍ଦା ଇତି ହ୍ଯପାଂ ନାମ ମନ୍ଦରୋ ଧାରଣାଦ୍ ଅପାମ୍

ସପ୍ତମ ପର୍ବତ ମନ୍ଦର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ମହାଦେବଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ। ମନ୍ଦା ନାମର ଏକ ନଦୀ ଅଛି, ଏହି ପର୍ବତକୁ 'ମନ୍ଦର' କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏହା ଜଳକୁ ଧାରଣ କରେ।

ତତ୍ର ସାକ୍ଷାଦ୍ଵୃଷାଙ୍କସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଵିମଲଃ ଶିଵଃ ସୋମଃ ସନନ୍ଦୀ ଭଗଵାନ୍ ଆସ୍ତେ ହେମଗୃହୋତ୍ତମେ

ସେଠାରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ, ପବିତ୍ର ଶିବ, ସୋମ ଏବଂ ନନ୍ଦୀ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ମହଲରେ ବସିଛନ୍ତି।

ତପସା ତୋଷିତଃ ପୂର୍ଵଂ ମନ୍ଦରେଣ ମହେଶ୍ଵରଃ ଅଵିମୁକ୍ତେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରେ ଲେଭେ ସ ପରମଂ ଵରମ୍

ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ତପସ୍ୟା କରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ଅବିମୁକ୍ତ ନାମକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲେ।

ପ୍ରାର୍ଥିତଶ୍ ଚ ମହାଦେଵୋ ନିଵାସାର୍ଥଂ ସହାଂବଯା ଅଵିମୁକ୍ତାଦୁପାଗମ୍ଯ ଚକ୍ରେ ଵାସଂ ସ ମନ୍ଦରେ

ତାପରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ନିବାସ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯିବା ପରେ, ତିଁଁ ଅମ୍ବା ସହିତ ଅବିମୁକ୍ତରୁ ଆସି ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ବାସ କଲେ।

ସନନ୍ଦୀ ସଗଣଃ ସୋମସ୍ ତେନାସୌ ତନ୍ନ ମୁଞ୍ଚତି କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ଵୀପେ ତୁ ସପ୍ତେହ କ୍ରୌଞ୍ଚାଦ୍ଯାଃ କୁଲପର୍ଵତାଃ

ନନ୍ଦୀ ଏବଂ ସେଠାର ଗଣମାନେ ସହିତ ସୋମ ସେଠାରେ ରହିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାକୁ ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି। କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ କ୍ରଉଞ୍ଚ ଆଦି ସାତଟି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ ଅଛି।

କ୍ରୌଞ୍ଚୋ ଵାମନକଃ ପଶ୍ଚାତ୍ ତୃତୀଯଶ୍ଚାନ୍ଧକାରକଃ ଅନ୍ଧକାରାତ୍ପରଶ୍ଚାପି ଦିଵାଵୃନ୍ନାମ ପର୍ଵତଃ

କ୍ରଉଞ୍ଚ, ତାପରେ ବାମନକ, ତୃତୀୟ ହେଉଛି ଅନ୍ଧକାରକ, ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରକ ପରେ ଅଛି ଦିବାବୃନ୍ ନାମକ ପର୍ବତ।

ଦିଵାଵୃତଃ ପରଶ୍ଚାପି ଵିଵିନ୍ଦୋ ଗିରିରୁଚ୍ଯତେ ଵିଵିନ୍ଦାତ୍ପରତଶ୍ଚାପି ପୁଣ୍ଡରୀକୋ ମହାଗିରିଃ

ଦିବାବୃତ ପରେ ଭିନ୍ନ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଏବଂ ଭିନ୍ନ ପରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ନାମକ ବଡ଼ ପର୍ବତ ଅଛି।

ପୁଣ୍ଡରୀକାତ୍ପରଶ୍ଚାପି ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ ଏତେ ରତ୍ନମଯାଃ ସପ୍ତ କ୍ରୌଞ୍ଚଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ପର୍ଵତାଃ

ପୁଣ୍ଡରୀକ ପରେ ଡୁନ୍ଦୁଭିସ୍ୱନ ନାମକ ପର୍ବତ ଅଛି। ଏହି ସାତଟି ରତ୍ନମୟ ପର୍ବତ କ୍ରଉଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପର ଅଂଶ।