ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପୂର୍ଵେ କିରାତାସ୍ତସ୍ଯାନ୍ତେ ପଶ୍ଚିମେ ଯଵନାଃ ସ୍ମୃତାଃ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯା ମଧ୍ଯେ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ ଚ ସର୍ଵଶଃ

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କିରାତ, ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ଯବନମାନେ ଅଛନ୍ତି । ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତଠାରେ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅଛନ୍ତି ।

ଇଜ୍ଯାଯୁଦ୍ଧଵଣିଜ୍ଯାଭିର୍ ଵର୍ତଯନ୍ତୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ତେଷାଂ ସଂଵ୍ଯଵହାରୋ ଽଯଂ ଵର୍ତତେ ଽତ୍ର ପରସ୍ପରମ୍

ସେମାନେ ேଯଜ୍ଞ, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ବ୍ୟବହାର ଏଠି ଚାଲିଥାଏ ।

ଧର୍ମାର୍ଥକାମସଂଯୁକ୍ତୋ ଵର୍ଣାନାଂ ତୁ ସ୍ଵକର୍ମସୁ ସଂକଲ୍ପଶ୍ଚାଭିମାନଶ୍ ଚ ଆଶ୍ରମାଣାଂ ଯଥାଵିଧି

ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ନିଜ କର୍ମ କରନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଗର୍ବ ସହିତ, ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମରେ ।

ଇହ ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗାର୍ଥଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ଯତ୍ର ମାନୁଷୀ ତେଷାଂ ଚ ଯୁଗକର୍ମାଣି ନାନ୍ଯତ୍ର ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ଏଠି ମଣିଷମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ କର୍ମ ଯୁଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନ୍ୟ କୌଣସିଠାରେ ନୁହେଁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ।

ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଥିତିଃ କିଂପୁରୁଷେ ନୃଣାମ୍ ସୁଵର୍ଣଵର୍ଣାଶ୍ ଚ ନରାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସୋପମାଃ

କିମ୍ପୁରୁଷ ଦେଶରେ ମଣିଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି । ପୁରୁଷମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ଜନୀମାନେ ଅପ୍ସରା ଭଳି ।

ଅନାମଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଶିଵଭାଵିତାଃ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵାଶ୍ ଚ ହେମାଭାଃ ସଦାରାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଭୋଜନାଃ

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର ସ୍ୱଭାବର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଦେହ, ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଏକାସାଥିରେ ରହନ୍ତି, ପ୍ଲକ୍ଷ ଫଳ ଖାନ୍ତି ।

ମହାରଜତସଂକାଶା ହରିଵର୍ଷେ ଽପି ମାନଵାଃ ଦେଵଲୋକାଚ୍ଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାକାରାଶ୍ ଚ ସର୍ଵଶଃ

ହରିବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷମାନେ ମହା ରୌପ୍ୟ ଭଳି ଦେଖାଯାନ୍ତି । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତା ଭଳି ଆକୃତିର, ଦେବଲୋକରୁ ପଡ଼ିଆସିଛନ୍ତି ।

ହରଂ ଯଜନ୍ତି ସର୍ଵେଶଂ ପିବନ୍ତୀକ୍ଷୁରସଂ ଶୁଭମ୍ ନ ଜରା ବାଧତେ ତେନ ନ ଚ ଜୀର୍ଯନ୍ତି ତେ ନରାଃ

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଇଖୁ ରସ ପିଉନ୍ତି । ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସେମାନେ କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନାହିଁ, ସେମାନେ କେବେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ ।

ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତତ୍ର ଜୀଵନ୍ତି ମାନଵାଃ ମଧ୍ଯମଂ ଯନ୍ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାମ୍ନା ଵର୍ଷମିଲାଵୃତମ୍

ସେଠାରେ ମଣିଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି । ମୁଁ ଯେଉଁ ମଧ୍ୟଭାଗ କଥା କହିଲି, ତାହାକୁ ଇଲାବୃତ ଭାବରେ ଚିହ୍ନାଯାଏ ।

ନ ତତ୍ର ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ନ ତେ ଜୀର୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ନ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ନ ପ୍ରକାଶମ୍ ଇଲାଵୃତେ

ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପ ଦେଉନାହିଁ, ମଣିଷମାନେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ଇଲାବୃତରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ଆଲୋକ କିଛି ନାହିଁ ।

ପଦ୍ମପ୍ରଭାଃ ପଦ୍ମମୁଖାଃ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣାଃ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରସୁଗନ୍ଧାଶ୍ ଚ ଜାଯନ୍ତେ ଭଵଭାଵିତାଃ

ସେମାନେ ପଦ୍ମ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମ ମୁହଁ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଭଳି ସୁଗନ୍ଧିତ, ସେଠି ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସଂସାରରେ ଲିନ ।

ଜମ୍ବୂଫଲରସାହାରା ଅନିଷ୍ପନ୍ଦାଃ ସୁଗନ୍ଧିନଃ ଦେଵଲୋକାଗତାସ୍ତତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ହ୍ଯଜରାମରାଃ

ସେମାନେ ଜମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ଖାଇ ଅଚଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ରହନ୍ତି । ଦେବଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ଅଜର ଓ ଅମର ଲୋକମାନେ ସେଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ।

ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ନରୋତ୍ତମାଃ ଆଯୁଃପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ଵର୍ଷେ ଦିଵ୍ଯେ ତ୍ଵିଲାଵୃତେ

ଇଲାବୃତର ଦିବ୍ୟ ଭୂମିରେ ସେଠାର ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ତ୍ରୟୋଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି ।

ଜଂବୂଫଲରସଂ ପୀତ୍ଵା ନ ଜରା ବାଧତେ ତ୍ଵିମାନ୍ ନ କ୍ଷୁଧା ନ କ୍ଲମଶ୍ଚାପି ନ ଜନୋ ମୃତ୍ଯୁମାଂସ୍ ତଥା

ଜାମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ପିଇଲେ, ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ କେବେ ଭୁଖ କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି ବ୍ୟାପି ନାହିଁ, ଏବଂ ସେଠାରେ କେହି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।

ତତ୍ର ଜାମ୍ବୂନଦଂ ନାମ କନକଂ ଦେଵଭୂଷଣମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପପ୍ରତୀକାଶଂ ଜାଯତେ ଭାସ୍ଵରଂ ତୁ ତତ୍

ସେଠାରେ ଜାମ୍ବୁନଦ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାରର ସୁନା ମିଳେ, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକା ପରି ଚମକେ ଏବଂ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ।

ଏଵଂ ମଯା ସମାଖ୍ଯାତା ନଵଵର୍ଷାନୁଵର୍ତିନଃ ଵର୍ଣାଯୁର୍ଭୋଜନାଦ୍ଯାନି ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ନ ତୁ ଵିସ୍ତରାତ୍

ଏଭଳି ଭାବରେ ମୁଁ ନବ ଭାଗରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣ, ଆୟୁ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶେଷତାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଦେଇନାହିଁ।

ହେମକୂଟେ ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଵିଜ୍ଞେଯାଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ ସର୍ଵେ ନାଗାଶ୍ ଚ ନିଷଧେ ଶେଷଵାସୁକିତକ୍ଷକାଃ

ହେମକୂଟ ପର୍ବତରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସୁନ୍ତି, ନିଷଧ ପର୍ବତରେ ଶେଷ, ବାସୁକି ଓ ତକ୍ଷକ ନାଗମାନେ ବସୁନ୍ତି।

ମହାବଲାସ୍ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ ରମନ୍ତେ ଯାଜ୍ଞିକାଃ ସୁରାଃ ନୀଲେ ତୁ ଵୈଡୂର୍ଯମଯେ ସିଦ୍ଧା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ଽମଲାଃ

ତିରିଶି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଜ୍ଞିକ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ନୀଳ ଏବଂ ବୈଡୂର୍ୟ ପର୍ବତରେ ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ବସୁନ୍ତି।

ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଶ୍ଵେତଃ ପର୍ଵତ ଉଚ୍ଯତେ ଶୃଙ୍ଗଵାନ୍ ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ପିତୄଣାଂ ନିଲଯଃ ସଦା

ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତକୁ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ନିବାସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଶୃଙ୍ଗବାନ୍ ପର୍ବତ ସଦା ପିତୃମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ।

ହିମଵାନ୍ ଯକ୍ଷମୁଖ୍ଯାନାଂ ଭୂତାନାମ୍ ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚ ସର୍ଵାଦ୍ରିଷୁ ମହାଦେଵୋ ହରିଣା ବ୍ରହ୍ମଣାଂବଯା

ହିମବାନ୍ ପର୍ବତ ଯକ୍ଷମୁଖ୍ୟ, ଭୂତ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥଳ; ସମସ୍ତ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବ, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅମ୍ବିକା ବିଦ୍ୟମାନ।

ନନ୍ଦିନା ଚ ଗଣୈଶ୍ଚୈଵ ଵର୍ଷେଷୁ ଚ ଵନେଷୁ ଚ ନୀଲଶ୍ଵେତତ୍ରିଶୃଙ୍ଗେ ଚ ଭଗଵାନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ

ନନ୍ଦି, ଗଣମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଭାଗ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ, ନୀଳ, ଶ୍ୱେତ ଓ ତିନି-ଶିଖର ପର୍ବତରେ, ଭଗବାନ୍ ନୀଳଲୋହିତ ବିଦ୍ୟମାନ।

ସିଦ୍ଧୈର୍ଦେଵୈଶ୍ ଚ ପିତୃଭିର୍ ଦୃଷ୍ଟୋ ନିତ୍ଯଂ ଵିଶେଷତଃ ନୀଲଶ୍ ଚ ଵୈଡୂର୍ଯମଯଃ ଶ୍ଵେତଃ ଶୁକ୍ଲୋ ହିରଣ୍ମଯଃ

ସିଦ୍ଧ, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ସେଉଁଠି ସଦା ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ନୀଳ ବୈଡୂର୍ୟ, ଶ୍ୱେତ, ଧଳା ଓ ସୁନା ପର୍ବତରେ।

ମଯୂରବର୍ହଵର୍ଣସ୍ତୁ ଶାତକୁଂଭସ୍ ତ୍ରିଶୃଙ୍ଗଵାନ୍ ଏତେ ପର୍ଵତରାଜାନୋ ଜଂବୂଦ୍ଵୀପେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ

ମୟୂରପିଛା ରଙ୍ଗର, ଶାତକୁମ୍ଭ ଓ ତିନି-ଶିଖର ଶୃଙ୍ଗବାନ୍—ଏହି ପର୍ବତରାଜମାନେ ଜାମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପାଦିଦ୍ଵୀପେଷୁ ସପ୍ତ ସପ୍ତସୁ ପର୍ଵତାଃ ଋଜ୍ଵାଯତାଃ ପ୍ରତିଦିଶଂ ନିଵିଷ୍ଟା ଵର୍ଷପର୍ଵତାଃ

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପମାନେ, ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ସାତଟି ପର୍ବତ ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ସିଧା ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫାଟିଛି, ଏମିତି ଏହାକୁ ଭାଗ ପର୍ବତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେ ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସପ୍ତ ଦିଵ୍ଯାନ୍ ମହାଚଲାନ୍ ଗୋମେଦକୋ ଽତ୍ର ପ୍ରଥମୋ ଦ୍ଵିତୀଯଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ର ଉଚ୍ଯତେ

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପରେ ସାତଟି ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି; ପ୍ରଥମଟି ଗୋମେଦକ, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଚନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ।

ତୃତୀଯୋ ନାରଦୋ ନାମ ଚତୁର୍ଥୋ ଦୁନ୍ଦୁଭିଃ ସ୍ମୃତଃ ପଞ୍ଚମଃ ସୋମକୋ ନାମ ସୁମନାଃ ଷଷ୍ଠ ଉଚ୍ଯତେ

ତୃତୀୟଟି ନାରଦ ନାମକ, ଚତୁର୍ଥଟି ଡୁଣ୍ଡୁଭି ବୋଲି ପରିଚିତ; ପଞ୍ଚମଟି ସୋମକ ଓ ଷଷ୍ଠଟି ସୁମନସ୍।

ସ ଏଵ ଵୈଭଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵୈଭ୍ରାଜଃ ସପ୍ତମଃ ସ୍ମୃତଃ ସପ୍ତୈତେ ଗିରଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେ ଵିଶେଷତଃ

ସେଇ ପର୍ବତକୁ ବୈଭବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ବୈଭ୍ରାଜ ସପ୍ତମଟି ପର୍ବତ; ଏହି ସାତଟି ପର୍ବତ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

ସପ୍ତ ଵୈ ଶାଲ୍ମଲିଦ୍ଵୀପେ ତାଂସ୍ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍ କୁମୁଦଶ୍ଚୋତ୍ତମଶ୍ଚୈଵ ପର୍ଵତଶ୍ ଚ ବଲାହକଃ

ଶାଲ୍ମଲିଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପର୍ବତ ଅଛି, ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ କ୍ରମରେ କହିବି—କୁମୁଦ, ଉତ୍ତମ ଓ ବଳାହକ ପର୍ବତ।

ଦ୍ରୋଣଃ କଙ୍କଶ୍ ଚ ମହିଷଃ କକୁଦ୍ମାନ୍ ସପ୍ତମଃ ସ୍ମୃତଃ କୁଶଦ୍ଵୀପେ ତୁ ସପ୍ତୈଵ ଦ୍ଵୀପାଶ୍ ଚ କୁଲପର୍ଵତାଃ

ଡ୍ରୋଣ, କଙ୍କ, ମହିଷ ଓ କକୁଦ୍ମାନ୍ ସପ୍ତମ ପର୍ବତ; କୁଶଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ ଅଛି।