ଵର୍ଷାଣାଂ ତତ୍ର ଜୀଵନ୍ତି ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଶନଜୀଵନାଃ ହୈରଣ୍ମଯା ଇଵାତ୍ଯର୍ଥମ୍ ଈଶ୍ଵରାର୍ପିତମାନସାଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଏତେ ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ, ଅଶ୍ୱଥ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ୍ତି, ସୁନା ପରି ଚମକନ୍ତି, ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ।
କୁରୁଵର୍ଷେ ତୁ କୁରଵଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକାତ୍ ପରିଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ମୈଥୁନଜାତାଶ୍ ଚ କ୍ଷୀରିଣଃ କ୍ଷୀରଭୋଜନାଃ
କୁରୁ ଦେଶରେ, ସେଠାର କୁରୁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ି, ସମସ୍ତେ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଦୁଧ ପିଉଛନ୍ତି ଓ ଦୁଧ ଖାଆନ୍ତି।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମନୁରକ୍ତାଶ୍ ଚ ଚକ୍ରଵାକସଧର୍ମିଣଃ ଅନାମଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ ଚ ନିତ୍ଯଂ ସୁଖନିଷେଵିଣଃ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ପରି, ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖ ରହିତ, ସଦା ସୁଖରେ ରହନ୍ତି।
ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶପଞ୍ଚ ଚ ଜୀଵନ୍ତି ତେ ମହାଵୀର୍ଯା ନ ଚାନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀନିଷେଵିଣଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକେ ତେର ହଜାର ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ, ଏବଂ ନିଜ ଜନ୍ମ ନାରୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ମହିଳା ସହ ମିଶନ୍ତି ନାହିଁ।
ସହୈଵ ମରଣଂ ତେଷାଂ କୁରୂଣାଂ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିନାମ୍ ହୃଷ୍ଟାନାଂ ସୁପ୍ରଵୃଦ୍ଧାନାଂ ସର୍ଵାନ୍ନାମୃତଭୋଜିନାମ୍
ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ କୁରୁମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ, ବହୁତ ଉନ୍ନତ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅମୃତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ସଦା ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତାନାଂ ସଦା ଯୌଵନଶାଲିନାମ୍ ଶ୍ଯାମାଙ୍ଗାନାଂ ସଦା ସର୍ଵଭୂଷଣାସ୍ପଦଦେହିନାମ୍
ସେମାନେ ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସଦା ଯୁବା, ଶ୍ୟାମ ଦେହୀ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
ଜଂବୂଦ୍ଵୀପେ ତୁ ତତ୍ରାପି କୁରୁଵର୍ଷଂ ସୁଶୋଭନମ୍ ତତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭଂ ଶମ୍ଭୋର୍ ଵିମାନଂ ଚନ୍ଦ୍ରମୌଲିନଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅତି ସୁନ୍ଦର କୁରୁ ଭୂମି ଅଛି । ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶିର ଶିବଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ନାମକ ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଅଛି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ।
ଵର୍ଷେ ତୁ ଭାରତେ ମର୍ତ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯାଃ କର୍ମଵଶାଯୁଷଃ ଶତାଯୁଷଃ ସମାଖ୍ଯାତା ନାନାଵର୍ଣାଲ୍ପଦେହିନଃ
ଭାରତ ଭୂମିରେ ଲୋକମାନେ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି । ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଥାନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଓ ସୀମିତ ଦେହ ଥିବା ମଣିଷ ।
ନାନାଦେଵାର୍ଚନେ ଯୁକ୍ତା ନାନାକର୍ମଫଲାଶିନଃ ନାନାଜ୍ଞାନାର୍ଥସମ୍ପନ୍ନା ଦୁର୍ବଲାଶ୍ଚାଲ୍ପଭୋଗିନଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅଳ୍ପ ଭୋଗ କରନ୍ତି ।
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଵୀପେ ତଥା କେଚିତ୍ ତଥୈଵ ଚ କସେରୁକେ ତାମ୍ରଦ୍ଵୀପଂ ଗତାଃ କେଚିତ୍ କେଚିଦ୍ଦେଶଂ ଗଭସ୍ତିମତ୍
କିଛି ଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପରେ ରହନ୍ତି, ଆଉ କିଛି କସେରୁ ଦ୍ୱୀପରେ । କିଛି ତାମ୍ରଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଇଛନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଗଭସ୍ତିମତ୍ ଦେଶକୁ ।
ନାଗଦ୍ଵୀପଂ ତଥା ସୌମ୍ଯଂ ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ଵାରୁଣଂ ଗତାଃ କେଚିନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ପୁଲିନ୍ଦାଶ୍ ଚ ନାନାଜାତିସମୁଦ୍ଭଵାଃ
କିଛି ଲୋକ ସୁମଧୁର ନାଗଦ୍ୱୀପ, ଗାନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ବାରୁଣ ଦେଶକୁ ଯାଇଛନ୍ତି । ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଓ ପୁଲିନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।
ପୂର୍ଵେ କିରାତାସ୍ତସ୍ଯାନ୍ତେ ପଶ୍ଚିମେ ଯଵନାଃ ସ୍ମୃତାଃ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯା ମଧ୍ଯେ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କିରାତ, ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ଯବନମାନେ ଅଛନ୍ତି । ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତଠାରେ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଅଛନ୍ତି ।
ଇଜ୍ଯାଯୁଦ୍ଧଵଣିଜ୍ଯାଭିର୍ ଵର୍ତଯନ୍ତୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ତେଷାଂ ସଂଵ୍ଯଵହାରୋ ଽଯଂ ଵର୍ତତେ ଽତ୍ର ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ேଯଜ୍ଞ, ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବ୍ୟବସାୟରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ବ୍ୟବହାର ଏଠି ଚାଲିଥାଏ ।
ଧର୍ମାର୍ଥକାମସଂଯୁକ୍ତୋ ଵର୍ଣାନାଂ ତୁ ସ୍ଵକର୍ମସୁ ସଂକଲ୍ପଶ୍ଚାଭିମାନଶ୍ ଚ ଆଶ୍ରମାଣାଂ ଯଥାଵିଧି
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ନିଜ କର୍ମ କରନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଗର୍ବ ସହିତ, ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମରେ ।
ଇହ ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗାର୍ଥଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ଯତ୍ର ମାନୁଷୀ ତେଷାଂ ଚ ଯୁଗକର୍ମାଣି ନାନ୍ଯତ୍ର ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ
ଏଠି ମଣିଷମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ କର୍ମ ଯୁଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନ୍ୟ କୌଣସିଠାରେ ନୁହେଁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ସ୍ଥିତିଃ କିଂପୁରୁଷେ ନୃଣାମ୍ ସୁଵର୍ଣଵର୍ଣାଶ୍ ଚ ନରାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସୋପମାଃ
କିମ୍ପୁରୁଷ ଦେଶରେ ମଣିଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି । ପୁରୁଷମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର, ଜନୀମାନେ ଅପ୍ସରା ଭଳି ।
ଅନାମଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ତେ ଶିଵଭାଵିତାଃ ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵାଶ୍ ଚ ହେମାଭାଃ ସଦାରାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଭୋଜନାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର ସ୍ୱଭାବର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭଳି ଦେହ, ସ୍ତ୍ରୀ-ପୁରୁଷ ଏକାସାଥିରେ ରହନ୍ତି, ପ୍ଲକ୍ଷ ଫଳ ଖାନ୍ତି ।
ମହାରଜତସଂକାଶା ହରିଵର୍ଷେ ଽପି ମାନଵାଃ ଦେଵଲୋକାଚ୍ଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାକାରାଶ୍ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ହରିବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷମାନେ ମହା ରୌପ୍ୟ ଭଳି ଦେଖାଯାନ୍ତି । ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବତା ଭଳି ଆକୃତିର, ଦେବଲୋକରୁ ପଡ଼ିଆସିଛନ୍ତି ।
ହରଂ ଯଜନ୍ତି ସର୍ଵେଶଂ ପିବନ୍ତୀକ୍ଷୁରସଂ ଶୁଭମ୍ ନ ଜରା ବାଧତେ ତେନ ନ ଚ ଜୀର୍ଯନ୍ତି ତେ ନରାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି ଓ ଶୁଭ ଇଖୁ ରସ ପିଉନ୍ତି । ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ସେମାନେ କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନାହିଁ, ସେମାନେ କେବେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ତତ୍ର ଜୀଵନ୍ତି ମାନଵାଃ ମଧ୍ଯମଂ ଯନ୍ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାମ୍ନା ଵର୍ଷମିଲାଵୃତମ୍
ସେଠାରେ ମଣିଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି । ମୁଁ ଯେଉଁ ମଧ୍ୟଭାଗ କଥା କହିଲି, ତାହାକୁ ଇଲାବୃତ ଭାବରେ ଚିହ୍ନାଯାଏ ।
ନ ତତ୍ର ସୂର୍ଯସ୍ତପତି ନ ତେ ଜୀର୍ଯନ୍ତି ମାନଵାଃ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୌ ନ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ନ ପ୍ରକାଶମ୍ ଇଲାଵୃତେ
ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପ ଦେଉନାହିଁ, ମଣିଷମାନେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ଇଲାବୃତରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ଆଲୋକ କିଛି ନାହିଁ ।
ପଦ୍ମପ୍ରଭାଃ ପଦ୍ମମୁଖାଃ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରନିଭେକ୍ଷଣାଃ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରସୁଗନ୍ଧାଶ୍ ଚ ଜାଯନ୍ତେ ଭଵଭାଵିତାଃ
ସେମାନେ ପଦ୍ମ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଦ୍ମ ମୁହଁ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଭଳି ସୁଗନ୍ଧିତ, ସେଠି ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସଂସାରରେ ଲିନ ।
ଜମ୍ବୂଫଲରସାହାରା ଅନିଷ୍ପନ୍ଦାଃ ସୁଗନ୍ଧିନଃ ଦେଵଲୋକାଗତାସ୍ତତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ହ୍ଯଜରାମରାଃ
ସେମାନେ ଜମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ଖାଇ ଅଚଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ରହନ୍ତି । ଦେବଲୋକରୁ ଆସିଥିବା ଅଜର ଓ ଅମର ଲୋକମାନେ ସେଠି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି ।
ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ନରୋତ୍ତମାଃ ଆଯୁଃପ୍ରମାଣଂ ଜୀଵନ୍ତି ଵର୍ଷେ ଦିଵ୍ଯେ ତ୍ଵିଲାଵୃତେ
ଇଲାବୃତର ଦିବ୍ୟ ଭୂମିରେ ସେଠାର ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନେ ତ୍ରୟୋଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି ।
ଜଂବୂଫଲରସଂ ପୀତ୍ଵା ନ ଜରା ବାଧତେ ତ୍ଵିମାନ୍ ନ କ୍ଷୁଧା ନ କ୍ଲମଶ୍ଚାପି ନ ଜନୋ ମୃତ୍ଯୁମାଂସ୍ ତଥା
ଜାମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ପିଇଲେ, ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ କେବେ ବୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ କେବେ ଭୁଖ କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି ବ୍ୟାପି ନାହିଁ, ଏବଂ ସେଠାରେ କେହି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ତତ୍ର ଜାମ୍ବୂନଦଂ ନାମ କନକଂ ଦେଵଭୂଷଣମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପପ୍ରତୀକାଶଂ ଜାଯତେ ଭାସ୍ଵରଂ ତୁ ତତ୍
ସେଠାରେ ଜାମ୍ବୁନଦ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାରର ସୁନା ମିଳେ, ଯାହା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକା ପରି ଚମକେ ଏବଂ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଏଵଂ ମଯା ସମାଖ୍ଯାତା ନଵଵର୍ଷାନୁଵର୍ତିନଃ ଵର୍ଣାଯୁର୍ଭୋଜନାଦ୍ଯାନି ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ନ ତୁ ଵିସ୍ତରାତ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ ମୁଁ ନବ ଭାଗରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣ, ଆୟୁ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶେଷତାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଏହାର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଦେଇନାହିଁ।
ହେମକୂଟେ ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵା ଵିଜ୍ଞେଯାଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ ସର୍ଵେ ନାଗାଶ୍ ଚ ନିଷଧେ ଶେଷଵାସୁକିତକ୍ଷକାଃ
ହେମକୂଟ ପର୍ବତରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେ ବସୁନ୍ତି, ନିଷଧ ପର୍ବତରେ ଶେଷ, ବାସୁକି ଓ ତକ୍ଷକ ନାଗମାନେ ବସୁନ୍ତି।
ମହାବଲାସ୍ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ ରମନ୍ତେ ଯାଜ୍ଞିକାଃ ସୁରାଃ ନୀଲେ ତୁ ଵୈଡୂର୍ଯମଯେ ସିଦ୍ଧା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯୋ ଽମଲାଃ
ତିରିଶି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯାଜ୍ଞିକ ଦେବତାମାନେ ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ନୀଳ ଏବଂ ବୈଡୂର୍ୟ ପର୍ବତରେ ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ବସୁନ୍ତି।
ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ଶ୍ଵେତଃ ପର୍ଵତ ଉଚ୍ଯତେ ଶୃଙ୍ଗଵାନ୍ ପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ପିତୄଣାଂ ନିଲଯଃ ସଦା
ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତକୁ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କର ନିବାସ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଶୃଙ୍ଗବାନ୍ ପର୍ବତ ସଦା ପିତୃମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ।