ପୁରଂ ରୁଦ୍ରପୁରୀ ନାମ ନାନାପ୍ରାସାଦସଂକୁଲମ୍ ତତ୍ରାପି ଶତଧା କୃତ୍ଵା ହ୍ଯ୍ ଆତ୍ମାନଂ ଚାମ୍ବଯା ସହ
ସେଠି ରୁଦ୍ରପୁରୀ ନାମକ ଏକ ସହର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାସାଦ ରହିଛି; ସେଠି ମଧ୍ୟ ଶଂକର ନିଜକୁ ଶତଗୁଣ ବଢ଼ାଇ ଅମ୍ବା ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।
କ୍ରୀଡତେ ସଗଣଃ ସାମ୍ବସ୍ ତଚ୍ଛିଵାଲଯମ୍ ଉଚ୍ଯତେ ଏଵଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ଶର୍ଵସ୍ଯାଯତନାନି ତୁ
ସେଠି ଶଂକର ତାଙ୍କ ଗଣ ଓ ଅମ୍ବା ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି; ଏହିଠିକୁ ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମ କୁହାଯାଏ। ଏଭଳି ଶର୍ବଙ୍କର ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ମନ୍ଦିର ଅଛି।
ପ୍ରତିଦ୍ଵୀପେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପର୍ଵତେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ନଦୀନଦତଟାକାନାଂ ତୀରେଷ୍ଵର୍ଣଵସଂଧିଷୁ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପ, ପର୍ବତ, ବନ, ନଦୀ, ଝିଲିକ ଓ ଜଳମିଳନ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅନେକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି।
ନଦ୍ଯଶ୍ ଚ ବହଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ସଦା ବହୁଜଲାଃ ଶୁଭାଃ ସରୋଵରେଭ୍ଯଃ ସମ୍ଭୂତାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅସଂଖ୍ଯାତା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ଏଠି ଅନେକ ନଦୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ସେମାନେ ସଦା ପ୍ରଚୁର ପାଣି ଓ ଶୁଭ୍ରତା ଥିବା, ଝିଲିକରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଅଗଣନୀୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖା ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯାସ୍ତୁ ଚୋତ୍ତରପ୍ରଭଵାଃ ଶୁଭାଃ ପଶ୍ଚିମାଗ୍ରାଃ ପଵିତ୍ରାଶ୍ ଚ ପ୍ରତିଵର୍ଷଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ସେ ନଦୀମାନେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ ଓ ଉତ୍ତର ଉତ୍ସ ଥିବା, ପଶ୍ଚିମ ଆରମ୍ଭ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ଆକାଶାଂଭୋନିଧିର୍ ଯୋ ଽସୌ ସୋମ ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ ଆଧାରଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦେଵାନାମମୃତାକରଃ
ଆକାଶର ଏହି ମହାସାଗର, ଯାହାକୁ ସୋମ କୁହାଯାଏ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଧାର ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତର ଉତ୍ସ।
ଅସ୍ମାତ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତା ପୁଣ୍ଯୋଦା ନଦୀ ତ୍ଵାକାଶଗାମିନୀ ସପ୍ତମେନାନିଲପଥା ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଚାମୃତୋଦକା
ଏଠାରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ବହେ, ଯାହା ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଏ, ସପ୍ତମ ବାୟୁପଥ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା ଏହି ନଦୀର ଜଳ ଅମୃତମୟ।
ସା ଜ୍ଯୋତୀଂଷ୍ଯନୁଵର୍ତନ୍ତୀ ଜ୍ଯୋତିର୍ଗଣନିଷେଵିତା ତାରାକୋଟିସହସ୍ରାଣାଂ ନଭସଶ୍ ଚ ସମାଯୁତା
ଏହି ନଦୀ ଆଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଅନେକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା ଏହାକୁ ସେବନ୍ତି, ଏହା ଆକାଶର ଅନେକ ତାରା ସହିତ ଯୁକ୍ତ।
ପରିଵର୍ତତ୍ଯହରହୋ ଯଥା ସୋମସ୍ତଥୈଵ ସା ଚତ୍ଵାର୍ଯଶୀତିଶ୍ ଚ ତଥା ସହସ୍ରାଣାଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନେଦିନେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ସେପରି ସେ ମଧ୍ୟ ଚଉରାସି ହଜାର ଯୋଜନ ଉପରେ ଉଠିଯାଏ।
ଯୋଜନାନାଂ ମହାମେରୁଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠାକ୍ରୀଡକୋମଲଃ ତତ୍ରାସୀନୋ ଯତଃ ଶର୍ଵଃ ସାମ୍ବଃ ସହ ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ
ଏତେ ଯୋଜନ ଦୂର ମହାମେରୁ ପରିସର, ଯାହା ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କ ଖେଳଭୂମି ପରି ମଧୁର। ସେଠାରେ ଶର୍ବ, ଅମ୍ବା ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।
କ୍ରୀଡତେ ସୁଚିରଂ କାଲଂ ତସ୍ମାତ୍ପୁଣ୍ଯଜଲା ଶିଵା ଗିରିଂ ମେରୁଂ ନଦୀ ପୁଣ୍ଯା ସା ପ୍ରଯାତି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ସେଠାରେ ଶିବ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଖେଳ କରନ୍ତି। ସେଠାରୁ ପବିତ୍ର ନଦୀ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ବହେ।
ଵିଭଜ୍ଯମାନସଲିଲା ସା ଜଵେନାନିଲେନ ଚ ମେରୋରନ୍ତରକୂଟେଷୁ ନିପପାତ ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି
ତାଙ୍କର ଜଳ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବେଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ମେରୁର ଚାରିଟି ଭିତର ଶିଖରରେ ପଡ଼ିଲା।
ସମନ୍ତାତ୍ସମତିକ୍ରମ୍ଯ ସର୍ଵାଦ୍ରୀନ୍ପ୍ରଵିଭାଗଶଃ ନିଯୋଗାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ସା ମହାର୍ଣଵମ୍
ସେ ନଦୀ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ଅଟିକି, ଦେବଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ମହାସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଅସ୍ଯା ଵିନିର୍ଗତା ନଦ୍ଯଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ ସର୍ଵଦ୍ଵୀପାଦ୍ରିଵର୍ଷେଷୁ ବହଵଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ତାହାଠାରୁ ଶତଶଃ ଏବଂ ସହସ୍ରଶଃ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼ ଓ ଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
କ୍ଷୁଦ୍ରନଦ୍ଯସ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାତା ଗଙ୍ଗା ଯଦ୍ଗାଙ୍ଗତାମ୍ବରାତ୍ କେତୁମାଲେ ନରାଃ କାଲାଃ ସର୍ଵେ ପନସଭୋଜନାଃ
ଅସଂଖ୍ୟ ଛୋଟ ନଦୀ ବହେ। କେତୁମାଲ ଦେଶରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଓଡ଼ଣା ପିନ୍ଧନ୍ତି, କଳା ଓ ତାଳପଣସ ଖାଆନ୍ତି।
ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚୋତ୍ପଲଵର୍ଣାଭା ଜୀଵିତଂ ଚାଯୁତଂ ସ୍ମୃତମ୍ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵେ ଶୁକ୍ଲଵର୍ଣାଶ୍ ଚ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁସଂନିଭାଃ
ସେଠାର ଜଣେ ମହିଳା ଉତ୍ପଳ ରଙ୍ଗର, ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଦେଶର ମହିଳାମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଧଳା।
କାଲାମ୍ରଭୋଜନାଃ ସର୍ଵେ ନିରାତଙ୍କା ରତିପ୍ରିଯାଃ ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଜୀଵନ୍ତି ଶିଵଭାଵିତାଃ
ସମସ୍ତେ କଳା ଆମ୍ବ ଖାଆନ୍ତି, ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ପ୍ରେମରେ ମଗ୍ନ ଓ ଶିବଭକ୍ତିରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ।
ହିରଣ୍ମଯା ଇଵାତ୍ଯର୍ଥମ୍ ଈଶ୍ଵରାର୍ପିତଚେତସଃ ତଥା ରମଣକେ ଜୀଵା ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଫଲଭୋଜନାଃ
ତାଙ୍କର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ, ସେମାନେ ସୁନା ପରି ଚମକନ୍ତି। ଏହିପରି ରମଣକ ଦେଶରେ ଲୋକେ ବଟ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ୍ତ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶପଞ୍ଚ ଚ ଜୀଵନ୍ତି ଶୁକ୍ଲାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଯଣାଃ
ସମସ୍ତ ଶୁଭ୍ର ଲୋକ ଶିବଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଏକ ଲକ୍ଷ ପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ।
ହୈରଣ୍ମଯା ମହାଭାଗା ହିରଣ୍ମଯଵନାଶ୍ରଯାଃ ଏକାଦଶ ସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶପଞ୍ଚ ଚ
ସେମାନେ ସୁନା ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସୁନା ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏଗାରି ହଜାର ଏକ ଶତ ଏବଂ ପଞ୍ଚାଶି।
ଵର୍ଷାଣାଂ ତତ୍ର ଜୀଵନ୍ତି ଅଶ୍ଵତ୍ଥାଶନଜୀଵନାଃ ହୈରଣ୍ମଯା ଇଵାତ୍ଯର୍ଥମ୍ ଈଶ୍ଵରାର୍ପିତମାନସାଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଏତେ ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ, ଅଶ୍ୱଥ ଫଳ ଖାଇ ଜୀବନ୍ତି, ସୁନା ପରି ଚମକନ୍ତି, ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ।
କୁରୁଵର୍ଷେ ତୁ କୁରଵଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକାତ୍ ପରିଚ୍ଯୁତାଃ ସର୍ଵେ ମୈଥୁନଜାତାଶ୍ ଚ କ୍ଷୀରିଣଃ କ୍ଷୀରଭୋଜନାଃ
କୁରୁ ଦେଶରେ, ସେଠାର କୁରୁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପଡ଼ି, ସମସ୍ତେ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଦୁଧ ପିଉଛନ୍ତି ଓ ଦୁଧ ଖାଆନ୍ତି।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମନୁରକ୍ତାଶ୍ ଚ ଚକ୍ରଵାକସଧର୍ମିଣଃ ଅନାମଯା ହ୍ଯଶୋକାଶ୍ ଚ ନିତ୍ଯଂ ସୁଖନିଷେଵିଣଃ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ଭଲପାଆନ୍ତି, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ପରି, ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖ ରହିତ, ସଦା ସୁଖରେ ରହନ୍ତି।
ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଦଶପଞ୍ଚ ଚ ଜୀଵନ୍ତି ତେ ମହାଵୀର୍ଯା ନ ଚାନ୍ଯସ୍ତ୍ରୀନିଷେଵିଣଃ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକେ ତେର ହଜାର ଏକ ଶତ ପଞ୍ଚାଶି ବର୍ଷ ଜୀବନ୍ତ, ଏବଂ ନିଜ ଜନ୍ମ ନାରୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ମହିଳା ସହ ମିଶନ୍ତି ନାହିଁ।
ସହୈଵ ମରଣଂ ତେଷାଂ କୁରୂଣାଂ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିନାମ୍ ହୃଷ୍ଟାନାଂ ସୁପ୍ରଵୃଦ୍ଧାନାଂ ସର୍ଵାନ୍ନାମୃତଭୋଜିନାମ୍
ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ କୁରୁମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ, ବହୁତ ଉନ୍ନତ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଅମୃତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
ସଦା ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତାନାଂ ସଦା ଯୌଵନଶାଲିନାମ୍ ଶ୍ଯାମାଙ୍ଗାନାଂ ସଦା ସର୍ଵଭୂଷଣାସ୍ପଦଦେହିନାମ୍
ସେମାନେ ସଦା ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସଦା ଯୁବା, ଶ୍ୟାମ ଦେହୀ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ।
ଜଂବୂଦ୍ଵୀପେ ତୁ ତତ୍ରାପି କୁରୁଵର୍ଷଂ ସୁଶୋଭନମ୍ ତତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭଂ ଶମ୍ଭୋର୍ ଵିମାନଂ ଚନ୍ଦ୍ରମୌଲିନଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପରେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଅତି ସୁନ୍ଦର କୁରୁ ଭୂମି ଅଛି । ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶିର ଶିବଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ନାମକ ଦିବ୍ୟ ମହଳ ଅଛି, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ।
ଵର୍ଷେ ତୁ ଭାରତେ ମର୍ତ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯାଃ କର୍ମଵଶାଯୁଷଃ ଶତାଯୁଷଃ ସମାଖ୍ଯାତା ନାନାଵର୍ଣାଲ୍ପଦେହିନଃ
ଭାରତ ଭୂମିରେ ଲୋକମାନେ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ବଞ୍ଚନ୍ତି । ସେମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଥାନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଓ ସୀମିତ ଦେହ ଥିବା ମଣିଷ ।
ନାନାଦେଵାର୍ଚନେ ଯୁକ୍ତା ନାନାକର୍ମଫଲାଶିନଃ ନାନାଜ୍ଞାନାର୍ଥସମ୍ପନ୍ନା ଦୁର୍ବଲାଶ୍ଚାଲ୍ପଭୋଗିନଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିପ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧନ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅଳ୍ପ ଭୋଗ କରନ୍ତି ।
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ଵୀପେ ତଥା କେଚିତ୍ ତଥୈଵ ଚ କସେରୁକେ ତାମ୍ରଦ୍ଵୀପଂ ଗତାଃ କେଚିତ୍ କେଚିଦ୍ଦେଶଂ ଗଭସ୍ତିମତ୍
କିଛି ଲୋକ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପରେ ରହନ୍ତି, ଆଉ କିଛି କସେରୁ ଦ୍ୱୀପରେ । କିଛି ତାମ୍ରଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଇଛନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଗଭସ୍ତିମତ୍ ଦେଶକୁ ।