ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସିଂହାସନୈର୍ମଣିମଯୈଃ ଶୁଭାସ୍ତରଣସଂଯୁତୈଃ କ୍ଷିତାଵିତସ୍ତତଃ ସମ୍ଯକ୍ ଶର୍ଵେଣାଧିଷ୍ଠିତୈଃ ଶୁଭୈଃ

ମଣିମାଣିକ୍ୟର ସିଂହାସନ, ଶୁଭ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଛାଉନା ଦ୍ୱାରା ଢାକା, ଭୂମିରେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଶୁଭ ଶର୍ବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ।

ଅମ୍ଲାନମାଲାନିଚିତୈର୍ ନାନାଵର୍ଣୈର୍ ଗୃହୋତ୍ତମୈଃ ମଣ୍ଡପୈଃ ସୁଵିଚିତ୍ରୈସ୍ ତୁ ସ୍ଫାଟିକସ୍ତମ୍ଭସଂଯୁତୈଃ

ମୁଝିନା ନ ହେଉଥିବା ମାଳା, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଘର, ଅଦ୍ଭୁତ ମଣ୍ଡପ ଓ ସ୍ଫଟିକ ଖମ୍ଭ ଯୋଗୁଁ ଶୋଭିତ।

ସଂଯୁତଂ ସର୍ଵଭୂତେନ୍ଦ୍ରୈର୍ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରପୂଜିତୈଃ ଵରାହଗଜସିଂହର୍କ୍ଷଶାର୍ଦୂଲକରଭାନନୈଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ନାୟକମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ବନ୍ଦର, ହାତୀ, ସିଂହ, ଭାଲୁ, ବାଘ, ଉଠ, କଳାମନ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।

ଗୃଧ୍ରୋଲୂକମୁଖୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈର୍ ମୃଗୋଷ୍ଟ୍ରାଜମୁଖୈରପି ପ୍ରମଥୈର୍ଵିଵିଧୈଃ ସ୍ଥୂଲୈର୍ ଗିରିକୂଟୋପମୈଃ ଶୁଭୈଃ

ଗୃଧ୍ର, ଉଲୁକ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୃଗ, ଉଠ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମଥ ମାନେ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସମ ଦେହ ଓ ଶୁଭ ରୂପରେ ଥିବା।

କରାଲୈର୍ହରିକେଶୈଶ୍ ଚ ରୋମଶୈଶ୍ ଚ ମହାଭୁଜୈଃ ନାନାଵର୍ଣାକୃତିଧରୈର୍ ନାନାସଂସ୍ଥାନସଂସ୍ଥିତୈଃ

ଭୟଙ୍କର, ହରିତ କେଶ, ରୋମଶ ଓ ବଡ଼ ବାହୁ ଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ନାନା ଭଙ୍ଗୀରେ ବସିଥିବା।

ଦୀପ୍ତାସ୍ଯୈର୍ ଦୀପ୍ତଚରିତୈର୍ ନନ୍ଦୀଶ୍ଵରମୁଖୈଃ ଶୁଭୈଃ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରଵିଷ୍ଣୁସଂକାଶୈର୍ ଅଣିମାଦିଗୁଣାନ୍ଵିତୈଃ

ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଭ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ସମ, ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ।

ଅଶୂନ୍ଯମମରୈର୍ନିତ୍ଯଂ ମହାପରିଷଦୈସ୍ ତଥା ତତ୍ର ଭୂତପତେର୍ଦେଵାଃ ପୂଜାଂ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରଯୁଞ୍ଜତେ

ସେଠାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦେବତା ଓ ବଡ଼ ସଭା ଶୂନ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେଠି ଭୂତପତିଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି।

ଝର୍ଝରୈଃ ଶଙ୍ଖପଟହୈର୍ ଭେରୀଡିଣ୍ଡିମଗୋମୁଖୈଃ ଲଲିତାଵସିତୋଦ୍ଗୀତୈର୍ ଵୃତ୍ତଵଲ୍ଗିତଗର୍ଜିତୈଃ

ଝଂଝର, ଶଂଖ, ପଟାହ, ଭେରୀ, ଡିଣ୍ଡିମ, ଗୋମୁଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ, ମଧୁର ଗୀତ, ଲୟବଦ୍ଧ ଗାନ ଓ ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନିରେ,

ପୂଜିତୋ ଵୈ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରମଥୈଃ ପ୍ରମଥେଶ୍ଵରଃ ସିଦ୍ଧର୍ଷିଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ମହାତ୍ମନା

ଏଭଳି ମହାଦେବ, ପ୍ରମଥଙ୍କ ନାଥ, ପ୍ରମଥ, ସିଦ୍ଧ, ଋଷି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

ଉପେନ୍ଦ୍ରପ୍ରମୁଖୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଃ ପୂଜିତସ୍ତତ୍ର ଶଂକରଃ ଵିଭକ୍ତଚାରୁଶିଖରଂ ଯତ୍ର ତଚ୍ଛଙ୍ଖଵର୍ଚସମ୍

ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ଶଂକରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଶିଖର ଭାଗ ବିଭକ୍ତ ଓ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ଯାହା ଶଂଖର ଭଳି ଚମକୁଛି।

କୈଲାସୋ ଯକ୍ଷରାଜସ୍ଯ କୁବେରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ନିଵାସଃ କୋଟିଯକ୍ଷାଣାଂ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

କୈଳାସ ପର୍ବତ ହେଉଛି ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ରାଜା କୁବେରଙ୍କ ଓ ଦଶ ମିଲିଅନ୍ ଯକ୍ଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ନିବାସ।

ତତ୍ରାପି ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭଵସ୍ଯାଯତନଂ ମହତ୍ ତସ୍ମିନ୍ନାଯତନେ ସୋମଃ ସଦାସ୍ତେ ସଗଣୋ ହରଃ

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବତା ଭବଙ୍କର ବଡ଼ ମନ୍ଦିର ଅଛି; ସେଠି ସୋମ ନିତ୍ୟ ତାଙ୍କର ସହଚରମାନେ ସହିତ ହର ରୂପେ ବସିଛନ୍ତି।

ଯତ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ନାମ ନଲିନୀ ଵିପୁଲୋଦକା ସୁଵର୍ଣମଣିସୋପାନା କୁବେରଶିଖରେ ଶୁଭେ

ସେଠାରେ ମନ୍ଦାକିନୀ ନାମକ ନଦୀ ଅଛି, ଯାହାକୁ ନଳିନୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ବହୁତ ପାଣି ଓ ସୁନା ଓ ମଣିର ସିଢ଼ି ଥିବା, କୁବେରଙ୍କ ଶିଖର ଉପରେ ଅତି ଶୋଭାମୟ।

ଜାଂବୂନଦମଯୈଃ ପଦ୍ମୈର୍ ଗନ୍ଧସ୍ପର୍ଶଗୁଣାନ୍ଵିତୈଃ ନୀଲଵୈଡୂର୍ଯପତ୍ରୈଶ୍ ଚ ଗନ୍ଧୋପେତୈର୍ମହୋତ୍ପଲୈଃ

ସେ ନଦୀ ସୁନାର ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା, ନୀଳ ବୈଡୂର୍ୟ ପତ୍ର ଓ ମହାପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ।

ତଥା କୁମୁଦଷଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ମହାପଦ୍ମୈର୍ ଅଲଂକୃତା ଯକ୍ଷଗନ୍ଧର୍ଵନାରୀଭିର୍ ଅପ୍ସରୋଭିଶ୍ ଚ ସେଵିତା

ଏହି ନଦୀ କୁମୁଦ ଓ ବଡ଼ ପଦ୍ମ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା ମହିଳାମାନେ ଏଠି ସେବା କରନ୍ତି।

ଦେଵଦାନଵଗନ୍ଧର୍ଵୈର୍ ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସକିନ୍ନରୈଃ ଉପସ୍ପୃଷ୍ଟଜଲା ପୁଣ୍ଯା ନଦୀ ମନ୍ଦାକିନୀ ଶୁଭା

ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ଯେଉଁ ନଦୀର ପାଣି ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେଇ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀ।

ତସ୍ଯାଶ୍ଚୋତ୍ତରପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ଭଵସ୍ଯାଯତନଂ ଶୁଭମ୍ ଵୈଡୂର୍ଯମଣିସମ୍ପନ୍ନଂ ତତ୍ରାସ୍ତେ ଶଙ୍କରୋ ଽଵ୍ଯଯଃ

ସେ ନଦୀର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଭବଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ଦିର ଅଛି, ବୈଡୂର୍ୟ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସେଠି ଅବିନାଶୀ ଶଂକର ବସିଛନ୍ତି।

ଦ୍ଵିଜାଃ କନକନନ୍ଦାଯାସ୍ ତୀରେ ଵୈ ପ୍ରାଚି ଦକ୍ଷିଣେ ଵନଂ ଦ୍ଵିଜସହସ୍ରାଢ୍ଯଂ ମୃଗପକ୍ଷିସମାକୁଲମ୍

ସୁନା ନନ୍ଦା ନଦୀର ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଏକ ବନ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବହୁତ ପଶୁପକ୍ଷୀ ରହନ୍ତି।

ତତ୍ରାପି ସଗଣଃ ସାମ୍ବଃ କ୍ରୀଡତେ ଽଦ୍ରିସମେ ଗୃହେ ନନ୍ଦାଯାଃ ପଶ୍ଚିମେ ତୀରେ କିଂଚିଦ୍ ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାଶ୍ରିତେ

ସେଠି ମଧ୍ୟ ଶଂକର ତାଙ୍କ ଗଣ ଓ ଅମ୍ବା ସହିତ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଘରରେ, ନନ୍ଦା ନଦୀର ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ, କିଛି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଝୁକିଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।

ପୁରଂ ରୁଦ୍ରପୁରୀ ନାମ ନାନାପ୍ରାସାଦସଂକୁଲମ୍ ତତ୍ରାପି ଶତଧା କୃତ୍ଵା ହ୍ଯ୍ ଆତ୍ମାନଂ ଚାମ୍ବଯା ସହ

ସେଠି ରୁଦ୍ରପୁରୀ ନାମକ ଏକ ସହର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାସାଦ ରହିଛି; ସେଠି ମଧ୍ୟ ଶଂକର ନିଜକୁ ଶତଗୁଣ ବଢ଼ାଇ ଅମ୍ବା ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।

କ୍ରୀଡତେ ସଗଣଃ ସାମ୍ବସ୍ ତଚ୍ଛିଵାଲଯମ୍ ଉଚ୍ଯତେ ଏଵଂ ଶତସହସ୍ରାଣି ଶର୍ଵସ୍ଯାଯତନାନି ତୁ

ସେଠି ଶଂକର ତାଙ୍କ ଗଣ ଓ ଅମ୍ବା ସହିତ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି; ଏହିଠିକୁ ଶିବଙ୍କ ଆଶ୍ରମ କୁହାଯାଏ। ଏଭଳି ଶର୍ବଙ୍କର ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ମନ୍ଦିର ଅଛି।

ପ୍ରତିଦ୍ଵୀପେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପର୍ଵତେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ନଦୀନଦତଟାକାନାଂ ତୀରେଷ୍ଵର୍ଣଵସଂଧିଷୁ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପ, ପର୍ବତ, ବନ, ନଦୀ, ଝିଲିକ ଓ ଜଳମିଳନ ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଅନେକ ଆଶ୍ରମ ଅଛି।

ନଦ୍ଯଶ୍ ଚ ବହଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ସଦା ବହୁଜଲାଃ ଶୁଭାଃ ସରୋଵରେଭ୍ଯଃ ସମ୍ଭୂତାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅସଂଖ୍ଯାତା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଏଠି ଅନେକ ନଦୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ସେମାନେ ସଦା ପ୍ରଚୁର ପାଣି ଓ ଶୁଭ୍ରତା ଥିବା, ଝିଲିକରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଓ ଅଗଣନୀୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ପ୍ରାଙ୍ମୁଖା ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯାସ୍ତୁ ଚୋତ୍ତରପ୍ରଭଵାଃ ଶୁଭାଃ ପଶ୍ଚିମାଗ୍ରାଃ ପଵିତ୍ରାଶ୍ ଚ ପ୍ରତିଵର୍ଷଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ

ସେ ନଦୀମାନେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ ଓ ଉତ୍ତର ଉତ୍ସ ଥିବା, ପଶ୍ଚିମ ଆରମ୍ଭ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବର୍ଣ୍ଣିତ।

ଆକାଶାଂଭୋନିଧିର୍ ଯୋ ଽସୌ ସୋମ ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ ଆଧାରଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦେଵାନାମମୃତାକରଃ

ଆକାଶର ଏହି ମହାସାଗର, ଯାହାକୁ ସୋମ କୁହାଯାଏ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଧାର ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତର ଉତ୍ସ।

ଅସ୍ମାତ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତା ପୁଣ୍ଯୋଦା ନଦୀ ତ୍ଵାକାଶଗାମିନୀ ସପ୍ତମେନାନିଲପଥା ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଚାମୃତୋଦକା

ଏଠାରୁ ଏକ ପବିତ୍ର ନଦୀ ବହେ, ଯାହା ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଏ, ସପ୍ତମ ବାୟୁପଥ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା ଏହି ନଦୀର ଜଳ ଅମୃତମୟ।

ସା ଜ୍ଯୋତୀଂଷ୍ଯନୁଵର୍ତନ୍ତୀ ଜ୍ଯୋତିର୍ଗଣନିଷେଵିତା ତାରାକୋଟିସହସ୍ରାଣାଂ ନଭସଶ୍ ଚ ସମାଯୁତା

ଏହି ନଦୀ ଆଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଅନେକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେବତା ଏହାକୁ ସେବନ୍ତି, ଏହା ଆକାଶର ଅନେକ ତାରା ସହିତ ଯୁକ୍ତ।

ପରିଵର୍ତତ୍ଯହରହୋ ଯଥା ସୋମସ୍ତଥୈଵ ସା ଚତ୍ଵାର୍ଯଶୀତିଶ୍ ଚ ତଥା ସହସ୍ରାଣାଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ

ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନେଦିନେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ସେପରି ସେ ମଧ୍ୟ ଚଉରାସି ହଜାର ଯୋଜନ ଉପରେ ଉଠିଯାଏ।

ଯୋଜନାନାଂ ମହାମେରୁଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠାକ୍ରୀଡକୋମଲଃ ତତ୍ରାସୀନୋ ଯତଃ ଶର୍ଵଃ ସାମ୍ବଃ ସହ ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ

ଏତେ ଯୋଜନ ଦୂର ମହାମେରୁ ପରିସର, ଯାହା ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କ ଖେଳଭୂମି ପରି ମଧୁର। ସେଠାରେ ଶର୍ବ, ଅମ୍ବା ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି।