ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦ୍ଯାନାଂ ବିଲ୍ଵଵନେ କକୁଭେ କଶ୍ଯପାଦଯଃ ତଥା ତାଲଵନେ ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୋରଗାତ୍ମନାମ୍

ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବିଲ୍ୱବନରେ, କଶ୍ୟପ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଏହିପରି ତାଳବନରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ନାଗସ୍ୱରୂପୀମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

ଉଦୁଂବରେ କର୍ଦମସ୍ଯ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ସିଦ୍ଧାନାଂ ପୁଣ୍ଯେ ତ୍ଵାମ୍ରଵନେ ଶୁଭେ

ଉଦୁମ୍ବରବନରେ କର୍ଦ୍ଦମ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ଅଛନ୍ତି; ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ଆମ୍ବବନରେ ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

ନାଗାନାଂ ସିଦ୍ଧସଂଘାନାଂ ତଥା ନିଂବଵନେ ସ୍ଥିତିଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ କିଂଶୁକଵନେ ତଥା ରୁଦ୍ରଗଣସ୍ଯ ଚ

ନିମ୍ବବନରେ ନାଗ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦଳ ବସିଛନ୍ତି; କିଂଶୁକବନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଣମାନେ ଅଛନ୍ତି ।

ବୀଜପୂରଵନେ ପୁଣ୍ଯେ ଦେଵାଚାର୍ଯୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ କୌମୁଦେ ତୁ ଵନେ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରମୁଖାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

ପବିତ୍ର ବୀଜପୁରବନରେ ଦେବଗୁରୁ ବସିଛନ୍ତି; କୌମୁଦୀବନରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ଅଛନ୍ତି ।

ସ୍ଥଲପଦ୍ମଵନାନ୍ତସ୍ଥନ୍ଯଗ୍ରୋଧେ ଽଶେଷଭୋଗିନଃ ଶେଷସ୍ତ୍ଵଶେଷଜଗତାଂ ପତିରାସ୍ତେ ଽତିଗର୍ଵିତଃ

ସ୍ଥଳପଦ୍ମବନ ମଧ୍ୟରେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ଏଠିରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଅଧିପତି ଶେଷ ଗର୍ବିତ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି ।

ସ ଏଵ ଜଗତାଂ କାଲଃ ପାତାଲେ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵିଶ୍ଵଗୁରୋର୍ମୂର୍ତିର୍ ଦିଵ୍ଯଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧଲାଯୁଧଃ

ସେଉଁଥି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର କାଳ ଏବଂ ପାତାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ; ସେଉଁଥି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦେହ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ, ହାଲଧାରୀ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ।

ଶଯନଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସ ହରେଃ କଙ୍କଣଂ ଵିଭୋଃ ଵନେ ପନସଵୃକ୍ଷାଣାଂ ସଶୁକ୍ରା ଦାନଵାଦଯଃ

ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶୟନସ୍ଥଳ; ଏହା ହରିଙ୍କ କଙ୍କଣ ଭିତରେ ଅଛି । ପନସ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ ଦାନବ ଓ ଶୁକ୍ର ଆଦି ଅନ୍ୟମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

କିନ୍ନରୈରୁରଗାଶ୍ଚୈଵ ଵିଶାଖକଵନେ ସ୍ଥିତାଃ ମନୋହରଵନେ ଵୃକ୍ଷାଃ ସର୍ଵକୋଟିସମନ୍ଵିତାଃ

କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନେ ବିଶାଖକବନରେ ବସିଛନ୍ତି; ମନୋହରବନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗଛ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।

ନନ୍ଦୀଶ୍ଵରୋ ଗଣଵରୈଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ସଂତାନକସ୍ଥଲୀମଧ୍ଯେ ସାକ୍ଷାଦ୍ଦେଵୀ ସରସ୍ଵତୀ

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ଗଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ ହୋଇ ଏଠି ଅବସ୍ଥିତ; ସନ୍ତାନକ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ୱୟଂ ଅଛନ୍ତି ।

ଏଵଂ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଵନେଷୁ ଵନଵାସିନଃ ଅସଂଖ୍ଯାତା ମଯାପ୍ଯତ୍ର ଵକ୍ତୁଂ ନୋ ଵିସ୍ତରେଣ ତୁ

ଏଭଳି ଛୋଟ ଭାବେ ମୁଁ ଉଦ୍ୟାନରେ ବସୁଥିବାମାନେ କହିଲି; ସେମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ, ଏବଂ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିପାରିବି ନାହିଁ ।

ଶିତାନ୍ତଶିଖରେ ଶକ୍ରଃ ପାରିଜାତଵନେ ଶୁଭେ ତସ୍ଯ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ କୁମୁଦାଦ୍ରିକୂଟୋ ଽସୌ ବହୁଵିସ୍ତରଃ

ଶିତାନ୍ତ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶୁଭ ପାରିଜାତ ଉଦ୍ୟାନରେ ବସିଛନ୍ତି; ତାହାର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ କୁମୁଦ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଅଛି ।

ଅଷ୍ଟୌ ପୁରାଣ୍ଯୁଦୀର୍ଣାନି ଦାନଵାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ସୁଵର୍ଣକୋଟରେ ପୁଣ୍ଯେ ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

ଏଠାରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ପୁରାତନ ଆଠଟି ନଗର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା; ପବିତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣକୋଟରରେ ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

ନୀଲକାନାଂ ପୁରାଣ୍ଯାହୁର୍ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ମହାନୀଲେ ଽପି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରେ ପୁରାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ

ନୀଳକମାନଙ୍କ ଅଠଷଷ୍ଠିଟି ପୁରାତନ ନଗର ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ମହାନୀଳ ପର୍ବତରେ ପନ୍ଦରଟି ପୁରାତନ ନଗର ଅଛି ।

ହଯାନନାନାଂ ମୁଖ୍ଯାନାଂ କିନ୍ନରାଣାଂ ଚ ସୁଵ୍ରତାଃ ଵେଣୁସୌଧେ ମହାଶୈଲେ ଵିଦ୍ଯାଧରପୁରତ୍ରଯମ୍

ହେ ଶୁଭଚରିତ, ଘୋଡ଼ାମୁହଁ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ବେଣୁସୌଧ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ରେ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କର ତିନୋଟି ସହର ଅଛି।

ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଗରୁଡଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ କରଞ୍ଜେ ନୀଲଲୋହିତଃ ଵସୁଧାରେ ଵସୂନାଂ ତୁ ନିଵାସଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ

ବୈକୁଣ୍ଠରେ ମହାମାନ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ଅଛନ୍ତି; କରଞ୍ଜରେ ନୀଳଲୋହିତ ଅଛନ୍ତି; ଓ ବସୁଧାରାରେ ବସୁମାନେ ବସିଥିବା ବିଶ୍ୱସିତ।

ରତ୍ନଧାରେ ଗିରିଵରେ ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ସପ୍ତସ୍ଥାନାନି ପୁଣ୍ଯାନି ସିଦ୍ଧାଵାସଯୁତାନି ଚ

ରତ୍ନଧାର ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ରେ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ବସନ୍ତି; ସେଠାରେ ସପ୍ତଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଛନ୍ତି।

ମହତ୍ପ୍ରଜାପତେଃ ସ୍ଥାନମ୍ ଏକଶୃଙ୍ଗେ ନଗୋତ୍ତମେ ଗଜଶୈଲେ ତୁ ଦୁର୍ଗାଦ୍ଯାଃ ସୁମେଧେ ଵସଵସ୍ ତଥା

ବଡ଼ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ନିବାସ ଏକଶୃଙ୍ଗ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ ଅଛି; ଗଜଶୈଳରେ ଦୁର୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସୁମାନେ ବସନ୍ତି।

ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ ଚ ତଥା ରୁଦ୍ରାଃ କୃତାଵାସାସ୍ତଥାଶ୍ଵିନୌ ଅଶୀତିର୍ଦେଵପୁର୍ଯସ୍ତୁ ହେମକକ୍ଷେ ନଗୋତ୍ତମେ

ଏହିପରି ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଶ୍ୱିନମାନେ ତାଙ୍କର ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ସୁନା ମେଖଲା ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ ଅସୀ ପ୍ରମାଣ ଦେବସହର ଅଛି।

ସୁନୀଲେ ରକ୍ଷସାଂ ଵାସାଃ ପଞ୍ଚକୋଟିଶତାନି ଚ ପଞ୍ଚକୂଟେ ପୁରାଣ୍ଯାସନ୍ ପଞ୍ଚକୋଟିପ୍ରମାଣତଃ

ସୁନୀଳ ପାହାଡ଼ରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପାଞ୍ଚ କୋଟି ଶତ; ପଞ୍ଚକୂଟ ପାହାଡ଼ରେ ପ୍ରାଚୀନ ସହର ଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକର ଆକାର ପାଞ୍ଚ କୋଟି ପରି।

ଶତଶୃଙ୍ଗେ ପୁରଶତଂ ଯକ୍ଷାଣାମମିତୌଜସାମ୍ ତାମ୍ରାଭେ କାଦ୍ରଵେଯାଣାଂ ଵିଶାଖେ ତୁ ଗୁହସ୍ଯ ଵୈ

ଶତଶୃଙ୍ଗ ପାହାଡ଼ରେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କର ଶତ ସହର ଅଛି; ତାମ୍ରାଭ ପାହାଡ଼ରେ କାଦ୍ରବେୟମାନେ ବସନ୍ତି, ବିଶାଖ ପାହାଡ଼ରେ ଗୁହାଙ୍କର ନିବାସ।

ଶ୍ଵେତୋଦରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସୁପର୍ଣସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ପିଶାଚକେ କୁବେରସ୍ଯ ହରିକୂଟେ ହରେର୍ଗୃହମ୍

ଶ୍ୱେତୋଦର ପାହାଡ଼ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ ଓ ମହାତ୍ମା ସୁପର୍ଣ୍ଣ ବସନ୍ତି; ପିଶାଚକ ପାହାଡ଼ରେ କୁବେରଙ୍କ ଘର, ହରିକୂଟ ପାହାଡ଼ରେ ହରିଙ୍କ ଗୃହ।

କୁମୁଦେ କିଂନରାଵାସସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅଞ୍ଜନେ ଚାରଣାଲଯଃ କୃଷ୍ଣେ ଗନ୍ଧର୍ଵନିଲଯଃ ପାଣ୍ଡୁରେ ପୁରସପ୍ତକମ୍

କୁମୁଦ ପାହାଡ଼ରେ କିନ୍ନରମାନେ ବସନ୍ତି; ଅଞ୍ଜନ ପାହାଡ଼ରେ ଚାରଣମାନଙ୍କ ଘର; କୃଷ୍ଣ ପାହାଡ଼ରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବସନ୍ତି; ପାଣ୍ଡୁର ପାହାଡ଼ରେ ସାତଟି ସହର ଅଛି।

ଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ଵିଶ୍ଵଭୋଗସମନ୍ଵିତମ୍ ସହସ୍ରଶିଖରେ ଶୈଲେ ଦୈତ୍ଯାନାମୁଗ୍ରକର୍ମଣାମ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ସମସ୍ତ ଭୋଗରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେଠି ବସନ୍ତି; ସହସ୍ରଶିଖର ପାହାଡ଼ରେ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନେ ବସନ୍ତି।

ପୁରାଣାଂ ତୁ ସହସ୍ରାଣି ସପ୍ତ ଶକ୍ରାରିଣାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ମୁକୁଟେ ପନ୍ନଗାଵାସଃ ପୁଷ୍ପକେତୌ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ

ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସାତ ହଜାର ପ୍ରାଚୀନ ସହର ଅଛି; ମୁକୁଟ ପାହାଡ଼ରେ ନାଗମାନେ ବସନ୍ତି, ପୁଷ୍ପକେତୁ ପାହାଡ଼ରେ ମହାମୁନିମାନେ ବସନ୍ତି।

ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ଯ ସୋମସ୍ଯ ଵାଯୋର୍ନାଗାଧିପସ୍ଯ ଚ ତକ୍ଷକେ ଚୈଵ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରେ ଚତ୍ଵାର୍ଯାଯତନାନି ଚ

ବୈବସ୍ବତ, ସୋମ, ବାୟୁ, ନାଗମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଓ ତକ୍ଷକଙ୍କ ଚାରିଟି ନିବାସ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ପାହାଡ଼ମାନେ ଉପରେ ଅଛି।

ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ରାଣାଂ ଗୁହସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ କୁବେରସ୍ଯ ଚ ସୋମସ୍ଯ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ମହାତ୍ମା ଗୁହା, କୁବେର, ସୋମ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଘର ଅଛି।

ସନ୍ତ୍ଯାଯତନମୁଖ୍ଯାନି ମର୍ଯାଦାପର୍ଵତେଷ୍ଵପି ଶ୍ରୀକଣ୍ଠାଦ୍ରିଗୁହାଵାସୀ ସର୍ଵାଵାସଃ ସହୋମଯା

ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଆଶ୍ରମ ଅଛି; ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ ଗୁହାରେ ବସନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ନିବାସ ଉମା ସହିତ।

ଶ୍ରୀକଣ୍ଠସ୍ଯାଧିପତ୍ଯଂ ଵୈ ସର୍ଵଦେଵେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଚ ଅଣ୍ଡସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଵୃତ୍ତିସ୍ତୁ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠେନ ନ ସଂଶଯଃ

ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥ, ତାଙ୍କର ଅଧିପତ୍ୟ ଓ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆରମ୍ଭ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଅନନ୍ତେଶାଦଯସ୍ତ୍ଵେଵଂ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଚାଣ୍ଡପାଲକାଃ ଚକ୍ରଵର୍ତିନ ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ ତତୋ ଵିଦ୍ଯେଶ୍ଵରାସ୍ତ୍ଵିହ

ଏଭଳି ଅନନ୍ତ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମ୍ରାଟ୍ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପରେ ଏଠି ବିଦ୍ୟେଶ୍ୱରମାନେ ଅଛନ୍ତି।