ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅପରେଣ ସିତୋଦଶ୍ ଚ ସୁରପଶ୍ ଚ ମହାବଲଃ କୁମୁଦୋ ମଧୁମାଂଶ୍ଚୈଵ ହ୍ଯ୍ ଅଞ୍ଜନୋ ମୁକୁଟସ୍ ତଥା

ଏହା ସହିତ, ସିତୋଦ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁରପ, କୁମୁଦ, ମଧୁମାନ୍, ଅଞ୍ଜନ ଓ ମୁକୁଟ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।

କୃଷ୍ଣଶ୍ ଚ ପାଣ୍ଡୁରଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରଶିଖରଶ୍ ଚ ଯଃ ପାରିଜାତଶ୍ ଚ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରଃ ଶ୍ରୀଶୃଙ୍ଗଶ୍ଚାଚଲୋତ୍ତମଃ

କୃଷ୍ଣ, ପାଣ୍ଡୁର, ସହସ୍ରଶିଖର, ପାରିଜାତ, ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ ଶ୍ରୀଶୃଙ୍ଗ ।

ଇତ୍ଯେତେ ଦେଵଚରିତା ଉତ୍କଟାଃ ପର୍ଵତୋତ୍ତମାଃ ସର୍ଵେ ପଶ୍ଚିମଦିଗ୍ଭାଗେ ରୁଦ୍ରକ୍ଷେତ୍ରସମନ୍ଵିତାଃ

ଏହିମାନେ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ମାନେ, ସମସ୍ତେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅଛନ୍ତି ଓ ରୁଦ୍ରକ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ।

ମହାଭଦ୍ରସ୍ଯ ସରସଶ୍ ଚୋତ୍ତରେ ଚ ମହାବଲାଃ ଯେ ସ୍ଥିତାଃ କୀର୍ତ୍ଯମାନାଂସ୍ତାନ୍ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯେହ ନିବୋଧତ

ମହାଭଦ୍ର ସରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାହାଡ଼ମାନେ ଅଛନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି, ଶୁଣ ।

ଶଙ୍ଖକୂଟୋ ମହାଶୈଲୋ ଵୃଷଭୋ ହଂସପର୍ଵତଃ ନାଗଶ୍ ଚ କପିଲଶ୍ଚୈଵ ଇନ୍ଦ୍ରଶୈଲଶ୍ ଚ ସାନୁମାନ୍

ଶଂଖକୂଟ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼, ବୃଷଭ, ହଂସପର୍ବତ, ନାଗ, କପିଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଶୈଳ ସହିତ ତାହାର ଶିଖର ।

ନୀଲଃ କଣ୍ଟକଶୃଙ୍ଗଶ୍ ଚ ଶତଶୃଙ୍ଗଶ୍ ଚ ପର୍ଵତଃ ପୁଷ୍ପକୋଶଃ ପ୍ରଶୈଲଶ୍ ଚ ଵିରଜଶ୍ଚାଚଲୋତ୍ତମଃ

ନୀଳ, କଣ୍ଟକଶୃଙ୍ଗ, ଶତଶୃଙ୍ଗ, ପର୍ବତ, ପୁଷ୍ପକୋଶ, ପ୍ରଶୈଳ ଏବଂ ବିରଜ — ଏହିମାନେ ସମସ୍ତ ଅଚଳ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ।

ଵରାହପର୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ମଯୂରଶ୍ଚାଚଲୋତ୍ତମଃ ଜାରୁଧିଶ୍ଚୈଵ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ର ଏତ ଉତ୍ତରସଂସ୍ଥିତାଃ

ବରାହ ପର୍ବତ, ମୟୂର ଏବଂ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ରାଜା ଜାରୁଧି — ଏହିମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।

ତେଷୁ ଶୈଲେଷୁ ଦିଵ୍ଯେଷୁ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ ଅସଂଖ୍ଯାତାନି ଦିଵ୍ଯାନି ଵିମାନାନି ସହସ୍ରଶଃ

ଏହି ଦିବ୍ୟ ପର୍ବତମାନେ ଉପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅସଂଖ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ହଜାରେ ହଜାର ଅଛି ।

ଏତେଷାଂ ଶୈଲମୁଖ୍ଯାନାମ୍ ଅନ୍ତରେଷୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ସନ୍ତି ଚୈଵାନ୍ତରଦ୍ରୋଣ୍ଯଃ ସରାଂସ୍ଯୁପଵନାନି ଚ

ଏହି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅନ୍ତର ଉପତ୍ୟକା, ସରୋବର ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ ଅଛି ।

ଵସନ୍ତି ଦେଵା ମୁନଯଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ ଚ ଶିଵଭାଵିତାଃ କୃତଵାସାଃ ସପତ୍ନୀକାଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଏଠାରେ ଦେବତା, ଋଷି ଏବଂ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ନିଜ ଘର ବନାଇ ରହୁଛନ୍ତି ।

ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦ୍ଯାନାଂ ବିଲ୍ଵଵନେ କକୁଭେ କଶ୍ଯପାଦଯଃ ତଥା ତାଲଵନେ ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୋରଗାତ୍ମନାମ୍

ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବିଲ୍ୱବନରେ, କଶ୍ୟପ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି; ଏହିପରି ତାଳବନରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଓ ନାଗସ୍ୱରୂପୀମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

ଉଦୁଂବରେ କର୍ଦମସ୍ଯ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ସିଦ୍ଧାନାଂ ପୁଣ୍ଯେ ତ୍ଵାମ୍ରଵନେ ଶୁଭେ

ଉଦୁମ୍ବରବନରେ କର୍ଦ୍ଦମ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ଅଛନ୍ତି; ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ୍ର ଆମ୍ବବନରେ ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

ନାଗାନାଂ ସିଦ୍ଧସଂଘାନାଂ ତଥା ନିଂବଵନେ ସ୍ଥିତିଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ କିଂଶୁକଵନେ ତଥା ରୁଦ୍ରଗଣସ୍ଯ ଚ

ନିମ୍ବବନରେ ନାଗ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦଳ ବସିଛନ୍ତି; କିଂଶୁକବନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଣମାନେ ଅଛନ୍ତି ।

ବୀଜପୂରଵନେ ପୁଣ୍ଯେ ଦେଵାଚାର୍ଯୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ କୌମୁଦେ ତୁ ଵନେ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରମୁଖାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

ପବିତ୍ର ବୀଜପୁରବନରେ ଦେବଗୁରୁ ବସିଛନ୍ତି; କୌମୁଦୀବନରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମାମାନେ ଅଛନ୍ତି ।

ସ୍ଥଲପଦ୍ମଵନାନ୍ତସ୍ଥନ୍ଯଗ୍ରୋଧେ ଽଶେଷଭୋଗିନଃ ଶେଷସ୍ତ୍ଵଶେଷଜଗତାଂ ପତିରାସ୍ତେ ଽତିଗର୍ଵିତଃ

ସ୍ଥଳପଦ୍ମବନ ମଧ୍ୟରେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ଏଠିରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଅଧିପତି ଶେଷ ଗର୍ବିତ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି ।

ସ ଏଵ ଜଗତାଂ କାଲଃ ପାତାଲେ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵିଶ୍ଵଗୁରୋର୍ମୂର୍ତିର୍ ଦିଵ୍ଯଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧଲାଯୁଧଃ

ସେଉଁଥି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର କାଳ ଏବଂ ପାତାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ; ସେଉଁଥି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦେହ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ, ହାଲଧାରୀ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ।

ଶଯନଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ସ ହରେଃ କଙ୍କଣଂ ଵିଭୋଃ ଵନେ ପନସଵୃକ୍ଷାଣାଂ ସଶୁକ୍ରା ଦାନଵାଦଯଃ

ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶୟନସ୍ଥଳ; ଏହା ହରିଙ୍କ କଙ୍କଣ ଭିତରେ ଅଛି । ପନସ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ ଦାନବ ଓ ଶୁକ୍ର ଆଦି ଅନ୍ୟମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

କିନ୍ନରୈରୁରଗାଶ୍ଚୈଵ ଵିଶାଖକଵନେ ସ୍ଥିତାଃ ମନୋହରଵନେ ଵୃକ୍ଷାଃ ସର୍ଵକୋଟିସମନ୍ଵିତାଃ

କିନ୍ନର ଓ ନାଗମାନେ ବିଶାଖକବନରେ ବସିଛନ୍ତି; ମନୋହରବନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗଛ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।

ନନ୍ଦୀଶ୍ଵରୋ ଗଣଵରୈଃ ସ୍ତୂଯମାନୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ସଂତାନକସ୍ଥଲୀମଧ୍ଯେ ସାକ୍ଷାଦ୍ଦେଵୀ ସରସ୍ଵତୀ

ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର ଗଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତିତ ହୋଇ ଏଠି ଅବସ୍ଥିତ; ସନ୍ତାନକ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ୱୟଂ ଅଛନ୍ତି ।

ଏଵଂ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଵନେଷୁ ଵନଵାସିନଃ ଅସଂଖ୍ଯାତା ମଯାପ୍ଯତ୍ର ଵକ୍ତୁଂ ନୋ ଵିସ୍ତରେଣ ତୁ

ଏଭଳି ଛୋଟ ଭାବେ ମୁଁ ଉଦ୍ୟାନରେ ବସୁଥିବାମାନେ କହିଲି; ସେମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ, ଏବଂ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିପାରିବି ନାହିଁ ।

ଶିତାନ୍ତଶିଖରେ ଶକ୍ରଃ ପାରିଜାତଵନେ ଶୁଭେ ତସ୍ଯ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ କୁମୁଦାଦ୍ରିକୂଟୋ ଽସୌ ବହୁଵିସ୍ତରଃ

ଶିତାନ୍ତ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶୁଭ ପାରିଜାତ ଉଦ୍ୟାନରେ ବସିଛନ୍ତି; ତାହାର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ କୁମୁଦ ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗ ଅଛି ।

ଅଷ୍ଟୌ ପୁରାଣ୍ଯୁଦୀର୍ଣାନି ଦାନଵାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ସୁଵର୍ଣକୋଟରେ ପୁଣ୍ଯେ ରାକ୍ଷସାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍

ଏଠାରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ପୁରାତନ ଆଠଟି ନଗର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା; ପବିତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣକୋଟରରେ ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସମାନେ ବସିଛନ୍ତି ।

ନୀଲକାନାଂ ପୁରାଣ୍ଯାହୁର୍ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ମହାନୀଲେ ଽପି ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରେ ପୁରାଣି ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ

ନୀଳକମାନଙ୍କ ଅଠଷଷ୍ଠିଟି ପୁରାତନ ନଗର ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ମହାନୀଳ ପର୍ବତରେ ପନ୍ଦରଟି ପୁରାତନ ନଗର ଅଛି ।

ହଯାନନାନାଂ ମୁଖ୍ଯାନାଂ କିନ୍ନରାଣାଂ ଚ ସୁଵ୍ରତାଃ ଵେଣୁସୌଧେ ମହାଶୈଲେ ଵିଦ୍ଯାଧରପୁରତ୍ରଯମ୍

ହେ ଶୁଭଚରିତ, ଘୋଡ଼ାମୁହଁ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ବେଣୁସୌଧ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ରେ ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କର ତିନୋଟି ସହର ଅଛି।

ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଗରୁଡଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ କରଞ୍ଜେ ନୀଲଲୋହିତଃ ଵସୁଧାରେ ଵସୂନାଂ ତୁ ନିଵାସଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ

ବୈକୁଣ୍ଠରେ ମହାମାନ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ଅଛନ୍ତି; କରଞ୍ଜରେ ନୀଳଲୋହିତ ଅଛନ୍ତି; ଓ ବସୁଧାରାରେ ବସୁମାନେ ବସିଥିବା ବିଶ୍ୱସିତ।

ରତ୍ନଧାରେ ଗିରିଵରେ ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ସପ୍ତସ୍ଥାନାନି ପୁଣ୍ଯାନି ସିଦ୍ଧାଵାସଯୁତାନି ଚ

ରତ୍ନଧାର ନାମକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାହାଡ଼ରେ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ବସନ୍ତି; ସେଠାରେ ସପ୍ତଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧମାନେ ବସିଛନ୍ତି।

ମହତ୍ପ୍ରଜାପତେଃ ସ୍ଥାନମ୍ ଏକଶୃଙ୍ଗେ ନଗୋତ୍ତମେ ଗଜଶୈଲେ ତୁ ଦୁର୍ଗାଦ୍ଯାଃ ସୁମେଧେ ଵସଵସ୍ ତଥା

ବଡ଼ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର ନିବାସ ଏକଶୃଙ୍ଗ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ ଅଛି; ଗଜଶୈଳରେ ଦୁର୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବସୁମାନେ ବସନ୍ତି।

ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ ଚ ତଥା ରୁଦ୍ରାଃ କୃତାଵାସାସ୍ତଥାଶ୍ଵିନୌ ଅଶୀତିର୍ଦେଵପୁର୍ଯସ୍ତୁ ହେମକକ୍ଷେ ନଗୋତ୍ତମେ

ଏହିପରି ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଶ୍ୱିନମାନେ ତାଙ୍କର ନିବାସ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି; ସୁନା ମେଖଲା ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ ଅସୀ ପ୍ରମାଣ ଦେବସହର ଅଛି।

ସୁନୀଲେ ରକ୍ଷସାଂ ଵାସାଃ ପଞ୍ଚକୋଟିଶତାନି ଚ ପଞ୍ଚକୂଟେ ପୁରାଣ୍ଯାସନ୍ ପଞ୍ଚକୋଟିପ୍ରମାଣତଃ

ସୁନୀଳ ପାହାଡ଼ରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପାଞ୍ଚ କୋଟି ଶତ; ପଞ୍ଚକୂଟ ପାହାଡ଼ରେ ପ୍ରାଚୀନ ସହର ଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକର ଆକାର ପାଞ୍ଚ କୋଟି ପରି।