ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଵୈଦ୍ଯୁତୋ ମାନସଶ୍ଚୈଵ ସୁପ୍ରଭଃ ସପ୍ତମସ୍ ତଥା ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ଦେଶଃ ଶ୍ଵେତସ୍ତୁ ହରିତସ୍ଯ ଚ ହାରିତଃ

ଏହି ସପ୍ତଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଦ୍ୟୁତ, ମାନସ ଏବଂ ସପ୍ତମ ସୁପ୍ରଭ ଥିଲେ; ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଦେଶ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ, ହାରିତ ଦେଶ ହରିତଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା।

ଜୀମୂତସ୍ଯ ଚ ଜୀମୂତୋ ରୋହିତସ୍ଯ ଚ ରୋହିତଃ ଵୈଦ୍ଯୁତୋ ଵୈଦ୍ଯୁତସ୍ଯାପି ମାନସସ୍ଯ ଚ ମାନସଃ

ଜୀମୂତଙ୍କ ଦେଶ ଜୀମୂତଙ୍କୁ, ରୋହିତଙ୍କ ଦେଶ ରୋହିତଙ୍କୁ, ବୈଦ୍ୟୁତଙ୍କ ଦେଶ ବୈଦ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଏବଂ ମାନସଙ୍କ ଦେଶ ମାନସଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା।

ସୁପ୍ରଭଃ ସୁପ୍ରଭସ୍ଯାପି ସପ୍ତ ଵୈ ଦେଶଲାଞ୍ଛକାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେ ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଜମ୍ବୂଦ୍ଵୀପାଦନନ୍ତରମ୍

ସୁପ୍ରଭଙ୍କ ଦେଶ ସୁପ୍ରଭଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା; ଏଭଳି ସପ୍ତ ଦେଶ ନିଜନାମରେ ପରିଚିତ। ଏବେ ମୁଁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ପରେ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ କହିବି।

ସପ୍ତ ମେଧାତିଥେଃ ପୁତ୍ରାଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରା ନୃପାଃ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ଶାନ୍ତଭଯସ୍ତେଷାଂ ସପ୍ତଵର୍ଷାଣି ତାନି ଵୈ

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ସତ୍ତାଧିକାରୀ ସପ୍ତ ରାଜା ମେଧାତିଥିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ ଶାନ୍ତଭୟ, ଏହି ସପ୍ତ ଦେଶ ତାଙ୍କ ନାମରେ ପରିଚିତ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛାନ୍ତଭଯାଚ୍ଚୈଵ ଶିଶିରସ୍ତୁ ସୁଖୋଦଯଃ ଆନନ୍ଦଶ୍ ଚ ଶିଵଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷେମକଶ୍ ଚ ଧ୍ରୁଵସ୍ ତଥା

ଶାନ୍ତଭୟଙ୍କ ପରେ ଶିଶିର, ସୁଖୋଦୟ, ଆନନ୍ଦ, ଶିବ, କ୍ଷେମକ ଏବଂ ଧ୍ରୁବ ଥିଲେ।

ତାନି ତେଷାଂ ତୁ ନାମାନି ସପ୍ତଵର୍ଷାଣି ଭାଗଶଃ ନିଵେଶିତାନି ତୈସ୍ତାନି ପୂର୍ଵଂ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ

ଏହି ସପ୍ତ ଦେଶର ନାମ ଏମିତି, ପୂର୍ବ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ବିଭାଜିତ କରିଥିଲେ।

ମେଧାତିଥେସ୍ତୁ ପୁତ୍ରୈସ୍ତୈଃ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପନିଵାସିଭିଃ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଚାରଯୁତାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତତ୍ର ନିଵେଶିତାଃ

ମେଧାତିଥିଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପର ବାସିନ୍ଦାମାନେ, ଏଠାରେ ଜନସମୁଦାୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିଥିଲେ।

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପାଦିଵର୍ଷେଷୁ ଶାକଦ୍ଵୀପାନ୍ତିକେଷୁ ଵୈ ଜ୍ଞେଯଃ ପଞ୍ଚସୁ ଧର୍ମୋ ଵୈ ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିଭାଗଶଃ

ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ ଓ ଶାକଦ୍ୱୀପ ସମୀପର ଦେଶମାନେ, ଏଠାରେ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାରର ଧର୍ମ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଭେଦରେ ପରିଚିତ।

ସୁଖମାଯୁଃ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ବଲଂ ଧର୍ମୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ପଞ୍ଚସ୍ଵେତେଷୁ ଦ୍ଵୀପେଷୁ ସର୍ଵସାଧାରଣଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଏହି ପଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଆନନ୍ଦ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ନିଜ ରୂପ, ବଳ ଓ ଧର୍ମ ବିଦ୍ୟମାନ।

ରୁଦ୍ରାର୍ଚନରତା ନିତ୍ଯଂ ମହେଶ୍ଵରପରାଯଣାଃ ଅନ୍ଯେ ଚ ପୁଷ୍କରଦ୍ଵୀପେ ପ୍ରଜାତାଶ୍ ଚ ପ୍ରଜେଶ୍ଵରାଃ

ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ସଦା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନିବେଦିତ; ପୁଷ୍କରଦ୍ୱୀପରେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଜନମାନେ ଲୋକଙ୍କ ଅଧିପତି।

ପ୍ରଜାପତେଶ୍ ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଭାଵାମୃତସୁଖୋତ୍କଟାଃ

ପ୍ରଜାପତି ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକମାନେ ଭକ୍ତିର ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ।

ଆଗ୍ନୀଧ୍ରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଦାଯାଦଂ କାମ୍ଯପୁତ୍ରଂ ମହାବଲମ୍ ପ୍ରିଯଵ୍ରତୋ ଽଭ୍ଯଷିଞ୍ଚଦ୍ଵୈ ଜଂବୂଦ୍ଵୀପେଶ୍ଵରଂ ନୃପଃ

କାମ୍ୟାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ପ୍ରଧାନ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଆଗ୍ନୀଧ୍ରଙ୍କୁ, ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ।

ସୋ ଽତୀଵ ଭଵଭକ୍ତଶ୍ ଚ ତପସ୍ଵୀ ତରୁଣଃ ସଦା ଭଵାର୍ଚନରତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଗୋମାନ୍ଧୀମାନ୍ଦ୍ଵିଜର୍ଷଭାଃ

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭବଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସଦା ଯୁବକ, ତପସ୍ୱୀ, ଭବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଲିନ ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍; ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ଗୋମାନ୍, ଧୀମାନ୍ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁସ୍ତେ ପ୍ରଜାପତିସମା ନଵ ସର୍ଵେ ମାହେଶ୍ଵରାଶ୍ଚୈଵ ମହାଦେଵପରାଯଣାଃ

ତାଙ୍କର ନଅ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଜାପତି ସମାନ ଏବଂ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭକ୍ତ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ନିବେଦିତ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ନାଭିର୍ ଇତି ଖ୍ଯାତସ୍ ତସ୍ଯ କିଂପୁରୁଷୋ ଽନୁଜଃ ହରିଵର୍ଷସ୍ତୃତୀଯସ୍ତୁ ଚତୁର୍ଥୋ ଵୈ ତ୍ଵିଲାଵୃତଃ

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ପୁଅ ନାମ ଥିଲା ନାଭି; ତାଙ୍କ ପରେ ଅନୁଜ କିମ୍ପୁରୁଷ, ତୃତୀୟ ହରିବର୍ଷ, ଚତୁର୍ଥ ଇଳାବୃତ।

ରମ୍ଯସ୍ତୁ ପଞ୍ଚମସ୍ ତତ୍ର ହିରଣ୍ମାନ୍ ଷଷ୍ଠ ଉଚ୍ଯତେ କୁରୁସ୍ତୁ ସପ୍ତମସ୍ତେଷାଂ ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟମଃ ସ୍ମୃତଃ

ପଞ୍ଚମ ଥିଲେ ରମ୍ୟ, ଷଷ୍ଠ ହିରଣ୍ମାନ୍, ସପ୍ତମ କୁରୁ, ଅଷ୍ଟମ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ।

ନଵମଃ କେତୁମାଲସ୍ତୁ ତେଷାଂ ଦେଶାନ୍ନିବୋଧତ ନାଭେସ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣଂ ଵର୍ଷଂ ହେମାଖ୍ଯଂ ତୁ ପିତା ଦଦୌ

ନବମ କେତୁମାଳ; ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ଦେଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣ। ନାଭିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିତା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ହେମ ନାମକ ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।

ହେମକୂଟଂ ତୁ ଯଦ୍ଵର୍ଷଂ ଦଦୌ କିଂପୁରୁଷାଯ ସଃ ନୈଷଧଂ ଯତ୍ସ୍ମୃତଂ ଵର୍ଷଂ ହରଯେ ତତ୍ପିତା ଦଦୌ

ସେ ହେମକୁଟ ପ୍ରଦେଶ କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ବାପା ହରିଙ୍କୁ ନୈଷଧ ପ୍ରଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।

ଇଲାଵୃତାଯ ପ୍ରଦଦୌ ମେରୁର୍ଯତ୍ର ତୁ ମଧ୍ଯମଃ ନୀଲାଚଲାଶ୍ରିତଂ ଵର୍ଷଂ ରମ୍ଯାଯ ପ୍ରଦଦୌ ପିତା

ଏଲାବୃତ ପ୍ରଦେଶ, ଯେଉଁଠାରେ ମେରୁ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ସେଠି ଏବଂ ନୀଳାଚଳ ପାହାଡ଼ ତଳେ ଥିବା ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଦେଶଟି ପିତା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଇଥିଲେ।

ଶ୍ଵେତଂ ଯଦୁତ୍ତରଂ ତସ୍ମାତ୍ ପିତ୍ରା ଦତ୍ତଂ ହିରଣ୍ମତେ ଯଦୁତ୍ତରଂ ଶୃଙ୍ଗଵର୍ଷଂ ପିତା ତତ୍କୁରଵେ ଦଦୌ

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଥିବା ଶ୍ୱେତ ପ୍ରଦେଶ ପିତା ହିରଣ୍ୟମୟଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଉତ୍ତର ଶୃଙ୍ଗବର୍ଷ ପିତା କୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।

ଵର୍ଷଂ ମାଲ୍ଯଵତଂ ଚାପି ଭଦ୍ରାଶ୍ଵସ୍ଯ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ ଗନ୍ଧମାଦନଵର୍ଷଂ ତୁ କେତୁମାଲାଯ ଦତ୍ତଵାନ୍

ମାଲ୍ୟବତ ପ୍ରଦେଶ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଗନ୍ଧମାଦନ ପ୍ରଦେଶ କେତୁମାଳାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଇତ୍ଯେତାନି ମହାନ୍ତୀହ ନଵ ଵର୍ଷାଣି ଭାଗଶଃ ଆଗ୍ନୀଧ୍ରସ୍ତେଷୁ ଵର୍ଷେଷୁ ପୁତ୍ରାଂସ୍ତାନଭିଷିଚ୍ଯ ଵୈ

ଏଭଳି ଏହି ନଉଟି ବଡ଼ ପ୍ରଦେଶ ଭାଗଭାଗରେ ବଣ୍ଟାଯାଇଥିଲା; ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଦେଶରେ ଆଗ୍ନୀଧ୍ର ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ରାଜା କରିଥିଲେ।

ଯଥାକ୍ରମଂ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତତସ୍ତୁ ତପସି ସ୍ଥିତଃ ତପସା ଭାଵିତଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯନିରତସ୍ତ୍ଵଭୂତ୍

ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସବୁ କାମ କରି, ପରେ ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗି ରହିଲେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହେଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ଲିନ ହେଲେ।

ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯନିରତଃ ପଶ୍ଚାଚ୍ ଛିଵଧ୍ଯାନରତସ୍ ତ୍ଵଭୂତ୍ ଯାନି କିଂପୁରୁଷାଦ୍ଯାନି ଵର୍ଷାଣ୍ଯଷ୍ଟୌ ଶୁଭାନି ଚ

ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ଲିନ ହେବା ପରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗି ରହିଲେ; କିମ୍ପୁରୁଷ ଆଦି ଏହି ଆଠଟି ଶୁଭ ପ୍ରଦେଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି।

ତେଷାଂ ସ୍ଵଭାଵତଃ ସିଦ୍ଧିଃ ସୁଖପ୍ରାଯା ହ୍ଯଯତ୍ନତଃ ଵିପର୍ଯଯୋ ନ ତେଷ୍ଵସ୍ତି ଜରାମୃତ୍ଯୁଭଯଂ ନ ଚ

ସେଠାରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସ୍ୱଭାବତଃ ସହଜରେ ଏବଂ ଅସ୍ତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଆନ୍ତି; ସେମାନେ ବିପରୀତ ଅନୁଭବ କରନ୍ତିନାହିଁ, ବୟସ୍ ବା ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

ଧର୍ମାଧର୍ମୌ ନ ତେଷ୍ଵାସ୍ତାଂ ନୋତ୍ତମାଧମମଧ୍ଯମାଃ ନ ତେଷ୍ଵସ୍ତି ଯୁଗାଵସ୍ଥା କ୍ଷେତ୍ରେଷ୍ଵଷ୍ଟସୁ ସର୍ଵତଃ

ସେଠାରେ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଅଧର୍ମ ନାହିଁ, ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ-ମଧ୍ୟମ କିଛି ନାହିଁ; ଏହି ଆଠଟି ପ୍ରଦେଶରେ କୌଣସି ଯୁଗର ବିଭାଜନ ନାହିଁ।

ରୁଦ୍ରକ୍ଷେତ୍ରେ ମୃତାଶ୍ଚୈଵ ଜଙ୍ଗମାଃ ସ୍ଥାଵରାସ୍ ତଥା ଭକ୍ତାଃ ପ୍ରାସଂଗିକାଶ୍ଚାପି ତେଷୁ କ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଯାନ୍ତି ତେ

ରୁଦ୍ରକ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ, ଭକ୍ତ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ, ସେମାନେ ସେହି ପ୍ରଦେଶକୁ ଯାଆନ୍ତି।

ତେଷାଂ ହିତାଯ ରୁଦ୍ରେଣ ଚାଷ୍ଟକ୍ଷେତ୍ରଂ ଵିନିର୍ମିତମ୍ ତତ୍ର ତେଷାଂ ମହାଦେଵଃ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ କୁରୁତେ ସଦା

ସେମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର ଏହି ଆଠଟି ପ୍ରଦେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ସେଠାରେ ମହାଦେବ ସବୁବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଦି ମହାଦେଵମ୍ ଅଷ୍ଟକ୍ଷେତ୍ରନିଵାସିନଃ ସୁଖିନଃ ସର୍ଵଦା ତେଷାଂ ସ ଏଵେହ ପରା ଗତିଃ

ଏହି ଆଠଟି ପ୍ରଦେଶର ଲୋକମାନେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ସବୁବେଳେ ସୁଖୀ ରହନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଏଠାରେ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ।