ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଶୈଲଂ ରସାତଲଂ ଵିପ୍ରାଃ ଶାର୍କରଂ ହି ତଲାତଲମ୍ ପୀତଂ ସୁତଲମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ଵିତଲଂ ଵିଦ୍ରୁମପ୍ରଭମ୍

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ରସାତଳ ଏକ ପାହାଡ଼; ଶାର୍କର ହେଉଛି ତଳାତଳ; ପୀତକୁ ସୁତଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଵିତଳ କୋରାଲ ଭଳି ଚମକେ।

ସିତଂ ହି ଅତଲଂ ତଚ୍ଚ ତଲଂ ଯଚ୍ଚ ସିତେତରମ୍ କ୍ଷ୍ମାଯାସ୍ତୁ ଯାଵଦ୍ଵିସ୍ତାରୋ ହ୍ଯ୍ ଅଧସ୍ତେଷାଂ ଚ ସୁଵ୍ରତାଃ

ଅତଳ ଧଳା, ତଳ ମଧ୍ୟ ଧଳା; ଏବଂ ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଧଳା ଅଛି; ହେ ସୁବ୍ରତମାନେ, ଏହାମାନଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାର ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ।

ତଲାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ତାଵତ୍ସଂଖ୍ଯା ସମାହିତା ସହସ୍ରଯୋଜନଂ ଵ୍ଯୋମ ଦଶସାହସ୍ରମେଵ ଚ

ଏହି ସମସ୍ତ ତଳମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଏଭଳି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ଆକାଶର ମାପ ହେଉଛି ହଜାର ଯୋଜନା, ଏବଂ ଦଶ ହଜାର ମଧ୍ୟ।

ଲକ୍ଷଂ ସପ୍ତସହସ୍ରଂ ହି ତଲାନାଂ ସଘନସ୍ଯ ତୁ ଵ୍ଯୋମ୍ନଃ ପ୍ରମାଣଂ ମୂଲଂ ତୁ ତ୍ରିଂଶତ୍ସାହସ୍ରକେଣ ତୁ

ସଂଘନିଷ୍ଠ ତଳମାନଙ୍କର ମାପ ହେଉଛି ଏକ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ସାତି ହଜାର; ଆକାଶର ମୂଳ ତିରିଶି ହଜାର।

ସୁଵର୍ଣେନ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତଥା ଵାସୁକିନା ଶୁଭମ୍ ରସାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ନିଷେଵିତମ୍

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରସାତଳ ସୁନା ଭଳି ଶୁଭ ଏବଂ ଏଠାରେ ବାସୁକି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।

ଵିରୋଚନହିରଣ୍ଯାକ୍ଷନରକାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସେଵିତମ୍ ତଲାତଲମିତି ଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍

ତଳାତଳକୁ ବିରୋଚନ, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ, ନରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି; ଏହା ସମସ୍ତ ଶୋଭାରେ ଭରିପୂର।

ଵୈନାଯକାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ କାଲନେମିପୁରୋଗମୈଃ ପୂର୍ଵଦେଵୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂ ସୁତଲଂ ଚ ତଥାପରୈଃ

ସୁତଳ ପୁରୁଣା ଦେବତାମାନେ, ବିନାୟକ ଓ କାଳନେମି ଆଦି ନେତୃତ୍ୱରେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଵିତଲଂ ଦାନଵାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ତାରକାଗ୍ନିମୁଖୈସ୍ ତଥା ମହାନ୍ତକାଦ୍ଯୈର୍ ନାଗୈଶ୍ ଚ ପ୍ରହ୍ଲାଦେନାସୁରେଣ ଚ

ଵିତଳରେ ଦାନବ, ତାରକ, ଅଗ୍ନିମୁଖ, ମହାନ୍ତକ, ନାଗ ଏବଂ ଅସୁର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ବାସ କରନ୍ତି।

ଵିତଲଂ ଚାତ୍ର ଵିଖ୍ଯାତଂ କମ୍ବଲାଶ୍ଵନିଷେଵିତମ୍ ମହାକୁମ୍ଭେନ ଵୀରେଣ ହଯଗ୍ରୀଵେଣ ଧୀମତା

ଵିତଳ ମଧ୍ୟ କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱ, ବୀର ମହାକୁମ୍ଭ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ସେବାରେ ପରିଚିତ।

ଶଙ୍କୁକର୍ଣେନ ସଂଭିନ୍ନଂ ତଥା ନମୁଚିପୂର୍ଵକୈଃ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ଵିଵିଧୈର୍ ଵୀରୈସ୍ ତଲଂ ଚୈଵ ସୁଶୋଭିତମ୍

ଏହା ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ନମୁଚି ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବୀରମାନେ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ; ତଳ ଏଭଳି ଶୁଭ୍ର ଭାବରେ ଶୋଭିତ।

ତଲେଷୁ ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚାମ୍ବଯା ପରମେଶ୍ଵରଃ ସ୍କନ୍ଦେନ ନନ୍ଦିନା ସାର୍ଧଂ ଗଣପୈଃ ସର୍ଵତୋ ଵୃତଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ତଳରେ, ପରମେଶ୍ୱର ଅମ୍ବା, ସ୍କନ୍ଦ, ନନ୍ଦିନ ଓ ସମସ୍ତ ଗଣମାନେ ସହିତ ସର୍ବତ୍ର ବିଦ୍ୟମାନ।

ତଲାନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଊର୍ଧ୍ଵତଃ ସପ୍ତସପ୍ତମାଃ କ୍ଷ୍ମାତଲାନି ଧରା ଚାପି ସପ୍ତଧା କଥଯାମି ଵଃ

ସମସ୍ତ ତଳମାନଙ୍କ ଉପରେ ସାତି ସାତି କରି ସତର ଭୂମି ଅଛି; ମୁଁ ତୁମମାନେଂକୁ ସେହି ସାତି ପୃଥିବୀର ବିଭାଗ ବିଷୟରେ କହିବି।

ସପ୍ତଦ୍ଵୀପା ତଥା ପୃଥ୍ଵୀ ନଦୀପର୍ଵତସଂକୁଲା ସମୁଦ୍ରୈଃ ସପ୍ତଭିଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵତଃ ସମଲଂକୃତା

ପୃଥିବୀ ସାତି ଦ୍ୱୀପରେ ବିଭକ୍ତ, ଏଠାରେ ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ରହିଛି, ଏବଂ ସାତି ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭିତ।

ଜମ୍ବୂଃ ପ୍ଲକ୍ଷଃ ଶାଲ୍ମଲିଶ୍ ଚ କୁଶଃ କ୍ରୌଞ୍ଚସ୍ତଥୈଵ ଚ ଶାକଃ ପୁଷ୍କରନାମା ଚ ଦ୍ଵୀପାସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯନ୍ତରେ କ୍ରମାତ୍

ଜମ୍ବୁ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଶାଲ୍ମଳି, କୁଶ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଶାକ ଏବଂ ପୁଷ୍କର — ଏହି ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁକ୍ରମେ ଅଛନ୍ତି।

ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସାମ୍ବଃ ସର୍ଵଗଣୈର୍ଵୃତଃ ନାନାଵେଷଧରୋ ଭୂତ୍ଵା ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ କୁରୁତେ ହରଃ

ସମସ୍ତ ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ, ହରା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ନିଜ ଉପସ୍ଥିତି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।

କ୍ଷାରୋଦେକ୍ଷୁରସୋଦଶ୍ ଚ ସୁରୋଦଶ୍ ଚ ଘୃତୋଦଧିଃ ଦଧ୍ଯର୍ଣଵଶ୍ ଚ କ୍ଷୀରୋଦଃ ସ୍ଵାଦୂଦଶ୍ଚାପ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍

ଲୁଣ ଜଳ, ଅଖୁ ରସ, ମଦ, ଘିଅ, ଦହି ଜଳ, ଖୀର ଜଳ ଏବଂ ମିଠା ପାଣି — ଏହି ସମୁଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅନୁକ୍ରମରେ ଅଛି।

ସମୁଦ୍ରେଷ୍ଵିହ ସର୍ଵେଷୁ ସର୍ଵଦା ସଗଣଃ ଶିଵଃ ଜଲରୂପୀ ଭଵଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ କ୍ରୀଡତେ ଚୋର୍ମିବାହୁଭିଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ରରେ, ସଦା, ଶିବ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ, ଜଳ ରୂପେ ରହି, ତରଙ୍ଗ ହସ୍ତରେ ଖେଳ କରନ୍ତି।

କ୍ଷୀରାର୍ଣଵାମୃତମିଵ ସଦା କ୍ଷୀରାର୍ଣଵେ ହରିଃ ଶେତେ ଶିଵଜ୍ଞାନଧିଯା ସାକ୍ଷାଦ୍ଵୈ ଯୋଗନିଦ୍ରଯା

ଯେପରି ଖୀର ସମୁଦ୍ରରେ ଅମୃତ ରହିଛି, ସେପରି ହରି ସଦା ଖୀର ସମୁଦ୍ରରେ ଶିବ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଯୋଗ ନିଦ୍ରାରେ ଶୟନ କରନ୍ତି।

ଯଦା ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରବୁଦ୍ଧମଖିଲଂ ଜଗତ୍ ଯଦା ସୁପ୍ତସ୍ତଦା ସୁପ୍ତଂ ତନ୍ମଯଂ ଚ ଚରାଚରମ୍

ଯେତେବେଳେ ଭଗବାନ୍ ଜାଗନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜାଗିଉଠେ; ଯେତେବେଳେ ସେ ଶୁଅନ୍ତି, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ଶୁଏ।

ତେନୈଵ ସୃଷ୍ଟମଖିଲଂ ଧୃତଂ ରକ୍ଷିତମେଵ ଚ ସଂହୃତଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କିଛି ସେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ, ରକ୍ଷା ଏବଂ ସଂହାର ହୁଏ — ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ।

ସୁଷେଣା ଇତି ଵିଖ୍ଯାତା ଯଜନ୍ତେ ପୁରୁଷର୍ଷଭମ୍ ଅନିରୁଦ୍ଧଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରମ୍

ସୁଷେଣା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି।

ଯେ ଚାନିରୁଦ୍ଧଂ ପୁରୁଷଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ତ୍ଯାତ୍ମଵିଦାଂ ଵରାଃ ନାରାଯଣସମାଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵସଂପତ୍ସମନ୍ଵିତାଃ

ଯେଉଁମାନେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେଇ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସମସ୍ତେ ନାରାୟଣ ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ।

ସନନ୍ଦନଶ୍ ଚ ଭଗଵାନ୍ ସନକଶ୍ ଚ ସନାତନଃ ଵାଲଖିଲ୍ଯାଶ୍ ଚ ସିଦ୍ଧାଶ୍ ଚ ମିତ୍ରାଵରୁଣକୌ ତଥା

ସନନ୍ଦନ, ଭଗବାନ୍ ସନକ, ସନାତନ, ବାଳଖିଲ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ସିଦ୍ଧମାନେ, ଏବଂ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ମଧ୍ୟ—

ଯଜନ୍ତି ସତତଂ ତତ୍ର ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ପ୍ରଭଵଂ ହରିମ୍ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଷୁ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ନାନାଶୃଙ୍ଗା ମହୋଦଯାଃ

ସେମାନେ ସେଠି ସଦା ବିଶ୍ୱର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରୀ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି; ସପ୍ତ ଦ୍ୱୀପରେ ବିଭିନ୍ନ ଶିଖର ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି।

ଆସମୁଦ୍ରାଯତାଃ କେଚିଦ୍ ଗିରଯୋ ଗହ୍ଵରୈସ୍ ତଥା ଧରାଯାଃ ପତଯଶ୍ଚାସନ୍ ବହଵଃ କାଲଗୌରଵାତ୍

କିଛି ପାହାଡ଼ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ, ଏଥିରେ ଗୁହାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଦୀର୍ଘ କାଳର ଭାରରେ ଅନେକ ଭୂପତି ଥିଲେ।

ସାମର୍ଥ୍ଯାତ୍ପରମେଶାନାଃ କ୍ରୌଞ୍ଚାରେର୍ଜନକାତ୍ପ୍ରଭୋଃ ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଅତୀତାନାଗତେଷ୍ଵିହ

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, କ୍ରଉଞ୍ଚ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଜନକଠାରୁ, ସମସ୍ତ ଅତୀତ ଓ ଆଗାମୀ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଏଠି—

ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଧରେଶାନ୍ ଵୋ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଅତୀତାନାଗତେଷୁ ଚ

ମୁଁ ତୁମକୁ ଭୂପତିମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି; ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅତୀତ ଓ ଆଗାମୀ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟ କହିବି।

ତୁଲ୍ଯାଭିମାନିନଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ତୁଲ୍ଯପ୍ରଯୋଜନାଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵସ୍ଯ ଚ ମନୋଃ ପୌତ୍ରାସ୍ତ୍ଵାସନ୍ମହାବଲାଃ

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ଗର୍ବ ଓ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ; ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କର ପଉତାମାନେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ପ୍ରିଯଵ୍ରତାତ୍ମଜା ଵୀରାସ୍ ତେ ଦଶେହ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ଆଗ୍ନୀଧ୍ରଶ୍ଚାଗ୍ନିବାହୁଶ୍ ଚ ମେଧା ମେଧାତିଥିର୍ଵସୁଃ

ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବୀର, ସେମାନଙ୍କ ଦଶଜଣଙ୍କ ନାମ ଏଠି ଦିଆଯାଇଛି: ଅଗ୍ନୀଧ୍ର, ଅଗ୍ନିବାହୁ, ମେଧ, ମେଧାତିଥି ଏବଂ ବସୁ।