ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପୂର୍ଣମାସଂ ତୁ ମାରୀଚଂ ତତଃ କନ୍ଯାଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ ତୁଷ୍ଟିର୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ଚ ଵୈ ଦୃଷ୍ଟିଃ କୃଷିଶ୍ଚାପଚିତିସ୍ ତଥା

ପୂର୍ଣ୍ଣମାସ ମରୀଚିଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାପରେ ଚାରିଜଣୀ ଝିଅ: ତୁଷ୍ଟି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ଦୃଷ୍ଟି, କୃଷି ଏବଂ ଅପଚିତି।

କ୍ଷମା ଚ ସୁଷୁଵେ ପୁତ୍ରାନ୍ ପୁତ୍ରୀଂ ଚ ପୁଲହାଚ୍ଛୁଭାମ୍ କର୍ଦମଂ ଚ ଵରୀଯାଂସଂ ସହିଷ୍ଣୁଂ ମୁନିସତ୍ତମାଃ

କ୍ଷମା, ପୁଲହଙ୍କଠାରୁ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ଜଣେ ଶୁଭ ଝିଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: କର୍ଦ୍ଦମ, ବରୀୟାଂସ ଏବଂ ସହିଷ୍ଣୁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ତଥା କନକପୀତାଂ ସ ପୀଵରୀଂ ପୃଥିଵୀସମାମ୍ ପ୍ରୀତ୍ଯାଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ ଚ ତଥା ଜନଯାମାସ ଵୈ ସୁତାନ୍

ଏହିପରି, କନକପୀତା, ପୀବରୀ ଏବଂ ପୃଥିବୀସମା; ପ୍ରୀତି ସହିତ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପୁଅମାନେକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ଦତ୍ତୋର୍ଣଂ ଵେଦବାହୁଂ ଚ ପୁତ୍ରୀଂ ଚାନ୍ଯାଂ ଦୃଷଦ୍ଵତୀମ୍ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଷଷ୍ଟିସାହସ୍ରଂ ସଂନତିଃ ସୁଷୁଵେ ଶୁଭା

ଦତ୍ତୋର୍ଣ୍ଣ, ବେଦବାହୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଝିଅ ଦୃଷଦ୍ୱତୀ; ଶୁଭ ସନ୍ନତି ସାଠି ହଜାର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

କ୍ରତୋସ୍ତୁ ଭାର୍ଯା ସର୍ଵେ ତେ ଵାଲଖିଲ୍ଯା ଇତି ଶ୍ରୁତାଃ ସିନୀଵାଲୀଂ କୁହୂଂ ଚୈଵ ରାକାଂ ଚାନୁମତିଂ ତଥା

କ୍ରତୁଙ୍କର ପତ୍ନୀଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବାଲଖିଲ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ; ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ, ରାକା ଏବଂ ଅନୁମତି ମଧ୍ୟ।

ସ୍ମୃତିଶ୍ ଚ ସୁଷୁଵେ ପତ୍ନୀ ମୁନେଶ୍ଚାଙ୍ଗିରସସ୍ ତଥା ଲବ୍ଧାନୁଭାଵମଗ୍ନିଂ ଚ କୀର୍ତିମନ୍ତଂ ଚ ସୁଵ୍ରତା

ଅଙ୍ଗିରାସ ମୁନିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସ୍ମୃତି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଅନୁଭବ ଲାଭ କଲେ, ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତିମାନ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ହେ ସୁବ୍ରତ।

ଅତ୍ରେର୍ଭାର୍ଯାନସୂଯା ଵୈ ସୁଷୁଵେ ଷଟ୍ପ୍ରଜାସ୍ତୁ ଯାଃ ତାସ୍ଵେକା କନ୍ଯକା ନାମ୍ନା ଶ୍ରୁତିଃ ସା ସୂନୁପଞ୍ଚକମ୍

ଅତ୍ରିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଅନସୂୟା ଛଅଟି ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଝିଅ ନାମ ଶ୍ରୁତି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ।

ସତ୍ଯନେତ୍ରୋ ମୁନିର୍ଭଵ୍ଯୋ ମୂର୍ତିରାପଃ ଶନୈଶ୍ଚରଃ ସୋମଶ୍ ଚ ଵୈ ଶ୍ରୁତିଃ ଷଷ୍ଠୀ ପଞ୍ଚାତ୍ରେଯାସ୍ତୁ ସୂନଵଃ

ସତ୍ୟନେତ୍ର, ମୁନି ଭବ୍ୟ, ମୂର୍ତ୍ତି, ଆପଃ, ଶନୈଶ୍ଚର, ଏବଂ ସୋମ—ଶ୍ରୁତି ଛଅଟିଏ; ଏହିପରି ପାଞ୍ଚଟି ଅତ୍ରିଙ୍କର ପୁଅ।

ଊର୍ଜା ଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଵୈ ଲେଭେ ସୁତାଂଶ୍ ଚ ସୁତଵତ୍ସଲା ଜ୍ଯାଯସୀ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷାନ୍ ଵାସିଷ୍ଠାନ୍ ଵରଲୋଚନା

ଉର୍ଜା, ବସିଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ପୁଅମାନେ ପାଇଲେ, ଯିଏ ସନ୍ତାନପ୍ରେମୀ ଥିଲେ; ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ପଦ୍ମନୟନ, ସେମାନେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ, ଉତ୍ତମ ରୂପର।

ରଜଃ ସୁହୋତ୍ରୋ ବାହୁଶ୍ ଚ ସଵନଶ୍ଚାନଘସ୍ ତଥା ସୁତପାଃ ଶୁକ୍ର ଇତ୍ଯେତେ ମୁନେର୍ଵୈ ସପ୍ତ ସୂନଵଃ

ରଜଃ, ସୁହୋତ୍ର, ବାହୁ, ସବନ, ଅନଘ, ସୁତପା, ଶୁକ୍ର—ଏହେଁ ସାତଜଣେ ମୁନିଙ୍କ ପୁଅ।

ଯଶ୍ଚାଭିମାନୀ ଭଗଵାନ୍ ଭଵାତ୍ମା ପୈତାମହୋ ଵହ୍ନିରସୁଃ ପ୍ରଜାନାମ୍ ସ୍ଵାହା ଚ ତସ୍ମାତ୍ସୁଷୁଵେ ସୁତାନାଂ ତ୍ରଯଂ ତ୍ରଯାଣାଂ ଜଗତାଂ ହିତାଯ

ଯିଏ ଅଭିମାନୀ, ଭଗବାନ୍, ଭବର ଆତ୍ମା, ପିତାମହ, ଅଗ୍ନି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ, ସ୍ୱାହାଠାରୁ ତିନିଜଣେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତିନି ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ।

ପଵମାନଃ ପାଵକଶ୍ ଚ ଶୁଚିରଗ୍ନିଶ୍ ଚ ତେ ସ୍ମୃତାଃ ନିର୍ମଥ୍ଯଃ ପଵମାନସ୍ତୁ ଵୈଦ୍ଯୁତଃ ପାଵକଃ ସ୍ମୃତଃ

ପବମାନ, ପାବକ ଏବଂ ଶୁଚି—ଏମାନେ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ପରିଚିତ; ପବମାନ ଘସିବାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପାବକ ବିଦ୍ୟୁତ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଜଣାଶୁ।

ଶୁଚିଃ ସୌରସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସ୍ଵାହାପୁତ୍ରାସ୍ତ୍ରଯସ୍ତୁ ତେ ପୁତ୍ରୈଃ ପୌତ୍ରୈସ୍ତ୍ଵିହୈତେଷାଂ ସଂଖ୍ଯା ସଂକ୍ଷେପତଃ ସ୍ମୃତା

ଶୁଚି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ବୁଝିବା ଉଚିତ; ଏହି ତିନିଜଣେ ସ୍ୱାହାଙ୍କର ପୁଅ। ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି।

ଵିସୃଜ୍ଯ ସପ୍ତକଂ ଚାଦୌ ଚତ୍ଵାରିଂଶନ୍ନଵୈଵ ଚ ଇତ୍ଯେତେ ଵହ୍ନଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ପ୍ରଣୀଯନ୍ତେ ଽଧ୍ଵରେଷୁ ଚ

ସପ୍ତଟିକୁ ଛାଡ଼ି, ଆରମ୍ଭରେ ଚାଳିସିଏ ଓ ନଅଟି ଅଗ୍ନି, ଏହିମାନେ ପୂଜାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅଗ୍ନି ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି ।

ସର୍ଵେ ତପସ୍ଵିନସ୍ତ୍ଵେତେ ସର୍ଵେ ଵ୍ରତଭୃତଃ ସ୍ମୃତାଃ ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରାତ୍ମକାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଏହିମାନେ ସମସ୍ତେ ତପସ୍ବୀ, ସମସ୍ତେ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଠାରେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତେ ରୁଦ୍ର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି ।

ଅଯଜ୍ଵାନଶ୍ ଚ ଯଜ୍ଵାନଃ ପିତରଃ ପ୍ରୀତିମାନସାଃ ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାଶ୍ ଚ ଯଜ୍ଵାନଃ ଶେଷା ବର୍ହିଷଦଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ଓ ଯେଉଁମାନେ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ପିତୃ ଭାବେ ଆନନ୍ଦିତ; ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାମାନେ ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ, ଅନ୍ୟମାନେ ବର୍ହିଷଦ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ ।

ମେନାଂ ତୁ ମାନସୀଂ ତେଷାଂ ଜନଯାମାସ ଵୈ ସ୍ଵଧା ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାତ୍ମଜା ମେନା ମାନସୀ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା

ସ୍ୱଧା ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ ପରିବାରରୁ ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ମେନାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏହି ମେନା ମନସ୍ପୁତ୍ରୀ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

ଅସୂତ ମେନା ମୈନାକଂ କ୍ରୌଞ୍ଚଂ ତସ୍ଯାନୁଜାମୁମାମ୍ ଗଙ୍ଗାଂ ହୈମଵତୀଂ ଜଜ୍ଞେ ଭଵାଙ୍ଗାଶ୍ଲେଷପାଵନୀମ୍

ମେନା ମୈନାକ ଓ କ୍ରଉଞ୍ଚଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଭଉଣୀ ଉମା; ହିମବତଙ୍କ ଝିଅ ଗଙ୍ଗା, ଭବଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ପବିତ୍ର ହେଲେ ।

ଧରଣୀଂ ଜନଯାମାସ ମାନସୀଂ ଯଜ୍ଞଯାଜିନୀମ୍ ସ୍ଵଧା ସା ମେରୁରାଜସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ପଦ୍ମସମାନନା

ସ୍ୱଧା ମନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଧରିଥିବା ଧରଣୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେଇ ସ୍ୱଧା ମେରୁ ରାଜାଙ୍କ ପତ୍ନୀ, ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ପଦ୍ମ ସମାନ ।

ପିତରୋ ଽମୃତପାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ ତେଷାଂ ଚୈଵେହ ଵିସ୍ତରଃ ଋଷୀଣାଂ ଚ କୁଲଂ ସର୍ଵଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତତ୍ସୁଵିସ୍ତରମ୍

ପିତୃମାନେ ଅମୃତ ପିଇଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କର ବିସ୍ତୃତ ବଂଶ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଋଷିମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ବଂଶ ଆପଣମାନେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ ।

ଵଦାମି ପୃଥଗଧ୍ଯାଯସଂସ୍ଥିତଂ ଵସ୍ତଦୂର୍ଧ୍ଵତଃ ଦାକ୍ଷାଯଣୀ ସତୀ ଯାତା ପାର୍ଶ୍ଵଂ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପାର୍ଵତୀ

ଏଠାରେ ଅଲଗା ଅଧ୍ୟାୟ ଥିବା କଥା କହିବି; ଦାକ୍ଷାୟଣୀ ସତୀ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ।

ପଶ୍ଚାଦ୍ଦକ୍ଷଂ ଵିନିନ୍ଦ୍ଯୈଷା ପତିଂ ଲେଭେ ଭଵଂ ତଥା ତାଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଵ୍ଯସୃଜଦ୍ରୁଦ୍ରାନ୍ ଅନେକାନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ

ପରେ ସେ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ଭବଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଇଲେ; ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନୀଳଲୋହିତ ଅନେକ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ ।

ଆତ୍ମନସ୍ତୁ ସମାନ୍ସର୍ଵାନ୍ ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତାନ୍ ଯାଚିତୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲା ବ୍ରହ୍ମଣା ପ୍ରହସନ୍ କ୍ଷଣାତ୍

ସେ ନିଜରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ସମାନ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଜନ୍ମ କଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ, ହସି ଦେଖାଇ ତୁରନ୍ତ କଲେ ।

ତୈସ୍ତୁ ସଂଛାଦିତଂ ସର୍ଵଂ ଚତୁର୍ଦଶଵିଧଂ ଜଗତ୍ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଵିଧାନ୍ ରୁଦ୍ରାନ୍ ନିର୍ମଲାନ୍ନୀଲଲୋହିତାନ୍

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଚଉଦ ଭିନ୍ନ ଜଗତକୁ ଆବୃତ କଲେ; ବିଭିନ୍ନ ଓ ଶୁଭ୍ର ନୀଳଲୋହିତ ରୁଦ୍ରମାନେକୁ ଦେଖି,

ଜରାମରଣନିର୍ମୁକ୍ତାନ୍ ପ୍ରାହ ରୁଦ୍ରାନ୍ପିତାମହଃ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ଵୋ ମହାଦେଵାସ୍ ତ୍ରିନେତ୍ରା ନୀଲଲୋହିତାଃ

ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ଥିବା ସେଇ ରୁଦ୍ରମାନେକୁ ପିତାମହ କହିଲେ: 'ମହାଦେବମାନେ, ତିନି ଚକ୍ଷୁ, ନୀଳଲୋହିତ, ଆପଣମାନେକୁ ନମସ୍କାର ।'

ସର୍ଵଜ୍ଞାଃ ସର୍ଵଗା ଦୀର୍ଘା ହ୍ରସ୍ଵା ଵାମନକାଃ ଶୁଭାଃ ହିରଣ୍ଯକେଶା ଦୃଷ୍ଟିଘ୍ନା ନିତ୍ଯା ବୁଦ୍ଧାଶ୍ ଚ ନିର୍ମଲାଃ

ସମସ୍ତ ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଉଚ୍ଚ, ଛୋଟ, ବାମନ ଆକୃତି, ଶୁଭ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କେଶ, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିବା, ଚିରନ୍ତନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ।

ନିର୍ଦ୍ଵଂଦ୍ଵା ଵୀତରାଗାଶ୍ ଚ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାନୋ ଭଵାତ୍ମଜାଃ ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତଦା ରୁଦ୍ରାନ୍ ରୁଦ୍ରଂ ଚାହ ଭଵଂ ଶିଵମ୍ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ତଦା ଭଗଵାନ୍କନକାଣ୍ଡଜଃ

ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ, ରାଗ ଶୂନ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ଭବଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଏଭଳି ରୁଦ୍ରମାନେକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ରୁଦ୍ର ଭବ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଭଗବାନ କହିଲେ ।

ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ ମହାଦେଵ ପ୍ରଜା ନାର୍ହସି ଶଂକର ମୃତ୍ଯୁହୀନା ଵିଭୋ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମୃତ୍ଯୁଯୁକ୍ତାଃ ସୃଜ ପ୍ରଭୋ

ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଶଂକର, ଆପଣ ମୃତ୍ୟୁ ଶୂନ୍ୟ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପ୍ରଭୁ, ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ ।

ତତସ୍ତମାହ ଭଗଵାନ୍ ନ ହି ମେ ତାଦୃଶୀ ସ୍ଥିତିଃ ସ ତ୍ଵଂ ସୃଜ ଯଥାକାମଂ ମୃତ୍ଯୁଯୁକ୍ତାଃ ପ୍ରଜାଃ ପ୍ରଭୋ

ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ: 'ମୋର ଏମିତି ଅବସ୍ଥା ନୁହେଁ; ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଇଚ୍ଛାମତେ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ପ୍ରଜା ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ ।'